มหาภารตะ · อัธยายะ 7.185
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.185.1
व्यासेनैवमथोक्तस्तु धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
स्वयं कर्णवधाद्वीरो निवृत्तो भरतर्षभ ॥ ७.१८५.१ ॥
เมื่อวยาสกล่าวดังนี้แล้ว พระยุธิษฐิระผู้เป็นกษัตริย์แห่งธรรม วีรบุรุษนั้นเองได้หันกลับจากการสังหารกรรณะ โอ ผู้เป็นวัวแห่งภรตะ
7.185.2
घटोत्कचे तु निहते सूतपुत्रेण ता निशाम् ।
दुःखामर्षवशं प्राप्तो धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ७.१८५.२ ॥
เมื่อฆโฏตกจะถูกลูกของสารถีสังหาร ในคืนนั้น พระยุธิษฐิระผู้เป็นกษัตริย์แห่งธรรมตกอยู่ในอำนาจของความโศกและความโกรธ
7.185.3
दृष्ट्वा भीमेन महतीं वार्यमाणां चमूं तव ।
धृष्टद्युम्नमुवाचेदं कुम्भयोनिं निवारय ॥ ७.१८५.३ ॥
ทรงเห็นกองทัพอันยิ่งใหญ่ของท่านถูกภีมะสกัดไว้ จึงตรัสแก่ธฤษฏทยุมนว่า จงสกัดกุมภโยนิ (โทรณะ) ไว้เถิด
7.185.4
त्वं हि द्रोणविनाशाय समुत्पन्नो हुताशनात् ।
सशरः कवची खङ्गी धन्वी च परतापनः।
अभिद्रव रणे हृष्टो मा च ते भीः कथञ्चन ॥ ७.१८५.४ ॥
ท่านเกิดจากกองไฟบูชายัญก็เพื่อจุดหมายคือการทำลายโทรณะ จงถืออาวุธ ทั้งลูกศร เกราะ ดาบ และธนู เป็นผู้ทำให้ศัตรูเดือดร้อน จงบุกเข้าไปในสงครามด้วยใจยินดี อย่าให้ความหวาดกลัวใดเกิดแก่ท่านเลย
7.185.5
जनमेजयः शिखण्डी च दौर्मुखिश्च यशोधरः ।
अभिद्रवन्तु संहृष्टाः कुम्भयोनिं समन्ततः ॥ ७.१८५.५ ॥
ขอให้ชนเมชัยโย ศิขัณฑี เทารมุขิ และยศโธระ บุกเข้าใส่กุมภโยนิ (โทรณะ) จากทุกด้าน ด้วยใจเปี่ยมปีติ
7.185.6
नकुलः सहदेवश्च द्रौपदेयाः प्रभद्रकाः ।
द्रुपदश्च विराटश्च पुत्रभातृसमन्वितौ ॥ ७.१८५.६ ॥
นกุลและสหเทพ บรรดาบุตรของเทราปที และประภัทรกะ ทั้งทรุปทะและวิราฏ พร้อมทั้งบุตรและพี่น้องของตน
7.185.7
सात्यकिः केकयाश्चैव पाण्डवश्च धनञ्जयः ।
अभिद्रवन्तु वेगेन कुम्भयोनिवधेप्सया ॥ ७.१८५.७ ॥
ขอให้สาตยกิ เจ้าชายแห่งเกกัย และธนัญชัยผู้เป็นปาณฑพ รีบบุกเข้าไปอย่างรวดเร็ว โดยปรารถนาจะสังหารบุตรแห่งหม้อ (โทรณะ)
7.185.8
तथैव रथिनः सर्वे हस्त्यश्वं यच्च किञ्चन ।
पदाताश्च रणे द्रोणं पातयन्तु महारथम् ॥ ७.१८५.८ ॥
ในทำนองเดียวกัน ขอให้บรรดานักรบบนรถทั้งหมด ช้างและม้าและสิ่งใดก็ตามที่มี รวมทั้งทหารราบ ช่วยกันโค่นโทรณะผู้เป็นมหารถีลงในการรบ
7.185.9
तथाऽऽज्ञप्तास्तु ते सर्वे पाण्डवेन महात्मना ।
अभ्यद्रवन्त वेगेन कुम्भयोनिवधेप्सया ॥ ७.१८५.९ ॥
ทั้งหมดรับคำสั่งจากปาณฑพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่เช่นนั้น จึงพากันรีบบุกเข้าไปอย่างรวดเร็ว โดยปรารถนาจะสังหารบุตรแห่งหม้อ (โทรณะ)
7.185.10
आगच्छतस्तान्सहसा सर्वोद्योगेन पाण्डवान् ।
प्रतिजग्राह समरे द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ॥ ७.१८५.१० ॥
โทรณะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ถืออาวุธ ได้รับศึกกับปาณฑพเหล่านั้นในสงคราม เมื่อพวกเขากระโจนเข้ามาโดยพลันด้วยความพยายามเต็มกำลัง
7.185.11
ततो दुर्योधनो राजा सर्वोद्योगेन पाण्डवान् ।
अभ्यद्रवत्सुसङ्क्रुद्ध इच्छन्द्रोणस्य जीवितम् ॥ ७.१८५.११ ॥
ลำดับนั้น พระเจ้าทุรโยธน์ โกรธจัดยิ่งนัก ปรารถนาชีวิตของโทรณะ จึงบุกเข้าใส่ปาณฑพด้วยความพยายามเต็มที่
7.185.12
ततः प्रववृते युद्धं श्रान्तवाहनसैनिकम् ।
पाण्डवानां कुरूणां च गर्जतामितरेतरम् ॥ ७.१८५.१२ ॥
ลำดับนั้น การรบระหว่างปาณฑพกับเการพก็เริ่มขึ้น ทั้งยานพาหนะและทหารต่างอ่อนล้าแล้ว ฝ่ายหนึ่งคำรามใส่อีกฝ่ายหนึ่ง
7.185.13
निद्रान्धास्ते महाराज परिश्रान्ताश्च संयुगे ।
नाभ्यपद्यन्त समरे काञ्चिच्चेष्टां महारथाः ॥ ७.१८५.१३ ॥
โอ มหาราชา นักรบมหารถเหล่านั้นมืดบอดด้วยความง่วงนอนและอ่อนล้าอย่างยิ่งในสงคราม จึงไม่อาจทำการใดๆ ได้เลยในการต่อสู้
7.185.14
त्रियामा रजनी चैषा घोररूपा भयानका ।
सहस्रयामप्रतिमा बभूव प्राणहारिणी ॥ ७.१८५.१४ ॥
ราตรีนี้มีสามยาม กลายเป็นคืนที่น่าสะพรึงกลัว มีรูปลักษณ์น่ากลัวและน่าหวาดหวั่น เท่ากับพันยาม และพรากชีวิตไป
7.185.15
वध्यतां च तथा तेषां क्षतानां च विशेषतः ।
घोरा रात्रिः समाजज्ञे निद्रान्धानां विशेषतः ॥ ७.१८५.१५ ॥
สำหรับผู้ที่กำลังถูกฆ่า และสำหรับผู้บาดเจ็บ โดยเฉพาะผู้ที่มืดบอดด้วยความง่วงนอน คืนอันน่าสะพรึงนั้นถูกรู้สึกได้อย่างรุนแรงเป็นพิเศษ
7.185.16
सर्वे ह्यासन्निरुत्साहाः क्षत्रिया दीनचेतसः ।
तव चैव परेषां च गतास्त्रा विगतेषवः ॥ ७.१८५.१६ ॥
นักรบทั้งหมดหมดกำลังใจและจิตใจท้อแท้ ทั้งอาวุธและลูกศรของท่านและของศัตรูต่างก็หมดสิ้นแล้ว
7.185.17
ते तदा पारयन्तश्च भ्रमन्तश्च विशेषतः ।
स्वधर्ममनुपश्यन्तो न जहुः स्वामनीकिनीम् ॥ ७.१८५.१७ ॥
ลำดับนั้น พวกเขาอดทนและเดินเตร่ไปมาเป็นพิเศษ เฝ้ามองหน้าที่ของตน และไม่ละทิ้งกองทัพของตน
7.185.18
अस्त्राण्यन्ये समुत्सृज्य निद्रान्धाः शेरते जनाः ।
रथेष्वन्ये गजेष्वन्ये हयेष्वन्ये च भारत ॥ ७.१८५.१८ ॥
บางคนวางอาวุธลงแล้วมืดบอดด้วยความง่วงนอน จึงนอนลง บางคนนอนบนรถ บางคนนอนบนช้าง และบางคนนอนบนม้า โอ ภารตะ
7.185.19
निद्रान्धा नो बुबुधिरे काञ्चिच्चेष्टां नराधिप ।
तानन्ये समरे योधाः प्रेषयन्ति यमक्षयम् ॥ ७.१८५.१९ ॥
โอ เจ้าแห่งมนุษย์ ผู้ที่มืดบอดด้วยความง่วงนอนไม่รับรู้การเคลื่อนไหวใดๆ เลย ทหารอื่นๆ ในสงครามได้ส่งพวกเขาไปยังที่อยู่ของยม
7.185.20
स्वप्नायमानांस्त्वपरे परानतिविचेतसः ।
आत्मानं समरे जघ्नुः स्वानेव च परानपि ॥ ७.१८५.२० ॥
ส่วนบางคนจมอยู่ในความหลับและสับสนอย่างยิ่งในใจ ได้ทำร้ายตนเองในสงคราม ทั้งทำร้ายพวกเดียวกันและแม้แต่ศัตรู
7.185.21
नानावाचो विमुञ्चन्तो निद्रान्धास्ते महारणे ॥ ७.१८५.२१ ॥
พวกเขาถูกความง่วงบดบัง จึงร้องเปล่งถ้อยคำต่างๆ ในสนามรบอันยิ่งใหญ่นั้น
7.185.22
अस्माकं च महाराज परेभ्यो बहवो जनाः ।
योद्धव्यमिति तिष्ठन्तो निदासंरक्तलोचनाः ॥ ७.१८५.२२ ॥
ข้าแต่มหาราช ฝ่ายเราก็มีคนจำนวนมากเช่นกัน ที่ยืนคิดว่า 'เราต้องต่อสู้' ดวงตาแดงก่ำด้วยความง่วง เผชิญหน้ากับศัตรู
7.185.23
संसर्पन्तो रणे केचिन्निद्रान्धास्ते तथापरान् ।
जघ्रुः शूरा रणे शूरांस्तस्मिंस्तमसि दारुणे ॥ ७.१८५.२३ ॥
บางคนคลานเคลื่อนไปมาในสนามรบ ถูกความง่วงบดบัง ส่วนบางคนก็ฟาดฟันคนอื่นเช่นกัน ท่ามกลางความมืดอันน่าสะพรึงกลัวนั้น วีรบุรุษฟาดฟันวีรบุรุษ
7.185.24
हन्यमानमथात्मावनं परैश्च बहवो जनाः ।
नाभ्यजानन्त समरे निद्रया मोहिता भृशम् ॥ ७.१८५.२४ ॥
คนจำนวนมากถูกศัตรูฟาดฟัน กลับไม่รู้จักวิธีป้องกันตนเองในสนามรบ ถูกความง่วงทำให้หลงใหลอย่างยิ่ง จึงไม่รับรู้ถึงเรื่องนั้นเลย
7.185.25
तेषामेतादृशीं चेष्टां विज्ञाय पुरुषर्षभः ।
उवाच वाक्यं बीभत्सुरुच्चैः सन्नादयन्दिशः ॥ ७.१८५.२५ ॥
เมื่อพระอรชุน ผู้เป็นยอดบุรุษ เห็นท่าทีเช่นนั้นของพวกเขา ก็ตรัสถ้อยคำนี้ด้วยเสียงอันดัง ให้ก้องไปทั่วทุกทิศ
7.185.26
श्रान्ता भवन्तो निद्रान्धाः सर्व एव सवाहनाः ।
तमसा च वृते सैन्ये रजसा बहुलेन च ॥ ७.१८५.२६ ॥
พวกท่านทุกคนเหนื่อยล้า ถูกความง่วงบดบัง ทั้งตัวท่านและพาหนะ และกองทัพก็ถูกความมืดและฝุ่นละอองหนาแน่นห่อหุ้มอยู่
7.185.27
ते यूयं यदि मन्यध्वमुपारमत सैनिकाः ।
निमीलयत चात्रैव रणभूमौ मुहूर्तकम् ॥ ७.१८५.२७ ॥
ทหารทั้งหลาย หากพวกท่านเห็นพ้องเช่นนั้น ก็จงหยุดการรบ และหลับตาลงชั่วขณะที่นี่ ในสนามรบนี้เอง
7.185.28
ततो विनिद्रा विश्रान्ताश्चन्द्रमस्युदिते पुनः ।
संसाधयिष्यथान्योन्यं स्वर्गाय कुरुपाण्डवाः ॥ ७.१८५.२८ ॥
ครั้นแล้ว เมื่อพ้นจากความง่วงและได้พักผ่อน เมื่อพระจันทร์ขึ้นแล้ว ข้าแต่ชาวกุรุและปาณฑพ พวกท่านก็จะกลับมาพยายามทำลายกันและกันอีกครั้ง เพื่อให้ได้สวรรค์
7.185.29
तद्वचः सर्वधर्मज्ञा धार्मिकस्य विशाम्पते ।
अरोचयन्त सैन्यानि तथा चान्योन्यमब्रुवन् ॥ ७.१८५.२९ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ กองทัพทั้งหลายผู้รู้ธรรมทั้งปวง เห็นชอบด้วยถ้อยคำของผู้มีธรรมนั้น และกล่าวแก่กันและกันดังนี้
7.185.30
चुक्रुशुः कर्णकर्णेनि तथा दुर्योधनेति च ।
उपारमत पाण्डूनां विरता हि वरूथिनी ॥ ७.१८५.३० ॥
พวกเขาร้องเรียกว่า "กรรณะ กรรณะ" และ "ทุรโยธน์" กองทัพปาณฑพก็หยุดรุกคืบ เพราะถอยกลับแล้ว
7.185.31
तथा विक्रोशमानस्य फल्गुनस्य ततस्ततः ।
उपारमत पाण्डूनां सेना तव च भारत ॥ ७.१८५.३१ ॥
ขณะที่พระอรชุนร้องเรียกอยู่ทั่วไปเช่นนั้น กองทัพปาณฑพและกองทัพของท่านก็หยุดลง ข้าแต่ภรตะ
7.185.32
तामस्य वाचं देवाश्च ऋषयश्च महात्मनः ।
सर्वसैन्यानि चाक्षुद्रां प्रहृष्टाः प्रत्यपूजयन् ॥ ७.१८५.३२ ॥
ถ้อยคำอันประเสริฐของผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่นั้น เทวดาและฤๅษี รวมทั้งกองทัพทั้งปวง ต่างยินดีและตอบรับด้วยการยกย่องบูชา
7.185.33
तत्सम्पूज्य वचोऽक्रूरं सर्वसैन्यानि भारत ।
मुहूर्तमस्वपन्राजञ्श्रान्तानि भरतर्षभ ॥ ७.१८५.३३ ॥
ครั้นยกย่องถ้อยคำอ่อนโยนนั้นแล้ว กองทัพทั้งปวง ข้าแต่ภรตะ ข้าแต่พระราชา ข้าแต่ภรตะผู้ประเสริฐ ต่างพักผ่อนชั่วขณะเพราะความเหนื่อยล้า
7.185.34
सा तु सम्प्राप्य विश्रामं ध्वजिनी तव भारत ।
सुखमाप्तवती वीरमर्जुनं प्रत्यपूजयत् ॥ ७.१८५.३४ ॥
กองทัพของท่าน ข้าแต่ภรตะ ครั้นได้พักผ่อนแล้ว ก็รู้สึกสบาย และยกย่องบูชาวีรบุรุษอรชุนตอบ
7.185.35
त्वयि वेदास्तथास्त्राणि त्वयि बुद्धिपराक्रमौ ।
धर्मस्त्वयि महाबाहो दया भूतेषु चानघ ॥ ७.१८५.३५ ॥
ในท่านมีพระเวทและอาวุธทั้งหลาย ในท่านมีปัญญาและความกล้าหาญ ในท่านมีธรรม ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง และในท่านมีความเมตตาต่อสรรพสัตว์ ข้าแต่ผู้ปราศจากบาป
7.185.36
यच्चाश्वस्तास्तवेच्छामः शर्म पार्थ तदस्तु ते ।
मनसश्च प्रियानर्थान्वीर क्षिप्रमवाप्नुहि ॥ ७.१८५.३६ ॥
และความสงบสุขใดที่เราปรารถนาให้แก่ท่าน หลังจากได้รับการปลอบประโลมแล้ว ขอให้ความสงบนั้นจงเป็นของท่าน ข้าแต่บุตรของพฤถา ข้าแต่วีรบุรุษ ขอให้ท่านได้สิ่งอันเป็นที่รักของจิตใจอย่างรวดเร็วเถิด
7.185.37
इति ते तं नरव्याघ्रं प्रशंसन्तो महारथाः ।
निद्रया समवाक्षिप्तास्तूष्णीमासन्विशाम्पते ॥ ७.१८५.३७ ॥
เมื่อมหารถีเหล่านั้นสรรเสริญยอดบุรุษผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ดังนี้แล้ว ก็ถูกความง่วงครอบงำ จึงนิ่งเงียบไป ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน
7.185.38
वीरा वारणकुम्भेषु सुषुपुर्युद्धकर्शिताः ।
रात्रौ रतिपरिश्रान्ताः कामिनीनां कुचेष्विव ॥ ७.१८५.३८ ॥
เหล่าวีรบุรุษที่อ่อนล้าจากการรบ ต่างหลับไปบนหัวช้างทั้งหลาย เหมือนชายที่เหนื่อยล้าจากการร่วมรักตลอดคืน หลับไปบนอกของสตรี
7.185.39
अश्वपृष्ठेषु चाप्यन्ये रथनीडेषु चापरे ।
गजस्कन्धगताश्चान्ये शेरते चापरे क्षितौ ॥ ७.१८५.३९ ॥
บางคนหลับบนหลังม้า บางคนหลับในที่นั่งรถศึก บางคนหลับบนบ่าช้าง และบางคนหลับบนพื้นดิน
7.185.40
सायुधाः सगदाश्चैव सखङ्गाः सपरश्वथाः ।
सप्रासकवचाश्चान्ये नराः सुप्ताः पृथक्पृथक् ॥ ७.१८५.४० ॥
ยังมีบุรุษอื่นๆ ที่ถือศัสตราวุธ ทั้งตะบอง ดาบ ขวาน หอก และเกราะ ต่างหลับกันคนละที่
7.185.41
गजास्ते पन्नगाभोगैर्हस्तैर्भूरेणुगुण्ठितैः ।
निद्रान्धा वसुधां चक्रुर्घ्राणनिः श्वासशीतलाम् ॥ ७.१८५.४१ ॥
ช้างเหล่านั้น งวงม้วนคล้ายงูใหญ่ มีฝุ่นดินคลุมทั่วร่าง ตาพร่าด้วยการหลับใหล ได้ทำให้พื้นแผ่นดินเย็นลงด้วยลมหายใจจากรูจมูก
7.185.42
सुप्ताः शुशुभिरे तत्र निःश्वसन्तो महीतले ।
विकीर्णा गिरयो यद्वन्निःश्वसद्भिर्महोरगैः ॥ ७.१८५.४२ ॥
ที่นั่น พวกมันนอนหลับอยู่บนพื้นดิน หายใจอยู่ ดูงดงามคล้ายภูเขาที่งูใหญ่ซึ่งกำลังหายใจทำให้กระจัดกระจายไป
7.185.43
समां च विषमां चक्रुः खुराग्रैर्विकृतां महीम् ।
हयाः काञ्चनयोक्त्रास्ते केसरालम्बिभिर्युगैः।
सुषुपुस्तत्र राजेन्द्र युक्ता वाहेषु सर्वशः ॥ ७.१८५.४३ ॥
ที่นั่น ม้าทั้งหลายใช้ปลายกีบทำให้พื้นดินที่ราบและขรุขระแหว่งเว้า ม้าเหล่านั้นสวมบังเหียนทอง ผูกติดกับรถศึก โอ จอมกษัตริย์ นอนอยู่ทุกหนทุกแห่ง มีแผงคอห้อยลง
7.185.44
एवं हयाश्च नागाश्च योधाश्च भरतर्पभ ।
युद्धाद्विरम्य सुषुपुः श्रमेण महताऽन्विताः ॥ ७.१८५.४४ ॥
ดังนี้ ม้า ช้าง และนักรบทั้งหลาย โอ ผู้เป็นยอดแห่งภรตะ เมื่อหยุดรบแล้ว ต่างก็นอนหลับ ถูกความอ่อนล้าอย่างยิ่งครอบงำ
7.185.45
तत्तथा निद्रया भग्नं तद्बभौ निःस्वनं बलम् ।
कुशलैः शिल्पिभिर्न्यस्तं पटे चित्रमिवाद्भुतम् ॥ ७.१८५.४५ ॥
กองทัพที่ถูกการหลับใหลทำให้ขาดสติและเงียบงันนั้น ส่องประกายเหมือนภาพวาดอันน่าอัศจรรย์ที่ช่างฝีมือเชี่ยวชาญวางไว้บนผืนผ้า
7.185.46
ते क्षत्रियाः कुण्डलिनो युवानः ।
परस्परं सायकविक्षताङ्गाः।
कुम्भेषु लीनाः सुषुपुर्गजानां ।
कुचेषु लग्ना इव कामिनीनाम् ॥ ७.१८५.४६ ॥
นักรบหนุ่มเหล่านั้น สวมตุ้มหู มีแขนขาบาดเจ็บจากลูกศรของกันและกัน นอนหลับเกาะติดอยู่กับหัวช้าง เหมือนเกาะติดอยู่กับหน้าอกของสตรีผู้รัก
7.185.47
ततः कुमुदनाथेन कामिनीगण्डपाण्डुना ।
नेत्रानन्देन चन्द्रेण माहेन्द्री दिगलङ्कृता ॥ ७.१८५.४७ ॥
จากนั้น ทิศตะวันออกก็ได้รับการประดับด้วยพระจันทร์ ผู้เป็นเจ้าแห่งดอกบัวสาย มีสีซีดเหมือนแก้มของสตรีงาม เป็นที่ชื่นตาชื่นใจ
7.185.48
दशशताक्षककुब्दरिनिःसृतः ।
किरणकेसरभासुरपिञ्जरः।
तिमिरवारणवृथविदारणः ।
समुदियादुदयाचलकेसरी ॥ ७.१८५.४८ ॥
ขอให้สิงโตแห่งภูเขายามอรุณรุ่ง ผุดขึ้นมาจากทิศของผู้มีพันตา มีสีเหลืองทองสุกใส มีแผงคือรัศมี ฉีกขาดฝูงช้างที่คือความมืด ขอให้มันขึ้นมาเถิด
7.185.49
हरवृषोत्तमगात्रसमद्युतिः ।
स्मरशरासनपूर्णसमप्रभः।
नववधृस्मितचारुमनोहरः ।
प्रविसृतः कुमुदाकरबान्धवः ॥ ७.१८५.४९ ॥
สว่างเหมือนร่างของวัวตัวประเสริฐแห่งพระศิวะ สุกใสเหมือนคันศรของกามเทพที่ดึงเต็มที่ งดงามและน่ารักเหมือนรอยยิ้มของเจ้าสาวใหม่ มิตรของสระบัว คือพระจันทร์ ได้โผล่ขึ้นมา
7.185.50
ततो मुहूर्ताद्भगवान्पुरस्ताच्छशलक्षणः ।
अरुणं दर्शयामास ग्रसञ्ज्योतिः प्रभां प्रभुः ॥ ७.१८५.५० ॥
ต่อมา หลังจากครู่หนึ่ง ทางทิศตะวันออก พระผู้ทรงพระภาค ผู้มีเครื่องหมายเป็นกระต่าย ได้แสดงแสงสีแดงของอรุณ ผู้เป็นเจ้ากลืนรัศมีแห่งแสงสว่างไว้
7.185.51
अरुणस्य तु तस्यानु जातरूपसमप्रभम् ।
रश्मिजालं महच्चन्द्रो मन्दं मन्दमवासृजत् ॥ ७.१८५.५१ ॥
หลังแสงสีแดงของอรุณนั้น พระจันทร์ค่อย ๆ ปล่อยตาข่ายรัศมีอันยิ่งใหญ่ออกมาอย่างช้า ๆ มีความสว่างเทียบเท่าทองคำ
7.185.52
उत्सारयन्तः प्रभया तमस्ते चन्द्ररश्मयः ।
पर्यगच्छञ्छनैः सर्वा दिशः खं च क्षितिं तथा ॥ ७.१८५.५२ ॥
รัศมีจันทร์เหล่านั้นขับไล่ความมืดด้วยแสงของตน ค่อย ๆ แผ่ไปทั่วทุกทิศ ท้องฟ้า และพื้นดินเช่นกัน
7.185.53
ततो मुहूर्ताद्भुवनं ज्योतिर्भूतमिवाभवत् ।
अप्रख्यमप्रकाशं च जगामाशु तमस्तथा ॥ ७.१८५.५३ ॥
จากนั้น หลังจากครู่หนึ่ง โลกก็กลายเป็นราวกับทำด้วยแสงสว่าง ความมืดที่ไม่ปรากฏรูปและไร้แสงก็พลันจากไปเช่นกัน
7.185.54
प्रतिप्रकाशिते लोके दिवाभूते निशाकरे ।
विचेरुर्न विचेरुश्च राजन्नक्तञ्चरास्ततः ॥ ७.१८५.५४ ॥
เมื่อโลกถูกส่องสว่างตอบรับ และพระจันทร์ผู้สร้างความสว่างในราตรีได้ทำให้เป็นดุจกลางวัน โอ กษัตริย์ ผู้เที่ยวไปในราตรีก็หยุดเที่ยวเดินไป ไม่เดินไปไหนอีก
7.185.55
बोध्यमानं तु तत्सैन्यं राजंश्चन्द्रस्य रश्मिभिः ।
बुबुधे शतपत्राणां वनं सूर्यांशुभिर्यथा ॥ ७.१८५.५५ ॥
โอ กษัตริย์ กองทัพนั้นถูกปลุกให้ตื่นด้วยรัศมีของพระจันทร์ จึงตื่นขึ้น เหมือนป่าบัวร้อยกลีบที่ตื่นขึ้นเมื่อถูกรัศมีของพระอาทิตย์
7.185.56
यथा चन्द्रोदयोद्धूतः क्षुभितः सागरोऽभवत् ।
तथा चन्द्रोदयोद्धूतः क्षुभितश्च बलार्णवः ॥ ७.१८५.५६ ॥
เหมือนมหาสมุทรที่ถูกพระจันทร์ขึ้นกระตุ้นให้ปั่นป่วน ฉันใด มหาสมุทรแห่งกองทัพก็ถูกพระจันทร์ขึ้นกระตุ้นให้ปั่นป่วนฉันนั้น
7.185.57
ततः प्रववृते युद्धं पुनरेव विशाम्पते ।
लोके लोकविनाशाय परं लोकमभीप्सताम् ॥ ७.१८५.५७ ॥
จากนั้น โอ เจ้าแห่งมนุษย์ การรบก็เริ่มขึ้นอีกครั้ง ในโลก เพื่อทำลายโลก โดยผู้ปรารถนาอาณาจักรอันสูงสุด