ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.176
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.176.1
यत्तद्वैकर्तनः कर्णो राक्षसश्च घटोत्कचः ।
निशीथे समसज्जेतां तद्युद्धमभवत्कथम् ॥ ७.१७६.१ ॥
ਵੈਕਰਤਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਘਟੋਤਕਚ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜੋ ਭਿੜੇ, ਉਹ ਯੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?
7.176.2
कीदृशं चाभवद्रूपं तस्य घोरस्य रक्षसः ।
येन वैकर्तनः कर्णः सङ्ग्रामे तेन निर्जितः ॥ ७.१७६.२ ॥
ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਰੂਪ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੈਕਰਤਨ ਕਰਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਾਰਿਆ ਗਿਆ?
7.176.3
रथश्च कीदृशस्तस्य मायाः सर्वायुधानि च ।
किम्प्रमाणा हयास्तस्य रथकेतुर्धनुस्तथा ॥ ७.१७६.३ ॥
ਉਸਦਾ ਰੱਥ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ? ਉਸਦੀਆਂ ਮਾਇਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਸਨ? ਉਸਦੇ ਘੋੜੇ ਕਿੰਨੇ ਵੱਡੇ ਸਨ? ਰੱਥ ਦੀ ਧੱਜਾ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਸਨ?
7.176.4
कीदृशं वर्म चैवास्य शिरस्त्राणं च कीदृशम् ।
पृष्टस्त्वमेतदाचक्ष्व कुशलो ह्यसि सञ्जय ॥ ७.१७६.४ ॥
ਉਸਦਾ ਕਵਚ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਟੋਪ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ? ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਤੂੰ ਇਹ ਦੱਸ, ਸੰਜਯ; ਤੂੰ ਤਾਂ ਨਿਪੁਣ ਹੈਂ।
7.176.5
लोहितोक्षो महाकायस्ताम्रास्यो निम्नितोदरः ।
ऊर्ध्वरोमा हरिश्मश्रुः शङ्कुकर्णो महाहनुः ॥ ७.१७६.५ ॥
ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਤਾਂਬੇ ਵਰਗੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਧੱਸੇ ਢਿੱਡ ਵਾਲਾ, ਖੜ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਪੀਲੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਾਲਾ, ਖੂੰਟੀ ਵਰਗੇ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੇ ਜਬਾੜੇ ਵਾਲਾ।
7.176.6
आकर्णदारितास्यश्च तीक्ष्णदंष्ट्रः करालवान् ।
सुदीर्घताम्रजिह्वोष्ठो लम्बभ्रूः स्थूलनासिकः ॥ ७.१७६.६ ॥
ਕੰਨਾਂ ਤੱਕ ਚੀਰੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਤਿੱਖੀਆਂ ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ, ਬਹੁਤ ਲੰਮੀ ਤਾਂਬੇ ਰੰਗੀ ਜੀਭ ਅਤੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਲਟਕਦੀਆਂ ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਮੋਟੇ ਨੱਕ ਵਾਲਾ।
7.176.7
नीलाङ्गो लोहितग्रीवो गिरिवर्ष्मा भयङ्करः ।
महाकायो महाबाहुर्महाशीर्षो महाबलः ॥ ७.१७६.७ ॥
ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਨੀਲਾ ਸੀ, ਗਰਦਨ ਲਾਲ ਸੀ; ਪਰਬਤ ਵਰਗਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਕਾਇਆ, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮਹਾਸਿਰ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਸੀ।
7.176.8
विकृतः परुषस्पर्शो विकचोद्वृद्धपिण्डकः ।
स्थूलस्फिग्गूढनाभिश्च शिथिलोपचयो महान् ॥ ७.१७६.८ ॥
ਉਹ ਵਿਕਰਾਲ ਸੀ, ਛੂਹ ਖ਼ੁਰਦਰੀ ਸੀ; ਖਿੰਡੇ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਉਭਰੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ। ਮੋਟੇ ਕੁੱਲ੍ਹੇ, ਡੂੰਘੀ ਛੁਪੀ ਨਾਭੀ ਅਤੇ ਢਿੱਲੇ ਲਟਕਦੇ ਵੱਡੇ ਮਾਸ ਵਾਲਾ।
7.176.9
तथैव हस्ताभरणी महामायोऽङ्गदी तथा ।
उरसाऽधारयन्निष्कमग्निमालां यथाऽचलः ॥ ७.१७६.९ ॥
ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣੇ, ਮਹਾਮਾਇਆ ਅਤੇ ਬਾਜੂਬੰਦ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ। ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਅਗਨੀਮਾਲਾ ਵਰਗਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਹਾਰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਉਹ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ।
7.176.10
तस्य हेममयं चित्रं बहुरूपाङ्गशभितम् ।
तोरणप्रतिमं शुभ्रं किरीटं मूर्ध्न्यशोभत ॥ ७.१७६.१० ॥
ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਤੋਰਣ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਵਿਚਿੱਤਰ ਮੁਕਟ ਸ਼ੋਭ ਰਿਹਾ ਸੀ।
7.176.11
कुण्डले बालसूर्याभे मालां हेममयीं शुभाम् ।
धारयन्विपुलं कांस्यं कवचं च महाप्रभम्।
ताराजालनिभं राजन्पूर्णचन्द्रसमप्रभम् ॥ ७.१७६.११ ॥
ਉਦੈ ਹੁੰਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਦੋ ਕੁੰਡਲ, ਸੁੰਦਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ; ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਾਂਸੇ ਦਾ ਕਵਚ ਅਤੇ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲਾ ਕਵਚ ਧਾਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਰਗਾ ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲਾ ਸੀ।
7.176.12
कण्ठसूत्रं महच्चापि तपनीयमधारयत् ।
स तेन विभ्राजत वै सविद्युदिव तोयदः ॥ ७.१७६.१२ ॥
ਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ, ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵੀ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
7.176.13
किङ्किणीशतनिर्घोपं रक्तध्वजपताकिनम् ।
ऋक्षचर्मावनद्वाङ्गं नल्वमात्रं महारथम् ॥ ७.१७६.१३ ॥
ਸੌ ਘੁੰਗਰੂਆਂ ਦੀ ਛਣਕਾਰ ਵਾਲਾ, ਲਾਲ ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਿੱਛ ਦੀ ਖੱਲ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਲਵ ਮਾਤਰ ਵੱਡਾ ਮਹਾਰਥ।
7.176.14
सर्वायुधवरोपेतमास्थितं ध्वजमालिनम् ।
अष्टचक्रसमायुक्तं मेघगम्भीरनिःस्वनम् ॥ ७.१७६.१४ ॥
ਸਾਰੇ ਉੱਤਮ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਝੰਡਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਅੱਠ ਪਹੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਬੱਦਲ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਗੂੰਜ ਵਾਲਾ ਰਥ।
7.176.15
मत्तमातङ्गसङ्काशा लोहिताक्षा विभीपणाः ।
कालवर्णासमायुक्ता बलवन्तः शतं हयाः ॥ ७.१७६.१५ ॥
ਮਦਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ, ਕਾਲ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਬਲਵਾਨ ਸੌ ਘੋੜੇ।
7.176.16
वहन्तो राक्षसं घोरं वालवन्तो जितश्रमाः ।
विपुलाभिः सटाभिस्ते हेषमाणा मुहुर्मुहुः ॥ ७.१७६.१६ ॥
ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਢੋਂਦੇ, ਪੂਛਾਂ ਵਾਲੇ, ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੇ ਅਯਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹਿਨਹਿਨਾ ਰਹੇ ਸਨ।
7.176.17
मुखैर्नानाविधाकारैर्वगवन्तो हयोत्तमाः ।
रथेऽस्य युक्ता गकर्जन्तोऽवहंस्ते राक्षसाधिपम् ॥ ७.१७६.१७ ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਹਿਨਹਿਨਾਉਂਦੇ ਤੇ ਗਰਜਦੇ, ਉੱਤਮ ਘੋੜੇ ਉਸਦੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਰਾਖਸ਼ ਸਰਦਾਰ ਨੂੰ ਢੋਂਦੇ ਸਨ।
7.176.18
राक्षसोऽस्य विरूपाक्षः सूतो दीप्तास्यकुण्डलः ।
घोररूपो महाकायः करालो विकृताननः।
रश्मिभिः सूर्यरश्म्याह्वैः सञ्जग्राह हयान्रणे ॥ ७.१७६.१८ ॥
ਉਸਦਾ ਸਾਰਥੀ ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਖਸ਼ ਸੀ; ਚਮਕਦੇ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਵਿਕ੍ਰਿਤ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੂਰਯਰਸ਼ਮੀ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਲਗਾਮਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਘੋੜੇ ਰੋਕੇ।
7.176.19
स तेन सहितस्तस्थावरुणेन यथा रविः ।
संसक्त इव चाभ्रेण यथाऽद्रिर्महता महान् ॥ ७.१७६.१९ ॥
ਉਹ ਅਰੁਣ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਜਾਂ ਬੱਦਲ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਮਹਾਨ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ।
7.176.20
दिवस्पृक्सुमहान्केतुः स्यन्दनेऽस्य समुच्छ्रितः ।
रक्तोत्तमाङ्गः क्रव्यादो गृध्रः परमभीषणः ॥ ७.१७६.२० ॥
ਉਸਦੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਅਸਮਾਨ ਛੂੰਹਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਝੰਡਾ ਉੱਚਾ ਲਹਿਰਾਉਂਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਉੱਤੇ ਲਾਲ ਸਿਰ ਵਾਲਾ, ਮਾਸਖੋਰਾ ਗਿਰਝ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣਾ।
7.176.21
वासवाशनिनिर्घोषं दृढज्यमतिविक्षिपन् ।
व्यक्तं किष्कुपरीणाहं द्वादशारत्नि कार्मुकम् ॥ ७.१७६.२१ ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਰਗਾ ਨਾਦ ਕਰਦਾ, ਪੱਕੀ ਤੰਦ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚਦਾ, ਸਾਫ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਕੂ ਘੇਰੇ ਵਾਲਾ, ਬਾਰਾਂ ਅਰਤਨੀ ਲੰਬਾ ਧਨੁਸ਼।
7.176.22
रथाक्षमात्रैरिपुभिः सर्वाः प्रच्छादयन्दिशः ।
तस्यां वीरापहारिण्यां निशायां कर्णमभ्ययात् ॥ ७.१७६.२२ ॥
ਰੱਥ ਦੇ ਧੁਰੇ ਜਿੰਨੇ ਲੰਬੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਢਕਦਾ, ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲੀ ਉਸ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਰਨ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
7.176.23
तस्य विक्षिपतश्चापं रथे विष्टभ्य तिष्ठतः ।
अश्रूयत धनुर्घोषो विस्फूर्जितमिवाशनेः ॥ ७.१७६.२३ ॥
ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਪੱਕਾ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚਦੇ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼-ਨਾਦ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਂਗ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤਾ।
7.176.24
तेन वित्रास्यमानानि तव सैन्यानि भारत ।
समकम्पन्त सर्वाणि सिन्धोरिव महोर्मयः ॥ ७.१७६.२४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਡਰੀਆਂ ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੰਬ ਉੱਠੀਆਂ।
7.176.25
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य विरूपाक्षं विभीषणम् ।
उत्स्मयन्निव राधेयस्त्वरमाणोऽभ्यवारयत् ॥ ७.१७६.२५ ॥
ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਨੂੰ ਝਪਟਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਧਾ-ਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲੱਗਾ।
7.176.26
ततः कर्णोऽभ्ययादेनमस्यन्नस्यन्तमन्तिकात् ।
मातङ्ग इव मातङ्गं यूथर्षभमिवर्षभः ॥ ७.१७६.२६ ॥
ਫਿਰ ਕਰਨ ਤੀਰ ਛੱਡਦਾ ਨੇੜਿਓਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਦੂਜੇ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਝੁੰਡ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਬਲਦ ਦੂਜੇ ਬਲਦ ਉੱਤੇ।
7.176.27
स सन्निपातस्तुमुलस्तयोरासीद्विशाम्पते ।
कर्णराक्षसयो राजन्निन्द्रशम्बरयोरिव ॥ ७.१७६.२७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਉਹ ਟੱਕਰ ਬੜੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ—ਕਰਨ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਤੇ ਸ਼ੰਬਰ ਦੀ ਹੋਈ ਸੀ।
7.176.28
तौ प्रगृह्य महावेगे धनुषी भीमनिःस्वने ।
प्राच्छादयेतामन्योन्यं तक्षमाणौ महेषुभिः ॥ ७.१७६.२८ ॥
ਭਿਆਨਕ ਟੰਕਾਰ ਕਰਦੇ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਧਨੁਸ਼ ਬੜੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਢਕਣ ਲੱਗੇ।
7.176.29
ततः पूर्णायतोत्सृष्टैरिषुभिर्नतपर्वभिः ।
न्यवारयेतामन्योन्यं कांस्ये निर्भिद्य वर्मणी ॥ ७.१७६.२९ ॥
ਫਿਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਛੱਡੇ ਗਏ, ਮੁੜੇ ਹੋਏ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲੱਗੇ; ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਕਵਚ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ।
7.176.30
तौ नखैरिव शार्दूलौ दन्तैरिव महाद्विपौ ।
रथशक्तिभिरन्योन्यं विशिखैश्च ततक्षतुः ॥ ७.१७६.३० ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨਹੁੰਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਦੋ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸਨ; ਰਥ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
7.176.31
सञ्छिन्दन्तौ च गात्राणि सन्दधानौ च सायकान् ।
दहन्तौ च शरोल्काभिर्दुष्प्रेक्ष्यौ च बभूवतुः ॥ ७.१७६.३१ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅੰਗ ਕੱਟਦੇ, ਬਾਣ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ, ਬਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਉਲਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਾੜਦੇ, ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਔਖੇ ਹੋ ਗਏ।
7.176.32
तौ तु विक्षतसर्वाङ्गौ रुधिरौघपरिप्लुतौ ।
विभ्राजेतां यथा वारि स्रवन्तौ गैरिकाचलौ ॥ ७.१७६.३२ ॥
ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖ਼ਮੀ, ਲਹੂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਪਾਣੀ ਵਹਾਉਂਦੇ ਗੈਰਿਕ ਪਰਬਤਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕੇ।
7.176.33
तौ शराग्रविनुन्नाङ्गौ निर्भिन्दन्तौ परस्परम् ।
नाकम्पयेतामन्योन्यं यतमानौ महाद्युती ॥ ७.१७६.३३ ॥
ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਨਾਲ ਅੰਗ ਜ਼ਖ਼ਮੀ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਦੇ, ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਨਾ ਸਕੇ।
7.176.34
तत्प्रवृत्तं निशायुद्धं चिरं सममिवाभवत् ।
प्राणयोर्दीव्यतो राजन्कर्णराक्षसयोर्मृधे ॥ ७.१७६.३४ ॥
ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਰਾਤ ਦਾ ਯੁੱਧ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਰਾਬਰ ਜਿਹਾ ਰਿਹਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਣ ਵਿੱਚ ਜਾਨਾਂ ਦਾ ਦਾਅ ਲਾ ਕੇ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ।
7.176.35
तस्य सन्दधतस्तीक्ष्णाञ्छरांश्चासक्तमस्यतः ।
धनुर्घोषेण वित्रस्ताः स्वे परे च तदाऽभवन् ॥ ७.१७६.३५ ॥
ਉਹ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਛੱਡਦਾ ਸੀ, ਤਦ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਤੇ ਬੇਗਾਨੇ ਦੋਵੇਂ ਡਰ ਗਏ।
7.176.36
घटोत्कचं यदा कर्णो विशेषयति नो नृप ।
ततः प्रादुष्करोद्दिव्यमस्त्रमस्त्रविदां वरः ॥ ७.१७६.३६ ॥
ਜਦੋਂ ਕਰਨ ਘਟੋਤਕਚ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਦਬਾਉਣ ਲੱਗਾ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਤਦ ਅਸਤ੍ਰਵੇਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।
7.176.37
कर्णेन सन्धितं दृष्ट्वा दिव्यमस्त्रं घटोत्कचः ।
प्रादुश्चक्रे महामायां राक्षसीं पाण्डुनन्दनः ॥ ७.१७६.३७ ॥
ਕਰਨ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਦਿਵਯ ਅਸਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਂਡੂਨੰਦਨ ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਮਾਇਆ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ।
7.176.38
शूलमुद्गरधारिण्या शैलपादपहस्तया ।
रक्षसां घोररूपाणां महत्या सेनया वृतः ॥ ७.१७६.३८ ॥
ਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਮੁਦਗਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰ ਅਤੇ ਰੁੱਖ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
7.176.39
तमुद्यतमहाचापं दृष्ट्वा ते व्यथिता नृपाः ।
भूतान्तकमिवायान्तं कालदण्डोग्रधारिणम् ॥ ७.१७६.३९ ॥
ਉੱਚਾ ਚੁੱਕੇ ਮਹਾਧਨੁਸ਼ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਰਾਜੇ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਏ; ਜਿਵੇਂ ਭੂਤਾਂਤਕ ਕਾਲਦੰਡ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਧਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
7.176.40
घटोत्कचप्रयुक्तेन सिंहनादेन भीषिताः ।
प्रसुस्रुवुर्गजा मूत्रं विव्यधुश्च नरा भृशम् ॥ ७.१७६.४० ॥
ਘਟੋਤਕਚ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਮਨੁੱਖ ਬਹੁਤ ਪੀੜਿਤ ਹੋਏ।
7.176.41
ततोऽश्मवृष्टिरत्युग्रा महत्यासीत्समन्ततः ।
अर्धरात्रेऽधिकबलैर्विमुक्ता रक्षसां बलैः ॥ ७.१७६.४१ ॥
ਫਿਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੀ ਗਈ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਹੋਈ।
7.176.42
आयसानि च चक्राणि भुशुण्ड्यः शक्तितोमराः ।
पतन्त्यविरलाः शूलाः शतघ्न्यः पट्टसास्तथा ॥ ७.१७६.४२ ॥
ਲੋਹੇ ਦੇ ਚੱਕਰ, ਭੁਸ਼ੁੰਡੀਆਂ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਤੋਮਰ, ਸ਼ੂਲ, ਸ਼ਤਘਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਟਿਸ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਸਨ।
7.176.43
तदुग्रमतिरौद्रं च दृष्ट्वा युद्धं नराधिप ।
पुत्राश्च तव योधाश्च व्यथिता विप्रदुद्रुवुः ॥ ७.१७६.४३ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਤਿ ਰੌਦ੍ਰ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਯੋਧੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।
7.176.44
तत्रैकोऽस्तबलश्लाघी कर्णो मानी न विव्यथे ।
व्यधमच्च शरैर्मायां तां घटोत्कचनिर्मिताम् ॥ ७.१७६.४४ ॥
ਉੱਥੇ ਇਕੱਲਾ ਅਸਤ੍ਰ-ਬਲ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਾਨੀ ਕਰਣ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਉਸਨੇ ਘਟੋਤਕਚ ਦੀ ਰਚੀ ਹੋਈ ਉਸ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
7.176.45
मायायां तु प्रहीणायाममर्षाच्च घटोत्कचः ।
विससर्ज शरान्धोरान्सूत पुत्रं त आविशन् ॥ ७.१७६.४५ ॥
ਮਾਇਆ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੇ ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਭਿਆਨਕ ਬਾਣ ਛੱਡੇ; ਉਹ ਬਾਣ ਉਸ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ।
7.176.46
ततस्ते रुधिराभ्यक्ता भित्त्वा कर्णं महाहवे ।
विविशुर्धरणीं बाणाः सङ्क्रुद्धा इव पन्नगाः ॥ ७.१७६.४६ ॥
ਫਿਰ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜੇ ਉਹ ਬਾਣ ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਰਣ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਏ।
7.176.47
सूतपुत्रस्तु सङ्क्रद्धो लघुहस्तः प्रतापवान् ।
घटोत्कचमतिक्रम्य बिभेद दशभिः शरैः ॥ ७.१७६.४७ ॥
ਪਰ ਸੂਤਪੁੱਤਰ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ, ਫੁਰਤੀਲੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਕਰਣ, ਘਟੋਤਕਚ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਦਸ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਗਿਆ।
7.176.48
घटोत्कचो विनिर्भिन्नः सूतपुत्रेण मर्मसु ।
चक्रं दिव्यं सहस्रारमगृह्णाद्व्यथितो भृशम् ॥ ७.१७६.४८ ॥
ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਮਰਮ-ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਘਟੋਤਕਚ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਦਿਵ੍ਯ ਚੱਕਰ ਫੜ ਬੈਠਾ।
7.176.49
क्षुरान्तं बालसूर्याभं मणिरत्नविभूषितम् ।
चिक्षेपाधिरथेः क्रुद्धो भैमसेनिर्जिघांसया ॥ ७.१७६.४९ ॥
ਬਾਲਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ, ਮਣੀਆਂ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਧਾਰ ਵਾਲਾ ਅਸਤਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭੈਮਸੇਨਿ (ਘਟੋਤਕਚ) ਨੇ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਧਿਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਕਰਨ) ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ।
7.176.50
प्रविद्वमतिवेगेन विक्षिप्तं कर्णसायकैः ।
अभाग्यस्येव सङ्कल्पस्तन्मोघमपतद्भुवि ॥ ७.१७६.५० ॥
ਕਰਨ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅਤਿ ਵੇਗ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਅਸਤਰ, ਅਭਾਗੇ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਵਾਂਗ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
7.176.51
घटोत्कचस्तु सङ्क्रुद्धो दृष्ट्वा चक्रं निपातितम् ।
कर्णं प्राच्छादयद्बाणैः स्वर्भानुरिव भास्करम् ॥ ७.१७६.५१ ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਆਪਣਾ ਡਿੱਗਿਆ ਚੱਕਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸ੍ਵਰਭਾਨੂ (ਰਾਹੂ) ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢੱਕਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ।
7.176.52
सूतपुत्रस्त्वसम्भ्रान्तो रुद्रोपेन्द्रेन्द्रविक्रमः ।
घटोत्कचरथं तूर्णं छादयामास पत्रिभिः ॥ ७.१७६.५२ ॥
ਪਰ ਸੂਤਪੁੱਤਰ (ਕਰਨ), ਰੁਦਰ, ਉਪੇਂਦਰ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਨਿਡਰ ਰਹਿ ਕੇ ਝਟਪਟ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਟੋਤਕਚ ਦਾ ਰਥ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ।
7.176.53
घटोत्कचेन क्रुद्धेन गदा हेमाङ्गदा तदा ।
क्षिप्ता भ्राम्य शरैः साऽपि कर्णेनाभ्याहताऽपतत् ॥ ७.१७६.५३ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੀ ਗਦਾ ਘੁਮਾ ਕੇ ਸੁੱਟੀ; ਕਰਨ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਕੇ ਉਹ ਵੀ ਡਿੱਗ ਪਈ।
7.176.54
ततोऽन्तरिक्षमुत्पत्य कालमेघ इवोन्नदन् ।
प्रववर्ष महाकायो द्रुमवर्षं नभस्तलात् ॥ ७.१७६.५४ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਕਾਇਆ ਘਟੋਤਕਚ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਛਲ ਕੇ, ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
7.176.55
ततो मायाविनं कर्णो भीमसेनसुतं दिवि ।
मार्गणैरभिविव्याध घनं सूर्य इवांशुभिः ॥ ७.१७६.५५ ॥
ਤਦ ਕਰਨ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਵਾਲੇ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਘਣੇ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ।
7.176.56
तस्य सर्वान्हयान्हत्वा सञ्छिद्य शतधा रथम् ।
अभ्यवर्षच्छरैः कर्णः पर्जन्य इव वृष्टिमान् ॥ ७.१७६.५६ ॥
ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਥ ਨੂੰ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਕੇ, ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਕਰਨ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
7.176.57
न चास्यासीदनिर्भिन्नं गात्रे द्व्यङ्गुलमन्तरम् ।
सोऽदृश्यत मुहूर्तेन श्वाविच्छललितो यथा ॥ ७.१७६.५७ ॥
ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਦੋ ਉਂਗਲ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਨਹੀਂ ਬਚੀ ਸੀ; ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੇਹ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਾ।
7.176.58
न हयान्न रथं तस्य न ध्वजं न घटोत्कचम् ।
दृष्टवन्तः स्म समरे शरौघैरभिसंवृतम् ॥ ७.१७६.५८ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਝੜ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਕੇ ਹੋਏ ਉਸਦੇ ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਧੁਜਾ ਜਾਂ ਘਟੋਤਕਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਨਾ ਦਿੱਤੇ।
7.176.59
स तु कर्णस्य तद्दिव्यमस्त्रमस्त्रेण शातयन् ।
मायायुद्धेन मायावी सूतपुत्रमयोधयत् ॥ ७.१७६.५९ ॥
ਪਰ ਉਸ ਮਾਇਆਵੀ ਨੇ ਕਰਨ ਦੇ ਉਸ ਦਿਵਿਆ ਅਸਤ੍ਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਕੱਟਦਿਆਂ, ਮਾਇਆ-ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ।
7.176.60
सोऽयोधयत्तदा कर्णं मायया लाघवेन च ।
अलक्ष्यमाणानि दिवि शरजालानि चापतन् ॥ ७.१७६.६० ॥
ਤਦ ਉਸਨੇ ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ; ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਣਦਿੱਸਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗੇ।
7.176.61
भैमसेनिर्महामायो मायया कुरुसत्तम ।
विचचार महाकायो मोहयन्निव भारत ॥ ७.१७६.६१ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ਰੇਸ਼ਟ! ਮਹਾਮਾਇਆ ਵਾਲੇ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਵਿਚਰਨਾ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਭਾਰਤ! ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਮੋਹ ਪਾਉਂਦਾ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ।
7.176.62
स तु कृत्वा विरूपाणि वदनान्यशुभानि च ।
अग्रसत्सूतपुत्रस्य दिव्यान्यस्त्राणि मायया ॥ ७.१७६.६२ ॥
ਉਸ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਮੂੰਹ ਬਣਾ ਕੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦਿਵਯ ਅਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ।
7.176.63
पुनश्चापि महाकायः सञ्छिन्नः शतधा रणे ।
गतसत्वो निरुत्साहः पतितः खाद्व्यदृश्यत ॥ ७.१७६.६३ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਹੀਣ ਹੋ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ੋਂ ਡਿੱਗਦਾ ਦਿਸਿਆ।
7.176.64
तं हतं मन्यमानाः स्म प्राणदन्कुरुपुङ्गवाः ।
अथ देहैर्नवैरन्यैर्दिक्षु सर्वास्वदृश्यत ॥ ७.१७६.६४ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਸਮਝ ਕੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ਰੇਸ਼ਟ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਰਜ ਉੱਠੇ। ਤਦ ਉਹ ਨਵੇਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸਣ ਲੱਗਾ।
7.176.65
पुनश्चापि महाकायः शतशीर्षः शतोदरः ।
व्यदृश्यत महाबाहुर्मैनाक इव पर्वतः ॥ ७.१७६.६५ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਸੌ ਸਿਰਾਂ ਤੇ ਸੌ ਪੇਟਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਬਾਹੂ ਮੈਨਾਕ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਦਿਸਿਆ।
7.176.66
अङ्गुष्ठमात्रो भूत्वा च पुनरेव स राक्षसः ।
सागरोर्मिरिवोद्वूतस्तिर्यगूर्ध्वमवर्तत ॥ ७.१७६.६६ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਖ਼ਸ਼ ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਉੱਛਲ ਕੇ ਤਿਰਛਾ ਤੇ ਉੱਪਰ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ।
7.176.67
वसुधां दारयित्वा च पुनरप्यु न्यमज्जत ।
अदृश्यत तदा तत्र पुनरुन्मज्जितोऽन्यतः ॥ ७.१७६.६७ ॥
ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾੜ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ ਹੇਠਾਂ ਡੁੱਬ ਗਿਆ; ਤਦ ਉੱਥੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਮੁੜ ਉੱਭਰਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
7.176.68
सोऽवतीर्य पुनस्तस्थौ रथे हेमपरिष्कृते ।
क्षितिं खं च दिशश्चैव माययाऽभ्येत्य दंशितः ॥ ७.१७६.६८ ॥
ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ ਕੇ ਮੁੜ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।
7.176.69
गत्वा कर्णरथाभ्याशं व्यचरत्कुण्डलाननः ।
प्राह वाक्यमसम्भ्रान्तः सूतपुत्रं विशाम्पते ॥ ७.१७६.६९ ॥
ਕਰਨ ਦੇ ਰੱਥ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਉਹ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ; ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਬੇਚੈਨ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.176.70
तिष्ठेदानीं क्व मे जीवन्सूतपुत्र गमिष्यसि ।
युद्धश्रद्धामहं तेऽद्य विनेष्यामि रमाजिरे ॥ ७.१७६.७० ॥
ਹੁਣ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ! ਸੂਤਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਜੀਵਤ ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਂਗਾ? ਅੱਜ ਇਸ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਯੁੱਧ-ਸ਼ਰਧਾ ਮੈਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।
7.176.71
इत्युक्त्वा रोषताम्राक्षं रक्षः क्रूरपराक्रमम् ।
उत्पपातान्तरिक्षं च जहास च सुविस्तरम्।
कर्णमभ्यहनच्चैव गजेन्द्रमिव केसरी ॥ ७.१७६.७१ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਰੂਰ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ ਰਾਖਸ਼ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉੱਛਲਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਹੱਸਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਗਜਰਾਜ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
7.176.72
रथाक्षमात्रेरिषुभिरभ्यवर्षद्धटोत्कचः। ॥ ७.१७६.७२ ॥
ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਰੱਥ ਦੇ ਧੁਰੇ ਜਿੰਨੇ ਵੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ (ਕਰਨ ਉੱਤੇ) ਮੀਂਹ ਵਰਸਾ ਦਿੱਤਾ।
7.176.73
शरवृष्टिं च तां कर्णो दूरात्प्राप्तामशातयत् ॥ ७.१७६.७३ ॥
ਕਰਨ ਨੇ ਦੂਰੋਂ ਆ ਰਹੀ ਉਸ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਕੱਟ ਸੁੱਟਿਆ।
7.176.74
दृष्ट्वा च विहतां मायां कर्णेन भरतर्षभ ।
घटोत्कचस्ततो मायां ससर्जान्तर्हितः पुनः ॥ ७.१७६.७४ ॥
ਹੇ ਭਰਤ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਰਨ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਘਟੋਤਕਚ ਲੁਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਾਇਆ ਰਚੀ।
7.176.75
सोऽभवद्गिरिरत्युच्चः शिखरैस्तरुसङ्कटैः ।
शूलप्रासासिमुसलजलप्रस्रवणो महान् ॥ ७.१७६.७५ ॥
ਉਹ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਪਰਬਤ ਬਣ ਗਿਆ; ਉਸਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੰਘਣੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ੂਲ, ਪ੍ਰਾਸ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਮੂਸਲ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
7.176.76
तमञ्जनचयप्रख्यं कर्णो दृष्ट्वा महीधरम् ।
प्रपातैरायुधान्युग्राण्युद्वहन्तं न चुक्षुभे ॥ ७.१७६.७६ ॥
ਸੁਰਮੇ ਦੇ ਢੇਰ ਵਰਗੇ ਉਸ ਪਰਬਤ ਨੂੰ, ਝਰਨਿਆਂ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਹਥਿਆਰ ਵਹਾਉਂਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਕਰਨ ਨਾ ਡੋਲਿਆ।
7.176.77
स्मयन्निव ततः कर्णो दिव्यमस्त्रमुदैरयत् ।
ततः सोऽस्रेण शैलेन्द्रो विक्षिप्तो वै व्यनश्यत ॥ ७.१७६.७७ ॥
ਫਿਰ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਰਨ ਨੇ ਦਿਵ ਅਸਤਰ ਚਲਾਇਆ; ਉਸ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਪਰਬਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
7.176.78
ततः स तोयदो भूत्वा नीलः सेन्द्रायुधो दिवि ।
अश्मवृष्टिभिरत्युग्रः सूतपुत्रमवाकिरत् ॥ ७.१७६.७८ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ ਨੀਲਾ ਬੱਦਲ ਬਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
7.176.79
अथ सन्धाय वायव्यमस्त्रमस्त्रविदां वरः ।
व्यधमत्कालमेघं तं कर्णो वैकर्तनो वृषः ॥ ७.१७६.७९ ॥
ਫਿਰ ਅਸਤ੍ਰ-ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੈਕਰਤਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ ਕਰਣ ਨੇ ਵਾਯਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ ਚਲਾ ਕੇ ਉਸ ਕਾਲ-ਮੇਘ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤਾ।
7.176.80
स मार्गणगणैः कर्णो दिशः प्रच्छाद्य सर्वशः ।
जघानास्त्रं महाराज घटोत्कचसमीरितम् ॥ ७.१७६.८० ॥
ਕਰਣ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਢਕ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਘਟੋਤਕਚ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਅਸਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
7.176.81
ततः प्रहस्य समरे भैमसेनिर्महाबलः ।
प्रादुश्चक्रे महामायां कर्णं प्रति महारथम् ॥ ७.१७६.८१ ॥
ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਮਹਾਰਥੀ ਕਰਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਹਾਮਾਇਆ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ।
7.176.82
स दृष्ट्वा पुनरायान्तं रथेन रथिनां वरम् ।
घटोत्कचमसम्भ्रान्तं राक्षसैर्बहुभिर्वृतम्
सिंहशार्दूलसदृशैर्मत्तमातङ्गविक्रमैः। ॥ ७.१७६.८२ ॥
ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਰਥ ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਘਟੋਤਕਚ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਨਿਡਰ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰਾਂ-ਬਾਘਾਂ ਵਰਗੇ, ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
7.176.83
गजस्थैश्च रथस्थैश्च वाजिपृष्ठगतैस्तथा ।
नानाशस्त्रधरैर्घोरैर्नानाकवचभूषणैः ॥ ७.१७६.८३ ॥
ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ, ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਅਨੇਕ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ, ਅਨੇਕ ਕਵਚਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ (ਰਾਕਸ਼ਸ)।
7.176.84
वृतं घटोत्कचं क्रूरैर्मरुद्भिरिव वासवम् ।
दृष्ट्वा कर्णो महेष्वासो योधयामास राक्षसम् ॥ ७.१७६.८४ ॥
ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਕ੍ਰੂਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਘਟੋਤਕਚ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਕਰਣ ਨੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
7.176.85
घटोत्कचस्ततः कर्णं विद्धा पञ्चभिराशुगैः ।
ननाद भैरवं नादं भीषयन्सर्वपार्थिवान् ॥ ७.१७६.८५ ॥
ਫਿਰ ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਕਰਣ ਨੂੰ ਪੰਜ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੀ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜ ਕੀਤੀ।
7.176.86
भूयश्चाञ्जलिकेनाथ स मार्गणगणं महत् ।
कर्णहस्तस्थितं चापं चिच्छेदाशु घटोत्कचः ॥ ७.१७६.८६ ॥
ਫਿਰ ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਅੰਜਲਿਕ ਬਾਣ ਨਾਲ ਕਰਣ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਝਟਪਟ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਮੂਹ ਵੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.176.87
अथान्यद्धनुरादाय दृढं भारसहं महत् ।
विचकर्ष बलात्कर्ण इन्द्रायुधमिवोच्छ्रितम् ॥ ७.१७६.८७ ॥
ਫਿਰ ਕਰਣ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਭਾਰ ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉੱਚੇ ਉੱਠੇ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ।
7.176.88
ततः कर्णो महाराज प्रेषयामास सायकान् ।
सुवर्णपुङ्खाञ्छत्रुघ्नान्खेचरान्राक्षसान्प्रति ॥ ७.१७६.८८ ॥
ਮਹਾਰਾਜ, ਫਿਰ ਕਰਣ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਛੱਡੇ।
7.176.89
तद्बाणैरर्दितं यूथं रक्षसां पीनवक्षसाम् ।
सिंहेनेवार्दितं वन्यं गजानामाकुलं कुलम् ॥ ७.१७६.८९ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ, ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਤੜਫੇ ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਿਆ।
7.176.90
विधम्य राक्षसान्बाणैः साश्वसूतगजान्विभुः ।
ददाह भगवान्वह्निर्भूतानीव युगक्षये ॥ ७.१७६.९० ॥
ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਕੇ, ਘੋੜਿਆਂ, ਸਾਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਸਮਰੱਥ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ; ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਅਗਨੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ ਤਿਵੇਂ।
7.176.91
स हत्वा राक्षसीं सेनां शुशुभे सूतनन्दनः ।
पुरेव त्रिपुरं दग्ध्वा दिवि देवो महेश्वरः ॥ ७.१७६.९१ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਇਆ; ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਏ ਸਨ।
7.176.92
तेषु राजसहस्रेषु पाण्डवेयेषु मारिष ।
नैनं निरीक्षितुमपि कश्चिच्छक्नोति पार्थिव ॥ ७.१७६.९२ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਿਆ।
7.176.93
ऋते घटोत्कचाद्राजन्राक्षसेन्द्रान्महाबलात् ।
भीमवीर्यबलोपेतात्क्रुद्ध्द्वैवस्वतादिव ॥ ७.१७६.९३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਘਟੋਤਕਚ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ, ਭੀਮ ਦੇ ਵੀਰਜ ਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਵੈਵਸਵਤ ਯਮ ਵਾਂਗ।
7.176.94
तस्य क्रुद्धस्य नेत्राभ्यां पावकः समजायत ।
महोल्काभ्यां यथा राजन्सार्जिषः स्नेहबिन्दवः ॥ ७.१७६.९४ ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗ ਪੈਦਾ ਹੋਈ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵੱਡੀਆਂ ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲਾਟਾਂ ਸਮੇਤ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਡਿੱਗਣ ਵਾਂਗ।
7.176.95
तलं तलेन संहत्य सन्दश्य दशनच्छदम् ।
रथमास्थाय च पुनर्मायया निर्मितं तदा ॥ ७.१७६.९५ ॥
ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਹਥੇਲੀ ਟਕਰਾ ਕੇ, ਬੁੱਲ੍ਹ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ।
7.176.96
युक्तं गजनिभैर्वाहैः पिशाचवदनैः खरैः ।
स सूतमब्रवीत्क्रुद्धः सूतपुत्राय मां वह ॥ ७.१७६.९६ ॥
ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ, ਪਿਸ਼ਾਚ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਖੋਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਥ ਵਿੱਚ; ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਚੱਲ।'
7.176.97
स ययौ घोररूपेण रथेन रथिनां वरः ।
द्वैरथं सूतपुत्रेण पुनरेव विशाम्पते ॥ ७.१७६.९७ ॥
ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਮੁੜ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਦਵੰਦ ਯੁੱਧ ਲਈ ਗਿਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ।
7.176.98
स चिक्षेप पुनः क्रुद्धः सुतपुत्राय राक्षसः ।
अष्टचक्रां महाघोरामशनिं रुद्रनिर्मिताम् ॥ ७.१७६.९८ ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਮੁੜ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਅੱਠ ਪਹੀਏ ਵਾਲੀ, ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ, ਰੁਦਰ ਦੀ ਬਣਾਈ ਅਸ਼ਨੀ ਸੁੱਟੀ।
7.176.99
द्वियोजनसमुत्सेधां योजनायामविस्तराम् ।
आयसीं निचितां शूलैः कदम्बमिव केशरैः ॥ ७.१७६.९९ ॥
ਉਹ ਦੋ ਯੋਜਨ ਉੱਚੀ, ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਲੰਮੀ ਤੇ ਚੌੜੀ ਸੀ; ਲੋਹੇ ਦੀ ਬਣੀ, ਕਦੰਬ ਦੇ ਕੇਸਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੂਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ।
7.176.100
तामवप्लुत्य जग्राह कर्णो न्यस्य महद्धनुः ।
चिक्षेप चैनां तस्यैव स्यन्दनात्सोऽवपुप्लुवे ॥ ७.१७६.१०० ॥
ਕਰਨ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਫੜ ਲਈ; ਆਪਣਾ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸੇ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਰਥ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਗਿਆ।
7.176.101
साश्वसूतध्वजं यानं भस्म कृत्वा महाप्रभा ।
विवेश वसुधां भित्त्वा सुरास्तत्र विसिस्मियुः ॥ ७.१७६.१०१ ॥
ਮਹਾਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੀ ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ, ਸੂਤ ਅਤੇ ਧੁਜਾ ਸਮੇਤ ਰਥ ਨੂੰ ਸੁਆਹ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਅੰਦਰ ਵੜ ਗਈ; ਉੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ।
7.176.102
कर्णं तु सर्वभूतानि पूजयामासुरञ्जसा ।
यदप्लुत्य जग्राह देवसृष्टां महाशनिम् ॥ ७.१७६.१०२ ॥
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਬਣਾਈ ਉਸ ਮਹਾ ਅਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਸੀ।
7.176.103
एवं कृत्वा रणे कर्ण आरुरोह रथं पुनः ।
ततो मुमोच नाराचान्सूतपुत्रः परन्तपः ॥ ७.१७६.१०३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਕਰਣ ਮੁੜ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਫਿਰ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੇ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣ ਛੱਡੇ।
7.176.104
अशक्यं कर्तुमन्येन सर्वभूतेषु मानद ।
यदकार्षीत्तदा कर्णः सङ्ग्रामे भीमदर्शने ॥ ७.१७६.१०४ ॥
ਹੇ ਮਾਨਦ! ਉਸ ਵੇਲੇ ਭਿਆਨਕ ਦਿੱਖ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕਰਣ ਨੇ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਸੀ।
7.176.105
स हन्यमानो नाराचैर्धाराभिरिव पर्वतः ।
गन्धर्वनगराकारः पुनरन्तरधीयत ॥ ७.१७६.१०५ ॥
ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵਾਰ ਝੱਲਦਾ ਉਹ ਗੰਧਰਵ ਨਗਰ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਫਿਰ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ।
7.176.106
एवं स वै महाकायो मायया लाघवेन च ।
अस्त्राणि तानि दिव्यानि जघान रिपुसूदनः ॥ ७.१७६.१०६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਮਹਾਕਾਇਆ ਵਾਲੇ ਨੇ ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
7.176.107
निहन्यमानेष्वस्त्रेषु मायया तेन रक्षसा ।
असम्भ्रान्तस्तदा कर्णस्तद्रक्षः प्रत्ययुध्यत ॥ ७.१७६.१०७ ॥
ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਸਮੇਂ ਕਰਣ ਬਿਨਾਂ ਘਬਰਾਏ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਨਾਲ ਲੜਿਆ।
7.176.108
ततः क्रुद्धो महाराज भैमसेनिर्महाबलः ।
चकार बहुधाऽऽत्मानं भीषयाणो महारथान् ॥ ७.१७६.१०८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਈ ਰੂਪ ਬਣਾ ਕੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਇਆ।
7.176.109
ततो दिग्भ्यः समापेतुः सिंहव्याघ्रतरक्षवः ।
अग्निजिह्वाश्च भुजगा विहगाश्चाप्ययोमुखाः ॥ ७.१७६.१०९ ॥
ਫਿਰ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਬਾਘ ਅਤੇ ਰਿੱਛ, ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਜੀਭ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀ ਚੁੰਝ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਆ ਜੁੜੇ।
7.176.110
स कीर्यमाणो विशिखैः कर्णचापच्युतैः शरैः ।
नागराडिव दुष्प्रेक्ष्यस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ७.१७६.११० ॥
ਕਰਨ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਗਜਰਾਜ ਵਾਂਗ ਦੁਰਦਰਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ।
7.176.111
राक्षसाश्च पिशाचाश्च यातुधानास्तथैव च ।
शालावृकाश्च बहवो वृकाश्च विकृताननाः ॥ ७.१७६.१११ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸ, ਪਿਸ਼ਾਚ ਅਤੇ ਯਾਤੁਧਾਨ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਲਾਵ੍ਰਿਕ ਅਤੇ ਬਘਿਆੜ, ਵਿਗੜੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ।
7.176.112
ते कर्णं क्षपयिष्यन्तः सर्वतः समुपाद्रवन् ।
अथैनं वाग्भिरुग्राभिस्त्रासयाञ्चिक्रिरे तदा ॥ ७.१७६.११२ ॥
ਉਹ ਕਰਨ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ; ਫਿਰ ਭਿਆਨਕ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਲੱਗੇ।
7.176.113
उद्यतैर्बहुभिर्घोरैरायुधैः शोणितोक्षितैः ।
तेषामनेकैरेकैकं कर्णो विव्याध सायकैः ॥ ७.१७६.११३ ॥
ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਿਆਨਕ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਕਰਨ ਨੇ ਅਨੇਕ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.176.114
प्रतिहत्य तु तां मायां दिव्येनास्त्रेण राक्षसीम् ।
आजघान हयानस्य शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.१७६.११४ ॥
ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਰੋਕ ਕੇ ਉਸਨੇ ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
7.176.115
ते भग्ना विक्षताङ्गाश्च भिन्नपृष्ठाश्च सायकैः ।
वसुधामन्वपद्यन्त पश्यतस्तस्य रक्षसः ॥ ७.१७६.११५ ॥
ਉਹ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਅੰਗ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿੱਠਾਂ ਵਿੰਨ੍ਹੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਖ਼ਸ਼ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
7.176.116
स भग्नमायो हैडिम्बिः कर्णं वैकर्तनं तदा ।
एष ते विदधे मृत्युमित्युक्त्वान्तरधीयत ॥ ७.१७६.११६ ॥
ਮਾਇਆ ਟੁੱਟ ਜਾਣ ਤੇ ਹੈਡਿੰਬ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੈਕਰਤਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਲੈ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੌਤ ਰਚ ਦਿੱਤੀ ਹੈ", ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ।