મહાભારત · અધ્યાય 7.176
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.176.1
यत्तद्वैकर्तनः कर्णो राक्षसश्च घटोत्कचः ।
निशीथे समसज्जेतां तद्युद्धमभवत्कथम् ॥ ७.१७६.१ ॥
વૈકર્તન કર્ણ અને રાક્ષસ ઘટોત્કચ મધ્યરાત્રે જે રીતે ભિડાયા, તે યુદ્ધ કેવી રીતે થયું?
7.176.2
कीदृशं चाभवद्रूपं तस्य घोरस्य रक्षसः ।
येन वैकर्तनः कर्णः सङ्ग्रामे तेन निर्जितः ॥ ७.१७६.२ ॥
તે ભયંકર રાક્ષસનું રૂપ કેવું હતું, જેનાથી વૈકર્તન કર્ણ યુદ્ધમાં પરાજિત થયો?
7.176.3
रथश्च कीदृशस्तस्य मायाः सर्वायुधानि च ।
किम्प्रमाणा हयास्तस्य रथकेतुर्धनुस्तथा ॥ ७.१७६.३ ॥
તેનો રથ કેવો હતો? તેની માયાઓ અને બધાં શસ્ત્રો કેવાં હતાં? તેના ઘોડા કેટલા મોટા હતા? રથધ્વજ અને ધનુષ કેવાં હતાં?
7.176.4
कीदृशं वर्म चैवास्य शिरस्त्राणं च कीदृशम् ।
पृष्टस्त्वमेतदाचक्ष्व कुशलो ह्यसि सञ्जय ॥ ७.१७६.४ ॥
તેનું બખ્તર કેવું હતું અને શિરસ્ત્રાણ કેવું હતું? પૂછાયેલો તું આ કહે, સંજય; તું કુશળ છે.
7.176.5
लोहितोक्षो महाकायस्ताम्रास्यो निम्नितोदरः ।
ऊर्ध्वरोमा हरिश्मश्रुः शङ्कुकर्णो महाहनुः ॥ ७.१७६.५ ॥
લાલ આંખોવાળો, વિશાળ શરીરવાળો, તાંબા જેવા મુખવાળો, અંદર ધસેલા પેટવાળો, ઊભા વાળવાળો, પીળી દાઢીવાળો, ખીલા જેવા કાનવાળો, મોટા જડબાવાળો.
7.176.6
आकर्णदारितास्यश्च तीक्ष्णदंष्ट्रः करालवान् ।
सुदीर्घताम्रजिह्वोष्ठो लम्बभ्रूः स्थूलनासिकः ॥ ७.१७६.६ ॥
કાન સુધી ફાટેલું મુખ, તીક્ષ્ણ દાઢો, ભયંકર, અતિ લાંબી તાંબા રંગની જીભ અને હોઠવાળો, લટકતી ભમરવાળો, જાડા નાકવાળો.
7.176.7
नीलाङ्गो लोहितग्रीवो गिरिवर्ष्मा भयङ्करः ।
महाकायो महाबाहुर्महाशीर्षो महाबलः ॥ ७.१७६.७ ॥
તેનું શરીર ભૂરું હતું, ગરદન લાલ હતી; પર્વત જેવો વિશાળ અને ભયંકર હતો. તે મહાકાય, મહાબાહુ, મહામસ્તક અને મહાબળવાન હતો.
7.176.8
विकृतः परुषस्पर्शो विकचोद्वृद्धपिण्डकः ।
स्थूलस्फिग्गूढनाभिश्च शिथिलोपचयो महान् ॥ ७.१७६.८ ॥
તે વિકૃત હતો, તેનો સ્પર્શ ખરબચડો હતો; વિખરાયેલા વાળ અને ઉપસેલા શરીરભાગવાળો. જાડા નિતંબ, ઊંડે છુપાયેલી નાભિ અને ઢીલું લટકતું વિશાળ માંસ ધરાવતો.
7.176.9
तथैव हस्ताभरणी महामायोऽङ्गदी तथा ।
उरसाऽधारयन्निष्कमग्निमालां यथाऽचलः ॥ ७.१७६.९ ॥
એ જ રીતે હાથમાં આભૂષણો, મહામાયા અને બાજુબંધ ધારણ કરેલો. છાતી પર અગ્નિમાળા જેવો સોનાનો હાર પહેરીને તે પર્વત જેવો ઊભો હતો.
7.176.10
तस्य हेममयं चित्रं बहुरूपाङ्गशभितम् ।
तोरणप्रतिमं शुभ्रं किरीटं मूर्ध्न्यशोभत ॥ ७.१७६.१० ॥
તેના માથા પર સોનાનો, અનેક રૂપ અને અંગોથી શોભિત, તોરણ જેવો ઉજ્જવળ વિચિત્ર મુકુટ શોભતો હતો.
7.176.11
कुण्डले बालसूर्याभे मालां हेममयीं शुभाम् ।
धारयन्विपुलं कांस्यं कवचं च महाप्रभम्।
ताराजालनिभं राजन्पूर्णचन्द्रसमप्रभम् ॥ ७.१७६.११ ॥
ઊગતા સૂર્ય જેવાં બે કુંડળ, સુંદર સોનાની માળા; વિશાળ કાંસાનું કવચ અને મહાપ્રભ કવચ ધારણ કર્યું હતું. હે રાજન, તે તારાઓના જાળ જેવો અને પૂનમના ચંદ્ર સમાન પ્રભાવાળો ઝળહળતો હતો.
7.176.12
कण्ठसूत्रं महच्चापि तपनीयमधारयत् ।
स तेन विभ्राजत वै सविद्युदिव तोयदः ॥ ७.१७६.१२ ॥
ગળામાં મોટી, શુદ્ધ સોનાની માળા પણ ધારણ કરેલી હતી. તેનાથી તે વીજળી સહિતના મેઘ જેવો ઝળહળતો હતો.
7.176.13
किङ्किणीशतनिर्घोपं रक्तध्वजपताकिनम् ।
ऋक्षचर्मावनद्वाङ्गं नल्वमात्रं महारथम् ॥ ७.१७६.१३ ॥
સો ઘૂઘરીઓના અવાજવાળો, લાલ ધ્વજ અને પતાકાવાળો, રીંછની ચામડીથી ઢંકાયેલો, નલ્વમાત્ર વિશાળ મહારથ.
7.176.14
सर्वायुधवरोपेतमास्थितं ध्वजमालिनम् ।
अष्टचक्रसमायुक्तं मेघगम्भीरनिःस्वनम् ॥ ७.१७६.१४ ॥
બધાં શ્રેષ્ઠ આયુધોથી યુક્ત, ધ્વજમાળાથી શોભિત, આઠ પૈડાંથી જોડાયેલો, મેઘ જેવો ગંભીર ધ્વનિ કરતો રથ.
7.176.15
मत्तमातङ्गसङ्काशा लोहिताक्षा विभीपणाः ।
कालवर्णासमायुक्ता बलवन्तः शतं हयाः ॥ ७.१७६.१५ ॥
મદમસ્ત હાથીઓ સમાન, લાલ આંખોવાળા, ભયાનક, કાળા રંગના, બળવાન સો ઘોડા.
7.176.16
वहन्तो राक्षसं घोरं वालवन्तो जितश्रमाः ।
विपुलाभिः सटाभिस्ते हेषमाणा मुहुर्मुहुः ॥ ७.१७६.१६ ॥
તે ભયંકર રાક્ષસને વહન કરતા, પૂંછડાવાળા, થાકને જીતેલા, વિશાળ કેશરવાળા તેઓ વારંવાર હણહણતા હતા.
7.176.17
मुखैर्नानाविधाकारैर्वगवन्तो हयोत्तमाः ।
रथेऽस्य युक्ता गकर्जन्तोऽवहंस्ते राक्षसाधिपम् ॥ ७.१७६.१७ ॥
વિવિધ આકારના મુખોથી હણહણતા અને ગર્જતા ઉત્તમ ઘોડા તેના રથમાં જોડાઈને રાક્ષસાધિપતિને વહન કરતા હતા.
7.176.18
राक्षसोऽस्य विरूपाक्षः सूतो दीप्तास्यकुण्डलः ।
घोररूपो महाकायः करालो विकृताननः।
रश्मिभिः सूर्यरश्म्याह्वैः सञ्जग्राह हयान्रणे ॥ ७.१७६.१८ ॥
તેનો સારથિ વિરૂપાક્ષ નામનો રાક્ષસ હતો; ઝળહળતા મુખ અને કુંડળવાળો, ભયંકર રૂપવાળો, મહાકાય, કરાલ અને વિકૃત મુખવાળો; યુદ્ધમાં સૂર્યરશ્મિ નામની લગામોથી તેણે ઘોડાને થામ્યા.
7.176.19
स तेन सहितस्तस्थावरुणेन यथा रविः ।
संसक्त इव चाभ्रेण यथाऽद्रिर्महता महान् ॥ ७.१७६.१९ ॥
તે અરુણ સાથે સૂર્ય જેવો, અથવા વાદળથી વીંટળાયેલા મહાન પર્વત જેવો ઊભો રહ્યો.
7.176.20
दिवस्पृक्सुमहान्केतुः स्यन्दनेऽस्य समुच्छ्रितः ।
रक्तोत्तमाङ्गः क्रव्यादो गृध्रः परमभीषणः ॥ ७.१७६.२० ॥
તેના રથ પર આકાશને સ્પર્શતો અતિ વિશાળ ધ્વજ ઊંચો ફરકતો હતો; તેના પર લાલ માથાવાળું, માંસાહારી ગીધ હતું, અત્યંત ભયાનક.
7.176.21
वासवाशनिनिर्घोषं दृढज्यमतिविक्षिपन् ।
व्यक्तं किष्कुपरीणाहं द्वादशारत्नि कार्मुकम् ॥ ७.१७६.२१ ॥
ઇન્દ્રના વજ્રના ગર્જન જેવો ઘોષ કરતું, દૃઢ દોરી જોરથી ખેંચતું, સ્પષ્ટ રીતે એક કિષ્કુ પરિઘ અને બાર અરત્ની લાંબું ધનુષ્ય.
7.176.22
रथाक्षमात्रैरिपुभिः सर्वाः प्रच्छादयन्दिशः ।
तस्यां वीरापहारिण्यां निशायां कर्णमभ्ययात् ॥ ७.१७६.२२ ॥
રથની ધરી જેટલા લાંબા બાણોથી બધી દિશાઓ ઢાંકતો, વીરોનું હરણ કરનારી તે રાત્રે તે કર્ણ તરફ ગયો.
7.176.23
तस्य विक्षिपतश्चापं रथे विष्टभ्य तिष्ठतः ।
अश्रूयत धनुर्घोषो विस्फूर्जितमिवाशनेः ॥ ७.१७६.२३ ॥
રથ પર દૃઢ ઊભા રહીને ધનુષ્ય ખેંચતાં તેનો ધનુષ્યઘોષ વીજળીના ગડગડાટ જેવો સંભળાયો.
7.176.24
तेन वित्रास्यमानानि तव सैन्यानि भारत ।
समकम्पन्त सर्वाणि सिन्धोरिव महोर्मयः ॥ ७.१७६.२४ ॥
હે ભારત, તે અવાજથી ભયભીત થયેલી તારી બધી સેનાઓ સાગરના મહામોજાંઓની જેમ એકસાથે કંપી ઊઠી.
7.176.25
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य विरूपाक्षं विभीषणम् ।
उत्स्मयन्निव राधेयस्त्वरमाणोऽभ्यवारयत् ॥ ७.१७६.२५ ॥
વિરૂપાક્ષ અને ભયંકરને ધસી આવતો જોઈ રાધાપુત્ર કર્ણે હસતાં હસતાં ઝડપથી તેને અટકાવ્યો.
7.176.26
ततः कर्णोऽभ्ययादेनमस्यन्नस्यन्तमन्तिकात् ।
मातङ्ग इव मातङ्गं यूथर्षभमिवर्षभः ॥ ७.१७६.२६ ॥
ત્યારે કર્ણ બાણો ફેંકતો નજીકથી તેના પર ધસી ગયો; જેમ એક હાથી બીજા હાથી પર, અને ટોળાનો આગેવાન બળદ બીજા બળદ પર ધસે.
7.176.27
स सन्निपातस्तुमुलस्तयोरासीद्विशाम्पते ।
कर्णराक्षसयो राजन्निन्द्रशम्बरयोरिव ॥ ७.१७६.२७ ॥
હે રાજા, પ્રજાપતિ, તે બેની એ અથડામણ ભયંકર હતી—કર્ણ અને રાક્ષસની, જેમ ઇન્દ્ર અને શંબરની થઈ હતી.
7.176.28
तौ प्रगृह्य महावेगे धनुषी भीमनिःस्वने ।
प्राच्छादयेतामन्योन्यं तक्षमाणौ महेषुभिः ॥ ७.१७६.२८ ॥
ભયાનક ટંકાર કરતા પોતાના બંને ધનુષ્ય મહાવેગથી ઉપાડી, તેઓ બંને મોટા બાણોથી એકબીજાને ઢાંકવા લાગ્યા.
7.176.29
ततः पूर्णायतोत्सृष्टैरिषुभिर्नतपर्वभिः ।
न्यवारयेतामन्योन्यं कांस्ये निर्भिद्य वर्मणी ॥ ७.१७६.२९ ॥
પછી પૂરેપૂરા ખેંચીને છોડેલા, વળેલી ગાંઠોવાળા બાણોથી તેઓ બંને એકબીજાને રોકવા લાગ્યા; કાંસાના બખ્તર ભેદીને.
7.176.30
तौ नखैरिव शार्दूलौ दन्तैरिव महाद्विपौ ।
रथशक्तिभिरन्योन्यं विशिखैश्च ततक्षतुः ॥ ७.१७६.३० ॥
તેઓ બંને નખથી લડતા બે વાઘ જેવા, અને દાંતથી લડતા બે મહાગજ જેવા હતા; રથશક્તિઓ અને બાણોથી તેઓ એકબીજાને ઘાયલ કરવા લાગ્યા.
7.176.31
सञ्छिन्दन्तौ च गात्राणि सन्दधानौ च सायकान् ।
दहन्तौ च शरोल्काभिर्दुष्प्रेक्ष्यौ च बभूवतुः ॥ ७.१७६.३१ ॥
તે બંને અંગો કાપતા, બાણ સાંધતા, બાણોની ઉલ્કાઓથી બાળતા, જોવા મુશ્કેલ બની ગયા.
7.176.32
तौ तु विक्षतसर्वाङ्गौ रुधिरौघपरिप्लुतौ ।
विभ्राजेतां यथा वारि स्रवन्तौ गैरिकाचलौ ॥ ७.१७६.३२ ॥
સર્વ અંગોએ ઘાયલ, રક્તપ્રવાહમાં ભીંજાયેલા તે બંને, પાણી વહાવતા ગેરુના પર્વતો જેવા ચમક્યા.
7.176.33
तौ शराग्रविनुन्नाङ्गौ निर्भिन्दन्तौ परस्परम् ।
नाकम्पयेतामन्योन्यं यतमानौ महाद्युती ॥ ७.१७६.३३ ॥
બાણાગ્રે અંગો ઘવાયેલા, એકબીજાને વીંધતા, પ્રયત્ન કરતા તે બંને મહાતેજસ્વીઓ એકબીજાને હલાવી ન શક્યા.
7.176.34
तत्प्रवृत्तं निशायुद्धं चिरं सममिवाभवत् ।
प्राणयोर्दीव्यतो राजन्कर्णराक्षसयोर्मृधे ॥ ७.१७६.३४ ॥
તે શરૂ થયેલ રાત્રિયુદ્ધ લાંબા સમય સુધી સમાન જેવું થયું, હે રાજન્; કર્ણ અને રાક્ષસ રણમાં પ્રાણનો દાવ લગાવીને રમતા હતા.
7.176.35
तस्य सन्दधतस्तीक्ष्णाञ्छरांश्चासक्तमस्यतः ।
धनुर्घोषेण वित्रस्ताः स्वे परे च तदाऽभवन् ॥ ७.१७६.३५ ॥
તે તીક્ષ્ણ બાણો ચઢાવીને સતત છોડતો હતો ત્યારે ધનુષના ટંકારથી સ્વપક્ષ અને પરપક્ષ બંને ત્યારે ભયભીત થઈ ગયા.
7.176.36
घटोत्कचं यदा कर्णो विशेषयति नो नृप ।
ततः प्रादुष्करोद्दिव्यमस्त्रमस्त्रविदां वरः ॥ ७.१७६.३६ ॥
કર્ણ ઘટોત્કચને આપણાથી અલગ પાડીને દબાવવા લાગ્યો, હે નૃપ, ત્યારે અસ્ત્રવિદોમાં શ્રેષ્ઠ તેણે દિવ્ય અસ્ત્ર પ્રગટ કર્યું.
7.176.37
कर्णेन सन्धितं दृष्ट्वा दिव्यमस्त्रं घटोत्कचः ।
प्रादुश्चक्रे महामायां राक्षसीं पाण्डुनन्दनः ॥ ७.१७६.३७ ॥
કર્ણે છોડેલું દિવ્ય અસ્ત્ર જોઈને પાંડુનંદન ઘટોત્કચે મહાન રાક્ષસી માયા પ્રગટ કરી.
7.176.38
शूलमुद्गरधारिण्या शैलपादपहस्तया ।
रक्षसां घोररूपाणां महत्या सेनया वृतः ॥ ७.१७६.३८ ॥
શૂળ અને મુદ્ગર ધારણ કરનારી, હાથમાં પર્વતશિખરો અને વૃક્ષો ધરાવતી, ભયંકર રૂપવાળા રાક્ષસોની મહાન સેનાથી ઘેરાયેલો.
7.176.39
तमुद्यतमहाचापं दृष्ट्वा ते व्यथिता नृपाः ।
भूतान्तकमिवायान्तं कालदण्डोग्रधारिणम् ॥ ७.१७६.३९ ॥
ઊંચું ઉઠાવેલું મહાધનુષ્ય જોઈને તે રાજાઓ વ્યથિત થયા; જાણે ભૂતોનો અંત કરનાર કાળદંડની ઉગ્ર ધાર લઈને કાળ આવી રહ્યો હોય.
7.176.40
घटोत्कचप्रयुक्तेन सिंहनादेन भीषिताः ।
प्रसुस्रुवुर्गजा मूत्रं विव्यधुश्च नरा भृशम् ॥ ७.१७६.४० ॥
ઘટોત્કચે કરેલા સિંહનાદથી ભયભીત થઈને હાથીઓએ મૂત્ર ત્યાગ્યું; મનુષ્યો અત્યંત પીડાયા.
7.176.41
ततोऽश्मवृष्टिरत्युग्रा महत्यासीत्समन्ततः ।
अर्धरात्रेऽधिकबलैर्विमुक्ता रक्षसां बलैः ॥ ७.१७६.४१ ॥
પછી મધ્યરાત્રિએ રાક્ષસસેનાઓએ છોડેલો અત્યંત ઉગ્ર અને મહાન પથ્થરોનો વરસાદ ચોતરફથી થયો.
7.176.42
आयसानि च चक्राणि भुशुण्ड्यः शक्तितोमराः ।
पतन्त्यविरलाः शूलाः शतघ्न्यः पट्टसास्तथा ॥ ७.१७६.४२ ॥
લોખંડનાં ચક્રો, ભુશુંડીઓ, શક્તિઓ, તોમરો, શૂળો, શતઘ્નીઓ અને પટ્ટિશ સતત પડી રહ્યાં હતાં.
7.176.43
तदुग्रमतिरौद्रं च दृष्ट्वा युद्धं नराधिप ।
पुत्राश्च तव योधाश्च व्यथिता विप्रदुद्रुवुः ॥ ७.१७६.४३ ॥
હે નરાધિપ, એ ભયંકર અને અતિ રૌદ્ર યુદ્ધ જોઈને તમારા પુત્રો અને યોદ્ધાઓ વ્યથિત થઈ ભાગી ગયા.
7.176.44
तत्रैकोऽस्तबलश्लाघी कर्णो मानी न विव्यथे ।
व्यधमच्च शरैर्मायां तां घटोत्कचनिर्मिताम् ॥ ७.१७६.४४ ॥
ત્યાં એકલો, અસ્ત્રબળ પર ગર્વ કરતો માની કર્ણ વ્યથિત ન થયો; તેણે ઘટોત્કચે રચેલી એ માયાને બાણોથી નષ્ટ કરી.
7.176.45
मायायां तु प्रहीणायाममर्षाच्च घटोत्कचः ।
विससर्ज शरान्धोरान्सूत पुत्रं त आविशन् ॥ ७.१७६.४५ ॥
માયા નષ્ટ થતાં ઘટોત્કચે ક્રોધથી સૂતપુત્ર પર ભયંકર બાણો છોડ્યા; એ બાણો તેના શરીરમાં પેસી ગયા.
7.176.46
ततस्ते रुधिराभ्यक्ता भित्त्वा कर्णं महाहवे ।
विविशुर्धरणीं बाणाः सङ्क्रुद्धा इव पन्नगाः ॥ ७.१७६.४६ ॥
ત્યારે લોહીથી લથબથ એ બાણો એ મહાયુદ્ધમાં કર્ણને વીંધીને, ક્રોધિત સર્પોની જેમ ધરતીમાં પેસી ગયા.
7.176.47
सूतपुत्रस्तु सङ्क्रद्धो लघुहस्तः प्रतापवान् ।
घटोत्कचमतिक्रम्य बिभेद दशभिः शरैः ॥ ७.१७६.४७ ॥
પરંતુ સૂતપુત્ર, ક્રોધિત, ઝડપી હાથવાળો અને પરાક્રમી કર્ણ, ઘટોત્કચને ઓળંગીને દસ બાણોથી તેને વીંધ્યો.
7.176.48
घटोत्कचो विनिर्भिन्नः सूतपुत्रेण मर्मसु ।
चक्रं दिव्यं सहस्रारमगृह्णाद्व्यथितो भृशम् ॥ ७.१७६.४८ ॥
સૂતપુત્રે મર્મસ્થાનોમાં ઊંડે સુધી વીંધેલા ઘટોત્કચે અત્યંત વ્યથિત થઈ હજાર આરાવાળું દિવ્ય ચક્ર ઉપાડ્યું.
7.176.49
क्षुरान्तं बालसूर्याभं मणिरत्नविभूषितम् ।
चिक्षेपाधिरथेः क्रुद्धो भैमसेनिर्जिघांसया ॥ ७.१७६.४९ ॥
બાલસૂર્ય જેવું ચમકતું, મણિરત્નોથી શોભિત, ક્ષુરાગ્ર શસ્ત્ર ક્રોધિત ભૈમસેનિ (ઘટોત્કચ) એ મારવાની ઇચ્છાથી અધિરથપુત્ર (કર્ણ) પર ફેંક્યું.
7.176.50
प्रविद्वमतिवेगेन विक्षिप्तं कर्णसायकैः ।
अभाग्यस्येव सङ्कल्पस्तन्मोघमपतद्भुवि ॥ ७.१७६.५० ॥
કર્ણના બાણોથી અતિ વેગે વીંધાયેલું, ફેંકાયેલું તે શસ્ત્ર, અભાગીના સંકલ્પની જેમ વ્યર્થ થઈને ભૂમિ પર પડ્યું.
7.176.51
घटोत्कचस्तु सङ्क्रुद्धो दृष्ट्वा चक्रं निपातितम् ।
कर्णं प्राच्छादयद्बाणैः स्वर्भानुरिव भास्करम् ॥ ७.१७६.५१ ॥
અતિ ક્રોધિત ઘટોત્કચે પોતાનું પાડી દેવાયેલું ચક્ર જોઈને, સ્વર્ભાનુ (રાહુ) સૂર્યને ઢાંકે તેમ કર્ણને બાણોથી ઢાંકી દીધો.
7.176.52
सूतपुत्रस्त्वसम्भ्रान्तो रुद्रोपेन्द्रेन्द्रविक्रमः ।
घटोत्कचरथं तूर्णं छादयामास पत्रिभिः ॥ ७.१७६.५२ ॥
પરંતુ સૂતપુત્ર (કર્ણ), રુદ્ર, ઉપેન્દ્ર અને ઇન્દ્ર સમાન પરાક્રમી, અચલ રહીને તરત બાણોથી ઘટોત્કચનો રથ ઢાંકી દીધો.
7.176.53
घटोत्कचेन क्रुद्धेन गदा हेमाङ्गदा तदा ।
क्षिप्ता भ्राम्य शरैः साऽपि कर्णेनाभ्याहताऽपतत् ॥ ७.१७६.५३ ॥
ત્યારે ક્રોધિત ઘટોત્કચે સોનાના અલંકારોવાળી ગદા ફેરવીને ફેંકી; કર્ણના બાણોથી ટકરાઈને તે પણ પડી.
7.176.54
ततोऽन्तरिक्षमुत्पत्य कालमेघ इवोन्नदन् ।
प्रववर्ष महाकायो द्रुमवर्षं नभस्तलात् ॥ ७.१७६.५४ ॥
પછી મહાકાય ઘટોત્કચ આકાશમાં કૂદી, કાળા મેઘ જેમ ગર્જતો, આકાશમાંથી વૃક્ષોની વર્ષા વરસાવ્યો.
7.176.55
ततो मायाविनं कर्णो भीमसेनसुतं दिवि ।
मार्गणैरभिविव्याध घनं सूर्य इवांशुभिः ॥ ७.१७६.५५ ॥
ત્યારે કર્ણે આકાશમાં રહેલા માયાવી ભીમસેનપુત્રને બાણોથી ચારેબાજુથી વીંધી નાખ્યો, જેમ સૂર્ય પોતાના કિરણોથી ઘન મેઘને વીંધે.
7.176.56
तस्य सर्वान्हयान्हत्वा सञ्छिद्य शतधा रथम् ।
अभ्यवर्षच्छरैः कर्णः पर्जन्य इव वृष्टिमान् ॥ ७.१७६.५६ ॥
તેના બધા ઘોડાઓને મારીને, રથને સો ટુકડા કરીને, વર્ષા લાવતા પર્જન્યની જેમ કર્ણે બાણોની વર્ષા કરી.
7.176.57
न चास्यासीदनिर्भिन्नं गात्रे द्व्यङ्गुलमन्तरम् ।
सोऽदृश्यत मुहूर्तेन श्वाविच्छललितो यथा ॥ ७.१७६.५७ ॥
તેના શરીર પર બે આંગળ જેટલી પણ જગ્યા વીંધાયા વિના ન રહી; એક જ પળમાં તે સાવરિયા જેવો દેખાવા લાગ્યો.
7.176.58
न हयान्न रथं तस्य न ध्वजं न घटोत्कचम् ।
दृष्टवन्तः स्म समरे शरौघैरभिसंवृतम् ॥ ७.१७६.५८ ॥
યુદ્ધમાં બાણોના પ્રવાહથી સંપૂર્ણ ઢંકાયેલા તેના ઘોડા, રથ, ધ્વજ કે ઘટોત્કચને તેઓએ જોયા નહીં.
7.176.59
स तु कर्णस्य तद्दिव्यमस्त्रमस्त्रेण शातयन् ।
मायायुद्धेन मायावी सूतपुत्रमयोधयत् ॥ ७.१७६.५९ ॥
પરંતુ તે માયાવીએ કર્ણના તે દિવ્ય અસ્ત્રને અન્ય અસ્ત્રથી છેદીને, માયાયુદ્ધથી સૂતપુત્ર સાથે યુદ્ધ કર્યું.
7.176.60
सोऽयोधयत्तदा कर्णं मायया लाघवेन च ।
अलक्ष्यमाणानि दिवि शरजालानि चापतन् ॥ ७.१७६.६० ॥
ત્યારે તેણે માયા અને ચપળતાથી કર્ણ સાથે યુદ્ધ કર્યું; આકાશમાં અદ્રશ્ય રીતે બાણોની જાળ પડવા લાગી.
7.176.61
भैमसेनिर्महामायो मायया कुरुसत्तम ।
विचचार महाकायो मोहयन्निव भारत ॥ ७.१७६.६१ ॥
હે કુરુશ્રેષ્ઠ! મહામાયાવી ભીમસેનપુત્ર માયાથી વિચર્યો. હે ભારત! વિશાળકાય તે જાણે મોહ પમાડતો ફરવા લાગ્યો.
7.176.62
स तु कृत्वा विरूपाणि वदनान्यशुभानि च ।
अग्रसत्सूतपुत्रस्य दिव्यान्यस्त्राणि मायया ॥ ७.१७६.६२ ॥
તેણે વિકરાળ અને અશુભ મુખો રચીને માયાથી સૂતપુત્રનાં દિવ્ય અસ્ત્રો ગળી ગયો.
7.176.63
पुनश्चापि महाकायः सञ्छिन्नः शतधा रणे ।
गतसत्वो निरुत्साहः पतितः खाद्व्यदृश्यत ॥ ७.१७६.६३ ॥
ફરી એ વિશાળકાય રણમાં સો ટુકડાઓમાં કપાઈને, પ્રાણરહિત અને ઉત્સાહહીન થઈને આકાશથી પડતો દેખાયો.
7.176.64
तं हतं मन्यमानाः स्म प्राणदन्कुरुपुङ्गवाः ।
अथ देहैर्नवैरन्यैर्दिक्षु सर्वास्वदृश्यत ॥ ७.१७६.६४ ॥
તેને મરાયેલો માનીને કુરુશ્રેષ્ઠો હર્ષથી ગર્જી ઊઠ્યા. ત્યારે તે નવા અને અન્ય દેહો સાથે બધી દિશાઓમાં દેખાયો.
7.176.65
पुनश्चापि महाकायः शतशीर्षः शतोदरः ।
व्यदृश्यत महाबाहुर्मैनाक इव पर्वतः ॥ ७.१७६.६५ ॥
ફરી એ વિશાળકાય સો માથાં અને સો પેટ સાથે, મહાબાહુ મૈનાક પર્વતની જેમ દેખાયો.
7.176.66
अङ्गुष्ठमात्रो भूत्वा च पुनरेव स राक्षसः ।
सागरोर्मिरिवोद्वूतस्तिर्यगूर्ध्वमवर्तत ॥ ७.१७६.६६ ॥
ફરી તે રાક્ષસ અંગૂઠા જેવડો થઈને, સમુદ્રના મોજાની જેમ ઊછળીને આડો અને ઉપર તરફ ફરવા લાગ્યો.
7.176.67
वसुधां दारयित्वा च पुनरप्यु न्यमज्जत ।
अदृश्यत तदा तत्र पुनरुन्मज्जितोऽन्यतः ॥ ७.१७६.६७ ॥
પૃથ્વીને ચીરીને તે ફરી નીચે ડૂબી ગયો; ત્યારે ત્યાં તે બીજી જગ્યાએથી ફરી ઉપર આવતો દેખાયો.
7.176.68
सोऽवतीर्य पुनस्तस्थौ रथे हेमपरिष्कृते ।
क्षितिं खं च दिशश्चैव माययाऽभ्येत्य दंशितः ॥ ७.१७६.६८ ॥
તે નીચે ઊતરીને ફરી સોનાથી શણગારેલા રથ પર ઊભો રહ્યો; માયાથી પૃથ્વી, આકાશ અને દિશાઓમાં પહોંચીને તે કવચ ધારણ કરેલો હતો.
7.176.69
गत्वा कर्णरथाभ्याशं व्यचरत्कुण्डलाननः ।
प्राह वाक्यमसम्भ्रान्तः सूतपुत्रं विशाम्पते ॥ ७.१७६.६९ ॥
કર્ણના રથની નજીક જઈને કુંડળથી શોભતા મુખે તે ફરવા લાગ્યો; હે પ્રજાપતિ, નિર્ભયપણે તેણે સૂતપુત્રને આ વચન કહ્યું.
7.176.70
तिष्ठेदानीं क्व मे जीवन्सूतपुत्र गमिष्यसि ।
युद्धश्रद्धामहं तेऽद्य विनेष्यामि रमाजिरे ॥ ७.१७६.७० ॥
હવે ઊભો રહે! સૂતપુત્ર, મારાથી જીવતો તું ક્યાં જઈશ? આજે આ રણભૂમિમાં તારી યુદ્ધશ્રદ્ધા હું નષ્ટ કરીશ.
7.176.71
इत्युक्त्वा रोषताम्राक्षं रक्षः क्रूरपराक्रमम् ।
उत्पपातान्तरिक्षं च जहास च सुविस्तरम्।
कर्णमभ्यहनच्चैव गजेन्द्रमिव केसरी ॥ ७.१७६.७१ ॥
આમ કહીને, ક્રોધથી લાલ નેત્રોવાળો, ક્રૂર પરાક્રમી રાક્ષસ આકાશમાં કૂદ્યો અને ખૂબ જોરથી હસ્યો; સિંહ જેમ ગજરાજ પર તૂટી પડે તેમ તેણે કર્ણ પર પ્રહાર કર્યો.
7.176.72
रथाक्षमात्रेरिषुभिरभ्यवर्षद्धटोत्कचः। ॥ ७.१७६.७२ ॥
ઘટોત્કચે રથની ધરી જેટલાં મોટાં બાણોથી (કર્ણ પર) વરસાદ વરસાવ્યો.
7.176.73
शरवृष्टिं च तां कर्णो दूरात्प्राप्तामशातयत् ॥ ७.१७६.७३ ॥
કર્ણે દૂરથી આવતી તે બાણવૃષ્ટિને કાપી નાખી.
7.176.74
दृष्ट्वा च विहतां मायां कर्णेन भरतर्षभ ।
घटोत्कचस्ततो मायां ससर्जान्तर्हितः पुनः ॥ ७.१७६.७४ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, કર્ણે પોતાની માયાને નિષ્ફળ બનાવેલી જોઈ ઘટોત્કચ છુપાઈ ગયો અને ફરી માયા રચી.
7.176.75
सोऽभवद्गिरिरत्युच्चः शिखरैस्तरुसङ्कटैः ।
शूलप्रासासिमुसलजलप्रस्रवणो महान् ॥ ७.१७६.७५ ॥
તે અત્યંત ઊંચો પર્વત બની ગયો; તેનાં શિખરો વૃક્ષોથી ગીચ હતાં અને શૂળ, પ્રાસ, તલવાર, મુસળના પ્રવાહો વહેતા હતા.
7.176.76
तमञ्जनचयप्रख्यं कर्णो दृष्ट्वा महीधरम् ।
प्रपातैरायुधान्युग्राण्युद्वहन्तं न चुक्षुभे ॥ ७.१७६.७६ ॥
કાજળના ઢગલા જેવા તે પર્વતને, ધોધની જેમ ઉગ્ર શસ્ત્રો વહાવતા તેને જોઈને પણ કર્ણ ક્ષુબ્ધ ન થયો.
7.176.77
स्मयन्निव ततः कर्णो दिव्यमस्त्रमुदैरयत् ।
ततः सोऽस्रेण शैलेन्द्रो विक्षिप्तो वै व्यनश्यत ॥ ७.१७६.७७ ॥
પછી જાણે હસતાં હસતાં કર્ણે દિવ્ય અસ્ત્ર છોડ્યું; તે અસ્ત્રથી આઘાત પામેલો તે પર્વતરાજ ખરેખર નાશ પામ્યો.
7.176.78
ततः स तोयदो भूत्वा नीलः सेन्द्रायुधो दिवि ।
अश्मवृष्टिभिरत्युग्रः सूतपुत्रमवाकिरत् ॥ ७.१७६.७८ ॥
પછી તે આકાશમાં ઇન્દ્રધનુષ્યવાળો નીલો મેઘ બનીને અત્યંત ભયંકર પથ્થરોના વરસાદે સૂતપુત્રને ઢાંકી દીધો.
7.176.79
अथ सन्धाय वायव्यमस्त्रमस्त्रविदां वरः ।
व्यधमत्कालमेघं तं कर्णो वैकर्तनो वृषः ॥ ७.१७६.७९ ॥
ત્યારે અસ્ત્રવિદોમાં શ્રેષ્ઠ વૈકર્તન વૃષ કર્ણે વાયવ્ય અસ્ત્ર સાંધીને તે કાળમેઘને વિખેરી નાખ્યો.
7.176.80
स मार्गणगणैः कर्णो दिशः प्रच्छाद्य सर्वशः ।
जघानास्त्रं महाराज घटोत्कचसमीरितम् ॥ ७.१७६.८० ॥
કર્ણે બાણોના સમૂહથી બધી દિશાઓ ઢાંકી દઈને, હે મહારાજ, ઘટોત્કચે છોડેલા તે અસ્ત્રને હણી નાખ્યું.
7.176.81
ततः प्रहस्य समरे भैमसेनिर्महाबलः ।
प्रादुश्चक्रे महामायां कर्णं प्रति महारथम् ॥ ७.१७६.८१ ॥
ત્યારે યુદ્ધમાં મહાબળવાન ભીમસેનના પુત્રે હસીને મહારથી કર્ણ સામે મહામાયા પ્રગટ કરી.
7.176.82
स दृष्ट्वा पुनरायान्तं रथेन रथिनां वरम् ।
घटोत्कचमसम्भ्रान्तं राक्षसैर्बहुभिर्वृतम्
सिंहशार्दूलसदृशैर्मत्तमातङ्गविक्रमैः। ॥ ७.१७६.८२ ॥
તેણે ફરીથી રથમાં આવી રહેલા રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ ઘટોત્કચને જોયો; તે નિર્ભય હતો અને સિંહ-વાઘ જેવા, મદમસ્ત હાથીના પરાક્રમવાળા અનેક રાક્ષસોથી ઘેરાયેલો હતો.
7.176.83
गजस्थैश्च रथस्थैश्च वाजिपृष्ठगतैस्तथा ।
नानाशस्त्रधरैर्घोरैर्नानाकवचभूषणैः ॥ ७.१७६.८३ ॥
હાથી પર, રથ પર અને ઘોડા પર સવાર થયેલા, વિવિધ શસ્ત્રો ધારણ કરેલા, ભયંકર, વિવિધ કવચોથી શણગારેલા (રાક્ષસો).
7.176.84
वृतं घटोत्कचं क्रूरैर्मरुद्भिरिव वासवम् ।
दृष्ट्वा कर्णो महेष्वासो योधयामास राक्षसम् ॥ ७.१७६.८४ ॥
મરુતોથી ઘેરાયેલા ઇન્દ્રની જેમ, ક્રૂર રાક્ષસોથી ઘેરાયેલા ઘટોત્કચને જોઈને મહાધનુર્ધર કર્ણે તે રાક્ષસ સાથે યુદ્ધ કર્યું.
7.176.85
घटोत्कचस्ततः कर्णं विद्धा पञ्चभिराशुगैः ।
ननाद भैरवं नादं भीषयन्सर्वपार्थिवान् ॥ ७.१७६.८५ ॥
ત્યારે ઘટોત્કચે કર્ણને પાંચ વેગવાન બાણોથી વીંધીને સર્વ રાજાઓને ભય પમાડે એવી ભયંકર ગર્જના કરી.
7.176.86
भूयश्चाञ्जलिकेनाथ स मार्गणगणं महत् ।
कर्णहस्तस्थितं चापं चिच्छेदाशु घटोत्कचः ॥ ७.१७६.८६ ॥
ફરીથી ઘટોત્કચે અંજલિક બાણથી કર્ણના હાથમાંનું ધનુષ્ય ઝડપથી કાપી નાખ્યું અને બાણોના મોટા સમૂહને પણ કાપ્યો.
7.176.87
अथान्यद्धनुरादाय दृढं भारसहं महत् ।
विचकर्ष बलात्कर्ण इन्द्रायुधमिवोच्छ्रितम् ॥ ७.१७६.८७ ॥
પછી કર્ણે બીજું મજબૂત, ભાર સહન કરી શકે એવું મોટું ધનુષ્ય ઉપાડીને, ઊંચા ઊઠેલા ઇન્દ્રધનુષની જેમ બળપૂર્વક ખેંચ્યું.
7.176.88
ततः कर्णो महाराज प्रेषयामास सायकान् ।
सुवर्णपुङ्खाञ्छत्रुघ्नान्खेचरान्राक्षसान्प्रति ॥ ७.१७६.८८ ॥
મહારાજ, ત્યારે કર્ણે સુવર્ણ-પુંખવાળાં, શત્રુઓનો સંહાર કરનારાં બાણો આકાશમાં વિચરતા રાક્ષસો તરફ છોડ્યાં.
7.176.89
तद्बाणैरर्दितं यूथं रक्षसां पीनवक्षसाम् ।
सिंहेनेवार्दितं वन्यं गजानामाकुलं कुलम् ॥ ७.१७६.८९ ॥
તે બાણોથી પીડિત, પહોળી છાતીવાળા રાક્ષસોનું ટોળું, સિંહથી હુમલો પામેલા વનના હાથીઓના ટોળાની જેમ વ્યાકુળ થયું.
7.176.90
विधम्य राक्षसान्बाणैः साश्वसूतगजान्विभुः ।
ददाह भगवान्वह्निर्भूतानीव युगक्षये ॥ ७.१७६.९० ॥
બાણોથી રાક્ષસોનો નાશ કરીને, ઘોડા, સારથિ અને હાથીઓ સાથે તે સમર્થ કર્ણે તેમને બાળી નાખ્યા; યુગના અંતે ભગવાન અગ્નિ પ્રાણીઓને બાળે તેમ.
7.176.91
स हत्वा राक्षसीं सेनां शुशुभे सूतनन्दनः ।
पुरेव त्रिपुरं दग्ध्वा दिवि देवो महेश्वरः ॥ ७.१७६.९१ ॥
રાક્ષસી સેનાનો વધ કરીને સૂતપુત્ર શોભ્યો; પૂર્વે ત્રિપુરને બાળીને સ્વર્ગમાં દેવ મહેશ્વર શોભ્યા તેમ.
7.176.92
तेषु राजसहस्रेषु पाण्डवेयेषु मारिष ।
नैनं निरीक्षितुमपि कश्चिच्छक्नोति पार्थिव ॥ ७.१७६.९२ ॥
હે માન્ય, પાંડવોના હજારો રાજાઓમાંથી કોઈ પણ, હે રાજન, તેને જોવા પણ સમર્થ ન થયો.
7.176.93
ऋते घटोत्कचाद्राजन्राक्षसेन्द्रान्महाबलात् ।
भीमवीर्यबलोपेतात्क्रुद्ध्द्वैवस्वतादिव ॥ ७.१७६.९३ ॥
હે રાજન્, ઘટોત્કચ સિવાય, મહાબલી રાક્ષસેન્દ્ર, ભીમના વીર્ય અને બળથી યુક્ત, ક્રોધિત વૈવસ્વત યમ જેવો.
7.176.94
तस्य क्रुद्धस्य नेत्राभ्यां पावकः समजायत ।
महोल्काभ्यां यथा राजन्सार्जिषः स्नेहबिन्दवः ॥ ७.१७६.९४ ॥
ક્રોધિત તેની આંખોમાંથી અગ્નિ ઉત્પન્ન થયો; હે રાજન, મોટી મશાલોમાંથી જ્વાળા સાથે તેલનાં ટીપાં ટપકે તેમ.
7.176.95
तलं तलेन संहत्य सन्दश्य दशनच्छदम् ।
रथमास्थाय च पुनर्मायया निर्मितं तदा ॥ ७.१७६.९५ ॥
હથેળીથી હથેળી અથડાવી, હોઠ દાંતથી દબાવી, પછી માયાથી રચાયેલા રથ પર ફરી ચઢીને.
7.176.96
युक्तं गजनिभैर्वाहैः पिशाचवदनैः खरैः ।
स सूतमब्रवीत्क्रुद्धः सूतपुत्राय मां वह ॥ ७.१७६.९६ ॥
હાથીઓ જેવા, પિશાચ મુખવાળા ગધેડા જેવા ઘોડાઓથી જોડાયેલા રથમાં; ક્રોધિત થઈને તે સારથિને બોલ્યો, 'સૂતપુત્ર માટે મને લઈ ચાલ.'
7.176.97
स ययौ घोररूपेण रथेन रथिनां वरः ।
द्वैरथं सूतपुत्रेण पुनरेव विशाम्पते ॥ ७.१७६.९७ ॥
ભયંકર રૂપના રથમાં રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ તે ફરી સૂતપુત્ર સાથે દ્વંદ્વયુદ્ધ માટે ગયો, હે પ્રજાપતિ.
7.176.98
स चिक्षेप पुनः क्रुद्धः सुतपुत्राय राक्षसः ।
अष्टचक्रां महाघोरामशनिं रुद्रनिर्मिताम् ॥ ७.१७६.९८ ॥
ક્રોધિત રાક્ષસે ફરી સૂતપુત્ર પર આઠ પૈડાંવાળી, અતિ ભયંકર, રુદ્રે રચેલી અશનિ ફેંકી.
7.176.99
द्वियोजनसमुत्सेधां योजनायामविस्तराम् ।
आयसीं निचितां शूलैः कदम्बमिव केशरैः ॥ ७.१७६.९९ ॥
તે બે યોજન ઊંચી, એક યોજન લાંબી અને પહોળી હતી; લોખંડની, કદંબના કેસરની જેમ શૂળોથી ભરેલી.
7.176.100
तामवप्लुत्य जग्राह कर्णो न्यस्य महद्धनुः ।
चिक्षेप चैनां तस्यैव स्यन्दनात्सोऽवपुप्लुवे ॥ ७.१७६.१०० ॥
કર્ણે કૂદીને તેને પકડ્યું; પોતાનું મહાન ધનુષ્ય મૂકીને તે તેના પર જ ફેંક્યું; તે રથથી કૂદી પડ્યો.
7.176.101
साश्वसूतध्वजं यानं भस्म कृत्वा महाप्रभा ।
विवेश वसुधां भित्त्वा सुरास्तत्र विसिस्मियुः ॥ ७.१७६.१०१ ॥
મહાપ્રભાવી તે ઘોડા, સારથિ અને ધ્વજ સહિત રથને ભસ્મ કરીને, પૃથ્વીને ભેદીને અંદર પ્રવેશી ગઈ; ત્યાં દેવતાઓ વિસ્મિત થયા.
7.176.102
कर्णं तु सर्वभूतानि पूजयामासुरञ्जसा ।
यदप्लुत्य जग्राह देवसृष्टां महाशनिम् ॥ ७.१७६.१०२ ॥
સર્વ પ્રાણીઓએ કર્ણની સહજ પૂજા કરી, કારણ કે તેણે કૂદીને દેવોએ સર્જેલી તે મહાઅશનિને પકડી લીધી.
7.176.103
एवं कृत्वा रणे कर्ण आरुरोह रथं पुनः ।
ततो मुमोच नाराचान्सूतपुत्रः परन्तपः ॥ ७.१७६.१०३ ॥
આ રીતે કરીને યુદ્ધમાં કર્ણ ફરી રથ પર ચઢ્યો. પછી શત્રુઓને તપાવનાર સૂતપુત્રે નારાચ બાણો છોડ્યા.
7.176.104
अशक्यं कर्तुमन्येन सर्वभूतेषु मानद ।
यदकार्षीत्तदा कर्णः सङ्ग्रामे भीमदर्शने ॥ ७.१७६.१०४ ॥
હે માનદ! તે સમયે ભયંકર દેખાતા સંગ્રામમાં કર્ણે જે કર્યું, તે સર્વ ભૂતોમાં બીજા કોઈથી કરવું અશક્ય હતું.
7.176.105
स हन्यमानो नाराचैर्धाराभिरिव पर्वतः ।
गन्धर्वनगराकारः पुनरन्तरधीयत ॥ ७.१७६.१०५ ॥
નારાચ બાણોથી પર્વતની જેમ પ્રહાર પામેલો તે ગંધર્વનગરના આકારવાળો થઈને ફરી અદૃશ્ય થઈ ગયો.
7.176.106
एवं स वै महाकायो मायया लाघवेन च ।
अस्त्राणि तानि दिव्यानि जघान रिपुसूदनः ॥ ७.१७६.१०६ ॥
આ રીતે તે મહાકાય, માયા અને ચપળતાથી, શત્રુસંહારકે તે દિવ્ય અસ્ત્રોનો નાશ કર્યો.
7.176.107
निहन्यमानेष्वस्त्रेषु मायया तेन रक्षसा ।
असम्भ्रान्तस्तदा कर्णस्तद्रक्षः प्रत्ययुध्यत ॥ ७.१७६.१०७ ॥
તે રાક્ષસની માયાથી અસ્ત્રો નાશ પામતા હતા ત્યારે કર્ણ અવિચલિત રહીને તે રાક્ષસ સાથે લડ્યો.
7.176.108
ततः क्रुद्धो महाराज भैमसेनिर्महाबलः ।
चकार बहुधाऽऽत्मानं भीषयाणो महारथान् ॥ ७.१७६.१०८ ॥
હે મહારાજ! ત્યારે ક્રોધે ભરાયેલા મહાબલી ભીમસેનપુત્રે પોતાને અનેક રૂપોમાં બનાવીને મહારથીઓને ભયભીત કર્યા.
7.176.109
ततो दिग्भ्यः समापेतुः सिंहव्याघ्रतरक्षवः ।
अग्निजिह्वाश्च भुजगा विहगाश्चाप्ययोमुखाः ॥ ७.१७६.१०९ ॥
ત્યારે બધી દિશાઓમાંથી સિંહો, વાઘ અને રીંછ, અગ્નિજીભવાળા સર્પો તથા લોખંડી ચાંચવાળા પક્ષીઓ ધસી આવ્યા.
7.176.110
स कीर्यमाणो विशिखैः कर्णचापच्युतैः शरैः ।
नागराडिव दुष्प्रेक्ष्यस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ७.१७६.११० ॥
કર્ણના ધનુષમાંથી છૂટેલા બાણોથી ઢંકાયેલો તે ગજરાજ જેવો દુર્દર્શ થઈને ત્યાં જ અદૃશ્ય થઈ ગયો.
7.176.111
राक्षसाश्च पिशाचाश्च यातुधानास्तथैव च ।
शालावृकाश्च बहवो वृकाश्च विकृताननाः ॥ ७.१७६.१११ ॥
રાક્ષસો, પિશાચો અને યાતુધાનો, તેમજ ઘણા શાલાવૃક અને વરુઓ, વિકૃત મુખવાળા.
7.176.112
ते कर्णं क्षपयिष्यन्तः सर्वतः समुपाद्रवन् ।
अथैनं वाग्भिरुग्राभिस्त्रासयाञ्चिक्रिरे तदा ॥ ७.१७६.११२ ॥
તેઓ કર્ણનો નાશ કરવાની ઇચ્છાથી ચારેય બાજુથી તેના પર ધસી ગયા; પછી ભયંકર વચનોથી તેને ડરાવવા લાગ્યા.
7.176.113
उद्यतैर्बहुभिर्घोरैरायुधैः शोणितोक्षितैः ।
तेषामनेकैरेकैकं कर्णो विव्याध सायकैः ॥ ७.१७६.११३ ॥
ઉગામેલાં અનેક ભયંકર, લોહીથી ભીનાં શસ્ત્રોમાંથી દરેકને કર્ણે અનેક બાણોથી વીંધી નાખ્યું.
7.176.114
प्रतिहत्य तु तां मायां दिव्येनास्त्रेण राक्षसीम् ।
आजघान हयानस्य शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.१७६.११४ ॥
તે રાક્ષસી માયાને દિવ્ય અસ્ત્રથી નિષ્ફળ કરીને તેણે તેના ઘોડાઓને નમેલી ગાંઠોવાળાં બાણોથી ઘાયલ કર્યા.
7.176.115
ते भग्ना विक्षताङ्गाश्च भिन्नपृष्ठाश्च सायकैः ।
वसुधामन्वपद्यन्त पश्यतस्तस्य रक्षसः ॥ ७.१७६.११५ ॥
તેઓ ભાંગી પડ્યા, અંગોથી ઘાયલ થયા, બાણોથી પીઠ વિંધાઈ, તે રાક્ષસ જોતો રહ્યો અને તેઓ ધરતી પર પડ્યા.
7.176.116
स भग्नमायो हैडिम्बिः कर्णं वैकर्तनं तदा ।
एष ते विदधे मृत्युमित्युक्त्वान्तरधीयत ॥ ७.१७६.११६ ॥
માયા ભાંગી ગઈ ત્યારે તે હૈડિંબિ વૈકર્તન કર્ણને બોલ્યો, "આ હું તારા માટે મૃત્યુ રચું છું", એમ કહીને તે અંતર્ધાન થઈ ગયો.