મહાભારત · અધ્યાય 7.187
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.187.1
त्रिभागमात्रेषायां रात्र्यां युद्धमवर्तत ।
कुरूणां पाण्डवानां च संहृष्टानां विशाम्पते ॥ ७.१८७.१ ॥
હે રાજન, રાત્રિના માત્ર ત્રીજા ભાગમાં કુરુઓ અને પાંડવો વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયું; તેઓ ઉત્સાહથી ભરેલા હતા.
7.187.2
अथ चन्द्रप्रभां मुष्णन्नादित्यस्य पुरःसरः ।
अरुणोऽभ्युदयाञ्चक्रे ताम्रीकृर्वन्निवाम्बरम् ॥ ७.१८७.२ ॥
ત્યારે સૂર્યના અગ્રદૂત અરુણે ચંદ્રપ્રકાશ હરીને ઉદય પામી આકાશને લાલ બનાવી દીધું.
7.187.3
प्रकाशमकरोद्व्योम जगत्संरञ्जयन्निव ।
प्राच्यां दिशि सहस्रांशोररुणेनारुणीकृतम्।
तापनीयं यथा चक्रं भ्राजते रविमण्डलम् ॥ ७.१८७.३ ॥
તેણે આકાશને પ્રકાશિત કર્યું; જાણે જગતને રંગી દીધું. પૂર્વ દિશામાં સહસ્રાંશુનું મંડળ અરુણથી લાલ થયું; તપાવેલા સોનાના ચક્ર જેવું ઝળહળ્યું.
7.187.4
ततो रथाश्वांश्च मनुष्ययाना… ।
न्युत्सृज्य सर्वे कुरुपाण्डुयोधाः।
दिवाकरस्याभिमुखं जपन्तः ।
सन्ध्यागताः प्राञ्जलयो बभूवुः ॥ ७.१८७.४ ॥
પછી રથો, ઘોડાઓ અને માણસો વહન કરતાં વાહનો… છોડીને કુરુ-પાંડુના સર્વ યોદ્ધાઓ સૂર્ય તરફ મુખ કરી જપ કરતા, સંધ્યામાં લીન થઈ, હાથ જોડીને ઊભા રહ્યા.
7.187.5
ततो द्वैधीकृते सैन्ये द्रोणः सोमकपाण्डवान् ।
अभ्यद्रवत्सपाञ्चालान्दुर्योधनपुरोगमः ॥ ७.१८७.५ ॥
પછી સેના બે ભાગમાં વહેંચાઈ ગઈ, ત્યારે દુર્યોધનને આગળ રાખીને દ્રોણે સોમકો, પાંડવો અને પાંચાલો પર હુમલો કર્યો.
7.187.6
द्वैधीकृतान्कुरून्दृष्ट्वा माधवोऽर्जुनमब्रवीत् ।
सपत्नान्सव्यतः कुर्याः सव्यसाचिन्निमान्कुरून् ॥ ७.१८७.६ ॥
કુરુઓને બે ભાગમાં વહેંચાયેલા જોઈને માધવે અર્જુનને કહ્યું, "હે સવ્યસાચી, આ શત્રુ કુરુઓને ડાબી બાજુ કરી દે."
7.187.7
स माधवमनुज्ञाय कुरुष्वेति धनञ्जयः ।
द्रोणकर्णौ महेष्वासौ सव्यतः पर्यवर्तत ॥ ७.१८७.७ ॥
માધવની અનુમતિ મેળવી 'કરો' કહીને ધનંજય મહાન ધનુર્ધર દ્રોણ અને કર્ણની ડાબી બાજુ ફર્યો.
7.187.8
अभिप्रायं तु कृष्णस्य ज्ञात्वा परपुरञ्जयः ।
आजिशीर्षगतं पार्थं भीमसेनोऽभ्युवाच ह ॥ ७.१८७.८ ॥
કૃષ્ણનો અભિપ્રાય સમજીને શત્રુનગરો જીતનાર ભીમસેને યુદ્ધાગ્રે રહેલા પાર્થને કહ્યું.
7.187.9
अर्जुनार्जुन बीभत्सो शृणुष्वैतद्वचो मम ।
यदर्थं क्षत्रिया सूते तस्य कालोऽयमागतः ॥ ७.१८७.९ ॥
હે અર્જુન, હે અર્જુન, હે બીભત્સુ! મારું આ વચન સાંભળ. ક્ષત્રિયો જેના માટે જન્મે છે તે સમય આવી ગયો છે.
7.187.10
अस्मिंश्चेदागते काले श्रेयो न प्रतिपत्स्यसे ।
असम्भावितरूपस्त्वं सुनृशंसं करिष्यसि ॥ ७.१८७.१० ॥
આ સમય આવ્યે પણ જો તું શ્રેય નહિ પામે, તો તું અકલ્પ્ય રૂપ ધારણ કરીને અત્યંત ક્રૂર કર્મ કરીશ.
7.187.11
सत्यश्रीधर्मयशसां वीर्येणानृण्यमाप्नुहि ।
भिन्ध्यनीकं युधांश्रेष्ठ प्रतिज्ञां सफलां कुरु ॥ ७.१८७.११ ॥
સત્ય, શ્રી, ધર્મ અને યશના ઋણમાંથી તારા પરાક્રમથી મુક્ત થા. હે યોદ્ધાઓમાં શ્રેષ્ઠ! શત્રુસેનાને ભેદ, તારી પ્રતિજ્ઞા સફળ કર.
7.187.12
स सव्यसाची भीमेन चोदितः केशवेन च ।
कर्णद्रोणावतिक्रम्य समन्तात्पर्यवारयत् ॥ ७.१८७.१२ ॥
ભીમ અને કેશવથી પ્રેરાયેલા સવ્યસાચીએ કર્ણ અને દ્રોણને ઓળંગીને ચારે બાજુથી તેમને ઘેરી લીધા.
7.187.13
तमाजिशीर्षमायान्तं दहन्तं क्षत्रियर्षभान् ।
पराक्रान्तं पराक्रम्य ततः क्षत्रियपुङ्गवाः।
नाशक्नुवन्वारयितुं वर्धमानमिवानलम् ॥ ७.१८७.१३ ॥
યુદ્ધના અગ્રભાગે આવતા, ક્ષત્રિય ઋષભોને બાળતા, પરાક્રમથી આક્રમણ કરતા તેને, ત્યારે શ્રેષ્ઠ ક્ષત્રિયો રોકી શક્યા નહીં; વધતી અગ્નિની જેમ.
7.187.14
अथ दुर्योधनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः ।
अभ्यवर्षञ्छरव्रातैः कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ॥ ७.१८७.१४ ॥
ત્યારે દુર્યોધન, કર્ણ અને સુબલના પુત્ર શકુનિએ પણ કુંતીપુત્ર ધનંજય પર બાણોના સમૂહોનો વરસાદ વરસાવ્યો.
7.187.15
तेषामस्त्राणि सर्वेषामुत्तमास्त्रविदां वरः ।
कदर्थीकृत्य राजेन्द्र शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.१८७.१५ ॥
હે રાજેન્દ્ર! ઉત્તમ અસ્ત્રોના જાણકારોમાં શ્રેષ્ઠ તેણે તેઓ બધાના અસ્ત્રોને નિષ્ફળ કરીને બાણોના વરસાદથી તેમને ઢાંકી દીધા.
7.187.16
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य लघुहस्तो धनञ्जयः ।
सर्वानविध्यन्निशितैर्दशभिर्दशभिः शरैः ॥ ७.१८७.१६ ॥
અસ્ત્રોથી અસ્ત્રોને રોકીને, ચપળ હાથવાળા ધનંજયે તેઓ સર્વને તીક્ષ્ણ બાણોથી, પ્રત્યેકને દસ-દસ બાણોથી, વીંધ્યા.
7.187.17
उद्धूता रजसो वृष्टिः शरवृष्टिस्तथैव च ।
तमश्च घोरं शब्दश्च तदा समभवन्महान् ॥ ७.१८७.१७ ॥
ઊઠેલી ધૂળની વૃષ્ટિ, તેમ જ બાણોની વૃષ્ટિ, ભયંકર અંધકાર અને ઘોર શબ્દ — ત્યારે મહાન રીતે ઉત્પન્ન થયા.
7.187.18
न द्यौर्न भूमिर्न दिशः प्राज्ञायन्त तथागते ।
सैन्येन रजसा मूढं सर्वमन्घमिवाभवत् ॥ ७.१८७.१८ ॥
ત્યારે આકાશ, પૃથ્વી કે દિશાઓ ઓળખી શકાઈ નહીં; સેનાની ધૂળથી મૂંઝાયેલું બધું જાણે આંધળું થઈ ગયું.
7.187.19
नैव ते न वयं राजन्प्राज्ञासिष्म परस्परम् ।
शब्दमात्रेण जानीमो वयं ते च परस्परम्।
उद्देशेन हि तेन स्म समयुध्यन्त पार्थिवाः ॥ ७.१८७.१९ ॥
હે રાજન્, આપણે એકબીજાને ઓળખી શક્યા નહીં, તેઓ પણ ઓળખી શક્યા નહીં; કેવળ અવાજથી જ આપણે એકબીજાને જાણતા હતા. તે લક્ષ્ય મુજબ જ રાજાઓ પરસ્પર લડ્યા.
7.187.20
विरथा रथिनो राजन्समासाद्य परस्परम् ।
केशेषु समसज्जन्त कवचेषु भुजेषु च ॥ ७.१८७.२० ॥
હે રાજન્, રથ વિનાના રથીઓ એકબીજાનો સામનો કરીને વાળ, બખ્તર અને ભુજાઓ પકડવા લાગ્યા.
7.187.21
हताश्वा हतसूताश्च निश्चेष्टा रथिनो हताः ।
जीवन्त इव तत्र स्म व्यदृश्यन्त भयार्दिताः ॥ ७.१८७.२१ ॥
ઘોડા અને સારથિ હણાયેલા, નિશ્ચેષ્ટ રથીઓ મૃત હતા છતાં ત્યાં ભયથી પીડાતા જીવતા હોય તેવા દેખાતા હતા.
7.187.22
हतान्गजान्समाश्लिष्य पर्वतानिव वाजिनः ।
गतसत्वा व्यदृश्यन्त तथैव सह सादिभिः ॥ ७.१८७.२२ ॥
મૃત હાથીઓને વળગેલા ઘોડા પર્વતો જેવા દેખાતા હતા; તે પ્રાણરહિત હતા અને પોતાના સવારો સાથે તેવી જ રીતે દેખાતા હતા.
7.187.23
ततस्त्वभ्यवसृत्यैव सङ्ग्रामादुत्तरां दिशम् ।
आतिष्ठदाहवे द्रोणो विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ ७.१८७.२३ ॥
પછી દ્રોણ યુદ્ધમાંથી ઉત્તર દિશા તરફ પાછા હટીને ઊભા રહ્યા; ધૂમાડા વિનાના પ્રજ્વલિત અગ્નિ સમાન રણમાં ઝળહળતા.
7.187.24
तमाजिशीर्षादेकान्तमपक्रान्तं निशम्य तु ।
समकम्पन्त सैन्यानि पाण्डवानां विशाम्पते ॥ ७.१८७.२४ ॥
હે પ્રજાપતિ, યુદ્ધના મોખરેથી એકાંતમાં પાછા હટેલા તેમના વિશે સાંભળીને પાંડવોની સેનાઓ કંપી ઊઠી.
7.187.25
भ्राजमानं श्रिया युक्तं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
द्रोणं दृष्ट्वा परे त्रेसुश्चेरुर्मम्लुश्च भारत ॥ ७.१८७.२५ ॥
શ્રીથી યુક્ત, તેજથી જાણે બળતા ચમકતા દ્રોણને જોઈને શત્રુઓ ભયભીત થયા, આમતેમ ફર્યા અને કરમાયા, હે ભારત.
7.187.26
आह्वयन्तं परानीकं प्रभिन्नमिव वारणम् ।
नैनमाशंसिरे जेतुं दानवा वासवं यथा ॥ ७.१८७.२६ ॥
શત્રુસેનાને પડકારતા, મદમસ્ત હાથી જેવા દ્રોણને, દાનવો જેમ વાસવને જીતવાની આશા રાખતા નહોતા તેમ, કોઈએ તેમને જીતવાની આશા રાખી નહીં.
7.187.27
केचिदासन्निरुत्साहाः केचित्क्रुद्धा मनस्विनः ।
विस्मिताश्चाभवन्केचित्केचिद्वृष्टाऽभवन्युधि ॥ ७.१८७.२७ ॥
કેટલાક ઉત્સાહહીન થયા, કેટલાક ક્રોધિત અને મનસ્વી થયા; કેટલાક વિસ્મિત થયા, કેટલાક યુદ્ધમાં હર્ષિત થયા.
7.187.28
हस्तैर्हस्ताग्रमपरे प्रत्यपिम्पन्नराधिपाः ।
अपरे दशनैरोष्ठानदशन्क्रोधमूर्च्छिताः ॥ ७.१८७.२८ ॥
કેટલાક રાજાઓએ હાથો વડે હાથનો અગ્રભાગ ઘસ્યો; બીજા ક્રોધથી મૂર્છિત થઈને દાંતથી હોઠ કરડવા લાગ્યા.
7.187.29
व्याक्षिपन्नायुधान्यन्ये ममृदुश्चापरे भुजान् ।
अन्ये चान्वपतन्द्रोणं त्यक्तात्मानो महौजसः ॥ ७.१८७.२९ ॥
કેટલાકે શસ્ત્રો ફેંક્યાં, કેટલાકે ભુજાઓ મસળી; બીજાઓએ પ્રાણની મમતા છોડીને મહાતેજસ્વી દ્રોણ પર ધસારો કર્યો.
7.187.30
पाञ्चालास्तु विशेषेण द्रोणसायकपीडिताः ।
समसज्जन्त राजेन्द्र समरे भृशवेदनाः ॥ ७.१८७.३० ॥
પાંચાલો ખાસ કરીને દ્રોણના બાણોથી પીડિત થઈને, હે રાજેન્દ્ર, યુદ્ધમાં અત્યંત વેદનાથી એકબીજા સાથે ચોંટી ગયા.
7.187.31
ततो विराटद्रुपदौ द्रोणं प्रति ययू रणे ।
तथा चरन्तं सङ्ग्रामे भृशं समरदुर्जयम् ॥ ७.१८७.३१ ॥
ત્યારે વિરાટ અને દ્રુપદ રણમાં દ્રોણ તરફ ધસ્યા; યુદ્ધમાં આ રીતે વિચરતા, સંગ્રામમાં અત્યંત અજેય એવા દ્રોણ તરફ.
7.187.32
द्रुपदस्य ततः पौत्रास्त्रय एव विशाम्पते ।
चेदयश्च महेष्वासा द्रोणमेवाभ्ययुर्युधि ॥ ७.१८७.३२ ॥
હે પ્રજાપતિ! ત્યારે દ્રુપદના ત્રણ પૌત્રો અને મહાન ધનુર્ધર ચેદિ યોદ્ધાઓ યુદ્ધમાં દ્રોણ તરફ જ આગળ વધ્યા.
7.187.33
तेषां द्रुपदपौत्राणां त्रयाणां निशितैः शरैः ।
त्रिभिर्द्रोणोऽहरत्प्राणांस्ते हता न्यपतन्भुवि ॥ ७.१८७.३३ ॥
દ્રુપદના તે ત્રણ પૌત્રોના પ્રાણ દ્રોણે તીક્ષ્ણ બાણોથી હરી લીધા; તેઓ હણાઈને ધરતી પર પડ્યા.
7.187.34
ततो द्रोणोऽजयद्युद्धे चेदिकैकेयसृञ्जयान् ।
मात्स्यांश्चैवाजयत्कृत्स्नान्भारद्वाजो महारथान् ॥ ७.१८७.३४ ॥
ત્યારે દ્રોણે યુદ્ધમાં ચેદિ, કેકય અને સૃંજયોને જીતી લીધા; ભારદ્વાજના પુત્રે મત્સ્યોના સર્વ મહારથીઓને પણ જીતી લીધા.
7.187.35
ततस्तु द्रुपदः क्रोधाच्छरवर्षमवासृजत् ।
द्रोणं प्रति महाराज विराटश्चैव संयुगे ॥ ७.१८७.३५ ॥
ત્યારે દ્રુપદે ક્રોધથી દ્રોણ પર બાણોની વર્ષા વરસાવી; હે મહારાજ! વિરાટે પણ યુદ્ધમાં દ્રોણ પર તેમ જ કર્યું.
7.187.36
तं निहत्येषुवर्षं तु द्रोणः क्षत्रियमर्दनः ।
तौ शरैश्छादयामास विराटद्रुपदावुभौ ॥ ७.१८७.३६ ॥
ક્ષત્રિયોને કચડનાર દ્રોણે તે બાણવર્ષાને નષ્ટ કરીને વિરાટ અને દ્રુપદ બંનેને પોતાનાં બાણોથી ઢાંકી દીધા.
7.187.37
द्रोणेन च्छाद्यमानौ तु क्रुद्धौ सङ्ग्राममूर्धनि ।
द्रोणं शरैर्विव्यधतुः परमं क्रोधमास्थितौ ॥ ७.१८७.३७ ॥
યુદ્ધના અગ્રભાગે દ્રોણ વડે ઢંકાયેલા બંનેએ ક્રોધે ભરાઈને પરમ ક્રોધ ધારણ કરી દ્રોણને બાણોથી વીંધ્યા.
7.187.38
तत द्रोणो महाराज क्रोधामर्षसमन्वितः ।
भल्लाभ्यां भृशतीक्ष्णाभ्यां चिच्छेद धनुषी तयोः ॥ ७.१८७.३८ ॥
ત્યારે હે મહારાજ, ક્રોધ અને અસહિષ્ણુતાથી ભરેલા દ્રોણે અતિ તીક્ષ્ણ બે ભલ્લ બાણોથી તેમના બંનેના ધનુષ્ય કાપી નાખ્યા.
7.187.39
ततो विराटः कुपितः समरे तोमरान्दश ।
दश चिक्षेप च शरान्द्रोणस्य वधकाङ्क्षया ॥ ७.१८७.३९ ॥
ત્યારે યુદ્ધમાં કુપિત વિરાટે દ્રોણના વધની ઇચ્છાથી દસ તોમર અને દસ બાણ છોડ્યાં.
7.187.40
शक्तिं च द्रुपदो घोरामायसीं स्वर्णभूषिताम् ।
चिक्षेप भुजगेन्द्राभां क्रुद्धो द्रोणरथं प्रति ॥ ७.१८७.४० ॥
અને દ્રુપદે ક્રોધે ભરાઈને લોખંડની, સોનાથી શણગારેલી, મહાસર્પ સમાન ચમકતી ભયંકર શક્તિ દ્રોણના રથ તરફ ફેંકી.
7.187.41
ततो भल्लैः सुनिशितैश्छित्त्वा तांस्तोमारान्दश ।
शक्तिं कनकवैदूर्यां द्रोणश्चिच्छेद सायकैः ॥ ७.१८७.४१ ॥
ત્યારે દ્રોણે અતિ તીક્ષ્ણ ભલ્લ બાણોથી તે દસ તોમર કાપીને, સોના અને વૈડૂર્યથી જડેલી શક્તિને પોતાના બાણોથી છેદી નાખી.
7.187.42
ततो द्रोणः सुपीताभ्यां भल्लाभ्यामरिमर्दनः ।
द्रुपदं च विराटं च प्रेषयामास मृत्यवे ॥ ७.१८७.४२ ॥
ત્યારે શત્રુઓનું મર્દન કરનાર દ્રોણે અતિ તેજસ્વી બે ભલ્લ બાણોથી દ્રુપદ અને વિરાટ બંનેને મૃત્યુ તરફ મોકલી દીધા.
7.187.43
हते विराटे द्रुपदे केकयेषु तथैव च ।
तथैव चेदिमात्स्येषु पाञ्चालेषु तथैव च ॥ ७.१८७.४३ ॥
વિરાટ અને દ્રુપદ હણાયા ત્યારે, કેકયોમાં પણ એ જ રીતે, ચેદિ અને મત્સ્યોમાં પણ એ જ રીતે, અને પાંચાલોમાં પણ એ જ રીતે.
7.187.44
हतेषु त्रिषु वीरेषु द्रुपदस्य च नप्तृषु ।
द्रोणस्य कर्म तद्दृष्ट्वा कोपदुःखसमन्वितः।
शशाप रथिनां मध्ये धृष्टद्युम्नो महामनाः ॥ ७.१८७.४४ ॥
દ્રુપદના ત્રણ વીર પૌત્રો હણાયા ત્યારે, દ્રોણનું એ કર્મ જોઈને, ક્રોધ અને દુઃખથી ભરેલા મહામના ધૃષ્ટદ્યુમ્ને રથીઓની વચ્ચે શાપ આપ્યો.
7.187.45
इष्टापूर्तात्तथा क्षात्राद्ब्राह्मण्याच्च स नश्यतु ।
द्रोणो यस्याद्य मुच्येत यं वा द्रोणः पराभवेत् ॥ ७.१८७.४५ ॥
ઇષ્ટપૂર્ત, ક્ષાત્રધર્મ અને બ્રાહ્મણત્વથી પણ તે નાશ પામો. આજે દ્રોણ જેને મુક્ત કરે, અથવા દ્રોણ જેને પરાજિત કરે.
7.187.46
इति तेषां प्रतिश्रुत्य मध्ये सर्वधनुष्मताम् ।
आयाद्द्रोणं सहानीकाः पाञ्चाल्यऋ परवीरहा ॥ ७.१८७.४६ ॥
આ રીતે સર્વ ધનુર્ધરોની વચ્ચે તેમને પ્રતિજ્ઞા કરીને, સેનાઓ સહિત પાંચાલો અને શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર દ્રોણ તરફ આવ્યા.
7.187.47
पाञ्चालास्त्वेकतो द्रोणभ्यघ्नन्पाण्डवैः सह ।
दुर्योधनश्च कर्णश्च शकुनिश्चापि सौबलः।
सोदर्याश्च यथा मुख्यास्तेऽरक्षन्द्रोणमाहवे ॥ ७.१८७.४७ ॥
પાંચાલો એક તરફથી પાંડવો સાથે દ્રોણ પર પ્રહાર કરવા લાગ્યા. દુર્યોધન, કર્ણ, શકુનિ અને સુબલપુત્ર, તથા મુખ્ય ભાઈઓએ યુદ્ધમાં દ્રોણનું રક્ષણ કર્યું.
7.187.48
रक्ष्यमाणं तथा द्रोणं सर्वैस्तैस्तु महारथैः ।
यतमानास्तु पाञ्चाला न शेकुः प्रतिवीक्षितुम् ॥ ७.१८७.४८ ॥
તે સર્વ મહારથીઓ દ્વારા દ્રોણનું આ રીતે રક્ષણ થતાં, પ્રયત્ન કરવા છતાં પાંચાલો તેમની સામે જોઈ પણ શક્યા નહીં.
7.187.49
तत्राक्रुध्यद्भीमसेनो धृष्टद्युम्नस्य मारिष ।
स एनं वाग्भिरुग्राभिस्ततक्ष पुरुषर्षभः ॥ ७.१८७.४९ ॥
ત્યાં, હે મારિષ, ભીમસેન ધૃષ્ટદ્યુમ્ન પર ક્રોધે ભરાયા. તે પુરુષશ્રેષ્ઠે કઠોર વચનોથી તેને વીંધી નાખ્યો.
7.187.50
द्रुपदस्य कुले जातः सर्वास्त्रेष्वस्त्रवित्तमः ।
कः क्षत्रियो मन्यमानः प्रेक्षेतारिमवस्थितम् ॥ ७.१८७.५० ॥
દ્રુપદના કુળમાં જન્મેલા, સર્વ અસ્ત્રોમાં અતિ નિપુણ એવા તેને, પોતાને ક્ષત્રિય માનનાર કયો ક્ષત્રિય શત્રુ ઊભો હોય ત્યારે જોશે?
7.187.51
पितृपुत्रवधं प्राप्य पुंस्त्वं को वा प्रहर्षयेत् ।
विशेषतस्तु शपथं शपित्वा राजसंसदि ॥ ७.१८७.५१ ॥
પિતા અને પુત્રોના વધને પામીને, પુરુષત્વવાળો કોણ તેને આનંદ આપે? ખાસ કરીને રાજસભામાં શપથ લીધા પછી?
7.187.52
एष वैश्वानर इव समिद्धः स्वेन तेजसा ।
शरचापेन्धनो द्रोणः क्षत्रं दहति तेजसा ॥ ७.१८७.५२ ॥
આ દ્રોણ પોતાના તેજથી વૈશ્વાનર અગ્નિ સમાન પ્રજ્વલિત છે. બાણ અને ધનુષ્ય તેનું ઇંધણ છે; તે પોતાના તેજથી ક્ષત્રિયોને બાળી રહ્યો છે.
7.187.53
पुरा करोति निःशेषां पाण्डवानामनीकिनीम् ।
स्थिताः पश्यत मे कर्म द्रोणमेव व्रजाम्यहम् ॥ ७.१८७.५३ ॥
આ પાંડવોની સમગ્ર સેનાનો પહેલેથી નાશ કરી રહ્યો છે. ઊભા રહીને મારું કર્મ જુઓ; હું દ્રોણ તરફ જ જાઉં છું.
7.187.54
इत्युक्त्वा प्राविशत्क्रुद्धो द्रोणानीकं वृकोदरः ।
शरैः पूर्णायतोत्सृष्टौर्द्रावयंस्तव वाहिनीम् ॥ ७.१८७.५४ ॥
એમ કહીને, ક્રોધિત વૃકોદર દ્રોણની સેનામાં પ્રવેશ્યો; પૂરેપૂરા ખેંચીને છોડેલા બાણોથી તેણે તમારી સેનાને ભગાડી.
7.187.55
धृष्टद्युम्नोऽपि पाञ्चाल्यः प्रविश्य महतीं चमूम् ।
आससाद रणे द्रोणं तदासीत्तुमुलं महत् ॥ ७.१८७.५५ ॥
પાંચાલ રાજકુમાર ધૃષ્ટદ્યુમ્ને પણ મહાન સેનામાં પ્રવેશીને રણમાં દ્રોણનો સામનો કર્યો; ત્યારે મહાન કોલાહલ થયો.
7.187.56
नैव नस्तादृशं युद्धं दृष्टपूर्वं न च श्रुतम् ।
यथा सूर्योदये राजन्समुत्पिञ्जोऽभवन्महान् ॥ ७.१८७.५६ ॥
હે રાજન, આવું યુદ્ધ અમે પહેલાં જોયું નથી કે સાંભળ્યું નથી; સૂર્યોદય વખતે જેમ મોટો ગૂંચવાડો અને ધૂળ ઊઠે તેમ.
7.187.57
संसक्तान्येव चादृश्यन्रथवृन्दानि मारिष ।
हतानि च विकीर्णानि सरीराणि शरीरिणाम् ॥ ७.१८७.५७ ॥
હે માનનીય, રથોના સમૂહ એકબીજામાં ગૂંથાયેલા દેખાતા હતા; પ્રાણીઓના હણાયેલા શરીરો વિખરાયેલા પડ્યા હતા.
7.187.58
केचिदन्यत्र गच्छन्तः पथि चान्यैरुपद्रुताः ।
विमुखाः पृष्ठतश्चान्ये ताड्यन्ते पार्श्वतः परे ॥ ७.१८७.५८ ॥
કેટલાક બીજી દિશામાં ભાગી રહ્યા છે, માર્ગમાં બીજાઓથી પીડાઈ રહ્યા છે; કેટલાક પીઠ ફેરવીને, અને બીજાઓ બાજુથી મારા ખાઈ રહ્યા છે.
7.187.59
तथा संसक्तयुद्धं तदभवद्भृशदारुणम् ।
अथ सन्ध्यागतः सूर्यः क्षणेन समपद्यत ॥ ७.१८७.५९ ॥
એમ એ ગાઢ યુદ્ધ અતિ ભયંકર બન્યું; પછી સૂર્ય સંધ્યાએ પહોંચી ક્ષણમાં અસ્ત પામ્યો.