มหาภารตะ · อัธยายะ 7.169
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.169.1
शतानीकं शरैस्तूर्णं निर्दहन्तं चमूं तव ।
चित्रसेनस्तव सुतो वारयामास भारत ॥ ७.१६९.१ ॥
สญชัยกล่าวว่า ข้าแต่พระภรตะ ท้าวจิตรเสนโอรสของพระองค์ได้รีบขัดขวางศตานีกที่กำลังระดมยิงกองทัพของพระองค์ด้วยลูกศร
7.169.2
नाकुलिश्चित्रसेनं तु विद्ध्वा पञ्चभिराशुगैः ।
स तु तं प्रतिविव्याध दशभिर्निशितैः शरैः ॥ ७.१६९.२ ॥
สญชัยกล่าวว่า นากุลิได้แทงจิตรเสนด้วยลูกศรเร็วห้าดอก และเขาก็แทงตอบกลับด้วยลูกศรคมสิบดอก
7.169.3
चित्रसेनो महाराज शतानीकं पुनर्युधि ।
नवभिर्निशितैर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥ ७.१६९.३ ॥
สญชัยกล่าวว่า ข้าแต่มหาราชา จิตรเสนได้แทงศตานีกอีกครั้งในสนามรบด้วยลูกศรคมเก้าดอก ที่กลางอก
7.169.4
नाकुलिस्तस्य विशिखैर्वर्म सन्नतपर्वभिः ।
गात्रात्सञ्चावयामास तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१६९.४ ॥
สญชัยกล่าวว่า นากุลิใช้ลูกศรที่มีข้อโค้งงอ ทำให้เกราะของเขาหลุดลื่นออกจากร่าง เหตุการณ์นั้นช่างน่าอัศจรรย์เหมือนสิ่งมหัศจรรย์
7.169.5
सोपेतवर्मा पुत्रस्ते विरराज भृशं नृप ।
उत्सृज्य काले राजेन्द्र निर्मोकमिव पन्नगः ॥ ७.१६९.५ ॥
สญชัยกล่าวว่า ข้าแต่กษัตริย์ โอรสของพระองค์ เมื่อเกราะหลุดไปแล้ว ก็ส่องประกายจ้าอย่างยิ่ง ดุจงูที่ลอกคราบออกในเวลาที่เหมาะสม ข้าแต่ราชาแห่งกษัตริย์
7.169.6
ततोऽस्य निशितैर्बाणैर्ध्वजं चिच्छेद नाकुलिः ।
धनुश्चैव महाराज यतमानस्य संयुगे ॥ ७.१६९.६ ॥
สญชัยกล่าวว่า ครั้นแล้วนากุลิได้ตัดธงของเขาด้วยลูกศรคม และตัดคันธนูของเขาด้วย ข้าแต่มหาราชา ขณะที่เขากำลังพยายามอยู่ในการรบ
7.169.7
स च्छिन्नधन्वा समरे विवर्मा च महारथः ।
धनुरन्यन्महाराज जग्राहारिविदारणम् ॥ ७.१६९.७ ॥
คันธนูของเขาถูกตัด เกราะหลุดไป มหารถผู้นั้นจึงหยิบคันธนูอีกคันหนึ่ง ข้าแต่มหาราชา ซึ่งสามารถผ่าศัตรูในสนามรบได้
7.169.8
ततस्तूर्णं चित्रसेनो नाकुलिं नवभिः शरैः ।
विव्याध समरे क्रुद्धो भरतानां महारथः ॥ ७.१६९.८ ॥
จากนั้นจิตรเสน มหารถแห่งวงศ์ภรตะ ด้วยความโกรธ ได้รีบแทงโอรสของนากุลาด้วยลูกศรเก้าดอกในสนามรบ
7.169.9
शतानीकोऽथ सङ्क्रुद्धश्चित्रसेनस्य मारिष ।
जघान चतुरो वाहान्सारथिं च नरोत्तमः ॥ ७.१६९.९ ॥
ครั้นแล้วศตานีกผู้โกรธจัด ข้าแต่ท่าน นรโสตมผู้นั้น ได้สังหารม้าทั้งสี่ของจิตรเสนและสารถีของเขา
7.169.10
अवप्लुत्य रथात्तस्माच्चित्रसेनो महारथः ।
नाकुलिं पञ्चविंशत्या शराणामार्दयद्बली ॥ ७.१६९.१० ॥
มหารถจิตรเสนผู้ทรงพลัง กระโดดลงจากรถนั้น แล้วทำให้โอรสของนากุลาได้รับความทุกข์ทรมานด้วยลูกศรยี่สิบห้าดอก
7.169.11
तस्य तत्कुर्वतः कर्म नकुलस्य सुतो रणे ।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद चापं रत्नविभूषितम् ॥ ७.१६९.११ ॥
ขณะที่เขากระทำการเช่นนั้น โอรสของนากุลาในสนามรบได้ตัดคันธนูประดับอัญมณีของเขาด้วยลูกศรรูปพระจันทร์เสี้ยว
7.169.12
स च्छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः ।
आरुरोह रथं तूर्णं हार्दिक्यस्य महात्मनः ॥ ७.१६९.१२ ॥
เมื่อคันธนูถูกตัด ไม่มีรถ ม้าถูกฆ่า และสารถีตาย เขาก็รีบขึ้นรถของหารทิกยะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
7.169.13
द्रुपदं तु सहानीकं द्रोणप्रेप्सुं महारथम् ।
वृषसेनोऽभ्ययात्तूर्णं किरञ्शरशतैस्तदा ॥ ७.१६९.१३ ॥
จากนั้นวฤษเสนรีบเข้าโจมตีทรุปทะพร้อมกองทัพ มหารถผู้ปรารถนาจะได้โทรณะ โดยโปรยลูกศรนับร้อยใส่เขา
7.169.14
यज्ञसेनस्तु समरे कर्णपुत्रं महारथम् ।
षष्ट्या शराणां विव्याध बाह्वोरुरसि चानघ ॥ ७.१६९.१४ ॥
แต่ยัชญเสนได้แทงมหารถ โอรสของกรรณะ ด้วยลูกศรหกสิบดอกในสนามรบ ที่แขนและหน้าอก ข้าแต่ผู้ไร้บาป
7.169.15
वृषसेनस्तु सङ्क्रुद्धो यज्ञसेनं रथे स्थितम् ।
बहुभिः सायकैस्तीक्ष्णैराजघान स्तनान्तरे ॥ ७.१६९.१५ ॥
ส่วนวฤษเสนผู้โกรธจัด ได้ฟาดยัชญเสนผู้ยืนอยู่บนรถด้วยลูกศรคมจำนวนมาก ที่กลางหน้าอก
7.169.16
तावुभौ शरनुन्नाङ्गौ शरकण्टकितौ रणे ।
व्यभ्राजेतां महाराज श्वाविधौ शललैरिव ॥ ७.१६९.१६ ॥
ข้าแต่มหาราชา ทั้งสองคนนั้น ร่างกายถูกลูกศรแทง เต็มไปด้วยลูกศรในสนามรบ ส่องประกายดุจเม่นที่มีขนแหลม
7.169.17
रुक्मपुङ्खैः प्रसन्नाग्रैः शरैश्छिन्नतनुच्छदौ ।
रुधिरौघपरिक्लिन्नौ व्यभ्राजेतां महामृधे ॥ ७.१६९.१७ ॥
เกราะของทั้งสองถูกลูกศรที่มีขนสีทองและปลายแหลมคมฉีกขาด เปรอะเปื้อนด้วยกระแสเลือด ทั้งสองส่องแสงอยู่ในมหาสงครามนั้น
7.169.18
तपनीयनिभौ चित्रौ कल्पवृक्षाविवाद्भुतौ ।
किंशुकाविव चोत्फुल्लौ व्यकाशेतां रणाजिरे ॥ ७.१६९.१८ ॥
ทั้งสองงดงามมหัศจรรย์เหมือนทองคำ ดุจต้นกัลปพฤกษ์ที่ประทานสิ่งปรารถนา และดุจต้นกิงศุกะที่บานสะพรั่ง ส่องแสงอยู่บนสนามรบ
7.169.19
वृषसेनस्ततो राजन्द्रुपदं नवभिः शरैः ।
विद्ध्वा विव्याध सप्तत्या पुनरन्यैस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ७.१६९.१९ ॥
ข้าแต่กษัตริย์ จากนั้นวฤษเสนแทงทรุปทะด้วยลูกศรเก้าดอก แล้วแทงด้วยลูกศรเจ็ดสิบดอก และแทงอีกครั้งด้วยลูกศรอื่นทีละสามดอก
7.169.20
ततः शरसहस्राणि विमुञ्चन्विबभौ तदा ।
कर्णपुत्रो महाराज वर्षमाण इवाम्बुदः ॥ ७.१६९.२० ॥
ครั้นแล้วโอรสของกรรณะ ปล่อยลูกศรนับพันดอก ส่องแสงในเวลานั้น ข้าแต่มหาราชา ดุจเมฆที่กำลังโปรยฝน
7.169.21
द्रुपदस्तु ततः क्रुद्धो वृषसेनस्य कार्मुकम् ।
द्विधा चिच्छेद भल्लेन पीतेन निशितेन च ॥ ७.१६९.२१ ॥
จากนั้น ท้าวทรุปทะผู้โกรธเกรี้ยวได้ใช้ลูกศรภัลละสีทองคมกล้าตัดคันธนูของวฤษเสนออกเป็นสองท่อน
7.169.22
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय रुक्मबद्धं नवं दृढम् ।
तूणादाकृष्य विमलं भल्लं पीतं शितं दृढम् ॥ ७.१६९.२२ ॥
วฤษเสนจึงหยิบคันธนูอีกคันหนึ่ง ใหม่ แข็งแรง มีทองหุ้มประดับ และชักลูกศรภัลละสีทองที่ผ่องใส คมกล้าและแข็งแรงออกจากแล่งธนู
7.169.23
कार्मुके योजयित्वा तं द्रुपदं सन्निरीक्ष्य च ।
आकर्णपूर्णं मुमुचे त्रासयन्सर्वसोमकान् ॥ ७.१६९.२३ ॥
เขาวางลูกศรนั้นบนคันธนู จ้องมองท้าวทรุปทะอย่างแน่วแน่ แล้วง้างสายจนสุดถึงใบหู ปล่อยลูกศรไปทำให้ชาวโสมกะทั้งปวงหวาดกลัว
7.169.24
हृदयं तस्य भित्त्वा च जगाम वसुधातलम् ।
कश्मलं प्राविशद्राजा वृषसेनशराहतः ॥ ७.१६९.२४ ॥
ลูกศรแทงทะลุหัวใจของท้าวทรุปทะและพุ่งลงสู่พื้นดิน กษัตริย์ผู้ถูกลูกศรของวฤษเสนยิงต้องหมดสติไป
7.169.25
सारथिस्तमपोवाह स्मरन्सारथिचेष्टितम् ।
तस्मिन्प्रभग्ने राजेन्द्र पाञ्चालानां महारथे ॥ ७.१६९.२५ ॥
สารถีของท้าวทรุปทะนำพระองค์ออกจากสนามรบ โดยระลึกถึงกลอุบายของสารถี เมื่อรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ของชาวปาญจาละถูกทำลายลงแล้ว ข้าแต่จอมกษัตริย์
7.169.26
ततस्तु द्रुपदानीकं शरैश्छिन्नतनुच्छदम् ।
सम्प्राद्रवद्रणाद्राजन्निशीथे भैरवे सति ॥ ७.१६९.२६ ॥
จากนั้น กองทัพของท้าวทรุปทะซึ่งเกราะถูกลูกศรเจาะทะลุก็แตกหนีจากสนามรบ ข้าแต่พระราชา เมื่อราตรีอันน่าสะพรึงกลัวมาถึง
7.169.27
प्रदीपैरपरित्यक्तैर्ज्वलद्भिस्तैः समन्ततः ।
व्यराजद्वसुधा तत्र वीताभ्रा द्यौरिव ग्रहैः ॥ ७.१६९.२७ ॥
คบเพลิงที่ไม่มีใครทิ้งไปและลุกโชนอยู่ทุกด้าน ทำให้แผ่นดินตรงนั้นสว่างไสว เหมือนท้องฟ้าปลอดเมฆที่มีดวงดาวประดับอยู่
7.169.28
तथाङ्गदैर्निपतितैर्व्यराजत वसुन्धरा ।
प्रावृट्काले महाराज विद्युद्भिरिव तोयदः ॥ ७.१६९.२८ ॥
แผ่นดินก็สว่างไสวด้วยกำไลต้นแขนที่หลุดร่วงลงมา ข้าแต่มหาราชา เหมือนเมฆที่ส่องประกายด้วยสายฟ้าในฤดูฝน
7.169.29
ततः कर्णसुतात्त्रस्ताः सोमका विप्रदुद्रुवुः ।
यथेन्द्रभयवित्रस्ता दानवास्तारकामये ॥ ७.१६९.२९ ॥
ชาวโสมกะซึ่งหวาดกลัวบุตรของกรรณะจึงแตกหนีไปทุกทิศทาง เหมือนพวกทานพะที่หวาดกลัวพระอินทร์และหนีจากการรบกับตารกะ
7.169.30
तेनार्द्यमानाः समरे द्रवमाणाश्च सोमकाः ।
व्यराजन्त महाराज प्रदीपैरवभासिताः ॥ ७.१६९.३० ॥
ชาวโสมกะซึ่งถูกเขาบีบคั้นในสนามรบและกำลังหนี ข้าแต่มหาราชา ต่างก็ส่องแสงสว่างด้วยคบเพลิง
7.169.31
तांस्तु निर्जित्य समरे कर्णपुत्रो व्यरोचत ।
मध्यन्दिनमनुप्राप्तो घर्मांशुरिव भारत ॥ ७.१६९.३१ ॥
บุตรของกรรณะเอาชนะพวกนั้นในสนามรบแล้ว ก็ส่องแสงเจิดจ้า เหมือนดวงอาทิตย์ที่ขึ้นถึงกลางวัน ข้าแต่ภารตะ
7.169.32
तेषु राजसहस्रेषु तावकेषु परेषु च ।
एक एव ज्वलंस्तस्थौ वृषसेनः प्रतापवान्॥। ॥ ७.१६९.३२ ॥
ท่ามกลางกษัตริย์นับพันเหล่านั้น ทั้งฝ่ายของพระองค์และฝ่ายศัตรู มีเพียงวฤษเสนผู้ทรงอานุภาพที่ยืนอยู่ลำพัง ลุกโชนอยู่
7.169.33
स विजित्य रणे शूरान्सोमकानां महारथान् ।
जगाम त्वरितस्तत्र यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ७.१६९.३३ ॥
วฤษเสนเอาชนะนักรบผู้กล้าและมหารถทั้งหลายของชาวโสมกะในสนามรบแล้ว ก็รีบไปยังที่ที่พระเจ้ายุธิษฐิระประทับอยู่
7.169.34
प्रतिविन्ध्यमथ क्रुद्धं प्रदहन्तं रणे रिपून् ।
दुःशासनस्तव सुतः प्रत्यगच्छन्महारथः ॥ ७.१६९.३४ ॥
จากนั้น ทุะศาสนะ บุตรของพระองค์ ผู้เป็นมหารถ ได้เข้าสู้กับประติวินธยะผู้โกรธเกรี้ยว ซึ่งกำลังเผาผลาญศัตรูในสนามรบ
7.169.35
तयोः समागमो राजंश्चित्ररूपो बभूव ह ।
व्यपेतजलदे व्योम्नि बुधभास्करयोरिव ॥ ७.१६९.३५ ॥
ข้าแต่พระราชา การประจัญบานของทั้งสองได้เกิดเป็นภาพอันอัศจรรย์ เหมือนดาวพุธและดวงอาทิตย์มาพบกันบนท้องฟ้าที่ปลอดเมฆ
7.169.36
प्रतिविन्ध्यं तु समरे कुर्वाणां कर्म दुष्करम् ।
अपूजयन्महाराज तव सैन्ये महारथाः।
दुःशासनस्त्रिभिर्बाणैर्ललाटे समविध्यत ॥ ७.१६९.३६ ॥
ในสนามรบ มหารถทั้งหลายในกองทัพของพระองค์ต่างยกย่องประติวินธยะที่ทำกิจอันยากยิ่ง ข้าแต่มหาราชา ทุะศาสนะจึงยิงลูกศรสามดอกใส่หน้าผากของเขา
7.169.37
सोऽतिविद्धो बलवता तव पुत्रेण धन्विना ।
विरराज महाबाहुः सशृङ्ग इव पर्वतः ॥ ७.१६९.३७ ॥
ประติวินธยะผู้มีแขนยาวใหญ่ถูกบุตรของพระองค์ผู้เป็นนักธนูที่แข็งแกร่งยิงทะลุอย่างรุนแรง จึงส่องแสงเหมือนภูเขาที่มียอดแหลมสูง
7.169.38
दुःशासनं तु समरे प्रतिविन्ध्यो महारथः ।
नवभिः सायकैर्विद्धा पुनर्विव्याध सप्तभिः ॥ ७.१६९.३८ ॥
แต่ในสนามรบ มหารถประติวินธยะถูกทุะศาสนะยิงด้วยลูกศรเก้าดอก จึงยิงกลับไปอีกเจ็ดดอก
7.169.39
तत्र भारत पुत्रस्ते कृतवान्कर्म दुष्करम् ।
प्रतिविन्ध्यहयानुग्रैः पातयामास सायकैः ॥ ७.१६९.३९ ॥
ข้าแต่ภารตะ บุตรของพระองค์ได้ทำกิจอันยากยิ่งที่นั่น คือเขาทำให้ม้าของประติวินธยะล้มลงด้วยลูกศรอันดุดัน
7.169.40
सारथिं चास्य भल्लेन ध्वजं च समपातयत् ।
रथं च तिलशो राजन्व्यधमत्तस्य धन्विनः ॥ ७.१६९.४० ॥
เขายังใช้ลูกศรภัลละปลิดชีวิตสารถีและทำให้ธงของประติวินธยะหล่นลง ข้าแต่พระราชา เขาทำลายรถศึกของนักธนูผู้นั้นให้แหลกเป็นชิ้นเล็กเท่าเมล็ดงา
7.169.41
पताकाश्च सतूणीरा रश्मीन्योक्राणि च प्रभो ।
चिच्छेद तिलशः क्रुद्धःशरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.१६९.४१ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นใหญ่ ท่านผู้โกรธจัดได้ฟันธงและปลอกลูกศรที่มีปลายคันโค้งงอตรงข้อต่อ ฟันจนขาดเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย ทั้งธง ลูกศรที่ยังอยู่ในปลอก สายบังคับ และแอกรถศึก
7.169.42
विरथः स तु धर्मात्मा धनुष्पाणिरवस्थितः ।
अयोधयत्तव सुतं किरञ्शरशतान्बहून् ॥ ७.१६९.४२ ॥
แม้ไม่มีรถศึกแล้ว ผู้กล้าที่มีจิตใจชอบธรรมนั้นก็ยังยืนมั่นอยู่ มือถือธนู ยิงลูกศรนับร้อยนับพัน ต่อสู้กับบุตรของท่าน
7.169.43
क्षुरप्रेण धनुस्तस्य चिच्छेद तनयस्तव ।
अथैनं दशभिर्बाणेश्छिन्नधन्वानमार्दयत् ॥ ७.१६९.४३ ॥
บุตรของท่านใช้ลูกศรหัวเหมือนใบมีดโกนตัดคันธนูของเขาขาด แล้วจึงยิงลูกศรสิบดอกถล่มผู้ที่ไม่มีธนูอย่างรุนแรง
7.169.44
तं दृष्ट्वा विरथं तत्र भ्रातरोऽस्य महारथाः ।
अन्ववर्तन्त सङ्ग्रामे महत्या सेनया सह ॥ ७.१६९.४४ ॥
พี่น้องของเขาซึ่งเป็นมหารถีเห็นเขาไม่มีรถศึก จึงรุดเข้าสู่สนามรบพร้อมกับกองทัพอันยิ่งใหญ่
7.169.45
आप्लुतः स ततो यानं सुतसोमस्य भास्वरम् ।
धनुर्गृह्य महाराज विव्याध तनयं तव ॥ ७.१६९.४५ ॥
แล้วเขาก็กระโจนขึ้นรถศึกอันรุ่งโรจน์ของสุตโสมะ คว้าธนูขึ้นยิงบุตรของท่าน ข้าแต่มหาราช
7.169.46
ततस्तु तावकाः सर्वे परिवार्य सुतं तव ।
अभ्यवर्तन्त वेगेन महत्या सेनया वृताः ॥ ७.१६९.४६ ॥
จากนั้นพลของท่านทั้งหมดก็ล้อมบุตรของท่านไว้ แล้วรุดไปข้างหน้าด้วยความเร็ว ได้รับการคุ้มกันจากกองทัพอันใหญ่หลวง
7.169.47
ततः प्रववृते युद्धं तव तेषां च भारत ।
निशीथे दारुणे काले यमराष्ट्रविवर्धनम् ॥ ७.१६९.४७ ॥
แล้วการรบก็เริ่มขึ้นระหว่างท่านกับพวกเขา ข้าแต่ภรตะ ในยามเที่ยงคืนอันน่าสะพรึงกลัว การรบที่ทำให้อาณาจักรของยมขยายกว้างออกไป