മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.185
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.185.1
व्यासेनैवमथोक्तस्तु धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
स्वयं कर्णवधाद्वीरो निवृत्तो भरतर्षभ ॥ ७.१८५.१ ॥
വ്യാസൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ധർമ്മരാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ, വീരൻ, സ്വയം കർണ്ണവധത്തിൽനിന്ന് പിന്മാറി, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
7.185.2
घटोत्कचे तु निहते सूतपुत्रेण ता निशाम् ।
दुःखामर्षवशं प्राप्तो धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ७.१८५.२ ॥
ഘടോത്കചൻ സൂതപുത്രനാൽ (കർണ്ണനാൽ) കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, ആ രാത്രി ധർമ്മരാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ ദുഃഖത്തിനും കോപത്തിനും വശപ്പെട്ടു.
7.185.3
दृष्ट्वा भीमेन महतीं वार्यमाणां चमूं तव ।
धृष्टद्युम्नमुवाचेदं कुम्भयोनिं निवारय ॥ ७.१८५.३ ॥
ഭീമനാൽ തടയപ്പെടുന്ന നിന്റെ മഹത്തായ സൈന്യത്തെ കണ്ട്, അവൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "കുംഭയോനിയെ (ദ്രോണനെ) തടയുക."
7.185.4
त्वं हि द्रोणविनाशाय समुत्पन्नो हुताशनात् ।
सशरः कवची खङ्गी धन्वी च परतापनः।
अभिद्रव रणे हृष्टो मा च ते भीः कथञ्चन ॥ ७.१८५.४ ॥
നീ ദ്രോണനെ നശിപ്പിക്കാനായി അഗ്നിയിൽനിന്ന് ജനിച്ചവനാണ്. അമ്പും കവചവും വാളും വില്ലും ധരിച്ച്, ശത്രുക്കളെ ചുടുന്നവനേ, യുദ്ധത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ മുന്നേറുക; നിനക്ക് ഒരിക്കലും ഭയം വേണ്ട.
7.185.5
जनमेजयः शिखण्डी च दौर्मुखिश्च यशोधरः ।
अभिद्रवन्तु संहृष्टाः कुम्भयोनिं समन्ततः ॥ ७.१८५.५ ॥
ജനമേജയൻ, ശിഖണ്ഡി, ദൗർമുഖി, യശോധരൻ — സന്തോഷത്തോടെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിൽനിന്നും കുംഭയോനിയെ (ദ്രോണനെ) ആക്രമിക്കട്ടെ.
7.185.6
नकुलः सहदेवश्च द्रौपदेयाः प्रभद्रकाः ।
द्रुपदश्च विराटश्च पुत्रभातृसमन्वितौ ॥ ७.१८५.६ ॥
നകുലൻ, സഹദേവൻ, ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാർ, പ്രഭദ്രകർ — ദ്രുപദനും വിരാടനും, തങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരും സഹോദരന്മാരുമായി ചേർന്ന്.
7.185.7
सात्यकिः केकयाश्चैव पाण्डवश्च धनञ्जयः ।
अभिद्रवन्तु वेगेन कुम्भयोनिवधेप्सया ॥ ७.१८५.७ ॥
സാത്യകിയും കേകയരും പാണ്ഡവനായ ധനഞ്ജയനും കുംഭയോനിയെ (ദ്രോണനെ) വധിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ വേഗത്തിൽ ആക്രമിക്കട്ടെ.
7.185.8
तथैव रथिनः सर्वे हस्त्यश्वं यच्च किञ्चन ।
पदाताश्च रणे द्रोणं पातयन्तु महारथम् ॥ ७.१८५.८ ॥
അതുപോലെ എല്ലാ രഥികളും ആനകളും കുതിരകളും മറ്റെന്തുമുള്ളവയും കാലാൾപ്പടയും യുദ്ധത്തിൽ മഹാരഥനായ ദ്രോണനെ വീഴ്ത്തട്ടെ.
7.185.9
तथाऽऽज्ञप्तास्तु ते सर्वे पाण्डवेन महात्मना ।
अभ्यद्रवन्त वेगेन कुम्भयोनिवधेप्सया ॥ ७.१८५.९ ॥
മഹാത്മാവായ പാണ്ഡവൻ ഇങ്ങനെ ആജ്ഞാപിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അവരെല്ലാം കുംഭയോനിയെ വധിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ വേഗത്തിൽ ആക്രമിച്ചു.
7.185.10
आगच्छतस्तान्सहसा सर्वोद्योगेन पाण्डवान् ।
प्रतिजग्राह समरे द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ॥ ७.१८५.१० ॥
സർവശക്തിയോടെ പെട്ടെന്ന് വന്നുകൊണ്ടിരുന്ന ആ പാണ്ഡവരെ ആയുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണൻ യുദ്ധത്തിൽ തടഞ്ഞു.
7.185.11
ततो दुर्योधनो राजा सर्वोद्योगेन पाण्डवान् ।
अभ्यद्रवत्सुसङ्क्रुद्ध इच्छन्द्रोणस्य जीवितम् ॥ ७.१८५.११ ॥
പിന്നെ രാജാവായ ദുര്യോധനൻ അതിയായ കോപത്തോടെ ദ്രോണന്റെ ജീവൻ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് സർവശക്തിയോടെ പാണ്ഡവർക്കു നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.
7.185.12
ततः प्रववृते युद्धं श्रान्तवाहनसैनिकम् ।
पाण्डवानां कुरूणां च गर्जतामितरेतरम् ॥ ७.१८५.१२ ॥
പിന്നെ പാണ്ഡവരും കൗരവരും തമ്മിൽ യുദ്ധം തുടങ്ങി; വാഹനങ്ങളും സൈനികരും ക്ഷീണിച്ചിരുന്നു, ഇരുവരും പരസ്പരം ഗർജിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
7.185.13
निद्रान्धास्ते महाराज परिश्रान्ताश्च संयुगे ।
नाभ्यपद्यन्त समरे काञ्चिच्चेष्टां महारथाः ॥ ७.१८५.१३ ॥
മഹാരാജാവേ, ഉറക്കത്താൽ അന്ധരായ, യുദ്ധത്തിൽ തീർത്തും ക്ഷീണിതരായ ആ മഹാരഥന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ യാതൊരു ശ്രമവും നടത്തിയില്ല.
7.185.14
त्रियामा रजनी चैषा घोररूपा भयानका ।
सहस्रयामप्रतिमा बभूव प्राणहारिणी ॥ ७.१८५.१४ ॥
ഈ മൂന്നു യാമങ്ങളുള്ള രാത്രി ഭയങ്കരവും ഭീതിദവുമായി, ആയിരം യാമങ്ങൾക്കു തുല്യമായി, ജീവനെടുക്കുന്നതായിത്തീർന്നു.
7.185.15
वध्यतां च तथा तेषां क्षतानां च विशेषतः ।
घोरा रात्रिः समाजज्ञे निद्रान्धानां विशेषतः ॥ ७.१८५.१५ ॥
വധിക്കപ്പെടുന്നവർക്കും മുറിവേറ്റവർക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് ഉറക്കത്താൽ അന്ധരായവർക്കും ആ ഭയങ്കര രാത്രി വിശേഷിച്ചും അനുഭവപ്പെട്ടു.
7.185.16
सर्वे ह्यासन्निरुत्साहाः क्षत्रिया दीनचेतसः ।
तव चैव परेषां च गतास्त्रा विगतेषवः ॥ ७.१८५.१६ ॥
എല്ലാ ക്ഷത്രിയരും ഉത്സാഹം നഷ്ടപ്പെട്ട് ദീനമനസ്കരായി; നിങ്ങളുടേതും ശത്രുക്കളുടേതുമായ ആയുധങ്ങളും അമ്പുകളും നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു.
7.185.17
ते तदा पारयन्तश्च भ्रमन्तश्च विशेषतः ।
स्वधर्ममनुपश्यन्तो न जहुः स्वामनीकिनीम् ॥ ७.१८५.१७ ॥
അവർ അപ്പോൾ ക്ലേശിച്ചു നിന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് അലഞ്ഞുനടന്നുകൊണ്ട്, സ്വധർമ്മം ഓർമ്മിച്ച്, തങ്ങളുടെ സേനയെ ഉപേക്ഷിച്ചില്ല.
7.185.18
अस्त्राण्यन्ये समुत्सृज्य निद्रान्धाः शेरते जनाः ।
रथेष्वन्ये गजेष्वन्ये हयेष्वन्ये च भारत ॥ ७.१८५.१८ ॥
ചിലർ ആയുധങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, ഉറക്കത്താൽ അന്ധരായി കിടന്നുറങ്ങി; ചിലർ രഥങ്ങളിലും, ചിലർ ആനകളിലും, ചിലർ കുതിരകളിലും, ഓ ഭാരതാ.
7.185.19
निद्रान्धा नो बुबुधिरे काञ्चिच्चेष्टां नराधिप ।
तानन्ये समरे योधाः प्रेषयन्ति यमक्षयम् ॥ ७.१८५.१९ ॥
രാജാവേ, ഉറക്കത്താൽ അന്ധരായവർ ഒരു ചലനവും തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല. മറ്റ് യോദ്ധാക്കൾ യുദ്ധത്തിൽ അവരെ യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു.
7.185.20
स्वप्नायमानांस्त्वपरे परानतिविचेतसः ।
आत्मानं समरे जघ्नुः स्वानेव च परानपि ॥ ७.१८५.२० ॥
എന്നാൽ ഉറക്കത്തിൽ മുങ്ങി മനസ്സ് പൂർണമായി ആശയക്കുഴപ്പത്തിലായ മറ്റുള്ളവർ യുദ്ധത്തിൽ സ്വയത്തെയും സ്വന്തക്കാരെയും ശത്രുക്കളെയും പ്രഹരിച്ചു.
7.185.21
नानावाचो विमुञ्चन्तो निद्रान्धास्ते महारणे ॥ ७.१८५.२१ ॥
ഉറക്കത്താൽ അന്ധരായ അവർ ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ പലതരം വാക്കുകൾ ഉരിയാടിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
7.185.22
अस्माकं च महाराज परेभ्यो बहवो जनाः ।
योद्धव्यमिति तिष्ठन्तो निदासंरक्तलोचनाः ॥ ७.१८५.२२ ॥
മഹാരാജാവേ, നമ്മുടെ പക്ഷത്തും പലരും 'യുദ്ധം ചെയ്യണം' എന്ന് കരുതി നിന്നു; ഉറക്കത്താൽ അവരുടെ കണ്ണുകൾ ചുവന്നിരുന്നു.
7.185.23
संसर्पन्तो रणे केचिन्निद्रान्धास्ते तथापरान् ।
जघ्रुः शूरा रणे शूरांस्तस्मिंस्तमसि दारुणे ॥ ७.१८५.२३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഇഴഞ്ഞു നീങ്ങിയ ചിലർ ഉറക്കത്താൽ അന്ധരായി; അതുപോലെ അവർ മറ്റുള്ളവരെ പ്രഹരിച്ചു. ആ ഭയങ്കര ഇരുട്ടിൽ വീരന്മാർ വീരന്മാരെ കൊന്നു.
7.185.24
हन्यमानमथात्मावनं परैश्च बहवो जनाः ।
नाभ्यजानन्त समरे निद्रया मोहिता भृशम् ॥ ७.१८५.२४ ॥
ശത്രുക്കളാൽ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ട പലരും യുദ്ധത്തിൽ സ്വയം രക്ഷിക്കുന്ന വഴി തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല; ഉറക്കത്താൽ അവർ പൂർണമായി മോഹിതരായിരുന്നു.
7.185.25
तेषामेतादृशीं चेष्टां विज्ञाय पुरुषर्षभः ।
उवाच वाक्यं बीभत्सुरुच्चैः सन्नादयन्दिशः ॥ ७.१८५.२५ ॥
അവരുടെ ഇത്തരം അവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കിയ പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ ബീഭത്സു (അർജുനൻ) ദിക്കുകളെ മുഴക്കിക്കൊണ്ട് ഉറക്കെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
7.185.26
श्रान्ता भवन्तो निद्रान्धाः सर्व एव सवाहनाः ।
तमसा च वृते सैन्ये रजसा बहुलेन च ॥ ७.१८५.२६ ॥
നിങ്ങളെല്ലാവരും ക്ഷീണിച്ചും ഉറക്കംകൊണ്ട് അന്ധരായും വാഹനങ്ങളോടുകൂടിയും ഇരിക്കുന്നു; സൈന്യം ഇരുട്ടും കനത്ത പൊടിയും കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
7.185.27
ते यूयं यदि मन्यध्वमुपारमत सैनिकाः ।
निमीलयत चात्रैव रणभूमौ मुहूर्तकम् ॥ ७.१८५.२७ ॥
സൈനികരേ, നിങ്ങൾക്ക് അങ്ങനെ തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ യുദ്ധം നിർത്തുക; ഇവിടെ, യുദ്ധഭൂമിയിൽത്തന്നെ ഒരു നിമിഷം കണ്ണടയ്ക്കുക.
7.185.28
ततो विनिद्रा विश्रान्ताश्चन्द्रमस्युदिते पुनः ।
संसाधयिष्यथान्योन्यं स्वर्गाय कुरुपाण्डवाः ॥ ७.१८५.२८ ॥
അപ്പോൾ ഉറക്കം വിട്ട് വിശ്രമിച്ചശേഷം, ചന്ദ്രൻ ഉദിച്ചാൽ, കുരു-പാണ്ഡവരേ, നിങ്ങൾ വീണ്ടും സ്വർഗ്ഗത്തിനായി പരസ്പരം പോരാടും.
7.185.29
तद्वचः सर्वधर्मज्ञा धार्मिकस्य विशाम्पते ।
अरोचयन्त सैन्यानि तथा चान्योन्यमब्रुवन् ॥ ७.१८५.२९ ॥
ജനാധിപാ, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും അറിയുന്ന ആ സൈന്യങ്ങൾ ധാർമ്മികനായവന്റെ ആ വാക്ക് അംഗീകരിച്ചു; അങ്ങനെതന്നെ അവർ പരസ്പരം പറഞ്ഞു.
7.185.30
चुक्रुशुः कर्णकर्णेनि तथा दुर्योधनेति च ।
उपारमत पाण्डूनां विरता हि वरूथिनी ॥ ७.१८५.३० ॥
"കർണ്ണാ, കർണ്ണാ" എന്നും "ദുര്യോധനാ" എന്നും അവർ വിളിച്ചുകൂവി; പാണ്ഡവരുടെ സേന വിരമിച്ചു നിന്നു.
7.185.31
तथा विक्रोशमानस्य फल्गुनस्य ततस्ततः ।
उपारमत पाण्डूनां सेना तव च भारत ॥ ७.१८५.३१ ॥
അങ്ങനെ അർജുനൻ ചുറ്റും ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, പാണ്ഡവസേനയും നിന്റെ സേനയും നിന്നു, ഹേ ഭാരതാ.
7.185.32
तामस्य वाचं देवाश्च ऋषयश्च महात्मनः ।
सर्वसैन्यानि चाक्षुद्रां प्रहृष्टाः प्रत्यपूजयन् ॥ ७.१८५.३२ ॥
ആ മഹാത്മാവിന്റെ ഉദാത്തമായ വാക്കിനെ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും എല്ലാ സൈന്യങ്ങളും സന്തോഷത്തോടെ ബഹുമാനിച്ചു.
7.185.33
तत्सम्पूज्य वचोऽक्रूरं सर्वसैन्यानि भारत ।
मुहूर्तमस्वपन्राजञ्श्रान्तानि भरतर्षभ ॥ ७.१८५.३३ ॥
ആ സൗമ്യവാക്കിനെ ബഹുമാനിച്ച് എല്ലാ സൈന്യങ്ങളും ക്ഷീണിതരായി ഒരു നിമിഷം ഉറങ്ങി — ഹേ രാജൻ, ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
7.185.34
सा तु सम्प्राप्य विश्रामं ध्वजिनी तव भारत ।
सुखमाप्तवती वीरमर्जुनं प्रत्यपूजयत् ॥ ७.१८५.३४ ॥
നിന്റെ സേന വിശ്രമം നേടി, ഹേ ഭാരതാ, സുഖം പ്രാപിച്ചു, വീരനായ അർജുനനെ ബഹുമാനിച്ചു.
7.185.35
त्वयि वेदास्तथास्त्राणि त्वयि बुद्धिपराक्रमौ ।
धर्मस्त्वयि महाबाहो दया भूतेषु चानघ ॥ ७.१८५.३५ ॥
നിന്നിൽ വേദങ്ങളും അസ്ത്രങ്ങളും ഉണ്ട്; നിന്നിൽ ബുദ്ധിയും പരാക്രമവും ഉണ്ട്; ഹേ മഹാബാഹോ, നിന്നിൽ ധർമ്മമുണ്ട്; ഹേ നിഷ്കളങ്കാ, ജീവജാലങ്ങളോട് ദയയുണ്ട്.
7.185.36
यच्चाश्वस्तास्तवेच्छामः शर्म पार्थ तदस्तु ते ।
मनसश्च प्रियानर्थान्वीर क्षिप्रमवाप्नुहि ॥ ७.१८५.३६ ॥
ആശ്വസിച്ച് ഞങ്ങൾ നിനക്കായി ആഗ്രഹിക്കുന്ന ശാന്തി നിനക്കുണ്ടാകട്ടെ, ഹേ പാർഥാ; ഹേ വീരാ, നിന്റെ മനസ്സിന് പ്രിയമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾ വേഗം നേടുക.
7.185.37
इति ते तं नरव्याघ्रं प्रशंसन्तो महारथाः ।
निद्रया समवाक्षिप्तास्तूष्णीमासन्विशाम्पते ॥ ७.१८५.३७ ॥
ഇങ്ങനെ ആ നരവ്യാഘ്രനെ പ്രശംസിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന മഹാരഥന്മാർ ഉറക്കത്താൽ മൂടപ്പെട്ട് മൗനമായി, ഹേ പ്രജാപതേ.
7.185.38
वीरा वारणकुम्भेषु सुषुपुर्युद्धकर्शिताः ।
रात्रौ रतिपरिश्रान्ताः कामिनीनां कुचेष्विव ॥ ७.१८५.३८ ॥
യുദ്ധത്താൽ ക്ഷീണിച്ച വീരന്മാർ ആനകളുടെ കുംഭസ്ഥലങ്ങളിൽ ഉറങ്ങി, രാത്രിയിൽ രതിയാൽ തളർന്ന കാമിനികളുടെ മാറിടങ്ങളിൽ എന്നപോലെ.
7.185.39
अश्वपृष्ठेषु चाप्यन्ये रथनीडेषु चापरे ।
गजस्कन्धगताश्चान्ये शेरते चापरे क्षितौ ॥ ७.१८५.३९ ॥
ചിലർ കുതിരകളുടെ പുറത്തും, ചിലർ രഥാസനങ്ങളിലും, ചിലർ ആനയുടെ തോളിലും, മറ്റു ചിലർ നിലത്തും ഉറങ്ങി.
7.185.40
सायुधाः सगदाश्चैव सखङ्गाः सपरश्वथाः ।
सप्रासकवचाश्चान्ये नराः सुप्ताः पृथक्पृथक् ॥ ७.१८५.४० ॥
ആയുധങ്ങളോടും ഗദകളോടും വാളുകളോടും മഴുകളോടും കുന്തങ്ങളോടും കവചങ്ങളോടും കൂടിയ മറ്റു നരന്മാർ വേറിട്ടു ഉറങ്ങി.
7.185.41
गजास्ते पन्नगाभोगैर्हस्तैर्भूरेणुगुण्ठितैः ।
निद्रान्धा वसुधां चक्रुर्घ्राणनिः श्वासशीतलाम् ॥ ७.१८५.४१ ॥
പാമ്പുകളെപ്പോലെ ചുരുണ്ട തുമ്പിക്കൈകളും ഭൂമിയിലെ പൊടിയാൽ മൂടപ്പെട്ടതുമായ ആ ആനകൾ ഉറക്കത്താൽ അന്ധരായി മൂക്കിലെ ശ്വാസത്താൽ ഭൂമിയെ തണുപ്പിച്ചു.
7.185.42
सुप्ताः शुशुभिरे तत्र निःश्वसन्तो महीतले ।
विकीर्णा गिरयो यद्वन्निःश्वसद्भिर्महोरगैः ॥ ७.१८५.४२ ॥
അവിടെ ഭൂതലത്തിൽ ഉറങ്ങി ശ്വസിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നവർ, മഹാസർപ്പങ്ങൾ ശ്വസിക്കുമ്പോൾ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന പർവതങ്ങൾ പോലെ ശോഭിച്ചു.
7.185.43
समां च विषमां चक्रुः खुराग्रैर्विकृतां महीम् ।
हयाः काञ्चनयोक्त्रास्ते केसरालम्बिभिर्युगैः।
सुषुपुस्तत्र राजेन्द्र युक्ता वाहेषु सर्वशः ॥ ७.१८५.४३ ॥
അവിടെ കുതിരകൾ തങ്ങളുടെ കുളമ്പിന്റെ അഗ്രങ്ങളാൽ സമവും വിഷമവുമായ ഭൂമിയെ വികൃതമാക്കി; സ്വർണ്ണക്കടിഞ്ഞാണുള്ള ആ കുതിരകൾ, ഓ രാജേന്ദ്രാ, രഥങ്ങളിൽ പൂട്ടപ്പെട്ടവയായി, കഴുത്തിലെ രോമം തൂങ്ങിക്കിടക്കെ, എല്ലായിടത്തും ഉറങ്ങി.
7.185.44
एवं हयाश्च नागाश्च योधाश्च भरतर्पभ ।
युद्धाद्विरम्य सुषुपुः श्रमेण महताऽन्विताः ॥ ७.१८५.४४ ॥
ഇങ്ങനെ കുതിരകളും ആനകളും യോദ്ധാക്കളും, ഓ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച്, വലിയ ക്ഷീണത്തോടെ ഉറങ്ങി.
7.185.45
तत्तथा निद्रया भग्नं तद्बभौ निःस्वनं बलम् ।
कुशलैः शिल्पिभिर्न्यस्तं पटे चित्रमिवाद्भुतम् ॥ ७.१८५.४५ ॥
ഉറക്കത്താൽ ഇങ്ങനെ തകർന്ന ആ ശബ്ദരഹിതമായ സൈന്യം, സമർത്ഥരായ ചിത്രകാരന്മാർ തുണിയിൽ വരച്ച അത്ഭുതചിത്രം പോലെ തിളങ്ങി.
7.185.46
ते क्षत्रियाः कुण्डलिनो युवानः ।
परस्परं सायकविक्षताङ्गाः।
कुम्भेषु लीनाः सुषुपुर्गजानां ।
कुचेषु लग्ना इव कामिनीनाम् ॥ ७.१८५.४६ ॥
ആ ക്ഷത്രിയരും, കുണ്ഡലം ധരിച്ച യുവാക്കളും, പരസ്പരം അമ്പുകളാൽ മുറിവേറ്റ അവയവങ്ങളോടെ, ആനകളുടെ കുംഭസ്ഥലങ്ങളിൽ പറ്റിച്ചേർന്ന് ഉറങ്ങി; കാമിനിമാരുടെ മാറിൽ പറ്റിച്ചേർന്നതുപോലെ.
7.185.47
ततः कुमुदनाथेन कामिनीगण्डपाण्डुना ।
नेत्रानन्देन चन्द्रेण माहेन्द्री दिगलङ्कृता ॥ ७.१८५.४७ ॥
അപ്പോൾ ആമ്പൽപൂക്കളുടെ നാഥനും, കാമിനിമാരുടെ കവിൾ പോലെ വെളുത്തവനും, കണ്ണുകൾക്ക് ആനന്ദം നൽകുന്നവനുമായ ചന്ദ്രനാൽ കിഴക്കൻ ദിക്ക് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു.
7.185.48
दशशताक्षककुब्दरिनिःसृतः ।
किरणकेसरभासुरपिञ्जरः।
तिमिरवारणवृथविदारणः ।
समुदियादुदयाचलकेसरी ॥ ७.१८५.४८ ॥
ആയിരം കണ്ണുള്ളവന്റെ ദിക്കിൽ നിന്ന് ഉദിച്ച, രശ്മികളുടെ കേസരംകൊണ്ട് തിളങ്ങുന്ന പൊൻനിറമുള്ള, ഇരുട്ടിന്റെ ആനക്കൂട്ടത്തെ പിളർക്കുന്ന, ഉദയപർവ്വതത്തിലെ സിംഹം ഉദിക്കട്ടെ.
7.185.49
हरवृषोत्तमगात्रसमद्युतिः ।
स्मरशरासनपूर्णसमप्रभः।
नववधृस्मितचारुमनोहरः ।
प्रविसृतः कुमुदाकरबान्धवः ॥ ७.१८५.४९ ॥
ശിവന്റെ ശ്രേഷ്ഠമായ വൃഷഭത്തിന്റെ ശരീരം പോലെ കാന്തിയുള്ളവനും, മന്മഥന്റെ പൂർണ്ണമായി വലിച്ച വില്ലുപോലെ പ്രഭയുള്ളവനും, നവവധുവിന്റെ പുഞ്ചിരിപോലെ സുന്ദരനും മനോഹരനുമായ കുമുദാകരത്തിന്റെ ബന്ധു ഉദിച്ചുയർന്നു.
7.185.50
ततो मुहूर्ताद्भगवान्पुरस्ताच्छशलक्षणः ।
अरुणं दर्शयामास ग्रसञ्ज्योतिः प्रभां प्रभुः ॥ ७.१८५.५० ॥
പിന്നെ ഒരു നിമിഷം കഴിഞ്ഞ്, മുയലിന്റെ അടയാളമുള്ള ഭഗവാൻ കിഴക്ക് ചുവന്ന പ്രകാശം കാണിച്ചു; പ്രഭു വെളിച്ചത്തിന്റെ പ്രഭയെ വിഴുങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
7.185.51
अरुणस्य तु तस्यानु जातरूपसमप्रभम् ।
रश्मिजालं महच्चन्द्रो मन्दं मन्दमवासृजत् ॥ ७.१८५.५१ ॥
ആ ചുവപ്പിന്റെ പിന്നാലെ, സ്വർണ്ണത്തിന്റെ പ്രഭയുള്ള മഹത്തായ രശ്മിജാലം ചന്ദ്രൻ പതുക്കെ പതുക്കെ പ്രസരിപ്പിച്ചു.
7.185.52
उत्सारयन्तः प्रभया तमस्ते चन्द्ररश्मयः ।
पर्यगच्छञ्छनैः सर्वा दिशः खं च क्षितिं तथा ॥ ७.१८५.५२ ॥
തങ്ങളുടെ പ്രഭകൊണ്ട് ഇരുളെ അകറ്റിക്കൊണ്ട് ആ ചന്ദ്രരശ്മികൾ പതുക്കെ എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും ആകാശത്തിലേക്കും ഭൂമിയിലേക്കും വ്യാപിച്ചു.
7.185.53
ततो मुहूर्ताद्भुवनं ज्योतिर्भूतमिवाभवत् ।
अप्रख्यमप्रकाशं च जगामाशु तमस्तथा ॥ ७.१८५.५३ ॥
പിന്നെ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ലോകം പ്രകാശമയമായതുപോലെയായി; അവ്യക്തവും പ്രകാശമില്ലാത്തതുമായ ഇരുളും വേഗം നീങ്ങിപ്പോയി.
7.185.54
प्रतिप्रकाशिते लोके दिवाभूते निशाकरे ।
विचेरुर्न विचेरुश्च राजन्नक्तञ्चरास्ततः ॥ ७.१८५.५४ ॥
രാജാവേ! ചന്ദ്രൻ ഉദിച്ച് ലോകം പകൽപോലെ പ്രകാശിച്ചപ്പോൾ, രാത്രി സഞ്ചരിക്കുന്നവർ സഞ്ചരിച്ചില്ല; പിന്നെ അവർ സഞ്ചാരം നിർത്തി.
7.185.55
बोध्यमानं तु तत्सैन्यं राजंश्चन्द्रस्य रश्मिभिः ।
बुबुधे शतपत्राणां वनं सूर्यांशुभिर्यथा ॥ ७.१८५.५५ ॥
രാജാവേ, ചന്ദ്രരശ്മികളാൽ ഉണർത്തപ്പെട്ട ആ സൈന്യം, സൂര്യരശ്മികളാൽ ശതപത്ര താമരക്കാടു വിടരുന്നതുപോലെ ഉണർന്നു.
7.185.56
यथा चन्द्रोदयोद्धूतः क्षुभितः सागरोऽभवत् ।
तथा चन्द्रोदयोद्धूतः क्षुभितश्च बलार्णवः ॥ ७.१८५.५६ ॥
ചന്ദ്രോദയത്താൽ ഇളകി സമുദ്രം ക്ഷോഭിക്കുന്നതുപോലെ, ചന്ദ്രോദയത്താൽ ഇളകിയ ആ സൈനികസമുദ്രവും ക്ഷോഭിച്ചു.
7.185.57
ततः प्रववृते युद्धं पुनरेव विशाम्पते ।
लोके लोकविनाशाय परं लोकमभीप्सताम् ॥ ७.१८५.५७ ॥
അപ്പോൾ, ജനപതേ, വീണ്ടും യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു; ലോകനാശത്തിനും പരമലോകം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കും വേണ്ടി.