Mahābhārata · Adhyāya 7.169
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.169.1
शतानीकं शरैस्तूर्णं निर्दहन्तं चमूं तव ।
चित्रसेनस्तव सुतो वारयामास भारत ॥ ७.१६९.१ ॥
Sañjaya dijo: Oh Bhārata, tu hijo Citrasena detuvo de inmediato a Śatānīka, que abrasaba tu ejército con flechas.
7.169.2
नाकुलिश्चित्रसेनं तु विद्ध्वा पञ्चभिराशुगैः ।
स तु तं प्रतिविव्याध दशभिर्निशितैः शरैः ॥ ७.१६९.२ ॥
Sañjaya dijo: Nākuli hirió a Citrasena con cinco flechas veloces, y él a su vez lo hirió con diez agudas flechas.
7.169.3
चित्रसेनो महाराज शतानीकं पुनर्युधि ।
नवभिर्निशितैर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥ ७.१६९.३ ॥
Sañjaya dijo: Oh gran rey, Citrasena volvió a golpear a Śatānīka en la batalla con nueve afiladas flechas en medio del pecho.
7.169.4
नाकुलिस्तस्य विशिखैर्वर्म सन्नतपर्वभिः ।
गात्रात्सञ्चावयामास तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१६९.४ ॥
Sañjaya dijo: Nākuli, con sus flechas de juntas dobladas, hizo que la armadura se deslizara de su cuerpo; fue como algo asombroso.
7.169.5
सोपेतवर्मा पुत्रस्ते विरराज भृशं नृप ।
उत्सृज्य काले राजेन्द्र निर्मोकमिव पन्नगः ॥ ७.१६९.५ ॥
Sañjaya dijo: Tu hijo, con la armadura caída, brilló intensamente, oh rey, como una serpiente que ha mudado su piel a su debido tiempo, oh señor de reyes.
7.169.6
ततोऽस्य निशितैर्बाणैर्ध्वजं चिच्छेद नाकुलिः ।
धनुश्चैव महाराज यतमानस्य संयुगे ॥ ७.१६९.६ ॥
Sañjaya dijo: Entonces Nākuli derribó su estandarte con flechas afiladas, y también su arco, oh gran rey, mientras él luchaba en la batalla.
7.169.7
स च्छिन्नधन्वा समरे विवर्मा च महारथः ।
धनुरन्यन्महाराज जग्राहारिविदारणम् ॥ ७.१६९.७ ॥
Con el arco roto y sin armadura, aquel gran guerrero, oh gran rey, tomó otro arco que desgarra a los enemigos en la batalla.
7.169.8
ततस्तूर्णं चित्रसेनो नाकुलिं नवभिः शरैः ।
विव्याध समरे क्रुद्धो भरतानां महारथः ॥ ७.१६९.८ ॥
Entonces Citrasena, gran guerrero de los bharatas, enfurecido, atravesó rápidamente al hijo de Nakula en la batalla con nueve flechas.
7.169.9
शतानीकोऽथ सङ्क्रुद्धश्चित्रसेनस्य मारिष ।
जघान चतुरो वाहान्सारथिं च नरोत्तमः ॥ ७.१६९.९ ॥
Entonces Śatānīka, el mejor de los hombres, muy enfurecido, oh señor, derribó los cuatro caballos de Citrasena y a su auriga.
7.169.10
अवप्लुत्य रथात्तस्माच्चित्रसेनो महारथः ।
नाकुलिं पञ्चविंशत्या शराणामार्दयद्बली ॥ ७.१६९.१० ॥
Saltando de aquel carro, el poderoso gran guerrero Citrasena afligió al hijo de Nakula con veinticinco flechas.
7.169.11
तस्य तत्कुर्वतः कर्म नकुलस्य सुतो रणे ।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद चापं रत्नविभूषितम् ॥ ७.१६९.११ ॥
Mientras realizaba aquella hazaña, el hijo de Nakula, en la batalla, cortó con una flecha de media luna su arco adornado de joyas.
7.169.12
स च्छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः ।
आरुरोह रथं तूर्णं हार्दिक्यस्य महात्मनः ॥ ७.१६९.१२ ॥
Con el arco cortado, sin carro, sus caballos muertos y su auriga abatido, subió rápidamente al carro del magnánimo Hārdikya.
7.169.13
द्रुपदं तु सहानीकं द्रोणप्रेप्सुं महारथम् ।
वृषसेनोऽभ्ययात्तूर्णं किरञ्शरशतैस्तदा ॥ ७.१६९.१३ ॥
Entonces Vṛṣasena atacó rápidamente a Drupada, junto con su ejército, el gran auriga que deseaba a Droṇa, cubriéndolo con cientos de flechas.
7.169.14
यज्ञसेनस्तु समरे कर्णपुत्रं महारथम् ।
षष्ट्या शराणां विव्याध बाह्वोरुरसि चानघ ॥ ७.१६९.१४ ॥
Pero, oh intachable, en la batalla Yajñasena hirió al gran auriga, el hijo de Karṇa, con sesenta flechas en los brazos y en el pecho.
7.169.15
वृषसेनस्तु सङ्क्रुद्धो यज्ञसेनं रथे स्थितम् ।
बहुभिः सायकैस्तीक्ष्णैराजघान स्तनान्तरे ॥ ७.१६९.१५ ॥
Pero Vṛṣasena, enfurecido, golpeó a Yajñasena, que estaba de pie en el carro, con muchas flechas afiladas en mitad del pecho.
7.169.16
तावुभौ शरनुन्नाङ्गौ शरकण्टकितौ रणे ।
व्यभ्राजेतां महाराज श्वाविधौ शललैरिव ॥ ७.१६९.१६ ॥
Oh gran rey, aquellos dos, con sus cuerpos atravesados por flechas y erizados de flechas en la batalla, brillaban como puercoespines con sus púas.
7.169.17
रुक्मपुङ्खैः प्रसन्नाग्रैः शरैश्छिन्नतनुच्छदौ ।
रुधिरौघपरिक्लिन्नौ व्यभ्राजेतां महामृधे ॥ ७.१६९.१७ ॥
Con sus armaduras desgarradas por flechas de plumas doradas y puntas brillantes, empapados en torrentes de sangre, los dos brillaban en aquella gran batalla.
7.169.18
तपनीयनिभौ चित्रौ कल्पवृक्षाविवाद्भुतौ ।
किंशुकाविव चोत्फुल्लौ व्यकाशेतां रणाजिरे ॥ ७.१६९.१८ ॥
Semejantes al oro, maravillosos y prodigiosos, como árboles de los deseos, como árboles kiṃśuka en plena floración, los dos resplandecieron en el campo de batalla.
7.169.19
वृषसेनस्ततो राजन्द्रुपदं नवभिः शरैः ।
विद्ध्वा विव्याध सप्तत्या पुनरन्यैस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ७.१६९.१९ ॥
Oh rey, entonces Vṛṣasena hirió a Drupada con nueve flechas, luego con setenta, y de nuevo con otras, de tres en tres.
7.169.20
ततः शरसहस्राणि विमुञ्चन्विबभौ तदा ।
कर्णपुत्रो महाराज वर्षमाण इवाम्बुदः ॥ ७.१६९.२० ॥
Entonces el hijo de Karṇa, lanzando miles de flechas, brilló en aquel momento, oh gran rey, como una nube que descarga lluvia.
7.169.21
द्रुपदस्तु ततः क्रुद्धो वृषसेनस्य कार्मुकम् ।
द्विधा चिच्छेद भल्लेन पीतेन निशितेन च ॥ ७.१६९.२१ ॥
Pero entonces Drupada, enfurecido, partió en dos el arco de Vṛṣasena con una flecha bhalla dorada y afilada.
7.169.22
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय रुक्मबद्धं नवं दृढम् ।
तूणादाकृष्य विमलं भल्लं पीतं शितं दृढम् ॥ ७.१६९.२२ ॥
Tomó otro arco, nuevo, fuerte y ligado con oro, y de la aljaba sacó una flecha bhalla inmaculada, dorada, afilada y firme.
7.169.23
कार्मुके योजयित्वा तं द्रुपदं सन्निरीक्ष्य च ।
आकर्णपूर्णं मुमुचे त्रासयन्सर्वसोमकान् ॥ ७.१६९.२३ ॥
Colocando aquella flecha en el arco y mirando fijamente a Drupada, la soltó tras tensarla hasta la oreja, aterrorizando a todos los Somakas.
7.169.24
हृदयं तस्य भित्त्वा च जगाम वसुधातलम् ।
कश्मलं प्राविशद्राजा वृषसेनशराहतः ॥ ७.१६९.२४ ॥
Atravesando su corazón, la flecha se hundió en la tierra, y el rey, herido por la flecha de Vṛṣasena, cayó en desmayo.
7.169.25
सारथिस्तमपोवाह स्मरन्सारथिचेष्टितम् ।
तस्मिन्प्रभग्ने राजेन्द्र पाञ्चालानां महारथे ॥ ७.१६९.२५ ॥
El auriga se lo llevó, recordando la maniobra del auriga; cuando aquel gran guerrero en carro de los Pāñcālas fue derrotado, oh señor de reyes.
7.169.26
ततस्तु द्रुपदानीकं शरैश्छिन्नतनुच्छदम् ।
सम्प्राद्रवद्रणाद्राजन्निशीथे भैरवे सति ॥ ७.१६९.२६ ॥
Entonces el ejército de Drupada, con sus armaduras atravesadas por flechas, huyó del combate, oh rey, cuando llegó la aterradora noche.
7.169.27
प्रदीपैरपरित्यक्तैर्ज्वलद्भिस्तैः समन्ततः ।
व्यराजद्वसुधा तत्र वीताभ्रा द्यौरिव ग्रहैः ॥ ७.१६९.२७ ॥
Con aquellas antorchas ardiendo por todas partes sin ser abandonadas, la tierra resplandeció allí, como el cielo despejado de nubes con sus planetas.
7.169.28
तथाङ्गदैर्निपतितैर्व्यराजत वसुन्धरा ।
प्रावृट्काले महाराज विद्युद्भिरिव तोयदः ॥ ७.१६९.२८ ॥
Así también la tierra resplandeció con los brazaletes caídos, oh gran rey, como una nube brilla con relámpagos en la estación de lluvias.
7.169.29
ततः कर्णसुतात्त्रस्ताः सोमका विप्रदुद्रुवुः ।
यथेन्द्रभयवित्रस्ता दानवास्तारकामये ॥ ७.१६९.२९ ॥
Entonces los Somakas, aterrorizados por el hijo de Karṇa, huyeron en todas direcciones, como los Dānavas, temblando del miedo a Indra, huyeron en la batalla contra Tāraka.
7.169.30
तेनार्द्यमानाः समरे द्रवमाणाश्च सोमकाः ।
व्यराजन्त महाराज प्रदीपैरवभासिताः ॥ ७.१६९.३० ॥
Los Somakas, atormentados por él en la batalla y huyendo, resplandecieron, oh gran rey, iluminados por las antorchas.
7.169.31
तांस्तु निर्जित्य समरे कर्णपुत्रो व्यरोचत ।
मध्यन्दिनमनुप्राप्तो घर्मांशुरिव भारत ॥ ७.१६९.३१ ॥
Habiéndolos vencido en la batalla, el hijo de Karṇa resplandeció como el sol que ha llegado al mediodía, oh Bhārata.
7.169.32
तेषु राजसहस्रेषु तावकेषु परेषु च ।
एक एव ज्वलंस्तस्थौ वृषसेनः प्रतापवान्॥। ॥ ७.१६९.३२ ॥
Entre aquellos miles de reyes, tanto de vuestro lado como del otro, solo Vṛṣasena, poderoso y resplandeciente, se mantuvo en pie.
7.169.33
स विजित्य रणे शूरान्सोमकानां महारथान् ।
जगाम त्वरितस्तत्र यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ७.१६९.३३ ॥
Tras vencer en la batalla a los héroes grandes carreteros de los Somakas, se apresuró hacia donde estaba el rey Yudhiṣṭhira.
7.169.34
प्रतिविन्ध्यमथ क्रुद्धं प्रदहन्तं रणे रिपून् ।
दुःशासनस्तव सुतः प्रत्यगच्छन्महारथः ॥ ७.१६९.३४ ॥
Entonces Duḥśāsana, vuestro hijo, gran carretero, avanzó para enfrentarse al furioso Prativindhya, que abrasaba a los enemigos en la batalla.
7.169.35
तयोः समागमो राजंश्चित्ररूपो बभूव ह ।
व्यपेतजलदे व्योम्नि बुधभास्करयोरिव ॥ ७.१६९.३५ ॥
Oh rey, su encuentro tomó una forma maravillosa, como Mercurio y el sol reunidos en un cielo sin nubes.
7.169.36
प्रतिविन्ध्यं तु समरे कुर्वाणां कर्म दुष्करम् ।
अपूजयन्महाराज तव सैन्ये महारथाः।
दुःशासनस्त्रिभिर्बाणैर्ललाटे समविध्यत ॥ ७.१६९.३६ ॥
En la batalla, los grandes carreteros de vuestro ejército honraron a Prativindhya por su hazaña difícil. Entonces Duḥśāsana lo hirió en la frente con tres flechas, oh gran rey.
7.169.37
सोऽतिविद्धो बलवता तव पुत्रेण धन्विना ।
विरराज महाबाहुः सशृङ्ग इव पर्वतः ॥ ७.१६९.३७ ॥
Atravesado con fuerza por tu hijo, el poderoso arquero, aquel de grandes brazos brilló como una montaña con sus cumbres.
7.169.38
दुःशासनं तु समरे प्रतिविन्ध्यो महारथः ।
नवभिः सायकैर्विद्धा पुनर्विव्याध सप्तभिः ॥ ७.१६९.३८ ॥
Pero en la batalla, el gran guerrero de carro Prativindhya, habiendo herido a Duḥśāsana con nueve flechas, lo golpeó de nuevo con siete.
7.169.39
तत्र भारत पुत्रस्ते कृतवान्कर्म दुष्करम् ।
प्रतिविन्ध्यहयानुग्रैः पातयामास सायकैः ॥ ७.१६९.३९ ॥
Allí, oh Bhārata, tu hijo realizó una hazaña difícil: derribó los caballos de Prativindhya con flechas feroces.
7.169.40
सारथिं चास्य भल्लेन ध्वजं च समपातयत् ।
रथं च तिलशो राजन्व्यधमत्तस्य धन्विनः ॥ ७.१६९.४० ॥
Con una flecha bhalla derribó a su auriga y su estandarte, y, oh rey, hizo añicos el carro de aquel arquero hasta convertirlo en granos de sésamo.
7.169.41
पताकाश्च सतूणीरा रश्मीन्योक्राणि च प्रभो ।
चिच्छेद तिलशः क्रुद्धःशरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.१६९.४१ ॥
Oh señor, enfurecido, cortó en pedazos los estandartes con sus aljabas, las riendas y los yugos, con flechas de juntas dobladas.
7.169.42
विरथः स तु धर्मात्मा धनुष्पाणिरवस्थितः ।
अयोधयत्तव सुतं किरञ्शरशतान्बहून् ॥ ७.१६९.४२ ॥
Aunque sin carro, aquel de alma justa se mantuvo firme con el arco en la mano y, lanzando muchos cientos de flechas, combatió con tu hijo.
7.169.43
क्षुरप्रेण धनुस्तस्य चिच्छेद तनयस्तव ।
अथैनं दशभिर्बाणेश्छिन्नधन्वानमार्दयत् ॥ ७.१६९.४३ ॥
Tu hijo cortó su arco con una flecha de cabeza afilada y luego hirió con diez flechas al hombre sin arco.
7.169.44
तं दृष्ट्वा विरथं तत्र भ्रातरोऽस्य महारथाः ।
अन्ववर्तन्त सङ्ग्रामे महत्या सेनया सह ॥ ७.१६९.४४ ॥
Al verlo sin carro, sus hermanos, grandes guerreros de carro, avanzaron tras él en la batalla junto con el gran ejército.
7.169.45
आप्लुतः स ततो यानं सुतसोमस्य भास्वरम् ।
धनुर्गृह्य महाराज विव्याध तनयं तव ॥ ७.१६९.४५ ॥
Entonces saltó al brillante carro de Sutasoma, tomó su arco y hirió a tu hijo, oh gran rey.
7.169.46
ततस्तु तावकाः सर्वे परिवार्य सुतं तव ।
अभ्यवर्तन्त वेगेन महत्या सेनया वृताः ॥ ७.१६९.४६ ॥
Entonces todos tus hombres rodearon a tu hijo y, rodeados por un gran ejército, avanzaron con velocidad.
7.169.47
ततः प्रववृते युद्धं तव तेषां च भारत ।
निशीथे दारुणे काले यमराष्ट्रविवर्धनम् ॥ ७.१६९.४७ ॥
Entonces, oh Bhārata, entre vosotros y ellos comenzó una batalla en la terrible medianoche, que aumentó el reino de Yama.