Mahābhārata · Adhyāya 7.183
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.183.1
एकवीरवधे मोघा शक्तिः सूतात्मजे यदा ।
कस्मात्सर्वान्समुत्सृज्य स तां पार्थे न मुक्तवान् ॥ ७.१८३.१ ॥
Cuando la lanza del hijo del auriga resultó vana en la muerte del único héroe, ¿por qué no la lanzó contra Pārtha, dejando a todos los demás?
7.183.2
तस्मिन्हते हता हि स्युः सर्वे पाण्डवसृञ्जयाः ।
एकवीरवधे कस्माद्युद्धे न जयमादधे ॥ ७.१८३.२ ॥
Si él hubiera sido muerto, todos los Pāṇḍavas y Sṛñjayas habrían sido muertos. En la muerte del héroe único, ¿por qué no obtuvo la victoria en la batalla?
7.183.3
आहूतो न निवर्तेयमिति तस्य महाव्रतम् ।
स्वयं मार्गयितव्यः स सूतपुत्रेण फल्गुनः ॥ ७.१८३.३ ॥
Su gran voto era: 'Una vez desafiado, no retrocederé.' El hijo del auriga debía buscar él mismo a Phalguna.
7.183.4
ततो द्वैरथमानीय फल्गुनं शक्तदत्तया ।
जघान न वृषा कस्मात्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१८३.४ ॥
Entonces, habiendo llevado a Phalguna al combate singular, ¿por qué el toro no lo derribó con la lanza entregada por Śakra? Dime eso, Sañjaya.
7.183.5
नूनं बुद्धिविहीनश्चाप्यसहायश्च मे सुतः ।
शत्रुभिर्व्यंसितः पापः कथं नु स जयेदरीन् ॥ ७.१८३.५ ॥
Sin duda mi hijo carece de juicio y no tiene aliados; engañado por sus enemigos, ¿cómo podría ese desdichado vencer a los enemigos?
7.183.6
या ह्यस्य परमा शक्तिर्जयस्य च परायणम् ।
सा शख्तिर्वासुदेवेन व्यंसिता च घटोत्कचे ॥ ७.१८३.६ ॥
Aquella lanza que era su poder supremo y el refugio principal de la victoria, Vāsudeva la desvió hacia Ghaṭotkaca.
7.183.7
कुणेर्यथा हस्तगतं हियेद्बिल्वं बलीयसा ।
तथा शक्तिरमोघा सा मोघीभूता घटोत्कचे ॥ ७.१८३.७ ॥
Como el fruto de bilva que en la mano de un hombre manco es arrebatado por uno más fuerte, así aquella arma infalible quedó inútil contra Ghaṭotkaca.
7.183.8
यथा वराहस्य शुनश्च युध्यतो… ।
स्तयोरभावे श्वपचस्य लाभः।
मन्ये विद्वन्वासुदेवस्य तद्व… ।
द्युद्धे लाभः कर्णहैडिम्बयोर्वै ॥ ७.१८३.८ ॥
Cuando un jabalí y un perro luchan, … — en su ausencia gana el paria. Oh sabio, creo que … de Vāsudeva; en la batalla hay ganancia para Karṇa y Haiḍimba.
7.183.9
घटोत्कचो यदि हन्याद्वि कर्णं ।
परो लाभः स भवेत्पाण्डवानाम्।
वैकर्तनो वा यदि तं निहन्या… ।
त्तथापि कृत्यं शक्तिनाशात्कृतं स्यात् ॥ ७.१८३.९ ॥
Si Ghaṭotkaca matara a Karṇa, sería la suprema ganancia para los Pāṇḍavas. O si el hijo de Vikartana (Karṇa) lo matara, aun así la tarea quedaría cumplida con la destrucción del arma.
7.183.10
इति प्राज्ञः प्रज्ञयैतद्विचिन्त्य ।
घटोत्कचं सूतपुत्रेण युद्धे।
अघातयद्वासुदेवो नृसिंहः ।
प्रियं कुर्वन्पाण्डवानां हितं च ॥ ७.१८३.१० ॥
Así, el sabio, habiendo considerado esto con sabiduría, hizo que Ghaṭotkaca fuera muerto en batalla por el hijo del auriga (Karṇa). Vāsudeva, el hombre-león, lo hizo, haciendo lo querido y beneficioso para los Pāṇḍavas.
7.183.11
एतच्चिकीर्षितं ज्ञात्वा कर्णे मधुनिहा नृप ।
नियोजयामास तदा द्वैरथे राक्षसेश्वरम् ॥ ७.१८३.११ ॥
Oh rey, sabiendo que esto se pretendía, el matador de Madhu (Kṛṣṇa) entonces puso a Karṇa en combate singular contra el señor de los rākṣasa (Ghaṭotkaca).
7.183.12
घटोत्कचं महावीर्यं महाबुद्धिर्जनार्दनः ।
अमोघाया विघातार्थं राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ७.१८३.१२ ॥
Janārdana, de gran intelecto, designó a Ghaṭotkaca, de gran poder, para frustrar el arma infalible nacida de tu mal consejo, oh rey.
7.183.13
तदैव कृतकार्या हि वयं स्याम कुरूद्वह ।
न रक्षेद्यदि कृष्णस्तं पार्थं कर्णान्महारथात् ॥ ७.१८३.१३ ॥
Ciertamente, entonces habríamos cumplido nuestra tarea, oh mejor de los Kurus, si Kṛṣṇa no protegiera a aquel Pārtha del gran carrero Karṇa.
7.183.14
साश्वध्वजरथः सङ्क्ये धृतराष्ट्र पतेद्भुवि ।
विना जनार्दनं पार्थो योगानामीश्वरं प्रभुम् ॥ ७.१८३.१४ ॥
Oh Dhṛtarāṣṭra, en la batalla, con sus caballos, estandarte y carro, aquel Pārtha caería al suelo sin Janārdana, el señor, el amo de los yogas.
7.183.15
तैस्तैरुपायैर्बहुभी रक्ष्यमाणः स पार्थिव ।
जयत्यभिमुखः शत्रून्पार्थः कृष्णेन पालितः ॥ ७.१८३.१५ ॥
Oh rey, Pārtha, protegido por tantos y tan diversos medios y amparado por Kṛṣṇa, vence a los enemigos que se le enfrentan.
7.183.16
सविशेषं त्वमेयात्मा कृष्णो रक्षेन्न फल्गुनम् ।
हन्यात्क्षिप्रं हि कौन्तेयं शक्तिर्वृक्षमिवाशनिः ॥ ७.१८३.१६ ॥
Si Kṛṣṇa, de alma inmensurable, no protegiera especialmente a Phalguna, la lanza derribaría pronto al hijo de Kuntī, como un rayo derriba un árbol.
7.183.17
विरोधी च कुमन्त्री च प्राज्ञमानी ममात्मजः ।
यस्यैष समतिक्रान्तो वधोपायो जयं प्रति ॥ ७.१८३.१७ ॥
Mi hijo, hostil, mal aconsejado y presumido de sabiduría, ha dejado escapar este medio de matar que conduce a la victoria.
7.183.18
स वा कर्णो महाबुद्धिः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
न मुक्तवान्कथं सूत ताममोघां धनञ्जये ॥ ७.१८३.१८ ॥
¿Por qué Karṇa, el más sabio y el mejor de todos los portadores de armas, no lanzó aquella arma infalible contra Dhanañjaya, oh auriga?
7.183.19
तवापि समतिक्रान्तमेतद्गावल्गणे कथम् ।
एतमर्थं महाबुद्धे यत्त्वया नावबोधितः ॥ ७.१८३.१९ ॥
Gāvalgaṇi, ¿cómo se te pasó esto a ti también? Oh hombre de gran intelecto, ¿por qué no me lo hiciste saber?
7.183.20
दुर्योधनस्य शकुनेर्मम दुःशासनस्य च ।
रात्रौ रात्रौ भवत्येषा नित्यमेव विकत्थना ॥ ७.१८३.२० ॥
Esta jactancia de Duryodhana, Śakuni, mía y de Duḥśāsana se repite cada noche, siempre.
7.183.21
श्वः सर्वसैन्यानुत्सृज्य जहि कर्ण धनञ्जयम् ।
प्रेष्यवत्पाण्डुपाञ्चालानुपभोक्ष्यामहे ततः ॥ ७.१८३.२१ ॥
Mañana, abandonando todos los ejércitos, mata a Dhanañjaya, oh Karṇa; entonces disfrutaremos de los Pāṇḍavas y los Pāñcālas como sirvientes.
7.183.22
अथवा निहते पार्थं पाण्डवान्यतमं ततः ।
स्थापयेद्यदि वार्ष्णेयस्तस्मात्कृष्णो हि हन्यताम् ॥ ७.१८३.२२ ॥
O bien, si tras la muerte de Pārtha el descendiente de Vṛṣṇi, Kṛṣṇa, instala a uno de los Pāṇḍavas, entonces que sea muerto Kṛṣṇa.
7.183.23
कृष्णो हि मूलं पाण्डूनां पार्थः स्कन्ध इवोद्गतः ।
शाखा इवेतरे पार्थाः पाञ्चालाः पत्रसंज्ञिताः ॥ ७.१८३.२३ ॥
Kṛṣṇa es en verdad la raíz de los Pāṇḍu; Pārtha, alzado como un tronco; los otros hijos de Pṛthā son como ramas, y los Pāñcāla son llamados las hojas.
7.183.24
कृष्णाश्रयाः कृष्णबलाः कृष्णनाथाश्च पाण्डवाः ।
कृष्णः परायणं चैषां ज्योतिषामिव चन्द्रमाः ॥ ७.१८३.२४ ॥
Los Pāṇḍavas tienen a Kṛṣṇa como refugio, a Kṛṣṇa como fuerza y a Kṛṣṇa como señor; Kṛṣṇa es su suprema meta, como la luna entre las luces.
7.183.25
तस्मात्पर्णानि शाखाश्च स्कन्धं चोत्सृज्य सूतज ।
कृष्णं हि विद्वि पाण्डूनां मूलं सर्वत्र सर्वदा ॥ ७.१८३.२५ ॥
Por tanto, hijo de Sūta, abandona las hojas, las ramas y el tronco, y sabe que Kṛṣṇa es en verdad la raíz de los Pāṇḍavas, en todas partes y siempre.
7.183.26
हन्याद्यदि हि दाशार्हं कर्णो यादवनन्दनम् ।
कृत्स्ना वसुमती राजन्वशे तस्य न संशयः ॥ ७.१८३.२६ ॥
Oh rey, si Karṇa matara a Dāśārha, la alegría de los Yādava, toda la tierra estaría sin duda bajo su dominio.
7.183.27
यदि हि स निहतः शयीत भूमौ ।
यदुकुलपाण्डवनन्दनो महात्मा।
ननु तव वसुधा नरेन्द्र सर्वा ।
सगिरिसमुद्रवना वशं व्रजेत ॥ ७.१८३.२७ ॥
Si aquel magnánimo, alegría del linaje de Yadu y de los Pāṇḍava, yaciera muerto en tierra, entonces, oh señor de los hombres, toda la tierra con sus montañas, mares y bosques caería sin duda bajo tu dominio.
7.183.28
सा तु बुद्धिः कृताऽप्येवं जाग्रति त्रिदशेश्वरे ।
अप्रमेये हृषीकेशे युद्धकाले त्वमुह्यत ॥ ७.१८३.२८ ॥
Aunque aquel plan fue así concebido, mientras el señor de los treinta dioses (Indra) velaba y el inmensurable Hṛṣīkeśa (Kṛṣṇa) estaba presente, te dejaste confundir en el tiempo de la batalla.
7.183.29
अर्जुनं चापि राधेयात्सदा रक्षति केशवः ।
न ह्येनमैच्छत्प्रमुखे सौतेः स्थापयितुं रणे ॥ ७.१८३.२९ ॥
Keśava protege siempre a Arjuna del hijo de Rādhā (Karṇa); en efecto, en la batalla no quiso ponerlo frente al hijo de Sūta.
7.183.30
अन्यांश्चास्मै रथोदारानुपास्थापयदच्युतः ।
अमोघां तां कथं शक्तिं मोघां कुर्यामिति प्रभो ॥ ७.१८३.३० ॥
Acyuta colocó también a otros excelentes aurigas delante de él, pensando: '¿Cómo podría hacer infructuosa esa lanza infalible?' Oh señor.
7.183.31
यश्चैवं रक्षते पार्थं कर्णात्कृष्णो महामनाः ।
आत्मानं स कथं राजन्न रक्षेत्पुरुपोत्तमः ॥ ७.१८३.३१ ॥
Kṛṣṇa, de gran corazón, que así protege a Pārtha de Karṇa, ¡oh rey!, ¿cómo no se protegería a sí mismo ese mejor de los hombres?
7.183.32
परिचिन्त्य तु पश्यामि चक्रायुधमरिन्दमम् ।
न सोऽस्ति त्रिषु लोकेषु यो जयेत जनार्दनम् ॥ ७.१८३.३२ ॥
Tras reflexionar, veo que no hay nadie en los tres mundos que pueda vencer a Janārdana, el portador del disco, domador de enemigos.
7.183.33
ततः कृष्णं महाबाहुं सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
पप्रच्छ रथशार्दूलः कर्णं प्रति महारथः ॥ ७.१८३.३३ ॥
Entonces Sātyaki, verdadero en el valor, tigre entre aurigas, gran carruajero, preguntó al de brazos poderosos Kṛṣṇa acerca de Karṇa.
7.183.34
अयं च प्रत्ययः कर्णे शक्तिश्चामितविक्रमा ।
किमर्थं सूतपुत्रेण न मुक्ता फल्गुने तु सा ॥ ७.१८३.३४ ॥
Karṇa tiene esta confianza, y esa arma posee un poder de valor sin medida. ¿Por qué entonces el hijo del auriga no la disparó contra Phālguna?
7.183.35
दुःशासनश्च कर्णश्च शकुनिश्च मसैन्धवः ।
सततं मन्त्रयन्ति स्म दुर्योधनपुरोगमाः। ॥ ७.१८३.३५ ॥
Duḥśāsana, Karṇa, Śakuni y el Saindhava Jayadratha, con Duryodhana a la cabeza, conspiraban constantemente juntos.
7.183.36
कर्णकर्ण महेष्वास रणेऽमितपराक्रम ।
नान्यस्य शक्तिरेषा ते मोक्तव्या जयतां वर ॥ ७.१८३.३६ ॥
¡Oh Karṇa, oh Karṇa, gran arquero, de valor inmensurable en la batalla! Mejor de los victoriosos, este poder tuyo debe ser lanzado contra otro.
7.183.37
ऋते महारथात्कर्ण कुन्तीपुत्राद्वनञ्जयात् ।
स हि तेषामतियशा देवानामिव वासवः ॥ ७.१८३.३७ ॥
Ō Karṇa, salvo el gran auriga Dhanañjaya, hijo de Kuntī, él es el más ilustre entre ellos, como Vāsava entre los dioses.
7.183.38
तस्मिन्विनिहते पार्थे पाण्डवाः सृञ्जयैः सह ।
भविष्यन्ति गतात्मानः सुरा इव निरग्नयः ॥ ७.१८३.३८ ॥
Cuando ese Pārtha sea abatido, los Pāṇḍavas junto con los Sṛñjayas quedarán abatidos de ánimo, como dioses sin fuego sagrado.
7.183.39
तथेति च प्रतिज्ञातं कर्णेन शिनिपुङ्गव ।
हृदि नित्यं च कर्णस्य वधो गाण्डीवधन्वनः ॥ ७.१८३.३९ ॥
Oh mejor de los Śini, Karṇa prometió diciendo «Así sea»; y en el corazón de Karṇa la muerte del portador del Gāṇḍīva está siempre presente.
7.183.40
अहमेव तु राधेयं मोहयामि युधांवर ।
ततो नावासृजच्छक्तिं पाण्डवे श्वेतवाहने ॥ ७.१८३.४० ॥
Pero yo mismo confundiré a Rādheya (Karṇa), mejor de los guerreros; y así no lanzó aquel poder contra el Pāṇḍava de caballos blancos.
7.183.41
फल्गुनस्य हि सा मृत्युरिति चिन्तयतोऽनिशम् ।
न निद्रा न च मे हार्षो मनसोऽस्ति युधांवर ॥ ७.१८३.४१ ॥
Pensando sin cesar que esa es la muerte de Phalguna (Arjuna), no tengo sueño ni alegría en mi mente, oh mejor de los guerreros.
7.183.42
घटोत्कचे व्यंसितां तु दृष्ट्वा तां शिनिपुङ्गव ।
मृत्योरास्यान्तरान्मुक्तं पस्याम्यद्य धनञ्जयम् ॥ ७.१८३.४२ ॥
Oh, mejor de los Śinis, aunque he visto a Ghaṭotkaca derribado, ahora veo a Dhanañjaya liberado de la boca de la muerte.
7.183.43
न पिता न च मे माता न यूयं भ्रातरस्तथा ।
न च प्राणास्तथा रक्ष्या यथा बीभत्सुराहवे ॥ ७.१८३.४३ ॥
Ni mi padre, ni mi madre, ni vosotros, mis hermanos, ni mis propios alientos vitales deben ser protegidos como Bībhatsu (Arjuna) en la batalla.
7.183.44
त्रैलोक्यराज्याद्यत्किञ्चिद्भवेदन्यत्सुदुर्लभम् ।
नेच्छेयं सात्वताहं तद्विना पार्थं धनञ्जयम् ॥ ७.१८३.४४ ॥
Ni siquiera el reino de los tres mundos, ni cualquier otra cosa muy difícil de obtener, yo, un Sātvata, desearía sin Pārtha Dhanañjaya.
7.183.45
अतः प्रहर्षः सुमहान्युयुधानाद्य मेऽभवत् ।
मृतं प्रत्यागतमिव दृष्ट्वा पार्थं धनञ्जयम् ॥ ७.१८३.४५ ॥
Por ello, oh Yuyudhāna, hoy me ha invadido una gran alegría, como si viera regresar de la muerte a Pārtha Dhanañjaya.
7.183.46
अतश्च प्रहितो युद्धे मया कर्णाय राक्षसः ।
न ह्यन्यः समरे रात्रौ शक्तः कर्णं प्रबाधितुम् ॥ ७.१८३.४६ ॥
Por ello, en la batalla envié un rākṣasa contra Karṇa; pues en una batalla nocturna nadie más es capaz de acosar a Karṇa.
7.183.47
इति सात्यकये प्राह तदा देवकिनन्दनः ।
धनञ्जयहिते युक्तस्तत्प्रिये सततं रतः ॥ ७.१८३.४७ ॥
Entonces el hijo de Devakī habló así a Sātyaki, quien estaba dedicado al bienestar de Dhanañjaya y siempre se deleitaba en lo que le agradaba.