మహాభారతం · అధ్యాయం 7.169
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.169.1
शतानीकं शरैस्तूर्णं निर्दहन्तं चमूं तव ।
चित्रसेनस्तव सुतो वारयामास भारत ॥ ७.१६९.१ ॥
సంజయుడు ఇలా అన్నాడు: భారతా, నీ కుమారుడు చిత్రసేనుడు శీఘ్రంగా బాణాలతో నీ సైన్యాన్ని దహిస్తున్న శతానీకుడిని అడ్డుకున్నాడు.
7.169.2
नाकुलिश्चित्रसेनं तु विद्ध्वा पञ्चभिराशुगैः ।
स तु तं प्रतिविव्याध दशभिर्निशितैः शरैः ॥ ७.१६९.२ ॥
సంజయుడు ఇలా అన్నాడు: నాకులి చిత్రసేనుడిని ఐదు వేగమైన బాణాలతో గుచ్చాడు; అతడు కూడా అతడిని పది పదునైన బాణాలతో ప్రతిగా గుచ్చాడు.
7.169.3
चित्रसेनो महाराज शतानीकं पुनर्युधि ।
नवभिर्निशितैर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥ ७.१६९.३ ॥
సంజయుడు ఇలా అన్నాడు: మహారాజా, చిత్రసేనుడు యుద్ధంలో మళ్ళీ శతానీకుడిని తొమ్మిది పదునైన బాణాలతో రొమ్ము మధ్యలో కొట్టాడు.
7.169.4
नाकुलिस्तस्य विशिखैर्वर्म सन्नतपर्वभिः ।
गात्रात्सञ्चावयामास तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१६९.४ ॥
సంజయుడు ఇలా అన్నాడు: నాకులి తన బాణాలతో అతని కవచాన్ని, వంగిన కీళ్ల బాణాలతో, అతని శరీరం నుండి జారేలా చేశాడు; అది ఒక అద్భుతంలా జరిగింది.
7.169.5
सोपेतवर्मा पुत्रस्ते विरराज भृशं नृप ।
उत्सृज्य काले राजेन्द्र निर्मोकमिव पन्नगः ॥ ७.१६९.५ ॥
సంజయుడు ఇలా అన్నాడు: కవచం జారిపోయిన నీ కుమారుడు ఎంతో ప్రకాశించాడు, రాజా; కాలం రాగానే కుబుసాన్ని వదిలే పామువలె.
7.169.6
ततोऽस्य निशितैर्बाणैर्ध्वजं चिच्छेद नाकुलिः ।
धनुश्चैव महाराज यतमानस्य संयुगे ॥ ७.१६९.६ ॥
సంజయుడు ఇలా అన్నాడు: అప్పుడు నాకులి అతని ధ్వజాన్ని పదునైన బాణాలతో ఖండించాడు; మహారాజా, యుద్ధంలో ప్రయత్నిస్తున్న అతని ధనుస్సును కూడా.
7.169.7
स च्छिन्नधन्वा समरे विवर्मा च महारथः ।
धनुरन्यन्महाराज जग्राहारिविदारणम् ॥ ७.१६९.७ ॥
విల్లు తెగి కవచం లేని ఆ మహారథుడు, ఓ మహారాజా, యుద్ధంలో శత్రువులను చీల్చే మరొక విల్లును చేపట్టాడు.
7.169.8
ततस्तूर्णं चित्रसेनो नाकुलिं नवभिः शरैः ।
विव्याध समरे क्रुद्धो भरतानां महारथः ॥ ७.१६९.८ ॥
అప్పుడు కోపించిన భరతుల మహారథుడైన చిత్రసేనుడు వెంటనే యుద్ధంలో నకులుని కుమారుణ్ణి తొమ్మిది బాణాలతో గుచ్చాడు.
7.169.9
शतानीकोऽथ सङ्क्रुद्धश्चित्रसेनस्य मारिष ।
जघान चतुरो वाहान्सारथिं च नरोत्तमः ॥ ७.१६९.९ ॥
అప్పుడు అత్యంత కోపించిన నరోత్తముడైన శతానీకుడు, ఓ మారిష, చిత్రసేనుని నాలుగు గుర్రాలను, సారథిని సంహరించాడు.
7.169.10
अवप्लुत्य रथात्तस्माच्चित्रसेनो महारथः ।
नाकुलिं पञ्चविंशत्या शराणामार्दयद्बली ॥ ७.१६९.१० ॥
ఆ రథం నుండి దూకి, బలవంతుడైన మహారథుడు చిత్రసేనుడు నకులుని కుమారుణ్ణి ఇరవై ఐదు బాణాలతో బాధించాడు.
7.169.11
तस्य तत्कुर्वतः कर्म नकुलस्य सुतो रणे ।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद चापं रत्नविभूषितम् ॥ ७.१६९.११ ॥
అతడు ఆ పని చేస్తుండగా, నకులుని కుమారుడు యుద్ధంలో అర్ధచంద్రబాణంతో రత్నాలతో అలంకరించిన అతని విల్లును ఖండించాడు.
7.169.12
स च्छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः ।
आरुरोह रथं तूर्णं हार्दिक्यस्य महात्मनः ॥ ७.१६९.१२ ॥
విల్లు తెగి, రథం లేక, గుర్రాలు చచ్చి, సారథి మరణించిన అతడు వెంటనే మహాత్ముడైన హార్దిక్యుని రథం ఎక్కాడు.
7.169.13
द्रुपदं तु सहानीकं द्रोणप्रेप्सुं महारथम् ।
वृषसेनोऽभ्ययात्तूर्णं किरञ्शरशतैस्तदा ॥ ७.१६९.१३ ॥
అప్పుడు వృషసేనుడు సేనతో కూడిన ద్రుపదుడిని, ద్రోణుని పొందగోరిన మహారథుడిని వేగంగా ఎదిరించి, వందలాది బాణాలను కురిపించాడు.
7.169.14
यज्ञसेनस्तु समरे कर्णपुत्रं महारथम् ।
षष्ट्या शराणां विव्याध बाह्वोरुरसि चानघ ॥ ७.१६९.१४ ॥
కానీ ఓ నిష్పాపుడా, యుద్ధంలో యజ్ఞసేనుడు కర్ణుని కుమారుడైన మహారథుడిని అరవై బాణాలతో అతని బాహువులలో, ఛాతిలో గుచ్చాడు.
7.169.15
वृषसेनस्तु सङ्क्रुद्धो यज्ञसेनं रथे स्थितम् ।
बहुभिः सायकैस्तीक्ष्णैराजघान स्तनान्तरे ॥ ७.१६९.१५ ॥
కానీ కోపోద్రిక్తుడైన వృషసేనుడు రథంపై నిలిచి ఉన్న యజ్ఞసేనుడిని అనేక పదునైన బాణాలతో ఛాతీ మధ్యలో కొట్టాడు.
7.169.16
तावुभौ शरनुन्नाङ्गौ शरकण्टकितौ रणे ।
व्यभ्राजेतां महाराज श्वाविधौ शललैरिव ॥ ७.१६९.१६ ॥
మహారాజా, యుద్ధంలో బాణాలతో గాయపడిన శరీరాలతో, బాణాలే ముళ్లుగా గుచ్చుకున్న ఆ ఇద్దరూ ముళ్ళపందుల వలె ప్రకాశించారు.
7.169.17
रुक्मपुङ्खैः प्रसन्नाग्रैः शरैश्छिन्नतनुच्छदौ ।
रुधिरौघपरिक्लिन्नौ व्यभ्राजेतां महामृधे ॥ ७.१६९.१७ ॥
బంగారు రెక్కలు, స్వచ్ఛమైన కొనలు గల బాణాలతో కవచాలు చిరిగి, రక్తప్రవాహాలతో తడిసిన ఆ ఇద్దరూ ఆ మహాయుద్ధంలో ప్రకాశించారు.
7.169.18
तपनीयनिभौ चित्रौ कल्पवृक्षाविवाद्भुतौ ।
किंशुकाविव चोत्फुल्लौ व्यकाशेतां रणाजिरे ॥ ७.१६९.१८ ॥
బంగారంలా మెరిసే, విచిత్రమైన, అద్భుతమైన కల్పవృక్షాల వంటి, పూసిన కింశుకపు చెట్ల వంటి ఆ ఇద్దరూ ఆ రణభూమిలో ప్రకాశించారు.
7.169.19
वृषसेनस्ततो राजन्द्रुपदं नवभिः शरैः ।
विद्ध्वा विव्याध सप्तत्या पुनरन्यैस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ७.१६९.१९ ॥
రాజా, అప్పుడు వృషసేనుడు ద్రుపదుని తొమ్మిది బాణాలతో గుచ్చాడు; తరువాత డెబ్బై బాణాలతో గుచ్చి, మళ్ళీ మూడేసి బాణాలతో గుచ్చాడు.
7.169.20
ततः शरसहस्राणि विमुञ्चन्विबभौ तदा ।
कर्णपुत्रो महाराज वर्षमाण इवाम्बुदः ॥ ७.१६९.२० ॥
అప్పుడు కర్ణుని కుమారుడు వేలకొద్దీ బాణాలు ప్రయోగిస్తూ, మహారాజా, వర్షించే మేఘంలా ప్రకాశించాడు.
7.169.21
द्रुपदस्तु ततः क्रुद्धो वृषसेनस्य कार्मुकम् ।
द्विधा चिच्छेद भल्लेन पीतेन निशितेन च ॥ ७.१६९.२१ ॥
అప్పుడు కోపించిన ద్రుపదుడు వృషసేనుని విల్లును బంగారు రంగు, పదునైన భల్ల బాణంతో రెండు ముక్కలు చేశాడు.
7.169.22
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय रुक्मबद्धं नवं दृढम् ।
तूणादाकृष्य विमलं भल्लं पीतं शितं दृढम् ॥ ७.१६९.२२ ॥
అతడు బంగారంతో కట్టిన, కొత్త, దృఢమైన మరో విల్లును తీసుకుని, అంబులపొది నుండి నిర్మలమైన, బంగారు రంగు, పదునైన, దృఢమైన భల్ల బాణాన్ని తీశాడు.
7.169.23
कार्मुके योजयित्वा तं द्रुपदं सन्निरीक्ष्य च ।
आकर्णपूर्णं मुमुचे त्रासयन्सर्वसोमकान् ॥ ७.१६९.२३ ॥
అతడు ఆ బాణాన్ని విల్లుకు అమర్చి, ద్రుపదుని బాగా చూసి, చెవి వరకు లాగి వదిలాడు; సోమకులందరినీ భయపెడుతూ.
7.169.24
हृदयं तस्य भित्त्वा च जगाम वसुधातलम् ।
कश्मलं प्राविशद्राजा वृषसेनशराहतः ॥ ७.१६९.२४ ॥
అది అతని హృదయాన్ని చీల్చి భూమిలోకి దూసుకెళ్లింది; వృషసేనుని బాణంతో గాయపడిన రాజు మూర్ఛలో పడ్డాడు.
7.169.25
सारथिस्तमपोवाह स्मरन्सारथिचेष्टितम् ।
तस्मिन्प्रभग्ने राजेन्द्र पाञ्चालानां महारथे ॥ ७.१६९.२५ ॥
సారథి అతన్ని తీసుకుపోయాడు, సారథి చేసిన పనిని స్మరిస్తూ. రాజేంద్రా, పాంచాలుల ఆ మహారథుడు భగ్నమైనప్పుడు.
7.169.26
ततस्तु द्रुपदानीकं शरैश्छिन्नतनुच्छदम् ।
सम्प्राद्रवद्रणाद्राजन्निशीथे भैरवे सति ॥ ७.१६९.२६ ॥
అప్పుడు ద్రుపదుని సేన బాణాలతో కవచాలు ఛిద్రమై రణం నుండి పారిపోయింది, రాజా, భయంకరమైన రాత్రి వచ్చినప్పుడు.
7.169.27
प्रदीपैरपरित्यक्तैर्ज्वलद्भिस्तैः समन्ततः ।
व्यराजद्वसुधा तत्र वीताभ्रा द्यौरिव ग्रहैः ॥ ७.१६९.२७ ॥
అక్కడ నలువైపులా వెలుగుతున్న ఆ దీపాలతో భూమి ప్రకాశించింది, మేఘాలు లేని ఆకాశం గ్రహాలతో మెరిసినట్లు.
7.169.28
तथाङ्गदैर्निपतितैर्व्यराजत वसुन्धरा ।
प्रावृट्काले महाराज विद्युद्भिरिव तोयदः ॥ ७.१६९.२८ ॥
అలాగే రాలిపడిన భుజకీర్తులతో భూమి ప్రకాశించింది, మహారాజా, వర్షాకాలంలో మేఘం మెరుపులతో మెరిసినట్లు.
7.169.29
ततः कर्णसुतात्त्रस्ताः सोमका विप्रदुद्रुवुः ।
यथेन्द्रभयवित्रस्ता दानवास्तारकामये ॥ ७.१६९.२९ ॥
అప్పుడు కర్ణుని కుమారుని వల్ల భయపడిన సోమకులు నలుదిశలకు పారిపోయారు, తారకయుద్ధంలో ఇంద్రభయంతో వణికిన దానవులు పారిపోయినట్లు.
7.169.30
तेनार्द्यमानाः समरे द्रवमाणाश्च सोमकाः ।
व्यराजन्त महाराज प्रदीपैरवभासिताः ॥ ७.१६९.३० ॥
అతనిచే యుద్ధంలో పీడింపబడి పారిపోతున్న సోమకులు, మహారాజా, దీపాలతో ప్రకాశిస్తూ మెరిసారు.
7.169.31
तांस्तु निर्जित्य समरे कर्णपुत्रो व्यरोचत ।
मध्यन्दिनमनुप्राप्तो घर्मांशुरिव भारत ॥ ७.१६९.३१ ॥
యుద్ధంలో వారిని జయించి కర్ణుని కుమారుడు మధ్యాహ్నానికి చేరిన సూర్యునిలా ప్రకాశించాడు, ఓ భారతా.
7.169.32
तेषु राजसहस्रेषु तावकेषु परेषु च ।
एक एव ज्वलंस्तस्थौ वृषसेनः प्रतापवान्॥। ॥ ७.१६९.३२ ॥
ఆ వేలాది రాజులలో, మీ పక్షంలోనూ శత్రుపక్షంలోనూ ఉన్నవారిలో, ప్రతాపవంతుడైన వృషసేనుడు ఒక్కడే ప్రకాశిస్తూ నిలిచాడు.
7.169.33
स विजित्य रणे शूरान्सोमकानां महारथान् ।
जगाम त्वरितस्तत्र यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ७.१६९.३३ ॥
యుద్ధంలో సోమకుల శూర మహారథులను జయించి అతడు త్వరగా అక్కడికి వెళ్లాడు, రాజు యుధిష్ఠిరుడు ఎక్కడ ఉన్నాడో అక్కడికి.
7.169.34
प्रतिविन्ध्यमथ क्रुद्धं प्रदहन्तं रणे रिपून् ।
दुःशासनस्तव सुतः प्रत्यगच्छन्महारथः ॥ ७.१६९.३४ ॥
అప్పుడు యుద్ధంలో కోపంతో శత్రువులను దహిస్తున్న ప్రతివింధ్యుడిని ఎదుర్కొనడానికి మీ కుమారుడు మహారథుడు దుఃశాసనుడు ముందుకు వచ్చాడు.
7.169.35
तयोः समागमो राजंश्चित्ररूपो बभूव ह ।
व्यपेतजलदे व्योम्नि बुधभास्करयोरिव ॥ ७.१६९.३५ ॥
ఓ రాజా, వారిద్దరి సమాగమం మేఘాలు తొలగిన ఆకాశంలో బుధుడు, సూర్యుడు కలిసినట్లు అద్భుత రూపంలో జరిగింది.
7.169.36
प्रतिविन्ध्यं तु समरे कुर्वाणां कर्म दुष्करम् ।
अपूजयन्महाराज तव सैन्ये महारथाः।
दुःशासनस्त्रिभिर्बाणैर्ललाटे समविध्यत ॥ ७.१६९.३६ ॥
యుద్ధంలో దుష్కర కార్యాలు చేస్తున్న ప్రతివింధ్యుడిని మీ సేనలోని మహారథులు ప్రశంసించారు. మహారాజా, దుఃశాసనుడు మూడు బాణాలతో అతని నుదుటిపై కొట్టాడు.
7.169.37
सोऽतिविद्धो बलवता तव पुत्रेण धन्विना ।
विरराज महाबाहुः सशृङ्ग इव पर्वतः ॥ ७.१६९.३७ ॥
బలవంతుడైన నీ కుమారుని ధనుర్ధారిచే తీవ్రంగా గాయపడిన ఆ మహాబాహువు, శిఖరాలతో కూడిన పర్వతంలా ప్రకాశించాడు.
7.169.38
दुःशासनं तु समरे प्रतिविन्ध्यो महारथः ।
नवभिः सायकैर्विद्धा पुनर्विव्याध सप्तभिः ॥ ७.१६९.३८ ॥
యుద్ధంలో మహారథుడైన ప్రతివింధ్యుడు దుఃశాసనుని తొమ్మిది బాణాలతో గాయపరచి, మళ్ళీ ఏడు బాణాలతో కొట్టాడు.
7.169.39
तत्र भारत पुत्रस्ते कृतवान्कर्म दुष्करम् ।
प्रतिविन्ध्यहयानुग्रैः पातयामास सायकैः ॥ ७.१६९.३९ ॥
భరతవంశీయుడా, అక్కడ నీ కుమారుడు కష్టమైన పని చేశాడు; ప్రతివింధ్యుని గుర్రాలను భయంకర బాణాలతో కూలదోశాడు.
7.169.40
सारथिं चास्य भल्लेन ध्वजं च समपातयत् ।
रथं च तिलशो राजन्व्यधमत्तस्य धन्विनः ॥ ७.१६९.४० ॥
అతడు భల్ల బాణంతో అతని సారథిని, ధ్వజాన్ని కూల్చాడు; రాజా, ఆ ధనుర్ధారి రథాన్ని నువ్వుల గింజల్లా ముక్కలు చేశాడు.
7.169.41
पताकाश्च सतूणीरा रश्मीन्योक्राणि च प्रभो ।
चिच्छेद तिलशः क्रुद्धःशरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.१६९.४१ ॥
ప్రభూ, కోపంతో అతడు పతాకలను, అంబులపొదులతో సహా, కళ్ళెములను, కాడలను వంగిన కీళ్ల బాణాలతో ముక్కలుగా కోశాడు.
7.169.42
विरथः स तु धर्मात्मा धनुष्पाणिरवस्थितः ।
अयोधयत्तव सुतं किरञ्शरशतान्बहून् ॥ ७.१६९.४२ ॥
రథం లేకపోయినా ఆ ధర్మాత్ముడు ధనుస్సు చేతబట్టి నిలబడి, అనేక వందల బాణాలు కురిపిస్తూ నీ కుమారునితో యుద్ధం చేశాడు.
7.169.43
क्षुरप्रेण धनुस्तस्य चिच्छेद तनयस्तव ।
अथैनं दशभिर्बाणेश्छिन्नधन्वानमार्दयत् ॥ ७.१६९.४३ ॥
మీ కుమారుడు క్షురప్రాస్త్రంతో అతని ధనుస్సును ఖండించాడు; తరువాత విల్లు తెగిపోయిన అతనిని పది బాణాలతో బాధించాడు.
7.169.44
तं दृष्ट्वा विरथं तत्र भ्रातरोऽस्य महारथाः ।
अन्ववर्तन्त सङ्ग्रामे महत्या सेनया सह ॥ ७.१६९.४४ ॥
అతను రథం లేకుండా ఉండడాన్ని చూసి, అక్కడ అతని మహారథులైన సోదరులు గొప్ప సేనతో యుద్ధంలో అతని వెనుక ముందుకు వచ్చారు.
7.169.45
आप्लुतः स ततो यानं सुतसोमस्य भास्वरम् ।
धनुर्गृह्य महाराज विव्याध तनयं तव ॥ ७.१६९.४५ ॥
అప్పుడు అతడు దూకి సుతసోముని ప్రకాశించే రథమెక్కి, ధనుస్సు చేపట్టి, మహారాజా, మీ కుమారుణ్ణి గాయపరిచాడు.
7.169.46
ततस्तु तावकाः सर्वे परिवार्य सुतं तव ।
अभ्यवर्तन्त वेगेन महत्या सेनया वृताः ॥ ७.१६९.४६ ॥
అప్పుడు మీ వారందరూ మీ కుమారుణ్ణి చుట్టుముట్టి, గొప్ప సేనతో కూడి వేగంగా ముందుకు సాగారు.
7.169.47
ततः प्रववृते युद्धं तव तेषां च भारत ।
निशीथे दारुणे काले यमराष्ट्रविवर्धनम् ॥ ७.१६९.४७ ॥
అప్పుడు భరతవంశీయుడా, మీకు వారికి మధ్య భయంకరమైన అర్ధరాత్రి వేళ యమలోకాన్ని పెంచే యుద్ధం మొదలైంది.