มหาภารตะ · อัธยายะ 7.183
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.183.1
एकवीरवधे मोघा शक्तिः सूतात्मजे यदा ।
कस्मात्सर्वान्समुत्सृज्य स तां पार्थे न मुक्तवान् ॥ ७.१८३.१ ॥
เมื่อหอกของบุตรสูตะไร้ผลในการสังหารวีรบุรุษเพียงผู้เดียว เหตุใดเขาจึงไม่ปล่อยมันไปยังปารถะ โดยละทิ้งผู้อื่นทั้งหมด
7.183.2
तस्मिन्हते हता हि स्युः सर्वे पाण्डवसृञ्जयाः ।
एकवीरवधे कस्माद्युद्धे न जयमादधे ॥ ७.१८३.२ ॥
หากเขาถูกสังหารเสียแล้ว บรรดาปาณฑพและสฤญชัยทั้งหมดย่อมถูกสังหารเป็นแน่ ในการสังหารวีรบุรุษเพียงผู้เดียว เหตุใดเขาจึงไม่ทำให้ได้ชัยชนะในการรบ
7.183.3
आहूतो न निवर्तेयमिति तस्य महाव्रतम् ।
स्वयं मार्गयितव्यः स सूतपुत्रेण फल्गुनः ॥ ७.१८३.३ ॥
มหาวัตรของเขามีว่า “เมื่อถูกท้าแล้ว เราจะไม่หันหลังกลับ” บุตรสูตะควรแสวงหาฟัลคุนะด้วยตนเอง
7.183.4
ततो द्वैरथमानीय फल्गुनं शक्तदत्तया ।
जघान न वृषा कस्मात्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१८३.४ ॥
ครั้นนำฟัลคุนะเข้าสู่การประลองหนึ่งต่อหนึ่งแล้ว เหตุใดวฤษะจึงไม่สังหารเขาด้วยหอกที่ศักระประทานให้ สัญชัย ขอให้บอกข้าเรื่องนี้ด้วย
7.183.5
नूनं बुद्धिविहीनश्चाप्यसहायश्च मे सुतः ।
शत्रुभिर्व्यंसितः पापः कथं नु स जयेदरीन् ॥ ७.१८३.५ ॥
บุตรของข้าขาดปัญญาและไร้พันธมิตรเป็นแน่ ถูกศัตรูหลอกลวง คนชั่วผู้นั้นจะเอาชนะศัตรูได้อย่างไร
7.183.6
या ह्यस्य परमा शक्तिर्जयस्य च परायणम् ।
सा शख्तिर्वासुदेवेन व्यंसिता च घटोत्कचे ॥ ७.१८३.६ ॥
หอกนั้นซึ่งเป็นพลังสูงสุดของเขาและเป็นที่พึ่งสุดท้ายแห่งชัยชนะ วาสุเทพได้เบนมันไปยังฆฏโตตกจ
7.183.7
कुणेर्यथा हस्तगतं हियेद्बिल्वं बलीयसा ।
तथा शक्तिरमोघा सा मोघीभूता घटोत्कचे ॥ ७.१८३.७ ॥
ดังผลพิลวะที่อยู่ในมือของคนแขนเดียวย่อมหลุดลื่นไปเมื่อถูกผู้แข็งแรงกว่าแย่งเอาไป หอกที่ไม่มีวันพลาดนั้นก็กลายเป็นไร้ผลต่อฆฏโตตกจฉันนั้น
7.183.8
यथा वराहस्य शुनश्च युध्यतो… ।
स्तयोरभावे श्वपचस्य लाभः।
मन्ये विद्वन्वासुदेवस्य तद्व… ।
द्युद्धे लाभः कर्णहैडिम्बयोर्वै ॥ ७.१८३.८ ॥
เมื่อหมูป่าและสุนัขต่อสู้กัน … เมื่อทั้งสองไม่มีอยู่ คนจัณฑาลย่อมได้ประโยชน์ ข้าเห็นว่า โอ้ผู้รอบรู้ … ของวาสุเทพ ในการรบ กรรณะและไหทิมพะย่อมได้ประโยชน์
7.183.9
घटोत्कचो यदि हन्याद्वि कर्णं ।
परो लाभः स भवेत्पाण्डवानाम्।
वैकर्तनो वा यदि तं निहन्या… ।
त्तथापि कृत्यं शक्तिनाशात्कृतं स्यात् ॥ ७.१८३.९ ॥
หากฆฏโตตกจสังหารกรรณะได้ นั่นจะเป็นชัยชนะอันสูงสุดของปาณฑพ หรือหากบุตรของวิกรรตนะ (กรรณะ) สังหารเขา กิจก็ยังสำเร็จได้ด้วยการทำลายหอกนั้นเอง
7.183.10
इति प्राज्ञः प्रज्ञयैतद्विचिन्त्य ।
घटोत्कचं सूतपुत्रेण युद्धे।
अघातयद्वासुदेवो नृसिंहः ।
प्रियं कुर्वन्पाण्डवानां हितं च ॥ ७.१८३.१० ॥
ผู้มีปัญญาครุ่นคิดเรื่องนี้ด้วยปัญญาแล้ว จึงให้ฆฏโตตกจถูกบุตรสารถีสังหารในการรบ วาสุเทพผู้เป็นนรสิงห์ทรงทำเช่นนี้ โดยทำสิ่งที่เป็นที่รักและเป็นประโยชน์แก่ปาณฑพ
7.183.11
एतच्चिकीर्षितं ज्ञात्वा कर्णे मधुनिहा नृप ।
नियोजयामास तदा द्वैरथे राक्षसेश्वरम् ॥ ७.१८३.११ ॥
โอ้พระราชา เมื่อทราบว่าสิ่งนี้เป็นที่ประสงค์ ผู้สังหารมธุ (กฤษณะ) จึงจัดให้กรรณะประลองหนึ่งต่อหนึ่งกับจอมรากษสในครานั้น
7.183.12
घटोत्कचं महावीर्यं महाबुद्धिर्जनार्दनः ।
अमोघाया विघातार्थं राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ७.१८३.१२ ॥
ชนารทนะผู้มีปัญญายิ่งใหญ่ ได้แต่งตั้งฆฏโตตกจผู้มีกำลังมหาศาล เพื่อขัดขวางหอกที่ไม่มีวันพลาด ซึ่งเกิดจากคำแนะนำอันชั่วร้ายของพระองค์ โอ้พระราชา
7.183.13
तदैव कृतकार्या हि वयं स्याम कुरूद्वह ।
न रक्षेद्यदि कृष्णस्तं पार्थं कर्णान्महारथात् ॥ ७.१८३.१३ ॥
โอ้ผู้เลิศแห่งกุรุ แท้จริงแล้วพวกเราจะสำเร็จกิจในครานั้น หากกฤษณะมิได้คุ้มครองปารถะผู้นั้นให้พ้นจากมหารถีกรรณะ
7.183.14
साश्वध्वजरथः सङ्क्ये धृतराष्ट्र पतेद्भुवि ।
विना जनार्दनं पार्थो योगानामीश्वरं प्रभुम् ॥ ७.१८३.१४ ॥
โอ้ธฤตราษฎร์ ในการรบ ปารถะพร้อมด้วยม้า ธงและรถศึก จะล้มลงสู่พื้นดินหากปราศจากชนารทนะ ผู้เป็นเจ้า ผู้เป็นนายแห่งโยคะทั้งหลาย
7.183.15
तैस्तैरुपायैर्बहुभी रक्ष्यमाणः स पार्थिव ।
जयत्यभिमुखः शत्रून्पार्थः कृष्णेन पालितः ॥ ७.१८३.१५ ॥
โอ้พระราชา ปารถะได้รับการคุ้มครองด้วยอุบายต่าง ๆ มากมายเช่นนั้น และได้รับการปกป้องโดยกฤษณะ ย่อมเอาชนะศัตรูที่เผชิญหน้าอยู่
7.183.16
सविशेषं त्वमेयात्मा कृष्णो रक्षेन्न फल्गुनम् ।
हन्यात्क्षिप्रं हि कौन्तेयं शक्तिर्वृक्षमिवाशनिः ॥ ७.१८३.१६ ॥
หากกฤษณะผู้มีอาตมันหาที่สุดมิได้ มิได้คุ้มครองฟัลคุนะเป็นพิเศษ หอกนั้นย่อมรีบสังหารบุตรของกุนตี ดุจสายฟ้าที่โค่นต้นไม้
7.183.17
विरोधी च कुमन्त्री च प्राज्ञमानी ममात्मजः ।
यस्यैष समतिक्रान्तो वधोपायो जयं प्रति ॥ ७.१८३.१७ ॥
บุตรของข้าเป็นปรปักษ์ มีคำแนะนำที่ไม่ดี และหลงคิดว่าตนมีปัญญา ได้ปล่อยวิธีสังหารที่นำไปสู่ชัยชนะนี้หลุดลอยไปเสียแล้ว
7.183.18
स वा कर्णो महाबुद्धिः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
न मुक्तवान्कथं सूत ताममोघां धनञ्जये ॥ ७.१८३.१८ ॥
เหตุใดกรรณะผู้มีปัญญายิ่งใหญ่และเป็นผู้เลิศในบรรดาผู้ถืออาวุธทั้งปวง จึงมิได้ปล่อยหอกที่ไม่มีวันพลาดนั้นไปยังธนัญชัย โอ้สารถี
7.183.19
तवापि समतिक्रान्तमेतद्गावल्गणे कथम् ।
एतमर्थं महाबुद्धे यत्त्वया नावबोधितः ॥ ७.१८३.१९ ॥
โอ้คาวัลคนี เหตุใดท่านจึงมองข้ามเรื่องนี้ไปได้ โอ้ผู้มีปัญญายิ่งใหญ่ เหตุใดท่านเองจึงมิได้ให้ข้าทราบเรื่องนี้
7.183.20
दुर्योधनस्य शकुनेर्मम दुःशासनस्य च ।
रात्रौ रात्रौ भवत्येषा नित्यमेव विकत्थना ॥ ७.१८३.२० ॥
การคุยโอ้อวดนี้ของทุรโยธน์ ศกุนิ ข้า และทุศศาสนะ เกิดขึ้นทุกคืนทุกราตรี เป็นนิจสิน ไม่ขาดสาย
7.183.21
श्वः सर्वसैन्यानुत्सृज्य जहि कर्ण धनञ्जयम् ।
प्रेष्यवत्पाण्डुपाञ्चालानुपभोक्ष्यामहे ततः ॥ ७.१८३.२१ ॥
พรุ่งนี้ เจ้าจงละทิ้งกองทัพทั้งหมดแล้วสังหารธนัญชัย โอ กรรณะ แล้วพวกเราจะเสวยสุขกับพวกปาณฑพและปาญจาลาเหมือนดั่งบ่าวรับใช้
7.183.22
अथवा निहते पार्थं पाण्डवान्यतमं ततः ।
स्थापयेद्यदि वार्ष्णेयस्तस्मात्कृष्णो हि हन्यताम् ॥ ७.१८३.२२ ॥
หรือหากหลังจากพารถถูกสังหารแล้ว ถ้าวารษเณยะกฤษณะตั้งปาณฑพคนใดคนหนึ่งขึ้นแทน ก็ให้สังหารกฤษณะนั่นเองเสียเถิด
7.183.23
कृष्णो हि मूलं पाण्डूनां पार्थः स्कन्ध इवोद्गतः ।
शाखा इवेतरे पार्थाः पाञ्चालाः पत्रसंज्ञिताः ॥ ७.१८३.२३ ॥
กฤษณะคือรากเหง้าของปาณฑุอย่างแท้จริง ส่วนพารถผู้ผุดขึ้นดั่งลำต้น บรรดาบุตรอื่นของปฤถาเปรียบดั่งกิ่งก้าน และปาญจาลาทั้งหลายถูกเรียกว่าเป็นใบ
7.183.24
कृष्णाश्रयाः कृष्णबलाः कृष्णनाथाश्च पाण्डवाः ।
कृष्णः परायणं चैषां ज्योतिषामिव चन्द्रमाः ॥ ७.१८३.२४ ॥
บรรดาปาณฑพมีกฤษณะเป็นที่พึ่ง มีกฤษณะเป็นกำลัง และมีกฤษณะเป็นเจ้าผู้เป็นใหญ่ กฤษณะเป็นที่พำนักอันสูงสุดของปาณฑพ ดั่งพระจันทร์ในหมู่ดวงแสง
7.183.25
तस्मात्पर्णानि शाखाश्च स्कन्धं चोत्सृज्य सूतज ।
कृष्णं हि विद्वि पाण्डूनां मूलं सर्वत्र सर्वदा ॥ ७.१८३.२५ ॥
เพราะเหตุนั้น โอ บุตรแห่งสูตะ เจ้าจงละทิ้งใบ กิ่งก้าน และลำต้นเสีย และจงรู้ไว้ว่ากฤษณะคือรากเหง้าของปาณฑพอย่างแท้จริง ทุกหนทุกแห่งและทุกเมื่อ
7.183.26
हन्याद्यदि हि दाशार्हं कर्णो यादवनन्दनम् ।
कृत्स्ना वसुमती राजन्वशे तस्य न संशयः ॥ ७.१८३.२६ ॥
โอ กษัตริย์ หากกรรณะจะสังหารทาศารหะได้ ความเบิกบานของยาทพ แผ่นดินทั้งผืนก็จะอยู่ในอำนาจของกรรณะเป็นแน่
7.183.27
यदि हि स निहतः शयीत भूमौ ।
यदुकुलपाण्डवनन्दनो महात्मा।
ननु तव वसुधा नरेन्द्र सर्वा ।
सगिरिसमुद्रवना वशं व्रजेत ॥ ७.१८३.२७ ॥
หากผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ผู้นั้น ความเบิกบานของตระกูลยาทพและปาณฑพ ถูกสังหารแล้วนอนลงบนพื้นดิน ดังนั้น โอ จอมนรา แผ่นดินทั้งหมดพร้อมด้วยภูเขา มหาสมุทร และป่าไม้ ก็จะตกอยู่ในอำนาจของท่านแน่นอน
7.183.28
सा तु बुद्धिः कृताऽप्येवं जाग्रति त्रिदशेश्वरे ।
अप्रमेये हृषीकेशे युद्धकाले त्वमुह्यत ॥ ७.१८३.२८ ॥
แม้แผนการนั้นจะวางไว้เช่นนั้น ขณะที่เทวราชาทรงตื่นอยู่ และหฤษีเกศผู้หาที่สุดมิได้ทรงอยู่ด้วย ท่านกลับหลงผิดในยามศึกสงคราม
7.183.29
अर्जुनं चापि राधेयात्सदा रक्षति केशवः ।
न ह्येनमैच्छत्प्रमुखे सौतेः स्थापयितुं रणे ॥ ७.१८३.२९ ॥
เกศวะทรงคุ้มครองอรชุนจากบุตรแห่งราธาอยู่เสมอ ที่จริงในการรบ พระองค์มิได้ทรงประสงค์จะให้กรรณะยืนอยู่เบื้องหน้าบุตรแห่งสูตะ
7.183.30
अन्यांश्चास्मै रथोदारानुपास्थापयदच्युतः ।
अमोघां तां कथं शक्तिं मोघां कुर्यामिति प्रभो ॥ ७.१८३.३० ॥
อัจยุตยังทรงตั้งนักรบรถผู้เลิศอื่นๆ ไว้เบื้องหน้ากรรณะ ด้วยพระดำริว่า จะทำให้ศักติอันไม่พลาดพลั้งนั้นไร้ผลได้อย่างไร โอ ผู้เป็นเจ้า
7.183.31
यश्चैवं रक्षते पार्थं कर्णात्कृष्णो महामनाः ।
आत्मानं स कथं राजन्न रक्षेत्पुरुपोत्तमः ॥ ७.१८३.३१ ॥
โอ กษัตริย์ ผู้ที่มีพระทัยยิ่งใหญ่ พระกฤษณะทรงคุ้มครองพารถจากกรรณะเช่นนี้ แล้วบุรุษสูงสุดผู้นั้นจะไม่คุ้มครองพระองค์เองได้อย่างไร
7.183.32
परिचिन्त्य तु पश्यामि चक्रायुधमरिन्दमम् ।
न सोऽस्ति त्रिषु लोकेषु यो जयेत जनार्दनम् ॥ ७.१८३.३२ ॥
เมื่อพิจารณาแล้ว ข้าพเจ้าเห็นว่า ผู้ทรงจักรเป็นอาวุธผู้ปราบศัตรู ไม่มีผู้ใดในสามโลกที่จะเอาชนะชนารทนะได้
7.183.33
ततः कृष्णं महाबाहुं सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
पप्रच्छ रथशार्दूलः कर्णं प्रति महारथः ॥ ७.१८३.३३ ॥
ครั้นแล้ว สาตยกีผู้มีความกล้าหาญอันแท้จริง นักรบรถผู้ยิ่งใหญ่ดั่งเสือในหมู่นักรบรถ ได้ทูลถามกฤษณะผู้มีพระพาหาอันแข็งแรงเกี่ยวกับกรรณะ
7.183.34
अयं च प्रत्ययः कर्णे शक्तिश्चामितविक्रमा ।
किमर्थं सूतपुत्रेण न मुक्ता फल्गुने तु सा ॥ ७.१८३.३४ ॥
มีความมั่นใจอยู่ในกรรณะ และศักติอาวุธนั้นก็มีกำลังหาที่เปรียบมิได้ เหตุใดบุตรแห่งสูตะจึงมิได้ปล่อยศักตินั้นใส่ฟาลคุนะเล่า
7.183.35
दुःशासनश्च कर्णश्च शकुनिश्च मसैन्धवः ।
सततं मन्त्रयन्ति स्म दुर्योधनपुरोगमाः। ॥ ७.१८३.३५ ॥
ทุศศาสนะ กรรณะ ศกุนิ และสินธุราชเชษฐ์ ซึ่งมีทุรโยธน์นำหน้า ปรึกษาหารือกันอยู่เสมอ
7.183.36
कर्णकर्ण महेष्वास रणेऽमितपराक्रम ।
नान्यस्य शक्तिरेषा ते मोक्तव्या जयतां वर ॥ ७.१८३.३६ ॥
โอ กรรณะ โอ กรรณะ ผู้เป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่ ผู้มีความกล้าหาญหาที่สุดมิได้ในการรบ โอ ผู้เลิศในหมู่ผู้มีชัย ศักติของท่านนี้ไม่ควรปล่อยใส่ผู้อื่นเลย
7.183.37
ऋते महारथात्कर्ण कुन्तीपुत्राद्वनञ्जयात् ।
स हि तेषामतियशा देवानामिव वासवः ॥ ७.१८३.३७ ॥
โอ กรรณะ นอกจากนักรบรถผู้ยิ่งใหญ่ ธนัญชัยบุตรแห่งกุนตี เขาเป็นผู้มีเกียรติยศโด่งดังที่สุดในหมู่พวกเขา ดั่งวาสวะในหมู่เทวดา
7.183.38
तस्मिन्विनिहते पार्थे पाण्डवाः सृञ्जयैः सह ।
भविष्यन्ति गतात्मानः सुरा इव निरग्नयः ॥ ७.१८३.३८ ॥
เมื่อปารถนั้นถูกสังหารแล้ว บรรดาปาณฑพพร้อมด้วยสฤญชัยทั้งหลายจะหมดกำลังใจ เหมือนเทวดาที่ปราศจากไฟบูชา
7.183.39
तथेति च प्रतिज्ञातं कर्णेन शिनिपुङ्गव ।
हृदि नित्यं च कर्णस्य वधो गाण्डीवधन्वनः ॥ ७.१८३.३९ ॥
โอ ผู้เลิศในหมู่ศินิ กรรณะรับปากว่า เป็นเช่นนั้น และในใจของกรรณะ การสังหารผู้ถือคาณฑีวะธนูนั้นดำรงอยู่เสมอ
7.183.40
अहमेव तु राधेयं मोहयामि युधांवर ।
ततो नावासृजच्छक्तिं पाण्डवे श्वेतवाहने ॥ ७.१८३.४० ॥
แต่ข้าพเจ้าเองจะทำให้ราเธยะ (กรรณะ) หลงผิดเอง โอ ผู้เลิศในหมู่นักรบ เพราะเหตุนั้น เขาจึงมิได้ปล่อยศักตินั้นต่อปาณฑพผู้มีม้าขาว
7.183.41
फल्गुनस्य हि सा मृत्युरिति चिन्तयतोऽनिशम् ।
न निद्रा न च मे हार्षो मनसोऽस्ति युधांवर ॥ ७.१८३.४१ ॥
กฤษณะกล่าวกับสาตยกิว่า ข้าพเจ้าคิดอยู่ตลอดเวลาว่านั่นคือความตายของฟัลคุนะ ใจข้าพเจ้าจึงไม่มีทั้งการหลับนอนและความยินดี ข้าแต่ผู้เป็นเลิศในหมู่นักรบ
7.183.42
घटोत्कचे व्यंसितां तु दृष्ट्वा तां शिनिपुङ्गव ।
मृत्योरास्यान्तरान्मुक्तं पस्याम्यद्य धनञ्जयम् ॥ ७.१८३.४२ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นเลิศในหมู่ศินิ แม้ข้าพเจ้าได้เห็นฆโฏตกชะถูกสังหาร บัดนี้ข้าพเจ้าก็เห็นธนัญชัยพ้นจากปากแห่งความตาย
7.183.43
न पिता न च मे माता न यूयं भ्रातरस्तथा ।
न च प्राणास्तथा रक्ष्या यथा बीभत्सुराहवे ॥ ७.१८३.४३ ॥
ทั้งบิดา มารดา และพวกท่านพี่น้อง ก็ไม่ควรได้รับการปกป้องรักษา และชีวิตของข้าพเจ้าก็เช่นกัน เท่ากับที่ควรปกป้องพีภัตสุ ผู้เป็นอรชุนในสนามรบ
7.183.44
त्रैलोक्यराज्याद्यत्किञ्चिद्भवेदन्यत्सुदुर्लभम् ।
नेच्छेयं सात्वताहं तद्विना पार्थं धनञ्जयम् ॥ ७.१८३.४४ ॥
แม้อาณาจักรเหนือโลกทั้งสามหรือสิ่งใดก็ตามที่ได้มาได้ยากยิ่ง ข้าพเจ้าผู้เป็นสาตวตะก็มิปรารถนาสิ่งนั้น หากปราศจากปารถะ ธนัญชัย
7.183.45
अतः प्रहर्षः सुमहान्युयुधानाद्य मेऽभवत् ।
मृतं प्रत्यागतमिव दृष्ट्वा पार्थं धनञ्जयम् ॥ ७.१८३.४५ ॥
ฉะนั้น ข้าแต่ยุยุธานะ วันนี้ใจข้าพเจ้าเกิดความปีติยินดียิ่งนัก เสมือนได้เห็นปารถะ ธนัญชัยกลับคืนมาจากความตาย
7.183.46
अतश्च प्रहितो युद्धे मया कर्णाय राक्षसः ।
न ह्यन्यः समरे रात्रौ शक्तः कर्णं प्रबाधितुम् ॥ ७.१८३.४६ ॥
ฉะนั้น ในการรบข้าพเจ้าจึงส่งรากษสไปต่อกรกับกรรณะ เพราะในการรบยามค่ำคืน ไม่มีผู้ใดอื่นที่สามารถข่มกรรณะได้
7.183.47
इति सात्यकये प्राह तदा देवकिनन्दनः ।
धनञ्जयहिते युक्तस्तत्प्रिये सततं रतः ॥ ७.१८३.४७ ॥
ครั้งนั้น พระโอรสของเทวกี ทรงกล่าวดังนี้กับสาตยกิ ผู้มุ่งมั่นในประโยชน์ของธนัญชัย และยินดีอยู่เสมอในสิ่งที่เป็นที่รักของธนัญชัย