మహాభారతం · అధ్యాయం 7.165
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.165.1
प्रकाशिते तदा लोके रजसा तमसावृते ।
समाजग्मुरथो वीराः परस्परवधैषिणः ॥ ७.१६५.१ ॥
అప్పుడు లోకం వెలిగించబడినప్పటికీ, ధూళితో మరియు చీకటితో కప్పబడి ఉంది; అప్పుడు ఒకరినొకరు చంపాలని కోరుకున్న వీరులు సమావేశమయ్యారు.
7.165.2
ते समेत्य रणे राजञ्शस्त्रप्रासासिधारिणः ।
परस्परमुदैक्षन्त परस्परकृतागसः ॥ ७.१६५.२ ॥
ఓ రాజా, శస్త్రాలు, ప్రాసాలు, ఖడ్గాలు ధరించిన వారు యుద్ధభూమిలో కలిసి ఒకరినొకరు చూసుకున్నారు; వారు పరస్పరం అపరాధం చేసినవారు.
7.165.3
प्रदीपानां सहस्रैश्च दीप्यमानैः समन्ततः ।
रत्नाचितैः स्वर्णदण्डैर्गन्धतैलावसिञ्चितैः ॥ ७.१६५.३ ॥
సుగంధ తైలంతో తడపబడిన, రత్నాలు పొదిగిన, బంగారు కాడలు గల వేలకొద్దీ దీపాలు అన్నివైపులా ప్రకాశిస్తున్నాయి.
7.165.4
देवगन्धर्वदीपाद्यैः प्रभाभिरधिकोज्ज्वलैः ।
विरराज तदा भूमिर्ग्रहैर्द्यौरिव भारत ॥ ७.१६५.४ ॥
దేవగంధర్వుల వంటి దీపాల అధిక ప్రకాశంతో అప్పుడు భూమి మెరిసింది; ఓ భారతా, గ్రహాలతో ఆకాశం మెరిసినట్లు.
7.165.5
उल्काशतैः प्रज्वलितै रणभूमिर्व्यराजत ।
दह्यमानेव लोकानामभावे च वसुन्धरा ॥ ७.१६५.५ ॥
వందలాది ప్రజ్వలిస్తున్న మంటలతో రణభూమి ప్రకాశించింది; లోకాల లయ సమయంలో భూమి దహించబడుతున్నట్లు.
7.165.6
व्यदीप्यन्त दिशः सर्वाः प्रदीपैस्तैः समन्ततः ।
वर्षाप्रदोषे खद्योतैर्वृता वृक्षा इवाबभुः ॥ ७.१६५.६ ॥
ఆ దీపాలతో అన్ని దిశలు అన్నివైపులా ప్రకాశించాయి; వర్షాకాల సాయంత్రం మిణుగురులతో కప్పబడిన వృక్షాలవలె.
7.165.7
असज्जन्त ततो वीरा विरेष्वेव पृथक्पृथक् ।
नागा नागैः समाजग्मुस्तुरगा हयसादिभिः।
रथा रथवरैरेव समजग्मुर्मुदा युताः ॥ ७.१६५.७ ॥
అప్పుడు వీరులు తమ తమ వ్యూహాలలో విడివిడిగా తలపడ్డారు. ఏనుగులు ఏనుగులతో, గుర్రపు రౌతులు గుర్రపు రౌతులతో, శ్రేష్ఠ రథికులు రథికులతో ఆనందంగా ఎదురుపడ్డారు.
7.165.8
तस्मिन्रात्रिमुखे घोरे तव पुत्रस्य शासनात् ।
चतुरङ्गस्य सैन्यस्य सम्पातश्च महारनभूत् ॥ ७.१६५.८ ॥
ఆ భయంకరమైన రాత్రి ఆరంభంలో, నీ కుమారుని ఆజ్ఞ మేరకు చతురంగ సేనల మధ్య ఘోరమైన ఘర్షణ జరిగింది.
7.165.9
ततोऽर्जुनो महाराज कौरवाणामनीकिनीम् ।
व्यधमत्त्वरया युक्तः क्षपयन्सर्वपार्थिवान् ॥ ७.१६५.९ ॥
అప్పుడు మహారాజా, అర్జునుడు వేగంగా కౌరవుల సేనాదళాన్ని చెదరగొట్టాడు; సర్వ రాజులను సంహరిస్తూ.
7.165.10
तस्मिन्प्रविष्टे संरब्धे मम पुत्रस्य वाहिनीम् ।
अमृष्यमाणे दुर्धर्षे कथमासीन्मनो हि वः ॥ ७.१६५.१० ॥
అతడు కోపోద్రిక్తుడై నా కుమారుని సేనలో ప్రవేశించినప్పుడు, సహించలేని ఆ దుర్ధర్షుల మనసు ఎలా ఉండెను?
7.165.11
किमकुर्वत सैन्यानि प्रविष्टे परषीडने ।
दुर्योधनश्च किं कृत्यं प्राप्तकालममन्यत ॥ ७.१६५.११ ॥
శత్రువులను బాధించే అతడు ప్రవేశించినప్పుడు సేనలు ఏమి చేశాయి? దుర్యోధనుడు తగిన సమయంలో ఏ కర్తవ్యాన్ని భావించాడు?
7.165.12
के चैनं समरे वीरं प्रत्युद्ययुररिन्दमाः ।
द्रोणं च के व्यरक्षन्त प्रविष्टे श्वेतवाहने ॥ ७.१६५.१२ ॥
యుద్ధంలో ఆ వీరుని ఎదుర్కోవడానికి ముందుకు వచ్చిన శత్రుదమనులు ఎవరు? శ్వేతాశ్వుడు ప్రవేశించినప్పుడు ద్రోణుని ఎవరు రక్షించారు?
7.165.13
केऽरक्षन्दक्षिणं चक्रं के च द्रोणस्य सव्यतः ।
के पृष्ठतश्चाप्यभवन्वीरा वीरान्विनिघ्नतः।
के पुरस्तादगच्छन्त निघ्नन्तः शास्त्रवान्रणे ॥ ७.१६५.१३ ॥
కుడి చక్రాన్ని ఎవరు రక్షించారు? ద్రోణునికి ఎడమ వైపున ఎవరు ఉన్నారు? వీరులను చంపుతూ వెనుక ఎవరు నిలిచారు? యుద్ధంలో శాస్త్రజ్ఞులై ముందుకు వెళ్లి ప్రహరించినవారు ఎవరు?
7.165.14
यत्प्राविशन्महेष्वासः पाञ्चालनापराजिताः ।
नृत्यन्निव नरव्याघ्रो रथमार्गेषु वीर्यवान् ॥ ७.१६५.१४ ॥
పాంచాలులచే జయింపబడనివాడు, మహాధనుర్ధరుడు ఎవరైతే నాట్యం చేస్తున్నట్లుగా రథమార్గాలలో ప్రవేశించాడో, ఆ నరవ్యాఘ్రుడు, పరాక్రమశాలి.
7.165.15
यो ददाह शरैर्द्रोणः पाञ्चालानां रथव्रजान् ।
धूमकेतुरिव क्रुद्धः कथं मृत्युमुपेयिवान् ॥ ७.१६५.१५ ॥
బాణాలతో పాంచాలుల రథసమూహాలను దహించిన ద్రోణుడు, కోపించిన ధూమకేతువువలె, ఎలా మృత్యువును పొందాడు?
7.165.16
अव्यग्रानेव हि परान्कथयस्यपराजितान् ।
हृष्टानुदीर्णान्सङ्ग्रामे न तथा सूत मामकान् ॥ ७.१६५.१६ ॥
సూతా, నీవు శత్రువులను భయములేనివారిగా, జయింపబడనివారిగా, హర్షితులుగా, ఉత్సాహంతో లేచినవారిగా చెబుతున్నావు; యుద్ధంలో నా వారిని అలా చెప్పడం లేదు.
7.165.17
हतांश्चैव विदीर्णांश्च विप्रकीर्णांश्च शंससि ।
रथिनो विरथांश्चैव कृतान्युद्वेषु मामकान् ॥ ७.१६५.१७ ॥
యుద్ధాలలో నా వారు చంపబడినవారుగా, చీల్చబడినవారుగా, చెదరగొట్టబడినవారుగా, రథికులు మరియు రథహీనులుగా చేయబడినవారుగా నీవు చెబుతున్నావు.
7.165.18
द्रोणस्य मतमाज्ञाय योद्वुकामस्य तां निशाम् ।
दुर्योधनो महाराज वश्यान्भ्रातॄनुवाच ह ॥ ७.१६५.१८ ॥
మహారాజా, ద్రోణుని అభిప్రాయాన్ని తెలుసుకుని, ఆ రాత్రి యుద్ధం చేయగోరినవాడై, దుర్యోధనుడు విధేయులైన సోదరులతో మాట్లాడాడు.
7.165.19
कर्णं च वृषसेनं च मद्रराजं च कौरव ।
दुर्धर्षं दीर्घबाहुं च ये च तेषां पदानुगाः ॥ ७.१६५.१९ ॥
కర్ణుడు, వృషసేనుడు, మద్రరాజు, ఓ కౌరవా; ఓడించరాని దీర్ఘబాహువు, వారి పాదచారి అనుచరులు కూడా.
7.165.20
द्रोणं यत्ताः पराक्रान्ताः सर्वे रक्षन्तु पृष्ठतः ।
हार्दिक्यो दक्षिणं चक्रं शल्यश्चैवोत्तरं तथा ॥ ७.१६५.२० ॥
ద్రోణుని సిద్ధంగా, పరాక్రమంతో మీరంతా వెనుక నుంచి రక్షించండి; హార్దిక్యుడు దక్షిణ చక్రాన్ని, శల్యుడు ఉత్తర చక్రాన్ని రక్షించుగాక.
7.165.21
त्रिगर्तानां च ये शूरा हतशिष्टा महारथाः ।
तांश्चैव पुरतः सर्वान्पुत्रस्ते समचोदयत् ॥ ७.१६५.२१ ॥
త్రిగర్తుల వీర మహారథులలో హతులు కాకుండా మిగిలినవారందరినీ మీ కుమారుడు ముందుకు నడిపించాడు.
7.165.22
आचार्यो हि सुसंयत्तो भृशं यत्ताश्च पाण्डवाः ।
तं रक्षत सुसंयत्ता निघ्नन्तं शास्त्रवान्रणे ॥ ७.१६५.२२ ॥
ఆచార్యుడు చక్కగా సన్నద్ధుడై ఉన్నాడు, పాండవులు కూడా ఎంతో అప్రమత్తులుగా ఉన్నారు; యుద్ధంలో శస్త్రవిద్య తెలిసిన ఆయన శత్రువులను సంహరిస్తుండగా, మీరు చక్కగా సిద్ధంగా ఉండి ఆయనను రక్షించండి.
7.165.23
द्रोणो हि बलवान्युद्धे क्षिप्रहस्तः प्रतापवान् ।
निर्जयेत्त्रिदशान्युद्धे किमु पार्थान्ससोमकान् ॥ ७.१६५.२३ ॥
ద్రోణుడు యుద్ధంలో బలవంతుడు, క్షిప్రహస్తుడు, ప్రతాపవంతుడు; యుద్ధంలో ఆయన దేవతలను కూడా జయించగలడు, సోమకులతో కూడిన పార్థులను జయించడం గురించి ఇంకేం చెప్పాలి?
7.165.24
ते यूयं सहिताः सर्वे भृशं यत्ता महारथाः ।
द्रोणं रक्षत पाञ्चालाद्धृष्टद्युम्नान्महारथात् ॥ ७.१६५.२४ ॥
మీరంతా కలిసి, అత్యంత అప్రమత్తులైన మహారథులారా, పాంచాలుడైన మహారథుడు ధృష్టద్యుమ్నుని నుండి ద్రోణుని రక్షించండి.
7.165.25
पाण्डवीयेषु सैन्येषु न तं पश्याम कञ्चन ।
यो योधयेद्रणे द्रोणं धृष्टद्युम्नादृते पुमान् ॥ ७.१६५.२५ ॥
పాండవ సైన్యాలలో యుద్ధంలో ద్రోణునితో పోరాడగల ఏ పురుషుడినీ మేము చూడటం లేదు, ధృష్టద్యుమ్నుడిని తప్ప.
7.165.26
तस्मात्सर्वात्मना मन्ये भारद्वाजस्य रक्षणम् ।
सुगुप्तः पाण्डवान्हन्यात्सृञ्जयांश्च ससोमकान् ॥ ७.१६५.२६ ॥
అందువల్ల భారద్వాజుడిని పూర్ణ హృదయంతో రక్షించాలని నేను భావిస్తున్నాను; బాగా కాపాడితే ఆయన పాండవులను, సృంజయులను, సోమకులను సంహరిస్తాడు.
7.165.27
सृञ्जयेष्वथ सर्वेषु निहतेषु चमूमुखे ।
धृष्टद्युम्नं रमे द्रौणिर्हनिष्यति न संशयः ॥ ७.१६५.२७ ॥
సృంజయులందరూ సైన్య ముందు భాగంలో హతులైన తర్వాత, ద్రోణపుత్రుడు ధృష్టద్యుమ్నుడిని సంహరిస్తాడు; ఇందులో సందేహం లేదు.
7.165.28
तथाऽर्जुनं च राधेयो हनिष्यति महारथः ।
भीमसेनमहं चापि युद्धेजेष्यामि दीक्षितः।
शेषांश्च पाण्डवान्योधाः प्रसभं हीनतेजसः ॥ ७.१६५.२८ ॥
అలాగే మహారథుడైన రాధేయుడు అర్జునుడిని హతమారుస్తాడు; నేను కూడా దీక్షితుడనై యుద్ధంలో భీమసేనుడిని జయిస్తాను; మిగిలిన పాండవులను, వారి యోధులను తేజోహీనులుగా చేసి బలవంతంగా జయిస్తాను.
7.165.29
सोयं मम जयो व्यक्तो दीर्घकालं भविष्यति ।
तस्माद्रक्षत सङ्ग्रामे द्रोणमेव महारथम् ॥ ७.१६५.२९ ॥
ఇదే నా విజయం స్పష్టంగా దీర్ఘకాలం నిలిచి ఉంటుంది; కాబట్టి యుద్ధంలో మహారథుడైన ద్రోణుడినే రక్షించండి.
7.165.30
इत्युक्त्वा भरतश्रेष्ठ पुत्रो दुर्याधनस्तव ।
व्यादिदेश तथा सैन्यं तस्मिंस्तमसि दारुणे ॥ ७.१६५.३० ॥
ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఇలా చెప్పి మీ కుమారుడు దుర్యోధనుడు ఆ భయంకరమైన చీకటిలో సైన్యానికి ఆదేశాలు ఇచ్చాడు.
7.165.31
ततः प्रववृते युद्धं रात्रौ भरतसत्तम ।
उभयोः सेनयोर्घोरं परस्परजिगीषया ॥ ७.१६५.३१ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, అప్పుడు రాత్రివేళ రెండు సేనల మధ్య ఒకరినొకరు జయించాలనే కోరికతో భయంకర యుద్ధం మొదలైంది.
7.165.32
अर्जुनः कौरवं सैन्यमर्जुनं चापि कौरवाः ।
नानाशस्त्रसमावायैरन्योन्यं समपीडयन् ॥ ७.१६५.३२ ॥
అర్జునుడు కౌరవ సేనను, కౌరవులు అర్జునుడిని వివిధ ఆయుధాల వర్షంతో ఒకరినొకరు తీవ్రంగా బాధించారు.
7.165.33
द्रौणिः पाञ्चालराजं च भारद्वाजश्च सृञ्जयान् ।
छादयांचक्रिरे सङ्ख्ये शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.१६५.३३ ॥
ద్రౌణి పాంచాల రాజును, భారద్వాజుడైన ద్రోణుడు సృంజయులను యుద్ధంలో వంగిన కణుపులు కలిగిన బాణాలతో కప్పివేశారు.
7.165.34
पाण्डुपाञ्चालसैन्यानां कौरवाणां च भारत ।
आसीन्निष्टानको घोरो निघ्नतामितरेतरम् ॥ ७.१६५.३४ ॥
భరతా, పాండవ పాంచాల సేనలకు, కౌరవులకు ఒకరినొకరు కొట్టుకుంటున్నప్పుడు భయంకరమైన డమ్మరి శబ్దం వినిపించింది.
7.165.35
नैवास्माभिस्तथा पूर्वैर्दृष्टपूर्वं तथाविधम् ।
युद्धं यादृशमेवासीत्तां रात्रि सुभयावहम् ॥ ७.१६५.३५ ॥
మేము గానీ మా పూర్వులు గానీ అంతకు ముందు అలాంటి యుద్ధాన్ని చూడలేదు; ఆ రాత్రి అది ఎంతో భయాన్ని కలిగించింది.