Mahābhārata · Adhyāya 7.173
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.173.1
विद्रुतं स्वबलं दृष्ट्वा वध्यमानं महात्मभिः ।
क्रोधेन महताऽविष्टः पुत्रस्तव विशाम्पते ॥ ७.१७३.१ ॥
Al ver a su propio ejército puesto en fuga y masacrado por los magnánimos, tu hijo, señor del pueblo, fue invadido por una gran cólera.
7.173.2
अभ्येत्य सहसा कर्णं द्रोणं च जयतां वरम् ।
अमर्षवशमापन्नो वाक्यज्ञो वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.१७३.२ ॥
Acercándose de repente a Karṇa y a Droṇa, los mejores de los vencedores, el hábil orador, dominado por la indignación, pronunció estas palabras.
7.173.3
भवद्ध्भामिह सङ्ग्रामः क्रुद्धाभ्यां सम्प्रवर्तितः ।
आहवे निहतं दृष्ट्वा सैन्धवं सव्यसाचिना ॥ ७.१७३.३ ॥
Vosotros dos, airados, pusisteis en marcha esta batalla aquí, habiendo visto a Saindhava abatido en combate por Savyasācin.
7.173.4
निहन्यमानां पाण्डूनां बलेन मम वाहिनीम् ।
भूत्वा तद्विजये शक्तावशक्ताविव पश्यतः ॥ ७.१७३.४ ॥
Mientras mi ejército era masacrado por la fuerza de los Pāṇḍavas, vosotros dos, capaces de asegurar su victoria, mirabais como si fuerais impotentes.
7.173.5
यद्यहं भवतोस्त्याज्यो न वाच्योऽस्मि तदैव हि ।
आवां पाण्डुसुतान्सङ्ख्ये जेष्याव इति मानदौ ॥ ७.१७३.५ ॥
Si consideráis que soy alguien a quien hay que abandonar y con quien no se debe hablar, entonces, en efecto; pues nosotros dos, honrándonos mutuamente, venceremos a los hijos de Pāṇḍu en la batalla.
7.173.6
तदैवाहं वचः श्रुत्वा भवद्ध्यामनुसम्पतम् ।
नाकरिष्यमिदं पार्थैर्वैरं योधविनाशनम् ॥ ७.१७३.६ ॥
Entonces, en verdad, habiendo oído vuestras palabras y regresado a vosotros, no habría provocado con los Pārtha esta enemistad que destruye a los guerreros.
7.173.7
यदि नाहं परित्याज्यो भवद्भ्यां पुरुषर्षभौ ।
युध्यतामनुरूपेण विक्रमेण सुविक्रमौ ॥ ७.१७३.७ ॥
Oh toros entre los hombres, si no me abandonáis, con un valor acorde a vuestra lucha, oh vosotros de gran valor.
7.173.8
वाक्प्रतोदेन तौ वीरौ प्रणुन्नौ तनयेन ते ।
प्रावर्तयेतां सङ्ग्रामं घट्टिताविव पन्नगौ ॥ ७.१७३.८ ॥
Incitados por vuestro hijo con el aguijón de las palabras, aquellos dos héroes pusieron en marcha la batalla, como si dos serpientes hubieran sido golpeadas.
7.173.9
ततस्तौ रथिनां श्रेष्ठौ सर्वलोकधनुर्धरौ ।
शैनेयप्रमुखान्पार्थानभिदुद्रुवत् रणे ॥ ७.१७३.९ ॥
Entonces aquellos dos, los mejores de los aurigas, arqueros de todos los mundos, arremetieron contra los hijos de Pṛthā, con Śaineya a la cabeza en la batalla.
7.173.10
तथैव सहिताः पार्थाः सर्वसैन्येन संवृताः ।
अभ्यवर्तन्त तौ वीरौ नर्दमानौ मुहुर्मुहुः ॥ ७.१७३.१० ॥
Del mismo modo, los pārthas, reunidos y rodeados por todo su ejército, avanzaron contra aquellos dos héroes, que rugían una y otra vez.
7.173.11
अथ द्रोणो महेष्वासो दशभिः शिनिपुङ्गवम् ।
अविध्यत्त्वरितं क्रुद्धः सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ७.१७३.११ ॥
Entonces Droṇa, el gran arquero, enfurecido, atravesó rápidamente con diez flechas al toro de los Śinis, el mejor de todos los portadores de armas.
7.173.12
कर्णश्च दशभिर्बाणैः पुत्रश्च तव सप्तभिः ।
दशभिर्वृषसेनश्च सौबलश्चापि सप्तभिः।
एते कौरव सङ्क्रन्दे शैनेयं पर्यवाकिरन् ॥ ७.१७३.१२ ॥
Karṇa con diez flechas, vuestro hijo con siete, Vṛṣasena con diez y también Saubala con siete, oh Kaurava, en aquel tumulto cubrieron a Śaineya con una lluvia de flechas por todas partes.
7.173.13
दृष्ट्वा च समरे द्रोणं निघ्नन्तं पाण्डवीं चमूम् ।
विव्यधुः सोमकास्तूर्णं समन्ताच्छरवृष्टिभिः ॥ ७.१७३.१३ ॥
Al ver a Droṇa abatiendo al ejército pāṇḍava en la batalla, los somakas lo atravesaron rápidamente por todos lados con lluvias de flechas.
7.173.14
तत्र द्रोणोऽहरत्प्राणान्क्षत्रियाणां विशाम्पते ।
रश्मिभिर्भास्करो राजंस्तमांसीव समन्ततः ॥ ७.१७३.१४ ॥
Allí Droṇa arrebató la vida de los kṣatriyas, oh señor del pueblo, como el sol con sus rayos disipa las tinieblas por todas partes, oh rey.
7.173.15
द्रोणेन वध्यमानानां पाञ्चालानां विशाम्पते ।
शुश्रुवे तुमुलः शब्दः क्रोशतामितरेतरम् ॥ ७.१७३.१५ ॥
Entre los pāñcālas que eran muertos por Droṇa, oh señor del pueblo, se oyó un estruendo tumultuoso de hombres que se llamaban unos a otros.
7.173.16
पुत्रानन्ये पितॄनन्ये भ्रातॄनन्ये च मातुलान् ।
भागिनेयान्वयस्यांश्च तथा सम्बन्धिबान्धवान्।
उत्सृज्योत्सृज्य गच्छन्ति त्वरिता जीवितेप्सवः ॥ ७.१७३.१६ ॥
Unos abandonaban a sus hijos, otros a sus padres, otros a sus hermanos, tíos maternos, sobrinos, compañeros, parientes y allegados, y huían a toda prisa, deseosos de vivir.
7.173.17
अपरे मोहिता मोहात्तमेवाभिमुखा ययुः ।
पाण्डवानां रणे योधाः परलोकं गताः परे ॥ ७.१७३.१७ ॥
Otros, confundidos por el engaño, marcharon directamente hacia él, y otros guerreros pāṇḍavas fueron al otro mundo en la batalla.
7.173.18
सा तथा पाण्वी सेना पीड्यमाना महात्मना ।
निशि सम्प्राद्रवद्राजन्नुत्सृज्योल्काः सहस्रशः ॥ ७.१७३.१८ ॥
Aquel ejército pāṇḍava, así acosado por el magnánimo, oh rey, huyó de noche abandonando miles de antorchas.
7.173.19
पश्यतो भीमसेनस्य विजयस्याच्युतस्य च ।
ययमोर्धर्मपुत्रस्य पार्षतस्य च पश्यतः ॥ ७.१७३.१९ ॥
Mientras Bhīmasena, Vijaya (Arjuna) y Acyuta (Kṛṣṇa) miraban, y mientras los gemelos, el hijo de Dharma (Yudhiṣṭhira) y Pārṣata (Dhṛṣṭadyumna) miraban.
7.173.20
तमसा संवृते लोके न प्राज्ञायत किञ्चन ।
कौरवाणां प्रकाशेन दृश्यन्ते विद्रुताः परे ॥ ७.१७३.२० ॥
Cuando el mundo estaba cubierto de oscuridad, nada podía reconocerse; a la luz de los Kauravas se veía huir a los enemigos.
7.173.21
द्रवमाणं तु तत्सैन्यं द्रोणकर्णौ महारथौ ।
जघ्नतुः पृष्ठतो राजन्किरन्तौ सायकान्बहून् ॥ ७.१७३.२१ ॥
Oh rey, Droṇa y Karṇa, los dos grandes guerreros de carro, golpearon a aquel ejército en fuga por detrás, lanzando muchas flechas.
7.173.22
पाञ्चालेषु प्रभग्नेषु क्षीयमाणेषु सर्वतः ।
जनार्दनो दीनमानाः प्रत्यभाषत फल्गुनम् ॥ ७.१७३.२२ ॥
Mientras los Pāñcālas eran derrotados y destruidos por todas partes, Janārdana (Kṛṣṇa), con el ánimo abatido, respondió a Phalguna (Arjuna).
7.173.23
द्रोणकर्णौ महेष्वासावेतौ पार्षतसात्यकी ।
पाञ्चालांश्चैव सहितौ जघ्नतुः सायकैर्भृशम् ॥ ७.१७३.२३ ॥
Estos dos grandes arqueros, Droṇa y Karṇa, junto con Pārṣata (Dhṛṣṭadyumna) y Sātyaki, golpearon a los Pāñcāla con ferocidad usando flechas.
7.173.24
एतयोः शरवर्षेण प्रभग्ना नो महारथाः ।
वार्यमाणापि कौन्तेय पृतना नावतिष्ठते ॥ ७.१७३.२४ ॥
Nuestros grandes guerreros de carro han sido derrotados por la lluvia de flechas de estos dos; oh hijo de Kuntī, aunque se le contenga, el ejército no resiste.
7.173.25
तां तु विद्रवतीं दृष्ट्वा ऊचतुः केशवार्जुनौ ।
मा विद्रवत वित्रस्ता भयं त्यजत पाण्डवाः ॥ ७.१७३.२५ ॥
Al ver a aquel ejército en fuga, Keśava y Arjuna dijeron: No huyáis aterrorizados, oh Pāṇḍavas; abandonad el miedo.
7.173.26
तावावां सर्वसैन्यैश्च व्यूहैः सम्यगुदायुधैः ।
द्रोणं च सूतपुत्रं च प्रयतावः प्रबाधितुम् ॥ ७.१७३.२६ ॥
Nosotros dos, con todo el ejército y las formaciones bien dispuestas, con las armas en alto, nos esforzaremos por acosar a Droṇa y al hijo del auriga.
7.173.27
एतौ हि बलिनौ शूरौ कृतास्त्रौ जितकाशिनौ ।
उपेक्षितौ बलं तूर्णं नाशयेतां निशामिमाम् ॥ ७.१७३.२७ ॥
Estos dos son poderosos, valientes, diestros en las armas y orgullosos de sus victorias; si se les desatiende, destruirán rápidamente el ejército en esta misma noche.
7.173.28
तयोः संवदतोरेवं भीमकर्मा महाबलः। ॥ ७.१७३.२८ ॥
Mientras ellos dos hablaban así, el de hazañas terribles y gran fuerza...
7.173.29
आयाद्वृकोदरः शीघ्रं पुनरावर्त्य वाहिनीम् ।
वृकोदरमथायान्तं दृष्ट्वा तत्र जनार्दनः। ॥ ७.१७३.२९ ॥
Vṛkodara regresó rápidamente, haciendo retroceder de nuevo al ejército. Al ver allí a Vṛkodara acercarse, Janārdana...
7.173.30
पुनरेवाब्रवीद्राजन्हर्षयन्निव पाण्डवम् ।
एष भीमो रणश्लाघी वृतः सोमकपाण्डवैः। ॥ ७.१७३.३० ॥
Oh rey, como para alegrar al Pāṇḍava, habló de nuevo: Este Bhīma, jactancioso en la batalla, está rodeado por los Somakas y los Pāṇḍavas.
7.173.31
अभ्यवर्तत वेगेन द्रोणकर्णौ महारथौ ।
एतेन सहितो युद्ध्य पाञ्चालैश्च महारथैः। ॥ ७.१७३.३१ ॥
Droṇa y Karṇa, los dos grandes guerreros de carro, avanzaron con rapidez. Lucha junto a este y junto a los grandes guerreros de carro pāñcālas.
7.173.32
आश्वासनार्थं सैन्यानां सर्वेषां पाण्डुनन्दन ।
ततस्तौ पुरुषव्याघ्रावुभौ माधवपाण्डवौ। ॥ ७.१७३.३२ ॥
Oh hijo de Pāṇḍu, con el fin de tranquilizar a todos los ejércitos. Entonces aquellos dos tigres entre los hombres, Mādhava y el Pāṇḍava, ambos.
7.173.33
द्रोणकर्णौ समासाद्य धिष्ठितौ रणमूर्धनि ।
ततस्तत्पुनरावृत्तं युधिष्ठिरबलं महत्।
ततो द्रोणश्च कर्णश्च परान्ममृदतुर्युधि ॥ ७.१७३.३३ ॥
Droṇa y Karṇa, habiendo llegado al frente de la batalla, se mantuvieron firmes. Entonces el gran ejército de Yudhiṣṭhira volvió a retroceder. Entonces Droṇa y Karṇa aplastaron a los enemigos en la batalla.
7.173.34
स सम्प्रहारस्तुमुलो निशि प्रत्यभवन्महान् ।
यथा सागरयो राजंश्चन्द्रोदयविरुद्धयोः ॥ ७.१७३.३४ ॥
Aquel choque se volvió tumultuoso y grande en la noche, oh rey, como dos océanos enfrentados al salir la luna.
7.173.35
तत उत्सृज्य पाणिभ्यां प्रदीपांस्तव वाहिनी ।
युयुधे पाण्डवैः सार्धमुन्मत्तवदसङ्कुला ॥ ७.१७३.३५ ॥
Entonces tu ejército, soltando las lámparas de sus manos, luchó con los Pāṇḍavas en desorden, como locos.
7.173.36
रजसा तमसा चैव संवृते भृशदारुणे ।
केवलं नामगोत्रेण प्रायुध्यन्त जयैषिणः ॥ ७.१७३.३६ ॥
En aquella batalla terrible, envuelta en polvo y oscuridad, los guerreros que buscaban la victoria lucharon, reconocidos sólo por nombre y linaje.
7.173.37
अश्रूयन्त हि नामानि श्राव्यमाणानि पार्थिवैः ।
प्रहरद्भिर्महाराज स्वयंवर इवाहवे ॥ ७.१७३.३७ ॥
Oh gran rey, se oían los nombres proclamados por los reyes mientras golpeaban, como en un svayaṃvara en la batalla.
7.173.38
निःशब्दमासीत्सहसा पुनः शब्दो महानभूत् ।
क्रुद्धानां युध्यमानानां जीयतां जयतामपि ॥ ७.१७३.३८ ॥
De repente hubo silencio, y luego se alzó de nuevo un gran estruendo de los guerreros furiosos que combatían, de los que eran vencidos y de los que vencían.
7.173.39
यत्रयत्र स्म दृश्यन्ते प्रदीपाः कुरुसत्तम ।
तत्रतत्र स्म शूरास्ते निपतन्ति पतङ्गवत् ॥ ७.१७३.३९ ॥
Oh mejor de los kurus, dondequiera que se veían lámparas, allí caían aquellos héroes como polillas.
7.173.40
तथा संयुध्यमानानां विगाढाऽऽसीन्महानिशा ।
पाण्डवानां च राजेन्द्र कौरवाणां च सर्वशः ॥ ७.१७३.४० ॥
Así, por todas partes entre los pandavas y los kauravas que combatían, oh señor de reyes, la gran noche se hizo profunda.