Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.173

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.173.1

विद्रुतं स्वबलं दृष्ट्वा वध्यमानं महात्मभिः ।
क्रोधेन महताऽविष्टः पुत्रस्तव विशाम्पते ॥ ७.१७३.१ ॥

ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଉଥିବା ଓ ପଳାଉଥିବା ନିଜ ସେନାକୁ ଦେଖି, ହେ ପ୍ରଜାପତି, ତୁମ ପୁତ୍ର ମହାକ୍ରୋଧରେ ଆବିଷ୍ଟ ହେଲା।

7.173.2

अभ्येत्य सहसा कर्णं द्रोणं च जयतां वरम् ।
अमर्षवशमापन्नो वाक्यज्ञो वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.१७३.२ ॥

ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ହଠାତ୍ ଯାଇ, ଅମର୍ଷର ବଶୀଭୂତ ହୋଇ, ବାକ୍ୟକୁଶଳ ସେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।

7.173.3

भवद्ध्भामिह सङ्ग्रामः क्रुद्धाभ्यां सम्प्रवर्तितः ।
आहवे निहतं दृष्ट्वा सैन्धवं सव्यसाचिना ॥ ७.१७३.३ ॥

ତୁମେ ଦୁହେଁ କ୍ରୋଧରେ ଏଠାରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କଲ; ଯୁଦ୍ଧରେ ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୈନ୍ଧବ ନିହତ ହେବା ଦେଖି।

7.173.4

निहन्यमानां पाण्डूनां बलेन मम वाहिनीम् ।
भूत्वा तद्विजये शक्तावशक्ताविव पश्यतः ॥ ७.१७३.४ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବଳରେ ମୋ ସେନା ବଧ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ତାହାର ବିଜୟରେ ସମର୍ଥ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଦୁହେଁ ଅସମର୍ଥ ପରି ଦେଖୁଥିଲ।

7.173.5

यद्यहं भवतोस्त्याज्यो न वाच्योऽस्मि तदैव हि ।
आवां पाण्डुसुतान्सङ्ख्ये जेष्याव इति मानदौ ॥ ७.१७३.५ ॥

ତୁମେ ଦୁହେଁ ଯଦି ମୋତେ ତ୍ୟାଗଯୋଗ୍ୟ ଓ ମୋ ସହ କଥା କହିବା ଅଯୋଗ୍ୟ ମନେ କର, ତେବେ ସେତେବେଳେ ହିଁ; କାରଣ ଆମେ ଦୁହେଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡୁ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଜିତିବା ବୋଲି କହି ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିବା।

7.173.6

तदैवाहं वचः श्रुत्वा भवद्ध्यामनुसम्पतम् ।
नाकरिष्यमिदं पार्थैर्वैरं योधविनाशनम् ॥ ७.१७३.६ ॥

ସେତେବେଳେ ହିଁ ମୁଁ ତୁମ ଦୁହିଁଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ପୁନର୍ବାର ତୁମ ନିକଟକୁ ଆସି, ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ବିନାଶକାରୀ ଏହି ଶତ୍ରୁତା ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ସହ କରିନଥାନ୍ତି।

7.173.7

यदि नाहं परित्याज्यो भवद्भ्यां पुरुषर्षभौ ।
युध्यतामनुरूपेण विक्रमेण सुविक्रमौ ॥ ७.१७३.७ ॥

ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ଯଦି ତୁମେ ଦୁହେଁ ମୋତେ ପରିତ୍ୟାଗ ନକର, ତେବେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାରେ ତୁମ ଉପଯୁକ୍ତ ବିକ୍ରମରେ, ହେ ମହାବିକ୍ରମୀଗଣ।

7.173.8

वाक्प्रतोदेन तौ वीरौ प्रणुन्नौ तनयेन ते ।
प्रावर्तयेतां सङ्ग्रामं घट्टिताविव पन्नगौ ॥ ७.१७३.८ ॥

ତୁମ ପୁତ୍ରଙ୍କ ବାକ୍ୟରୂପୀ ଅଙ୍କୁଶରେ ପ୍ରେରିତ ସେ ଦୁଇ ବୀର, ଖୋଚା ଖାଇଥିବା ଦୁଇ ସାପ ପରି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

7.173.9

ततस्तौ रथिनां श्रेष्ठौ सर्वलोकधनुर्धरौ ।
शैनेयप्रमुखान्पार्थानभिदुद्रुवत् रणे ॥ ७.१७३.९ ॥

ତା'ପରେ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ଦୁଇ, ସର୍ବଲୋକର ଧନୁର୍ଧର, ରଣରେ ଶୈନେୟଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖିଥିବା ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।

7.173.10

तथैव सहिताः पार्थाः सर्वसैन्येन संवृताः ।
अभ्यवर्तन्त तौ वीरौ नर्दमानौ मुहुर्मुहुः ॥ ७.१७३.१० ॥

ସେହିପରି ଏକାଠି ହୋଇଥିବା ପାର୍ଥମାନେ, ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ, ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ସେ ଦୁଇ ବୀର ଆଡ଼େ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

7.173.11

अथ द्रोणो महेष्वासो दशभिः शिनिपुङ्गवम् ।
अविध्यत्त्वरितं क्रुद्धः सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ७.१७३.११ ॥

ତା'ପରେ ମହାଧନୁର୍ଧର ଦ୍ରୋଣ, କ୍ରୋଧରେ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶିନିବଂଶର ବୃଷଭକୁ ଶୀଘ୍ର ଦଶ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.173.12

कर्णश्च दशभिर्बाणैः पुत्रश्च तव सप्तभिः ।
दशभिर्वृषसेनश्च सौबलश्चापि सप्तभिः।
एते कौरव सङ्क्रन्दे शैनेयं पर्यवाकिरन् ॥ ७.१७३.१२ ॥

କର୍ଣ୍ଣ ଦଶ ବାଣରେ, ତୁମ ପୁତ୍ର ସାତ ବାଣରେ, ବୃଷସେନ ଦଶ ବାଣରେ ଏବଂ ସୌବଳ ମଧ୍ୟ ସାତ ବାଣରେ, ହେ କୌରବ, ସେ କୋଳାହଳରେ ଶୈନେୟଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ବାଣବର୍ଷଣରେ ଘେରି ଦେଲେ।

7.173.13

दृष्ट्वा च समरे द्रोणं निघ्नन्तं पाण्डवीं चमूम् ।
विव्यधुः सोमकास्तूर्णं समन्ताच्छरवृष्टिभिः ॥ ७.१७३.१३ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ସଂହାର କରୁଥିବା ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଦେଖି ସୋମକମାନେ ଶୀଘ୍ର ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ବାଣବର୍ଷଣରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.173.14

तत्र द्रोणोऽहरत्प्राणान्क्षत्रियाणां विशाम्पते ।
रश्मिभिर्भास्करो राजंस्तमांसीव समन्ततः ॥ ७.१७३.१४ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେଠାରେ ଦ୍ରୋଣ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣ ହରଣ କଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ କିରଣରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରେ।

7.173.15

द्रोणेन वध्यमानानां पाञ्चालानां विशाम्पते ।
शुश्रुवे तुमुलः शब्दः क्रोशतामितरेतरम् ॥ ७.१७३.१५ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଉଥିବା ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କର ପରସ୍ପରକୁ ଡାକୁଥିବା ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଗଲା।

7.173.16

पुत्रानन्ये पितॄनन्ये भ्रातॄनन्ये च मातुलान् ।
भागिनेयान्वयस्यांश्च तथा सम्बन्धिबान्धवान्।
उत्सृज्योत्सृज्य गच्छन्ति त्वरिता जीवितेप्सवः ॥ ७.१७३.१६ ॥

କେହି ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ, କେହି ପିତାମାନଙ୍କୁ, କେହି ଭାଇମାନଙ୍କୁ, ମାମୁଁମାନଙ୍କୁ, ଭାଣିଜାମାନଙ୍କୁ, ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ଓ ଆତ୍ମୀୟ-ବାନ୍ଧବମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ପଳାଇଲେ।

7.173.17

अपरे मोहिता मोहात्तमेवाभिमुखा ययुः ।
पाण्डवानां रणे योधाः परलोकं गताः परे ॥ ७.१७३.१७ ॥

କେହି ମୋହରେ ବିମୂଢ଼ ହୋଇ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଗଲେ; ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର କେତେ ଯୋଦ୍ଧା ରଣରେ ପରଲୋକ ଗଲେ।

7.173.18

सा तथा पाण्वी सेना पीड्यमाना महात्मना ।
निशि सम्प्राद्रवद्राजन्नुत्सृज्योल्काः सहस्रशः ॥ ७.१७३.१८ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ପୀଡ଼ିତ ସେହି ପାଣ୍ଡବ ସେନା ରାତିରେ ହଜାର ହଜାର ମଶାଲ ଛାଡ଼ି ପଳାଇଲା।

7.173.19

पश्यतो भीमसेनस्य विजयस्याच्युतस्य च ।
ययमोर्धर्मपुत्रस्य पार्षतस्य च पश्यतः ॥ ७.१७३.१९ ॥

ଭୀମସେନ, ବିଜୟ (ଅର୍ଜୁନ) ଓ ଅଚ୍ୟୁତ (କୃଷ୍ଣ) ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ; ଯମଜ, ଧର୍ମପୁତ୍ର (ଯୁଧିଷ୍ଠିର) ଓ ପାର୍ଷତ (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ) ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ।

7.173.20

तमसा संवृते लोके न प्राज्ञायत किञ्चन ।
कौरवाणां प्रकाशेन दृश्यन्ते विद्रुताः परे ॥ ७.१७३.२० ॥

ଜଗତ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ ଥିବାରୁ କିଛି ଚିହ୍ନାଯାଉ ନଥିଲା; କୌରବମାନଙ୍କ ଆଲୋକରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ପଳାଉଥିବାର ଦେଖାଗଲା।

7.173.21

द्रवमाणं तु तत्सैन्यं द्रोणकर्णौ महारथौ ।
जघ्नतुः पृष्ठतो राजन्किरन्तौ सायकान्बहून् ॥ ७.१७३.२१ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ପଳାଉଥିବା ସେହି ସେନାକୁ ଦ୍ରୋଣ ଓ କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଇ ମହାରଥୀ ପଛରୁ ଆଘାତ କଲେ, ବହୁ ବାଣ ବର୍ଷଣ କରି।

7.173.22

पाञ्चालेषु प्रभग्नेषु क्षीयमाणेषु सर्वतः ।
जनार्दनो दीनमानाः प्रत्यभाषत फल्गुनम् ॥ ७.१७३.२२ ॥

ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ସର୍ବତ୍ର ପରାଜିତ ଓ କ୍ଷୟ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଦୁଃଖିତ ମନର ଜନାର୍ଦ୍ଦନ (କୃଷ୍ଣ) ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କୁ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ) ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

7.173.23

द्रोणकर्णौ महेष्वासावेतौ पार्षतसात्यकी ।
पाञ्चालांश्चैव सहितौ जघ्नतुः सायकैर्भृशम् ॥ ७.१७३.२३ ॥

ଏହି ଦୁଇ ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର ଦ୍ରୋଣ ଓ କର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ପାର୍ଷତ ଓ ସାତ୍ୟକି, ମିଳିମିଶି ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ବାଣରେ ପ୍ରବଳ ଭାବେ ଆଘାତ କଲେ।

7.173.24

एतयोः शरवर्षेण प्रभग्ना नो महारथाः ।
वार्यमाणापि कौन्तेय पृतना नावतिष्ठते ॥ ७.१७३.२४ ॥

ଏହି ଦୁଇଙ୍କ ବାଣ ବର୍ଷଣରେ ଆମ ମହାରଥୀମାନେ ପରାଜିତ ହେଲେ; ହେ କୌନ୍ତେୟ, ବାରଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେନା ଛିଡ଼ା ରହୁନି।

7.173.25

तां तु विद्रवतीं दृष्ट्वा ऊचतुः केशवार्जुनौ ।
मा विद्रवत वित्रस्ता भयं त्यजत पाण्डवाः ॥ ७.१७३.२५ ॥

ପଳାଉଥିବା ସେହି ସେନାକୁ ଦେଖି କେଶବ ଓ ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ, ହେ ପାଣ୍ଡବଗଣ, ଭୟରେ ପଳାନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଭୟ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ।

7.173.26

तावावां सर्वसैन्यैश्च व्यूहैः सम्यगुदायुधैः ।
द्रोणं च सूतपुत्रं च प्रयतावः प्रबाधितुम् ॥ ७.१७३.२६ ॥

ଆମେ ଦୁହେଁ ସମସ୍ତ ସେନା ଓ ସୁସଜ୍ଜିତ ବ୍ୟୂହ ସହିତ, ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବୁ।

7.173.27

एतौ हि बलिनौ शूरौ कृतास्त्रौ जितकाशिनौ ।
उपेक्षितौ बलं तूर्णं नाशयेतां निशामिमाम् ॥ ७.१७३.२७ ॥

ଏହି ଦୁହେଁ ବଳବାନ, ଶୂର, ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଓ ବିଜୟ ଗର୍ବୀ; ଏମାନଙ୍କୁ ଅବହେଳା କଲେ ଏହି ରାତ୍ରିରେ ହିଁ ଶୀଘ୍ର ସେନାକୁ ବିନାଶ କରିବେ।

7.173.28

तयोः संवदतोरेवं भीमकर्मा महाबलः। ॥ ७.१७३.२८ ॥

ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଏପରି କଥା ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ଭୟଙ୍କର କର୍ମ କରୁଥିବା ମହାବଳୀ...

7.173.29

आयाद्वृकोदरः शीघ्रं पुनरावर्त्य वाहिनीम् ।
वृकोदरमथायान्तं दृष्ट्वा तत्र जनार्दनः। ॥ ७.१७३.२९ ॥

ବୃକୋଦର ସେନାକୁ ପୁଣି ଫେରାଇ ଶୀଘ୍ର ଆସିଲେ। ସେଠାରେ ବୃକୋଦରଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ...

7.173.30

पुनरेवाब्रवीद्राजन्हर्षयन्निव पाण्डवम् ।
एष भीमो रणश्लाघी वृतः सोमकपाण्डवैः। ॥ ७.१७३.३० ॥

ହେ ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଯେମିତି ହର୍ଷିତ କରି ସେ ପୁଣି କହିଲେ: ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ବୀ ଏହି ଭୀମ ସୋମକ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛନ୍ତି।

7.173.31

अभ्यवर्तत वेगेन द्रोणकर्णौ महारथौ ।
एतेन सहितो युद्ध्य पाञ्चालैश्च महारथैः। ॥ ७.१७३.३१ ॥

ଦ୍ରୋଣ ଓ କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଇ ମହାରଥୀ ବେଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଏମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର, ପାଞ୍ଚାଳ ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ।

7.173.32

आश्वासनार्थं सैन्यानां सर्वेषां पाण्डुनन्दन ।
ततस्तौ पुरुषव्याघ्रावुभौ माधवपाण्डवौ। ॥ ७.१७३.३२ ॥

ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ, ସମସ୍ତ ସେନାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେବା ପାଇଁ। ତା'ପରେ ସେହି ଦୁଇ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ମାଧବ ଓ ପାଣ୍ଡବ, ଉଭୟ।

7.173.33

द्रोणकर्णौ समासाद्य धिष्ठितौ रणमूर्धनि ।
ततस्तत्पुनरावृत्तं युधिष्ठिरबलं महत्।
ततो द्रोणश्च कर्णश्च परान्ममृदतुर्युधि ॥ ७.१७३.३३ ॥

ଦ୍ରୋଣ ଓ କର୍ଣ୍ଣ ରଣମୁଖରେ ପହଞ୍ଚି ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ। ତା'ପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସେହି ବିଶାଳ ସେନା ପୁଣି ଫେରିଲା। ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣ ଓ କର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମର୍ଦ୍ଦନ କଲେ।

7.173.34

स सम्प्रहारस्तुमुलो निशि प्रत्यभवन्महान् ।
यथा सागरयो राजंश्चन्द्रोदयविरुद्धयोः ॥ ७.१७३.३४ ॥

ସେହି ସଂଘର୍ଷ ରାତ୍ରିରେ ଭୟଙ୍କର ଓ ମହାନ ହେଲା, ହେ ରାଜନ୍, ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ ସମୟରେ ପରସ୍ପର ବିରୁଦ୍ଧ ଦୁଇ ସମୁଦ୍ର ପରି।

7.173.35

तत उत्सृज्य पाणिभ्यां प्रदीपांस्तव वाहिनी ।
युयुधे पाण्डवैः सार्धमुन्मत्तवदसङ्कुला ॥ ७.१७३.३५ ॥

ତା'ପରେ ତୁମ ସେନା ହାତରୁ ଦୀପ ଛାଡ଼ି, ପାଗଳ ପରି ଶୃଙ୍ଖଳାହୀନ ଭାବେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲା।

7.173.36

रजसा तमसा चैव संवृते भृशदारुणे ।
केवलं नामगोत्रेण प्रायुध्यन्त जयैषिणः ॥ ७.१७३.३६ ॥

ଧୂଳି ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ, ଜୟେଚ୍ଛୁ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ କେବଳ ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ହୋଇ ଲଢ଼ିଲେ।

7.173.37

अश्रूयन्त हि नामानि श्राव्यमाणानि पार्थिवैः ।
प्रहरद्भिर्महाराज स्वयंवर इवाहवे ॥ ७.१७३.३७ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରହାର କରୁଥିବା ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ ନାମ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା; ଯେମିତି ସ୍ୱୟଂବର ହେଉଥିଲା।

7.173.38

निःशब्दमासीत्सहसा पुनः शब्दो महानभूत् ।
क्रुद्धानां युध्यमानानां जीयतां जयतामपि ॥ ७.१७३.३८ ॥

ହଠାତ୍ ନୀରବତା ଥିଲା; ପୁଣି ମହା ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା — କ୍ରୋଧରେ ଲଢ଼ୁଥିବା, ହାରୁଥିବା ଓ ଜିତୁଥିବା ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କର।

7.173.39

यत्रयत्र स्म दृश्यन्ते प्रदीपाः कुरुसत्तम ।
तत्रतत्र स्म शूरास्ते निपतन्ति पतङ्गवत् ॥ ७.१७३.३९ ॥

ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଦୀପ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସେଠି ସେଠି ସେ ଶୂରମାନେ ପତଙ୍ଗ ପରି ପଡ଼ୁଥିଲେ।

7.173.40

तथा संयुध्यमानानां विगाढाऽऽसीन्महानिशा ।
पाण्डवानां च राजेन्द्र कौरवाणां च सर्वशः ॥ ७.१७३.४० ॥

ଏପରି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ପାଣ୍ଡବ ଓ କୌରବଙ୍କ ପାଖରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେହି ମହାନିଶା ସର୍ବତ୍ର ଗଭୀର ହେଲା।