महाभारत · अध्याय 7.177
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.177.1
तस्मिंस्तथा वर्तमाने कर्णराक्षसयोर्मृधे ।
अलायुधो राक्षसेन्द्रो वीर्यवानभ्यवर्तत ॥ ७.१७७.१ ॥
अशा प्रकारे कर्ण आणि राक्षस यांच्यात युद्ध चालू असताना, पराक्रमी राक्षसराज अलायुध पुढे सरसावला.
7.177.2
महत्या सेनया युक्तो दुर्योधनमुपागमत् ।
राक्षसानां विरूपाणां सहस्रैः परिवारितः।
नानारूपधरैर्वीरैः पूर्ववैरमनुस्मरन् ॥ ७.१७७.२ ॥
तो मोठ्या सैन्यासह दुर्योधनाजवळ आला; विद्रूप राक्षसांच्या हजारो जणांनी त्याला वेढले होते. नाना रूप धारण करणाऱ्या वीरांसह, जुने वैर स्मरत.
7.177.3
तस्य ज्ञातिर्हि विक्रान्तो ब्राह्मणादो बको हतः ।
किर्णीरश्च महातेजा हिडिम्बश्च सखा तदा ॥ ७.१७७.३ ॥
त्याचा नातेवाईक पराक्रमी ब्राह्मणभक्षक बक मारला गेला; महातेजस्वी किर्मीर आणि मित्र हिडिम्बही तेव्हा मारले गेले.
7.177.4
स दीर्घकालाध्युपितं पूर्ववैरमनुस्मरन् ।
विज्ञायैतन्निशायुद्धं जिघांसुर्भीममाहवे ॥ ७.१७७.४ ॥
दीर्घकाळ मनात जपलेले जुने वैर आठवून, या रात्रीच्या युद्धाचे ज्ञान होऊन, युद्धात भीमाला मारण्याची इच्छा त्याने धरली.
7.177.5
स मत्त इव मातङ्गः सङ्क्रुद्व इव चोरगः ।
दुर्योधनमिदं वाक्यमब्रवीद्युद्वलालसः ॥ ७.१७७.५ ॥
मदोन्मत्त हत्तीप्रमाणे आणि संतप्त सर्पाप्रमाणे, युद्धाची लालसा धरून तो दुर्योधनाला हे शब्द म्हणाला.
7.177.6
विदितं ते महाराज यथा भीमेन राक्षसाः ।
हिडिम्बबककिर्मीरा निहता मम बान्धवाः ॥ ७.१७७.६ ॥
महाराजा, भीमाने हिडिम्ब, बक, किर्मीर या माझ्या नातेवाईक राक्षसांना कसे मारले, हे तुम्हाला ठाऊक आहे.
7.177.7
परामर्शश्च कन्याया हिडिम्बायाः कृतः पुरा ।
किमन्यद्राक्षसानन्यानस्मांश्च परिभूय ह ॥ ७.१७७.७ ॥
पूर्वी कन्या हिडिंबेचाही उल्लेख झाला होता. इतर राक्षसांना आणि आम्हांलाही तुच्छ लेखून आणखी काय सांगायचे?
7.177.8
तमहं सगणं राजन्सवाजिरथकुञ्जरम् ।
हैडिम्बिं च सहामात्यं हन्तुमभ्यागतः स्वयम् ॥ ७.१७७.८ ॥
हे राजा! मी स्वतः त्याला त्याच्या सैन्य, घोडे, रथ व हत्तींसह आणि हैडिंबि (घटोत्कच)ला त्याच्या अमात्यांसह मारण्यासाठी आलो आहे.
7.177.9
अद्य कुन्तीसुतान्सर्वान्वासुदेवपुरोगमान् ।
हत्वा सम्भक्षयिष्यामि सर्वैरनुचरैः सह ॥ ७.१७७.९ ॥
आज कुंतीच्या सर्व पुत्रांना, वासुदेवाला पुढे ठेवलेल्या सर्वांना, मारून माझ्या सर्व अनुचरांसह मी त्यांना गिळून टाकीन.
7.177.10
निवारय बलं सर्वं वयं योत्स्याम पाण्डवान् ॥ ७.१७७.१० ॥
सर्व सैन्याला थांबवा; आम्ही पांडवांशी युद्ध करू.
7.177.11
तस्यैतद्वचनं श्रुत्वा हृष्टो दुर्योधनस्तदा ।
प्रतिपूज्याब्रवीद्वाक्यं भ्रातृभिः परिवारितः ॥ ७.१७७.११ ॥
त्याचे हे वचन ऐकून तेव्हा हर्षित झालेला दुर्योधन, बंधूंनी वेढलेला, त्याचा सन्मान करून हे वाक्य बोलला.
7.177.12
त्वां पुरस्कृत्य सगणं वयं योत्स्यामहे परान् ।
न हि वैरान्तमनसः स्थास्यन्ति मम सैनिकाः ॥ ७.१७७.१२ ॥
तुला पुढे ठेवून, सैन्यासह आम्ही शत्रूंशी युद्ध करू. वैराचा अंत करण्याचा निश्चय मनात धरून माझे सैनिक उभे राहतील.
7.177.13
एवमस्त्विति राजानमुक्त्वा राक्षसपुङ्गवः ।
अभ्ययात्त्वरितो भैमिं सहितः पुरुषादकैः ॥ ७.१७७.१३ ॥
'असेच होवो' असे राजाला सांगून राक्षसश्रेष्ठ त्वरेने भीमपुत्राकडे नरभक्षक राक्षसांसह गेला.
7.177.14
दीप्यमानेन वपुषा रथेनादित्यवर्चसा ।
तादृशेनैव राजेन्द्र यादृशेन घटोत्कचः ॥ ७.१७७.१४ ॥
हे राजेंद्रा! घटोत्कचाचा रथ जसा होता — तेजस्वी शरीराचा आणि सूर्यासारखा तेजस्वी — तसाच त्याचाही होता.
7.177.15
तस्याप्यतुलनिर्घोपो बहुतोरणचित्रितः ।
ऋक्षचर्मावनद्वाङ्गो नल्वमात्रो महारथः ॥ ७.१७७.१५ ॥
त्याचाही रथ अतुलनीय गर्जनेचा होता; अनेक तोरणांनी सजलेला, ज्याचे अवयव अस्वलाच्या कातड्याने झाकलेले, नल्वाच्या मापाचा महारथ.
7.177.16
तस्यापि तुरगाः शीघ्रा हस्तिकायाः खरस्वनाः ।
शतं युक्ता महाकाया मांसशोणितभोजनाः ॥ ७.१७७.१६ ॥
त्याचे घोडेही वेगवान; हत्तीसारख्या शरीराचे; कर्कश खिंकाळणारे; शंभर जोडलेले; विशालकाय; मांस व रक्त खाणारे.
7.177.17
तस्यापि रथनिर्घोपो महामेघरवोपमः ।
स्यापि सुमहच्चापं दृढज्यं कनकोज्ज्वलम् ॥ ७.१७७.१७ ॥
त्याच्या रथाचा घोष महामेघगर्जनेसारखा होता; त्याचे धनुष्यही अत्यंत विशाल होते, दृढ दोरीचे, सोन्यासारखे तेजस्वी.
7.177.18
तस्याप्यक्षसमा बाणा रुक्म पुङ्खाः शिलाशिताः ।
सोऽपि वीरो महाबाहुर्यथैव स घटोत्कचः ॥ ७.१७७.१८ ॥
त्याचे बाणही आसाइतके जाड; सोनेरी पिसे असलेले; दगडावर धारदार केलेले; तो वीर महाबाहूही घटोत्कचासारखाच होता.
7.177.19
तस्यापि गोमायुबलाभिगुप्तो ।
बभूव केतुर्ज्वलनार्कतुल्यः।
स चापि रूपेण घटोत्कचस्य ।
श्रीमत्तमो ह्यन्तकसन्निकाशः ॥ ७.१७७.१९ ॥
त्याचाही ध्वज कोल्ह्यांच्या सैन्याने रक्षिलेला होता, प्रज्वलित अग्नी व सूर्यासारखा. तोही रूपाने घटोत्कचासारखाच अत्यंत तेजस्वी होता, यमासारखा.
7.177.20
दीप्ताङ्गदो दीप्तकिरीटमाली ।
बद्धस्रगुष्णीषनिबद्धखङ्गः।
गदी भुशुण्डी मुसली हली च ।
शरासनी वारणतुल्यवर्ष्मा ॥ ७.१७७.२० ॥
चमकणारे बाजूबंद आणि चमकणाऱ्या मुकुटमाळा धारण केलेला; माळ व पगडीला बांधलेली तलवार. गदा, भुशुंडी, मुसळ, नांगर व धनुष्य धारण करणारा; हत्तीसारखे शरीर असलेला.
7.177.21
रथेन तेनानलवर्चसा तदा ।
विद्रावयन्पाण्डववाहिनीं ताम्।
रराज सह्ख्ये परिवर्तमानो ।
विद्युन्माली मेघ इवान्तरिक्षे ॥ ७.१७७.२१ ॥
त्या अग्नीसारख्या तेजस्वी रथात बसून तो पांडवसेनेला पळवून लावत युद्धात फिरत होता; आकाशातील विजेच्या माळेने युक्त मेघासारखा तो शोभला.
7.177.22
ते चापि सर्वप्रवरा नरेन्द्रा ।
महाबला वर्मिमश्चर्मिणश्च।
हर्षान्विता युयुधुस्तस्य राजन् ।
समन्ततः पाण्डवयोधवीराः ॥ ७.१७७.२२ ॥
ते सर्व श्रेष्ठ, महाबली राजे, कवचधारी व ढालधारी, आनंदित होऊन; हे राजा, त्याच्याशी पांडवांचे योद्धे वीर चहूबाजूंनी लढले.