ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.185
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.185.1
व्यासेनैवमथोक्तस्तु धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
स्वयं कर्णवधाद्वीरो निवृत्तो भरतर्षभ ॥ ७.१८५.१ ॥
ବ୍ୟାସ ଏହିପରି କହିବାରୁ, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବୀର, ନିଜେ କର୍ଣ୍ଣବଧରୁ ଫେରିଗଲେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
7.185.2
घटोत्कचे तु निहते सूतपुत्रेण ता निशाम् ।
दुःखामर्षवशं प्राप्तो धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ७.१८५.२ ॥
ଘଟୋତ୍କଚ ସୂତପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେବାରୁ, ସେହି ରାତିରେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହେଲେ।
7.185.3
दृष्ट्वा भीमेन महतीं वार्यमाणां चमूं तव ।
धृष्टद्युम्नमुवाचेदं कुम्भयोनिं निवारय ॥ ७.१८५.३ ॥
ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଉଥିବା ତୁମ ବିପୁଳ ସେନାକୁ ଦେଖି, ସେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ କହିଲେ: "କୁମ୍ଭଯୋନି (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କୁ ରୋକ।"
7.185.4
त्वं हि द्रोणविनाशाय समुत्पन्नो हुताशनात् ।
सशरः कवची खङ्गी धन्वी च परतापनः।
अभिद्रव रणे हृष्टो मा च ते भीः कथञ्चन ॥ ७.१८५.४ ॥
ତୁମେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ହିଁ ଅଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛ। ବାଣ, କବଚ, ଖଡ୍ଗ ଓ ଧନୁ ଧାରଣ କରି, ଶତ୍ରୁ ତାପନକାରୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆନନ୍ଦରେ ଆଗକୁ ବଢ଼; ତୁମର କୌଣସି ଭୟ ନ ହେଉ।
7.185.5
जनमेजयः शिखण्डी च दौर्मुखिश्च यशोधरः ।
अभिद्रवन्तु संहृष्टाः कुम्भयोनिं समन्ततः ॥ ७.१८५.५ ॥
ଜନମେଜୟ, ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଦୌର୍ମୁଖି ଓ ଯଶୋଧର — ଆନନ୍ଦରେ ସବୁ ଦିଗରୁ କୁମ୍ଭଯୋନି (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁ ପଡ଼ନ୍ତୁ।
7.185.6
नकुलः सहदेवश्च द्रौपदेयाः प्रभद्रकाः ।
द्रुपदश्च विराटश्च पुत्रभातृसमन्वितौ ॥ ७.१८५.६ ॥
ନକୁଳ, ସହଦେବ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରଗଣ ଓ ପ୍ରଭଦ୍ରକଗଣ — ଦ୍ରୁପଦ ଓ ବିରାଟ, ନିଜ ପୁତ୍ର ଓ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ (ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ)।
7.185.7
सात्यकिः केकयाश्चैव पाण्डवश्च धनञ्जयः ।
अभिद्रवन्तु वेगेन कुम्भयोनिवधेप्सया ॥ ७.१८५.७ ॥
ସାତ୍ୟକି, କେକୟମାନେ ଏବଂ ପାଣ୍ଡବ ଧନଞ୍ଜୟ କୁମ୍ଭଯୋନି (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ବେଗରେ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତୁ।
7.185.8
तथैव रथिनः सर्वे हस्त्यश्वं यच्च किञ्चन ।
पदाताश्च रणे द्रोणं पातयन्तु महारथम् ॥ ७.१८५.८ ॥
ସେହିପରି ସମସ୍ତ ରଥୀ, ହାତୀ-ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯାହା କିଛି ଥାଉ, ଓ ପଦାତିକମାନେ ରଣରେ ମହାରଥୀ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ପାତିତ କରନ୍ତୁ।
7.185.9
तथाऽऽज्ञप्तास्तु ते सर्वे पाण्डवेन महात्मना ।
अभ्यद्रवन्त वेगेन कुम्भयोनिवधेप्सया ॥ ७.१८५.९ ॥
ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କୁମ୍ଭଯୋନି (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ବେଗରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
7.185.10
आगच्छतस्तान्सहसा सर्वोद्योगेन पाण्डवान् ।
प्रतिजग्राह समरे द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ॥ ७.१८५.१० ॥
ସର୍ବ ଉଦ୍ୟମରେ ହଠାତ୍ ଆସୁଥିବା ସେହି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣ ରଣରେ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।
7.185.11
ततो दुर्योधनो राजा सर्वोद्योगेन पाण्डवान् ।
अभ्यद्रवत्सुसङ्क्रुद्ध इच्छन्द्रोणस्य जीवितम् ॥ ७.१८५.११ ॥
ତା'ପରେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଜୀବନ ଇଚ୍ଛାକରି, ସର୍ବ ଉଦ୍ୟମରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
7.185.12
ततः प्रववृते युद्धं श्रान्तवाहनसैनिकम् ।
पाण्डवानां कुरूणां च गर्जतामितरेतरम् ॥ ७.१८५.१२ ॥
ତା'ପରେ ପାଣ୍ଡବ ଓ କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ବାହନ ଓ ସୈନିକମାନେ କ୍ଳାନ୍ତ ଥିଲେ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ।
7.185.13
निद्रान्धास्ते महाराज परिश्रान्ताश्च संयुगे ।
नाभ्यपद्यन्त समरे काञ्चिच्चेष्टां महारथाः ॥ ७.१८५.१३ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ନିଦ୍ରାରେ ଅନ୍ଧ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତ ସେହି ମହାରଥୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ କୌଣସି ଚେଷ୍ଟା କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
7.185.14
त्रियामा रजनी चैषा घोररूपा भयानका ।
सहस्रयामप्रतिमा बभूव प्राणहारिणी ॥ ७.१८५.१४ ॥
ଏହି ତିନି ପ୍ରହରର ରାତ୍ରି ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟାନକ ରୂପ ଧାରଣ କଲା, ହଜାର ପ୍ରହର ସମାନ, ପ୍ରାଣହାରିଣୀ ହେଲା।
7.185.15
वध्यतां च तथा तेषां क्षतानां च विशेषतः ।
घोरा रात्रिः समाजज्ञे निद्रान्धानां विशेषतः ॥ ७.१८५.१५ ॥
ବଧ ହେଉଥିବା ଓ ଆହତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ, ବିଶେଷକରି ନିଦ୍ରାରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି ଭୟଙ୍କର ରାତ୍ରି ବିଶେଷ ଭାବେ ଅନୁଭୂତ ହେଲା।
7.185.16
सर्वे ह्यासन्निरुत्साहाः क्षत्रिया दीनचेतसः ।
तव चैव परेषां च गतास्त्रा विगतेषवः ॥ ७.१८५.१६ ॥
ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଉତ୍ସାହହୀନ ଓ ଦୀନମନା ହୋଇଯାଇଥିଲେ; ଆପଣଙ୍କର ଓ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ବାଣ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
7.185.17
ते तदा पारयन्तश्च भ्रमन्तश्च विशेषतः ।
स्वधर्ममनुपश्यन्तो न जहुः स्वामनीकिनीम् ॥ ७.१८५.१७ ॥
ସେମାନେ ସେତେବେଳେ କଷ୍ଟରେ ଟିକିରହିଲେ, ବିଶେଷକରି ବୁଲୁ ବୁଲୁ, ନିଜ ଧର୍ମକୁ ଦେଖି, ନିଜ ସେନାକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ ନାହିଁ।
7.185.18
अस्त्राण्यन्ये समुत्सृज्य निद्रान्धाः शेरते जनाः ।
रथेष्वन्ये गजेष्वन्ये हयेष्वन्ये च भारत ॥ ७.१८५.१८ ॥
କେହି ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି ନିଦ୍ରାରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ଶୋଇଗଲେ; କେହି ରଥରେ, କେହି ହାତୀରେ, କେହି ଘୋଡ଼ାରେ, ହେ ଭରତ।
7.185.19
निद्रान्धा नो बुबुधिरे काञ्चिच्चेष्टां नराधिप ।
तानन्ये समरे योधाः प्रेषयन्ति यमक्षयम् ॥ ७.१८५.१९ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ନିଦ୍ରାରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ କୌଣସି ଚେଷ୍ଟା ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଲେ।
7.185.20
स्वप्नायमानांस्त्वपरे परानतिविचेतसः ।
आत्मानं समरे जघ्नुः स्वानेव च परानपि ॥ ७.१८५.२० ॥
କିନ୍ତୁ ନିଦ୍ରାରେ ମଗ୍ନ ଏବଂ ମନରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ଅନ୍ୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜକୁ, ନିଜ ଲୋକଙ୍କୁ ଓ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ କଲେ।
7.185.21
नानावाचो विमुञ्चन्तो निद्रान्धास्ते महारणे ॥ ७.१८५.२१ ॥
ନିଦ୍ରାରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିବା ସେମାନେ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ନାନା ପ୍ରକାରର କଥା କହି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
7.185.22
अस्माकं च महाराज परेभ्यो बहवो जनाः ।
योद्धव्यमिति तिष्ठन्तो निदासंरक्तलोचनाः ॥ ७.१८५.२२ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଆମ ପକ୍ଷର ବହୁ ଲୋକ ମଧ୍ୟ 'ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ହେବ' ବୋଲି ଭାବି ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଆଖି ନିଦ୍ରାରେ ଲାଲ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
7.185.23
संसर्पन्तो रणे केचिन्निद्रान्धास्ते तथापरान् ।
जघ्रुः शूरा रणे शूरांस्तस्मिंस्तमसि दारुणे ॥ ७.१८५.२३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଘୁଷୁରି ଚାଲୁଥିବା କେତେକ ନିଦ୍ରାରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଗଲେ; ସେହିପରି ସେମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ। ସେହି ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧକାରରେ ବୀରମାନେ ବୀରମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
7.185.24
हन्यमानमथात्मावनं परैश्च बहवो जनाः ।
नाभ्यजानन्त समरे निद्रया मोहिता भृशम् ॥ ७.१८५.२४ ॥
ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତିତ ବହୁ ଲୋକ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବାର ପଥ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ; ନିଦ୍ରାରେ ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋହିତ ଥିଲେ।
7.185.25
तेषामेतादृशीं चेष्टां विज्ञाय पुरुषर्षभः ।
उवाच वाक्यं बीभत्सुरुच्चैः सन्नादयन्दिशः ॥ ७.१८५.२५ ॥
ସେମାନଙ୍କର ଏପରି ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଦିଗସମୂହକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରି ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ ।
7.185.26
श्रान्ता भवन्तो निद्रान्धाः सर्व एव सवाहनाः ।
तमसा च वृते सैन्ये रजसा बहुलेन च ॥ ७.१८५.२६ ॥
ଆପଣ ସମସ୍ତେ କ୍ଳାନ୍ତ, ନିଦ୍ରାରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି, ବାହନ ସହିତ; ସେନା ଅନ୍ଧକାର ଓ ଘନ ଧୂଳିରେ ଆବୃତ ।
7.185.27
ते यूयं यदि मन्यध्वमुपारमत सैनिकाः ।
निमीलयत चात्रैव रणभूमौ मुहूर्तकम् ॥ ७.१८५.२७ ॥
ହେ ସୈନିକମାନେ, ଯଦି ଆପଣମାନେ ସେପରି ଭାବନ୍ତି, ତେବେ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ; ଏଠାରେ ହିଁ, ରଣଭୂମିରେ କ୍ଷଣେ ଆଖି ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ ।
7.185.28
ततो विनिद्रा विश्रान्ताश्चन्द्रमस्युदिते पुनः ।
संसाधयिष्यथान्योन्यं स्वर्गाय कुरुपाण्डवाः ॥ ७.१८५.२८ ॥
ତା'ପରେ ନିଦ୍ରା ଛାଡ଼ି, ବିଶ୍ରାମ ପାଇ, ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦୟ ହେଲେ, ହେ କୁରୁ-ପାଣ୍ଡବଗଣ, ଆପଣମାନେ ପୁଣି ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଁ ପରସ୍ପରକୁ ସାଧିବେ ।
7.185.29
तद्वचः सर्वधर्मज्ञा धार्मिकस्य विशाम्पते ।
अरोचयन्त सैन्यानि तथा चान्योन्यमब्रुवन् ॥ ७.१८५.२९ ॥
ହେ ବିଶାମ୍ପତି, ସର୍ବଧର୍ମଜ୍ଞ ସେହି ସୈନ୍ୟମାନେ ଧାର୍ମିକଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ଏବଂ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଏହିପରି କହିଲେ ।
7.185.30
चुक्रुशुः कर्णकर्णेनि तथा दुर्योधनेति च ।
उपारमत पाण्डूनां विरता हि वरूथिनी ॥ ७.१८५.३० ॥
"କର୍ଣ୍ଣ, କର୍ଣ୍ଣ" ଏବଂ "ଦୁର୍ଯୋଧନ" ବୋଲି ସେମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ; ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ସେନା ବିରତ ହୋଇ ଅଟକିଲା ।
7.185.31
तथा विक्रोशमानस्य फल्गुनस्य ततस्ततः ।
उपारमत पाण्डूनां सेना तव च भारत ॥ ७.१८५.३१ ॥
ଏହିପରି ଅର୍ଜୁନ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବାବେଳେ ପାଣ୍ଡବ ଓ ତୁମ ସୈନ୍ୟ ଥମିଗଲେ, ହେ ଭରତ।
7.185.32
तामस्य वाचं देवाश्च ऋषयश्च महात्मनः ।
सर्वसैन्यानि चाक्षुद्रां प्रहृष्टाः प्रत्यपूजयन् ॥ ७.१८५.३२ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଉଦାର ବାକ୍ୟକୁ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ସମ୍ମାନିତ କଲେ।
7.185.33
तत्सम्पूज्य वचोऽक्रूरं सर्वसैन्यानि भारत ।
मुहूर्तमस्वपन्राजञ्श्रान्तानि भरतर्षभ ॥ ७.१८५.३३ ॥
ସେହି କୋମଳ ବାକ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ କ୍ଷଣେ ନିଦ୍ରା ଗଲେ — ହେ ରାଜନ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
7.185.34
सा तु सम्प्राप्य विश्रामं ध्वजिनी तव भारत ।
सुखमाप्तवती वीरमर्जुनं प्रत्यपूजयत् ॥ ७.१८५.३४ ॥
ତୁମ ସୈନ୍ୟ ବିଶ୍ରାମ ପାଇ, ହେ ଭରତ, ସୁଖ ପାଇଲା ଏବଂ ବୀର ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲା।
7.185.35
त्वयि वेदास्तथास्त्राणि त्वयि बुद्धिपराक्रमौ ।
धर्मस्त्वयि महाबाहो दया भूतेषु चानघ ॥ ७.१८५.३५ ॥
ତୁମ ଭିତରେ ବେଦ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଅଛି; ତୁମ ଭିତରେ ବୁଦ୍ଧି ଓ ପରାକ୍ରମ ଅଛି; ହେ ମହାବାହୋ, ତୁମ ଭିତରେ ଧର୍ମ ଅଛି; ହେ ଅନଘ, ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟା ଅଛି।
7.185.36
यच्चाश्वस्तास्तवेच्छामः शर्म पार्थ तदस्तु ते ।
मनसश्च प्रियानर्थान्वीर क्षिप्रमवाप्नुहि ॥ ७.१८५.३६ ॥
ଆମେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ ତୁମ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଶାନ୍ତି ଇଚ୍ଛା କରୁ, ତାହା ତୁମକୁ ମିଳୁ, ହେ ପାର୍ଥ; ହେ ବୀର, ମନର ପ୍ରିୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କର।
7.185.37
इति ते तं नरव्याघ्रं प्रशंसन्तो महारथाः ।
निद्रया समवाक्षिप्तास्तूष्णीमासन्विशाम्पते ॥ ७.१८५.३७ ॥
ଏହିପରି ସେହି ନରବ୍ୟାଘ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା ମହାରଥୀମାନେ ନିଦ୍ରାରେ ଆଚ୍ଛନ୍ନ ହୋଇ ନୀରବ ରହିଲେ, ହେ ପ୍ରଜାପତି।
7.185.38
वीरा वारणकुम्भेषु सुषुपुर्युद्धकर्शिताः ।
रात्रौ रतिपरिश्रान्ताः कामिनीनां कुचेष्विव ॥ ७.१८५.३८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଲାନ୍ତ ବୀରମାନେ ହାତୀଙ୍କ କୁମ୍ଭସ୍ଥଳରେ ଶୋଇଲେ, ଯେପରି ରାତିରେ ରତିରେ କ୍ଳାନ୍ତ ନାରୀଙ୍କ ସ୍ତନରେ ଶୋଇଥାନ୍ତି।
7.185.39
अश्वपृष्ठेषु चाप्यन्ये रथनीडेषु चापरे ।
गजस्कन्धगताश्चान्ये शेरते चापरे क्षितौ ॥ ७.१८५.३९ ॥
କେହି ଘୋଡ଼ାର ପିଠିରେ, କେହି ରଥର ଆସନରେ, କେହି ହାତୀର କାନ୍ଧରେ, ଆଉ କେହି ଭୂମିରେ ଶୋଇଥିଲେ।
7.185.40
सायुधाः सगदाश्चैव सखङ्गाः सपरश्वथाः ।
सप्रासकवचाश्चान्ये नराः सुप्ताः पृथक्पृथक् ॥ ७.१८५.४० ॥
ଅସ୍ତ୍ର, ଗଦା, ଖଡ୍ଗ, କୁରାଠି, ବର୍ଛା ଓ କବଚ ସହିତ ଅନ୍ୟ ବୀରମାନେ ପୃଥକ ପୃଥକ ଭାବେ ଶୋଇଥିଲେ।
7.185.41
गजास्ते पन्नगाभोगैर्हस्तैर्भूरेणुगुण्ठितैः ।
निद्रान्धा वसुधां चक्रुर्घ्राणनिः श्वासशीतलाम् ॥ ७.१८५.४१ ॥
ସର୍ପ ପରି ଗୁଡ଼ିଆ ହୋଇଥିବା ଶୁଣ୍ଢ ଓ ଭୂମିର ଧୂଳିରେ ଘେରା ସେହି ହାତୀମାନେ ନିଦ୍ରାରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ନାକର ନିଶ୍ୱାସରେ ପୃଥିବୀକୁ ଶୀତଳ କରୁଥିଲେ।
7.185.42
सुप्ताः शुशुभिरे तत्र निःश्वसन्तो महीतले ।
विकीर्णा गिरयो यद्वन्निःश्वसद्भिर्महोरगैः ॥ ७.१८५.४२ ॥
ସେଠାରେ ଭୂମିରେ ଶୋଇ ନିଶ୍ୱାସ ନେଉଥିବା ସେମାନେ ମହାସର୍ପମାନେ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିବା ସମୟରେ ବିଖଣ୍ଡିତ ପର୍ବତ ପରି ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ।
7.185.43
समां च विषमां चक्रुः खुराग्रैर्विकृतां महीम् ।
हयाः काञ्चनयोक्त्रास्ते केसरालम्बिभिर्युगैः।
सुषुपुस्तत्र राजेन्द्र युक्ता वाहेषु सर्वशः ॥ ७.१८५.४३ ॥
ସେଠାରେ ଘୋଡାମାନେ ନିଜ ଖୁରର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ସମ ଓ ବିଷମ ଭୂମିକୁ ବିକୃତ କଲେ; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଲଗାମଯୁକ୍ତ ସେହି ଘୋଡାମାନେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ରଥରେ ଯୋଡି ହୋଇ, କେଶର ଝୁଲାଇ ସର୍ବତ୍ର ଶୋଇ ପଡ଼ିଲେ।
7.185.44
एवं हयाश्च नागाश्च योधाश्च भरतर्पभ ।
युद्धाद्विरम्य सुषुपुः श्रमेण महताऽन्विताः ॥ ७.१८५.४४ ॥
ଏହିପରି ଘୋଡା, ହାତୀ ଓ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧରୁ ବିରତ ହୋଇ, ମହାଶ୍ରମରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ଶୋଇ ପଡ଼ିଲେ।
7.185.45
तत्तथा निद्रया भग्नं तद्बभौ निःस्वनं बलम् ।
कुशलैः शिल्पिभिर्न्यस्तं पटे चित्रमिवाद्भुतम् ॥ ७.१८५.४५ ॥
ନିଦ୍ରାରେ ଏହିପରି ଭଗ୍ନ ହୋଇ ସେହି ନିଃଶବ୍ଦ ସୈନ୍ୟଦଳ, କୁଶଳୀ ଶିଳ୍ପୀମାନେ ବସ୍ତ୍ରରେ ଆଙ୍କିଥିବା ଅଦ୍ଭୁତ ଚିତ୍ର ପରି ଶୋଭା ପାଇଲା।
7.185.46
ते क्षत्रियाः कुण्डलिनो युवानः ।
परस्परं सायकविक्षताङ्गाः।
कुम्भेषु लीनाः सुषुपुर्गजानां ।
कुचेषु लग्ना इव कामिनीनाम् ॥ ७.१८५.४६ ॥
ସେହି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ, କୁଣ୍ଡଳଧାରୀ ଯୁବକମାନେ, ପରସ୍ପରର ଶରରେ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ଅଙ୍ଗ ନେଇ, ହାତୀମାନଙ୍କ କୁମ୍ଭରେ ଲାଗି ଶୋଇ ପଡ଼ିଲେ, ଯେପରି କାମିନୀମାନଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ଲାଗି ରହିଥିଲେ।
7.185.47
ततः कुमुदनाथेन कामिनीगण्डपाण्डुना ।
नेत्रानन्देन चन्द्रेण माहेन्द्री दिगलङ्कृता ॥ ७.१८५.४७ ॥
ତା'ପରେ କୁମୁଦର ନାଥ, କାମିନୀଙ୍କ ଗାଲ ପରି ପାଣ୍ଡୁର, ନୟନାନନ୍ଦକର ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାହେନ୍ଦ୍ରୀ ଦିଗ ଅଳଙ୍କୃତ ହେଲା।
7.185.48
दशशताक्षककुब्दरिनिःसृतः ।
किरणकेसरभासुरपिञ्जरः।
तिमिरवारणवृथविदारणः ।
समुदियादुदयाचलकेसरी ॥ ७.१८५.४८ ॥
ସହସ୍ରାକ୍ଷଙ୍କ ଦିଗରୁ ଉଦିତ, କିରଣ-କେଶରରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୀତବର୍ଣ୍ଣ, ଅନ୍ଧକାର-ହସ୍ତୀଯୂଥ ବିଦାରକ, ଉଦୟାଚଳର ସିଂହ ଉଦିତ ହେଉ।
7.185.49
हरवृषोत्तमगात्रसमद्युतिः ।
स्मरशरासनपूर्णसमप्रभः।
नववधृस्मितचारुमनोहरः ।
प्रविसृतः कुमुदाकरबान्धवः ॥ ७.१८५.४९ ॥
ଶିବଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃଷଭର ଶରୀର ପରି ଦୀପ୍ତିଯୁକ୍ତ, କାମଦେବଙ୍କ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟଣା ଧନୁ ପରି ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ, ନବବଧୂର ହସ ପରି ସୁନ୍ଦର ଓ ମନୋହର, କୁମୁଦ ସରୋବରର ବନ୍ଧୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦିତ ହେଲେ।
7.185.50
ततो मुहूर्ताद्भगवान्पुरस्ताच्छशलक्षणः ।
अरुणं दर्शयामास ग्रसञ्ज्योतिः प्रभां प्रभुः ॥ ७.१८५.५० ॥
ତା'ପରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପରେ, ଶଶଚିହ୍ନ ଭଗବାନ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅରୁଣ ଦେଖାଇଲେ; ପ୍ରଭୁ ଆଲୋକର ପ୍ରଭାକୁ ଗ୍ରାସ କରୁଥିଲେ।
7.185.51
अरुणस्य तु तस्यानु जातरूपसमप्रभम् ।
रश्मिजालं महच्चन्द्रो मन्दं मन्दमवासृजत् ॥ ७.१८५.५१ ॥
ସେହି ଅରୁଣର ପଛରେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ ମହା କିରଣଜାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଧୀରେ ଧୀରେ ବିସ୍ତାର କଲେ।
7.185.52
उत्सारयन्तः प्रभया तमस्ते चन्द्ररश्मयः ।
पर्यगच्छञ्छनैः सर्वा दिशः खं च क्षितिं तथा ॥ ७.१८५.५२ ॥
ନିଜ ପ୍ରଭାରେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରି ସେହି ଚନ୍ଦ୍ରରଶ୍ମିମାନେ ଧୀରେ ଧୀରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ବ୍ୟାପିଗଲେ।
7.185.53
ततो मुहूर्ताद्भुवनं ज्योतिर्भूतमिवाभवत् ।
अप्रख्यमप्रकाशं च जगामाशु तमस्तथा ॥ ७.१८५.५३ ॥
ତା'ପରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜଗତ ଯେପରି ଆଲୋକମୟ ହୋଇଗଲା; ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଆଲୋକହୀନ ଅନ୍ଧକାରଟିଏ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲା।
7.185.54
प्रतिप्रकाशिते लोके दिवाभूते निशाकरे ।
विचेरुर्न विचेरुश्च राजन्नक्तञ्चरास्ततः ॥ ७.१८५.५४ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦିତ ହୋଇ ଜଗତ ଦିନ ପରି ଆଲୋକିତ ହେଲେ, ରାତ୍ରି ବିଚରଣକାରୀମାନେ ବିଚରଣ କଲେ ନାହିଁ; ତା'ପରେ ସେମାନେ ବିଚରଣ ବନ୍ଦ କଲେ।
7.185.55
बोध्यमानं तु तत्सैन्यं राजंश्चन्द्रस्य रश्मिभिः ।
बुबुधे शतपत्राणां वनं सूर्यांशुभिर्यथा ॥ ७.१८५.५५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଚନ୍ଦ୍ରର କିରଣରେ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଥିବା ସେ ସେନା, ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣରେ ଶତପତ୍ର ପଦ୍ମବନ ଫୁଟିବା ପରି ଜାଗି ଉଠିଲା।
7.185.56
यथा चन्द्रोदयोद्धूतः क्षुभितः सागरोऽभवत् ।
तथा चन्द्रोदयोद्धूतः क्षुभितश्च बलार्णवः ॥ ७.१८५.५६ ॥
ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟରେ ଉଦ୍ବେଳିତ ସମୁଦ୍ର ଯେପରି କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୁଏ, ସେପରି ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟରେ ଉଦ୍ବେଳିତ ସେ ସେନା-ସାଗରଓ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲା।
7.185.57
ततः प्रववृते युद्धं पुनरेव विशाम्पते ।
लोके लोकविनाशाय परं लोकमभीप्सताम् ॥ ७.१८५.५७ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ପ୍ରଜାପତି, ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଲୋକ-ବିନାଶ ପାଇଁ ଏବଂ ପରମ ଲୋକ ଇଚ୍ଛୁକମାନଙ୍କ ପାଇଁ।