Mahābhārata · Adhyāya 7.165
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.165.1
प्रकाशिते तदा लोके रजसा तमसावृते ।
समाजग्मुरथो वीराः परस्परवधैषिणः ॥ ७.१६५.१ ॥
When the world was lit up yet covered with dust and darkness, then the heroes, seeking each other's death, came together.
7.165.2
ते समेत्य रणे राजञ्शस्त्रप्रासासिधारिणः ।
परस्परमुदैक्षन्त परस्परकृतागसः ॥ ७.१६५.२ ॥
O king, they, bearing weapons, spears and swords, met in battle and looked upon one another, having wronged each other.
7.165.3
प्रदीपानां सहस्रैश्च दीप्यमानैः समन्ततः ।
रत्नाचितैः स्वर्णदण्डैर्गन्धतैलावसिञ्चितैः ॥ ७.१६५.३ ॥
Thousands of lamps, blazing on all sides, soaked in fragrant oil, set with jewels, with golden handles.
7.165.4
देवगन्धर्वदीपाद्यैः प्रभाभिरधिकोज्ज्वलैः ।
विरराज तदा भूमिर्ग्रहैर्द्यौरिव भारत ॥ ७.१६५.४ ॥
By the brighter radiance of the lamps of gods and gandharvas and the like, the earth then shone, O Bhārata, as the sky shines with its planets.
7.165.5
उल्काशतैः प्रज्वलितै रणभूमिर्व्यराजत ।
दह्यमानेव लोकानामभावे च वसुन्धरा ॥ ७.१६५.५ ॥
With hundreds of blazing torches the battlefield shone, as if the earth were burning at the end of the worlds.
7.165.6
व्यदीप्यन्त दिशः सर्वाः प्रदीपैस्तैः समन्ततः ।
वर्षाप्रदोषे खद्योतैर्वृता वृक्षा इवाबभुः ॥ ७.१६५.६ ॥
By those lamps all the directions blazed on every side, like trees covered with fireflies on a rainy-season evening.
7.165.7
असज्जन्त ततो वीरा विरेष्वेव पृथक्पृथक् ।
नागा नागैः समाजग्मुस्तुरगा हयसादिभिः।
रथा रथवरैरेव समजग्मुर्मुदा युताः ॥ ७.१६५.७ ॥
Then the heroes engaged each other separately within their own ranks. Elephants met elephants, horsemen met horsemen, and the finest chariot-warriors met chariot-warriors, joined in gladness.
7.165.8
तस्मिन्रात्रिमुखे घोरे तव पुत्रस्य शासनात् ।
चतुरङ्गस्य सैन्यस्य सम्पातश्च महारनभूत् ॥ ७.१६५.८ ॥
At the dreadful onset of that night, by your son's command, a great clash occurred between the fourfold army.
7.165.9
ततोऽर्जुनो महाराज कौरवाणामनीकिनीम् ।
व्यधमत्त्वरया युक्तः क्षपयन्सर्वपार्थिवान् ॥ ७.१६५.९ ॥
Then, O great king, Arjuna, eager and swift, scattered the Kaurava division, destroying all the kings.
7.165.10
तस्मिन्प्रविष्टे संरब्धे मम पुत्रस्य वाहिनीम् ।
अमृष्यमाणे दुर्धर्षे कथमासीन्मनो हि वः ॥ ७.१६५.१० ॥
When he, enraged, entered my son's army, how were the minds of you invincible warriors, who could not bear it?
7.165.11
किमकुर्वत सैन्यानि प्रविष्टे परषीडने ।
दुर्योधनश्च किं कृत्यं प्राप्तकालममन्यत ॥ ७.१६५.११ ॥
What did the armies do when that tormentor of enemies entered? And what duty did Duryodhana think fitting for the moment?
7.165.12
के चैनं समरे वीरं प्रत्युद्ययुररिन्दमाः ।
द्रोणं च के व्यरक्षन्त प्रविष्टे श्वेतवाहने ॥ ७.१६५.१२ ॥
Which subduers of foes advanced in battle to meet that hero? And when the white-horsed one entered, who protected Droṇa?
7.165.13
केऽरक्षन्दक्षिणं चक्रं के च द्रोणस्य सव्यतः ।
के पृष्ठतश्चाप्यभवन्वीरा वीरान्विनिघ्नतः।
के पुरस्तादगच्छन्त निघ्नन्तः शास्त्रवान्रणे ॥ ७.१६५.१३ ॥
Who guarded the right wheel of the formation? Who stood to Droṇa's left? Which heroes remained behind, slaying the warriors? Who, skilled in weapons, advanced in front striking in battle?
7.165.14
यत्प्राविशन्महेष्वासः पाञ्चालनापराजिताः ।
नृत्यन्निव नरव्याघ्रो रथमार्गेषु वीर्यवान् ॥ ७.१६५.१४ ॥
That great archer, unvanquished by the Pāñcālas, entered as if dancing along the chariot paths: that tiger among men, mighty in valour.
7.165.15
यो ददाह शरैर्द्रोणः पाञ्चालानां रथव्रजान् ।
धूमकेतुरिव क्रुद्धः कथं मृत्युमुपेयिवान् ॥ ७.१६५.१५ ॥
Droṇa, who burned the chariot-herds of the Pāñcālas with arrows, like an enraged comet, how did he meet death?
7.165.16
अव्यग्रानेव हि परान्कथयस्यपराजितान् ।
हृष्टानुदीर्णान्सङ्ग्रामे न तथा सूत मामकान् ॥ ७.१६५.१६ ॥
Charioteer, you describe the enemies as untroubled, unvanquished, joyful and risen in spirit, yet you do not describe my own men so in the battle.
7.165.17
हतांश्चैव विदीर्णांश्च विप्रकीर्णांश्च शंससि ।
रथिनो विरथांश्चैव कृतान्युद्वेषु मामकान् ॥ ७.१६५.१७ ॥
You report that my men in the battles have been slain, torn apart and scattered, some still in chariots and some made chariotless.
7.165.18
द्रोणस्य मतमाज्ञाय योद्वुकामस्य तां निशाम् ।
दुर्योधनो महाराज वश्यान्भ्रातॄनुवाच ह ॥ ७.१६५.१८ ॥
Great king, knowing Droṇa's intention, Duryodhana, desiring to fight that night, spoke to his obedient brothers.
7.165.19
कर्णं च वृषसेनं च मद्रराजं च कौरव ।
दुर्धर्षं दीर्घबाहुं च ये च तेषां पदानुगाः ॥ ७.१६५.१९ ॥
Karṇa, Vṛṣasena and the king of Madra, O Kaurava; the unassailable long-armed one, and those who followed them on foot.
7.165.20
द्रोणं यत्ताः पराक्रान्ताः सर्वे रक्षन्तु पृष्ठतः ।
हार्दिक्यो दक्षिणं चक्रं शल्यश्चैवोत्तरं तथा ॥ ७.१६५.२० ॥
Let all of you, ready and valiant, guard Droṇa from behind; Hārdikya the right flank, and Śalya likewise the left.
7.165.21
त्रिगर्तानां च ये शूरा हतशिष्टा महारथाः ।
तांश्चैव पुरतः सर्वान्पुत्रस्ते समचोदयत् ॥ ७.१६५.२१ ॥
And all those valiant great chariot-warriors of the Trigartas who had survived the slaughter, your son urged forward to the front.
7.165.22
आचार्यो हि सुसंयत्तो भृशं यत्ताश्च पाण्डवाः ।
तं रक्षत सुसंयत्ता निघ्नन्तं शास्त्रवान्रणे ॥ ७.१६५.२२ ॥
The teacher is well-prepared, and the Pāṇḍavas are greatly vigilant; while he, skilled in weapons, strikes down in battle, guard him, well-prepared.
7.165.23
द्रोणो हि बलवान्युद्धे क्षिप्रहस्तः प्रतापवान् ।
निर्जयेत्त्रिदशान्युद्धे किमु पार्थान्ससोमकान् ॥ ७.१६५.२३ ॥
Droṇa is mighty in battle, swift of hand and valorous; in battle he could conquer even the gods — what then of the sons of Pṛthā with the Somakas?
7.165.24
ते यूयं सहिताः सर्वे भृशं यत्ता महारथाः ।
द्रोणं रक्षत पाञ्चालाद्धृष्टद्युम्नान्महारथात् ॥ ७.१६५.२४ ॥
You all together, greatly vigilant great chariot-warriors, guard Droṇa from Dhṛṣṭadyumna, the great chariot-warrior of the Pāñcālas.
7.165.25
पाण्डवीयेषु सैन्येषु न तं पश्याम कञ्चन ।
यो योधयेद्रणे द्रोणं धृष्टद्युम्नादृते पुमान् ॥ ७.१६५.२५ ॥
Among the Pāṇḍava armies we see no man who could fight Droṇa in battle, except Dhṛṣṭadyumna.
7.165.26
तस्मात्सर्वात्मना मन्ये भारद्वाजस्य रक्षणम् ।
सुगुप्तः पाण्डवान्हन्यात्सृञ्जयांश्च ससोमकान् ॥ ७.१६५.२६ ॥
Therefore I believe with my whole heart that Bhāradvāja must be protected; well guarded, he will slay the Pāṇḍavas, the Sṛñjayas and the Somakas.
7.165.27
सृञ्जयेष्वथ सर्वेषु निहतेषु चमूमुखे ।
धृष्टद्युम्नं रमे द्रौणिर्हनिष्यति न संशयः ॥ ७.१६५.२७ ॥
When all the Sṛñjayas have been slain at the head of the army, Droṇa's son will surely slay Dhṛṣṭadyumna; there is no doubt.
7.165.28
तथाऽर्जुनं च राधेयो हनिष्यति महारथः ।
भीमसेनमहं चापि युद्धेजेष्यामि दीक्षितः।
शेषांश्च पाण्डवान्योधाः प्रसभं हीनतेजसः ॥ ७.१६५.२८ ॥
Likewise the great charioteer Karṇa will slay Arjuna; and I, consecrated for battle, will conquer Bhīmasena, and forcibly overcome the remaining Pāṇḍavas and their warriors, deprived of their splendour.
7.165.29
सोयं मम जयो व्यक्तो दीर्घकालं भविष्यति ।
तस्माद्रक्षत सङ्ग्रामे द्रोणमेव महारथम् ॥ ७.१६५.२९ ॥
This victory of mine will be manifest and last for a long time; therefore protect Droṇa, the great charioteer, in the battle.
7.165.30
इत्युक्त्वा भरतश्रेष्ठ पुत्रो दुर्याधनस्तव ।
व्यादिदेश तथा सैन्यं तस्मिंस्तमसि दारुणे ॥ ७.१६५.३० ॥
Having spoken thus, O best of the Bharatas, your son Duryodhana gave orders to the army in that dreadful darkness.
7.165.31
ततः प्रववृते युद्धं रात्रौ भरतसत्तम ।
उभयोः सेनयोर्घोरं परस्परजिगीषया ॥ ७.१६५.३१ ॥
Then, O best of the Bharatas, at night a terrible battle began between the two armies, each desiring to conquer the other.
7.165.32
अर्जुनः कौरवं सैन्यमर्जुनं चापि कौरवाः ।
नानाशस्त्रसमावायैरन्योन्यं समपीडयन् ॥ ७.१६५.३२ ॥
Arjuna afflicted the Kaurava army, and the Kauravas afflicted Arjuna, each striking the other with a rain of many kinds of weapons.
7.165.33
द्रौणिः पाञ्चालराजं च भारद्वाजश्च सृञ्जयान् ।
छादयांचक्रिरे सङ्ख्ये शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.१६५.३३ ॥
Drauṇi covered the king of the Pāñcālas, and Bhāradvāja covered the Sṛñjayas, in battle with arrows whose shafts had bent joints.
7.165.34
पाण्डुपाञ्चालसैन्यानां कौरवाणां च भारत ।
आसीन्निष्टानको घोरो निघ्नतामितरेतरम् ॥ ७.१६५.३४ ॥
O Bharata, among the armies of the Pāṇḍavas and Pāñcālas and of the Kauravas, there arose a terrible drum-like din from men striking one another.
7.165.35
नैवास्माभिस्तथा पूर्वैर्दृष्टपूर्वं तथाविधम् ।
युद्धं यादृशमेवासीत्तां रात्रि सुभयावहम् ॥ ७.१६५.३५ ॥
Never before had we or our forefathers seen such a battle as this, which on that night brought such great terror.