Mahābhārata · Adhyāya 7.185
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.185.1
व्यासेनैवमथोक्तस्तु धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
स्वयं कर्णवधाद्वीरो निवृत्तो भरतर्षभ ॥ ७.१८५.१ ॥
Así exhortado por Vyāsa, el rey de la justicia Yudhiṣṭhira, el héroe, se apartó él mismo de la muerte de Karṇa, oh toro de los Bharatas.
7.185.2
घटोत्कचे तु निहते सूतपुत्रेण ता निशाम् ।
दुःखामर्षवशं प्राप्तो धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ७.१८५.२ ॥
Cuando Ghaṭotkaca fue muerto por el hijo del auriga (Karṇa), aquella noche el rey de la justicia Yudhiṣṭhira cayó bajo el poder del dolor y de la ira.
7.185.3
दृष्ट्वा भीमेन महतीं वार्यमाणां चमूं तव ।
धृष्टद्युम्नमुवाचेदं कुम्भयोनिं निवारय ॥ ७.१८५.३ ॥
Al ver tu gran ejército siendo contenido por Bhīma, dijo a Dhṛṣṭadyumna: "Detén a Kumbhayoni (Droṇa)."
7.185.4
त्वं हि द्रोणविनाशाय समुत्पन्नो हुताशनात् ।
सशरः कवची खङ्गी धन्वी च परतापनः।
अभिद्रव रणे हृष्टो मा च ते भीः कथञ्चन ॥ ७.१८५.४ ॥
Tú naciste del fuego sacrificial precisamente para destruir a Droṇa. Armado de flechas, coraza, espada y arco, tormento de los enemigos, avanza con alegría en la batalla; que no tengas ningún temor.
7.185.5
जनमेजयः शिखण्डी च दौर्मुखिश्च यशोधरः ।
अभिद्रवन्तु संहृष्टाः कुम्भयोनिं समन्ततः ॥ ७.१८५.५ ॥
Que Janamejaya, Śikhaṇḍin, Daurmukhi y Yaśodhara, exultantes, se abalancen sobre Kumbhayoni (Droṇa) por todos lados.
7.185.6
नकुलः सहदेवश्च द्रौपदेयाः प्रभद्रकाः ।
द्रुपदश्च विराटश्च पुत्रभातृसमन्वितौ ॥ ७.१८५.६ ॥
Nakula y Sahadeva, los hijos de Draupadī y los Prabhadrakas; Drupada y Virāṭa, junto con sus hijos y hermanos.
7.185.7
सात्यकिः केकयाश्चैव पाण्डवश्च धनञ्जयः ।
अभिद्रवन्तु वेगेन कुम्भयोनिवधेप्सया ॥ ७.१८५.७ ॥
Que Sātyaki, los príncipes Kekaya y el Pāṇḍava Dhanañjaya carguen con velocidad, deseando dar muerte a Kumbhayoni (Droṇa).
7.185.8
तथैव रथिनः सर्वे हस्त्यश्वं यच्च किञ्चन ।
पदाताश्च रणे द्रोणं पातयन्तु महारथम् ॥ ७.१८५.८ ॥
Asimismo, que todos los aurigas, los elefantes y caballos y cualquier otro medio, y también los soldados de infantería, derriben en la batalla al gran auriga Droṇa.
7.185.9
तथाऽऽज्ञप्तास्तु ते सर्वे पाण्डवेन महात्मना ।
अभ्यद्रवन्त वेगेन कुम्भयोनिवधेप्सया ॥ ७.१८५.९ ॥
Así ordenados por el magnánimo Pāṇḍava, todos avanzaron con velocidad, deseando dar muerte a Kumbhayoni (Droṇa).
7.185.10
आगच्छतस्तान्सहसा सर्वोद्योगेन पाण्डवान् ।
प्रतिजग्राह समरे द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ॥ ७.१८५.१० ॥
Droṇa, el mejor de los portadores de armas, recibió en la batalla a los Pāṇḍavas, que avanzaban de repente con todo su esfuerzo.
7.185.11
ततो दुर्योधनो राजा सर्वोद्योगेन पाण्डवान् ।
अभ्यद्रवत्सुसङ्क्रुद्ध इच्छन्द्रोणस्य जीवितम् ॥ ७.१८५.११ ॥
Entonces el rey Duryodhana, muy airado y deseando la vida de Droṇa, se lanzó con todo su esfuerzo contra los Pāṇḍavas.
7.185.12
ततः प्रववृते युद्धं श्रान्तवाहनसैनिकम् ।
पाण्डवानां कुरूणां च गर्जतामितरेतरम् ॥ ७.१८५.१२ ॥
Entonces comenzó una batalla entre los Pāṇḍavas y los Kurus, con vehículos y soldados ya fatigados, rugiendo ambos bandos uno contra otro.
7.185.13
निद्रान्धास्ते महाराज परिश्रान्ताश्च संयुगे ।
नाभ्यपद्यन्त समरे काञ्चिच्चेष्टां महारथाः ॥ ७.१८५.१३ ॥
Oh gran rey, cegados por el sueño y completamente agotados en la batalla, aquellos grandes guerreros no hicieron ningún esfuerzo en el combate.
7.185.14
त्रियामा रजनी चैषा घोररूपा भयानका ।
सहस्रयामप्रतिमा बभूव प्राणहारिणी ॥ ७.१८५.१४ ॥
Esta noche de tres vigilias se volvió terrible y espantosa en su forma, equivalente a mil vigilias, y mortal.
7.185.15
वध्यतां च तथा तेषां क्षतानां च विशेषतः ।
घोरा रात्रिः समाजज्ञे निद्रान्धानां विशेषतः ॥ ७.१८५.१५ ॥
Para los que eran muertos y los heridos, y especialmente para los cegados por el sueño, aquella noche terrible se hizo sentir con particular intensidad.
7.185.16
सर्वे ह्यासन्निरुत्साहाः क्षत्रिया दीनचेतसः ।
तव चैव परेषां च गतास्त्रा विगतेषवः ॥ ७.१८५.१६ ॥
Todos los guerreros se habían vuelto desanimados y de ánimo abatido; tanto los vuestros como los de los enemigos habían perdido sus armas y flechas.
7.185.17
ते तदा पारयन्तश्च भ्रमन्तश्च विशेषतः ।
स्वधर्ममनुपश्यन्तो न जहुः स्वामनीकिनीम् ॥ ७.१८५.१७ ॥
Entonces resistieron, deambulando sobre todo, con la mirada puesta en su propio deber, y no abandonaron su propio ejército.
7.185.18
अस्त्राण्यन्ये समुत्सृज्य निद्रान्धाः शेरते जनाः ।
रथेष्वन्ये गजेष्वन्ये हयेष्वन्ये च भारत ॥ ७.१८५.१८ ॥
Otros, arrojando sus armas y cegados por el sueño, se tendieron: algunos sobre carros, otros sobre elefantes y otros sobre caballos, oh Bhārata.
7.185.19
निद्रान्धा नो बुबुधिरे काञ्चिच्चेष्टां नराधिप ।
तानन्ये समरे योधाः प्रेषयन्ति यमक्षयम् ॥ ७.१८५.१९ ॥
Oh señor de los hombres, los cegados por el sueño no percibían movimiento alguno; otros guerreros los enviaban en batalla a la morada de Yama.
7.185.20
स्वप्नायमानांस्त्वपरे परानतिविचेतसः ।
आत्मानं समरे जघ्नुः स्वानेव च परानपि ॥ ७.१८५.२० ॥
Pero otros, hundidos en el sueño y completamente confundidos de mente, golpeaban en la batalla a sí mismos, a los suyos y también a los enemigos.
7.185.21
नानावाचो विमुञ्चन्तो निद्रान्धास्ते महारणे ॥ ७.१८५.२१ ॥
Cegados por el sueño, en aquella gran batalla proferían palabras diversas.
7.185.22
अस्माकं च महाराज परेभ्यो बहवो जनाः ।
योद्धव्यमिति तिष्ठन्तो निदासंरक्तलोचनाः ॥ ७.१८५.२२ ॥
Oh gran rey, muchos de los nuestros también estaban de pie pensando «hay que combatir», con los ojos enrojecidos por el sueño, frente a los enemigos.
7.185.23
संसर्पन्तो रणे केचिन्निद्रान्धास्ते तथापरान् ।
जघ्रुः शूरा रणे शूरांस्तस्मिंस्तमसि दारुणे ॥ ७.१८५.२३ ॥
Algunos que se arrastraban en la batalla, cegados por el sueño, también golpeaban a otros; en aquella terrible oscuridad, los héroes mataban a los héroes.
7.185.24
हन्यमानमथात्मावनं परैश्च बहवो जनाः ।
नाभ्यजानन्त समरे निद्रया मोहिता भृशम् ॥ ७.१८५.२४ ॥
Muchos hombres, golpeados por los enemigos, no reconocían en la batalla el medio de defenderse; totalmente confundidos por el sueño, no lo percibían.
7.185.25
तेषामेतादृशीं चेष्टां विज्ञाय पुरुषर्षभः ।
उवाच वाक्यं बीभत्सुरुच्चैः सन्नादयन्दिशः ॥ ७.१८५.२५ ॥
Al ver su estado, Bībhatsu (Arjuna), el mejor de los hombres, dijo estas palabras en voz alta, resonando por todas las direcciones.
7.185.26
श्रान्ता भवन्तो निद्रान्धाः सर्व एव सवाहनाः ।
तमसा च वृते सैन्ये रजसा बहुलेन च ॥ ७.१८५.२६ ॥
Todos ustedes están agotados, cegados por el sueño, con sus monturas; y el ejército está envuelto en oscuridad y denso polvo.
7.185.27
ते यूयं यदि मन्यध्वमुपारमत सैनिकाः ।
निमीलयत चात्रैव रणभूमौ मुहूर्तकम् ॥ ७.१८५.२७ ॥
Soldados, si así lo creéis, cesad el combate y cerrad los ojos un momento aquí mismo, en el campo de batalla.
7.185.28
ततो विनिद्रा विश्रान्ताश्चन्द्रमस्युदिते पुनः ।
संसाधयिष्यथान्योन्यं स्वर्गाय कुरुपाण्डवाः ॥ ७.१८५.२८ ॥
Luego, libres del sueño y descansados, cuando la luna haya salido, oh Kurus y Pāṇḍavas, de nuevo os esforzaréis por acabar unos con otros por el cielo.
7.185.29
तद्वचः सर्वधर्मज्ञा धार्मिकस्य विशाम्पते ।
अरोचयन्त सैन्यानि तथा चान्योन्यमब्रुवन् ॥ ७.१८५.२९ ॥
Oh señor de los hombres, los ejércitos, conocedores de todos los deberes, aprobaron aquellas palabras del justo, y así se dijeron unos a otros.
7.185.30
चुक्रुशुः कर्णकर्णेनि तथा दुर्योधनेति च ।
उपारमत पाण्डूनां विरता हि वरूथिनी ॥ ७.१८५.३० ॥
Gritaban «¡Karṇa, Karṇa!» y «¡Duryodhana!»; y el ejército de los Pāṇḍavas, retirado, cesó su avance.
7.185.31
तथा विक्रोशमानस्य फल्गुनस्य ततस्ततः ।
उपारमत पाण्डूनां सेना तव च भारत ॥ ७.१८५.३१ ॥
Así, mientras Arjuna gritaba aquí y allá, el ejército de los Pāṇḍavas y el tuyo cesaron, oh Bhārata.
7.185.32
तामस्य वाचं देवाश्च ऋषयश्च महात्मनः ।
सर्वसैन्यानि चाक्षुद्रां प्रहृष्टाः प्रत्यपूजयन् ॥ ७.१८५.३२ ॥
Aquellas palabras nobles del magnánimo fueron honradas con alegría por los dioses, los sabios y todos los ejércitos.
7.185.33
तत्सम्पूज्य वचोऽक्रूरं सर्वसैन्यानि भारत ।
मुहूर्तमस्वपन्राजञ्श्रान्तानि भरतर्षभ ॥ ७.१८५.३३ ॥
Habiendo honrado aquellas palabras amables, todos los ejércitos, cansados, descansaron por un momento, oh rey, toro de los Bharatas.
7.185.34
सा तु सम्प्राप्य विश्रामं ध्वजिनी तव भारत ।
सुखमाप्तवती वीरमर्जुनं प्रत्यपूजयत् ॥ ७.१८५.३४ ॥
Tu ejército, habiendo hallado descanso, oh Bhārata, obtuvo alivio y honró al héroe Arjuna.
7.185.35
त्वयि वेदास्तथास्त्राणि त्वयि बुद्धिपराक्रमौ ।
धर्मस्त्वयि महाबाहो दया भूतेषु चानघ ॥ ७.१८५.३५ ॥
En ti están los Vedas y las armas; en ti están la inteligencia y el valor. En ti, oh de brazos poderosos, está el dharma, y oh sin mancha, compasión hacia todos los seres.
7.185.36
यच्चाश्वस्तास्तवेच्छामः शर्म पार्थ तदस्तु ते ।
मनसश्च प्रियानर्थान्वीर क्षिप्रमवाप्नुहि ॥ ७.१८५.३६ ॥
Y la paz que deseamos para ti, tranquilizados, que sea tuya, oh hijo de Pṛthā. Oh héroe, obtén pronto los fines que son caros a tu mente.
7.185.37
इति ते तं नरव्याघ्रं प्रशंसन्तो महारथाः ।
निद्रया समवाक्षिप्तास्तूष्णीमासन्विशाम्पते ॥ ७.१८५.३७ ॥
Así, alabando a aquel tigre entre los hombres, los grandes carreteros, vencidos por el sueño, quedaron en silencio, oh señor de los pueblos.
7.185.38
वीरा वारणकुम्भेषु सुषुपुर्युद्धकर्शिताः ।
रात्रौ रतिपरिश्रान्ताः कामिनीनां कुचेष्विव ॥ ७.१८५.३८ ॥
Los héroes, agotados por la batalla, durmieron sobre las frentes de los elefantes, como quienes, rendidos por el amor nocturno, duermen sobre los pechos de las mujeres.
7.185.39
अश्वपृष्ठेषु चाप्यन्ये रथनीडेषु चापरे ।
गजस्कन्धगताश्चान्ये शेरते चापरे क्षितौ ॥ ७.१८५.३९ ॥
Unos dormían sobre el lomo de los caballos, otros en los asientos de los carros, otros sobre los hombros de los elefantes, y otros en el suelo.
7.185.40
सायुधाः सगदाश्चैव सखङ्गाः सपरश्वथाः ।
सप्रासकवचाश्चान्ये नराः सुप्ताः पृथक्पृथक् ॥ ७.१८५.४० ॥
Otros hombres, con armas, mazas, espadas, hachas, lanzas y armaduras, dormían cada uno por separado.
7.185.41
गजास्ते पन्नगाभोगैर्हस्तैर्भूरेणुगुण्ठितैः ।
निद्रान्धा वसुधां चक्रुर्घ्राणनिः श्वासशीतलाम् ॥ ७.१८५.४१ ॥
Aquellos elefantes, con sus trompas enroscadas como serpientes y cubiertos del polvo de la tierra, cegados por el sueño, refrescaban el suelo con el aliento de sus narices.
7.185.42
सुप्ताः शुशुभिरे तत्र निःश्वसन्तो महीतले ।
विकीर्णा गिरयो यद्वन्निःश्वसद्भिर्महोरगैः ॥ ७.१८५.४२ ॥
Allí, dormidos sobre la superficie de la tierra y respirando, resplandecían como montañas esparcidas por grandes serpientes al respirar.
7.185.43
समां च विषमां चक्रुः खुराग्रैर्विकृतां महीम् ।
हयाः काञ्चनयोक्त्रास्ते केसरालम्बिभिर्युगैः।
सुषुपुस्तत्र राजेन्द्र युक्ता वाहेषु सर्वशः ॥ ७.१८५.४३ ॥
Allí los caballos, con las puntas de sus cascos, desfiguraron el suelo llano y desigual; aquellos caballos de frenos dorados, uncidos a los carros, oh señor de reyes, dormían por todas partes con sus crines colgando.
7.185.44
एवं हयाश्च नागाश्च योधाश्च भरतर्पभ ।
युद्धाद्विरम्य सुषुपुः श्रमेण महताऽन्विताः ॥ ७.१८५.४४ ॥
Así, los caballos, los elefantes y también los guerreros, oh toro de los Bharatas, habiendo cesado de la batalla, durmieron vencidos por el gran cansancio.
7.185.45
तत्तथा निद्रया भग्नं तद्बभौ निःस्वनं बलम् ।
कुशलैः शिल्पिभिर्न्यस्तं पटे चित्रमिवाद्भुतम् ॥ ७.१८५.४५ ॥
Aquel ejército, así quebrado por el sueño y en silencio, brilló como una pintura maravillosa colocada sobre un lienzo por hábiles artesanos.
7.185.46
ते क्षत्रियाः कुण्डलिनो युवानः ।
परस्परं सायकविक्षताङ्गाः।
कुम्भेषु लीनाः सुषुपुर्गजानां ।
कुचेषु लग्ना इव कामिनीनाम् ॥ ७.१८५.४६ ॥
Aquellos guerreros jóvenes con pendientes, con los miembros heridos por las flechas de unos y otros, durmieron aferrados a las sienes de los elefantes, como si se aferraran a los pechos de mujeres amadas.
7.185.47
ततः कुमुदनाथेन कामिनीगण्डपाण्डुना ।
नेत्रानन्देन चन्द्रेण माहेन्द्री दिगलङ्कृता ॥ ७.१८५.४७ ॥
Entonces el cuarto oriental fue adornado por la luna, señor de los lotos de agua, pálida como las mejillas de las mujeres hermosas, deleite de los ojos.
7.185.48
दशशताक्षककुब्दरिनिःसृतः ।
किरणकेसरभासुरपिञ्जरः।
तिमिरवारणवृथविदारणः ।
समुदियादुदयाचलकेसरी ॥ ७.१८५.४८ ॥
Que se alce el león de la montaña del amanecer, surgido de la región del de los mil ojos, leonado y resplandeciente con la melena de sus rayos, desgarrando la manada de elefantes que es la oscuridad.
7.185.49
हरवृषोत्तमगात्रसमद्युतिः ।
स्मरशरासनपूर्णसमप्रभः।
नववधृस्मितचारुमनोहरः ।
प्रविसृतः कुमुदाकरबान्धवः ॥ ७.१८५.४९ ॥
Radiante como el cuerpo del mejor toro de Śiva, brillante como el arco de Kāma completamente tensado, encantador y hermoso como la sonrisa de una recién casada, el amigo del estanque de lotos, la luna, se elevó.
7.185.50
ततो मुहूर्ताद्भगवान्पुरस्ताच्छशलक्षणः ।
अरुणं दर्शयामास ग्रसञ्ज्योतिः प्रभां प्रभुः ॥ ७.१८५.५० ॥
Entonces, tras un momento, el venerable de marca liebre mostró el rojo del alba en el este, el señor absorbiendo el resplandor de la luz.
7.185.51
अरुणस्य तु तस्यानु जातरूपसमप्रभम् ।
रश्मिजालं महच्चन्द्रो मन्दं मन्दमवासृजत् ॥ ७.१८५.५१ ॥
Y tras aquel rojo, la luna emitió lentamente una gran red de rayos, igual en brillo al oro.
7.185.52
उत्सारयन्तः प्रभया तमस्ते चन्द्ररश्मयः ।
पर्यगच्छञ्छनैः सर्वा दिशः खं च क्षितिं तथा ॥ ७.१८५.५२ ॥
Ahuyentando la oscuridad con su resplandor, aquellos rayos de luna se extendieron lentamente por todas las direcciones, el cielo y también la tierra.
7.185.53
ततो मुहूर्ताद्भुवनं ज्योतिर्भूतमिवाभवत् ।
अप्रख्यमप्रकाशं च जगामाशु तमस्तथा ॥ ७.१८५.५३ ॥
Luego, tras un momento, el mundo se volvió como hecho de luz, y la oscuridad indistinta y sin luz también se fue rápidamente.
7.185.54
प्रतिप्रकाशिते लोके दिवाभूते निशाकरे ।
विचेरुर्न विचेरुश्च राजन्नक्तञ्चरास्ततः ॥ ७.१८५.५४ ॥
¡Oh rey! Cuando la luna se hubo alzado y el mundo, iluminado a su vez, se volvió como el día, los que vagan de noche no vagaron; luego cesaron sus andanzas.
7.185.55
बोध्यमानं तु तत्सैन्यं राजंश्चन्द्रस्य रश्मिभिः ।
बुबुधे शतपत्राणां वनं सूर्यांशुभिर्यथा ॥ ७.१८५.५५ ॥
Oh rey, aquel ejército, despertado por los rayos de la luna, despertó como un bosque de lotos de cien pétalos despierta a los rayos del sol.
7.185.56
यथा चन्द्रोदयोद्धूतः क्षुभितः सागरोऽभवत् ।
तथा चन्द्रोदयोद्धूतः क्षुभितश्च बलार्णवः ॥ ७.१८५.५६ ॥
Así como el océano, agitado por la salida de la luna, se vuelve turbulento, así también aquel océano del ejército, agitado por la salida de la luna, se alteró.
7.185.57
ततः प्रववृते युद्धं पुनरेव विशाम्पते ।
लोके लोकविनाशाय परं लोकमभीप्सताम् ॥ ७.१८५.५७ ॥
Entonces, oh señor de los hombres, la batalla comenzó de nuevo, en el mundo, para la destrucción del mundo, entre quienes anhelaban el mundo supremo.