മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.187
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.187.1
त्रिभागमात्रेषायां रात्र्यां युद्धमवर्तत ।
कुरूणां पाण्डवानां च संहृष्टानां विशाम्पते ॥ ७.१८७.१ ॥
ഹേ രാജാവേ, രാത്രിയുടെ മൂന്നിലൊരു ഭാഗത്ത് കുരുക്കളും പാണ്ഡവരും തമ്മിൽ യുദ്ധം നടന്നു; അവർ ആവേശഭരിതരായിരുന്നു.
7.187.2
अथ चन्द्रप्रभां मुष्णन्नादित्यस्य पुरःसरः ।
अरुणोऽभ्युदयाञ्चक्रे ताम्रीकृर्वन्निवाम्बरम् ॥ ७.१८७.२ ॥
അപ്പോൾ സൂര്യന്റെ മുന്നോടിയായ അരുണൻ ചന്ദ്രപ്രകാശം അപഹരിച്ച് ഉദിച്ചു, ആകാശത്തെ ചുവപ്പണിയിച്ചു.
7.187.3
प्रकाशमकरोद्व्योम जगत्संरञ्जयन्निव ।
प्राच्यां दिशि सहस्रांशोररुणेनारुणीकृतम्।
तापनीयं यथा चक्रं भ्राजते रविमण्डलम् ॥ ७.१८७.३ ॥
അവൻ ആകാശത്തെ പ്രകാശമാനമാക്കി; ലോകത്തെ നിറം പൂശുന്നതുപോലെ ആക്കി. കിഴക്കൻ ദിക്കിൽ സഹസ്രാംശുവിന്റെ മണ്ഡലം അരുണനാൽ ചുവന്നു; ഉരുക്കിയ സ്വർണ്ണച്ചക്രം പോലെ തിളങ്ങി.
7.187.4
ततो रथाश्वांश्च मनुष्ययाना… ।
न्युत्सृज्य सर्वे कुरुपाण्डुयोधाः।
दिवाकरस्याभिमुखं जपन्तः ।
सन्ध्यागताः प्राञ्जलयो बभूवुः ॥ ७.१८७.४ ॥
പിന്നെ രഥങ്ങളും കുതിരകളും മനുഷ്യർ വഹിക്കുന്ന യാനങ്ങളും… ഉപേക്ഷിച്ച്, കുരു-പാണ്ഡു യോദ്ധാക്കളെല്ലാം സൂര്യനെ അഭിമുഖീകരിച്ച് ജപിച്ചുകൊണ്ട്, സന്ധ്യയിൽ ചേർന്ന് കൈകൂപ്പി നിന്നു.
7.187.5
ततो द्वैधीकृते सैन्ये द्रोणः सोमकपाण्डवान् ।
अभ्यद्रवत्सपाञ्चालान्दुर्योधनपुरोगमः ॥ ७.१८७.५ ॥
പിന്നെ സൈന്യം രണ്ടായി പിളർന്നപ്പോൾ, ദുര്യോധനനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ ദ്രോണർ സോമകന്മാരെയും പാണ്ഡവരെയും പാഞ്ചാലരെയും ആക്രമിച്ചു.
7.187.6
द्वैधीकृतान्कुरून्दृष्ट्वा माधवोऽर्जुनमब्रवीत् ।
सपत्नान्सव्यतः कुर्याः सव्यसाचिन्निमान्कुरून् ॥ ७.१८७.६ ॥
കുരുക്കൾ രണ്ടായി പിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നത് കണ്ട് മാധവൻ അർജ്ജുനനോട് പറഞ്ഞു: "ഹേ സവ്യസാചി, ഈ ശത്രുക്കളായ കുരുക്കളെ ഇടതുവശത്താക്കൂ."
7.187.7
स माधवमनुज्ञाय कुरुष्वेति धनञ्जयः ।
द्रोणकर्णौ महेष्वासौ सव्यतः पर्यवर्तत ॥ ७.१८७.७ ॥
മാധവന്റെ അനുമതി നേടി 'ചെയ്യൂ' എന്ന് പറഞ്ഞ ധനഞ്ജയൻ, മഹാധനുർധരരായ ദ്രോണരെയും കർണ്ണനെയും ഇടതുവശത്തുകൂടി വലംവെച്ചു.
7.187.8
अभिप्रायं तु कृष्णस्य ज्ञात्वा परपुरञ्जयः ।
आजिशीर्षगतं पार्थं भीमसेनोऽभ्युवाच ह ॥ ७.१८७.८ ॥
കൃഷ്ണന്റെ അഭിപ്രായം മനസ്സിലാക്കിയ ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിച്ച ഭീമസേനൻ, യുദ്ധമുഖത്ത് നിന്ന പാർത്ഥനോട് പറഞ്ഞു.
7.187.9
अर्जुनार्जुन बीभत्सो शृणुष्वैतद्वचो मम ।
यदर्थं क्षत्रिया सूते तस्य कालोऽयमागतः ॥ ७.१८७.९ ॥
അർജ്ജുനാ, അർജ്ജുനാ, ബീഭത്സുവേ! എന്റെ ഈ വാക്ക് കേൾക്കൂ. ക്ഷത്രിയർ ജനിക്കുന്നത് ഏതിനു വേണ്ടിയോ ആ കാലം ഇതാ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
7.187.10
अस्मिंश्चेदागते काले श्रेयो न प्रतिपत्स्यसे ।
असम्भावितरूपस्त्वं सुनृशंसं करिष्यसि ॥ ७.१८७.१० ॥
ഈ കാലം വന്നിട്ടും നീ ശ്രേയസ്സ് നേടുന്നില്ലെങ്കിൽ, നീ സങ്കൽപ്പിക്കാനാവാത്ത രൂപം പൂണ്ട് അതിക്രൂരമായ കർമ്മം ചെയ്യും.
7.187.11
सत्यश्रीधर्मयशसां वीर्येणानृण्यमाप्नुहि ।
भिन्ध्यनीकं युधांश्रेष्ठ प्रतिज्ञां सफलां कुरु ॥ ७.१८७.११ ॥
സത്യം, ശ്രീ, ധർമ്മം, യശസ്സ് എന്നിവയുടെ കടത്തിൽ നിന്ന് നിന്റെ വീര്യത്താൽ മോചനം നേടൂ. യോദ്ധാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ശത്രുസേനയെ ഭേദിക്കൂ, നിന്റെ പ്രതിജ്ഞ സഫലമാക്കൂ.
7.187.12
स सव्यसाची भीमेन चोदितः केशवेन च ।
कर्णद्रोणावतिक्रम्य समन्तात्पर्यवारयत् ॥ ७.१८७.१२ ॥
ഭീമനാലും കേശവനാലും പ്രേരിതനായ സവ്യസാചി, കർണ്ണനെയും ദ്രോണരെയും കടന്നുപോയി എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും അവരെ വളഞ്ഞു.
7.187.13
तमाजिशीर्षमायान्तं दहन्तं क्षत्रियर्षभान् ।
पराक्रान्तं पराक्रम्य ततः क्षत्रियपुङ्गवाः।
नाशक्नुवन्वारयितुं वर्धमानमिवानलम् ॥ ७.१८७.१३ ॥
യുദ്ധമുഖത്തേക്ക് വരുന്നവനും, ക്ഷത്രിയ വൃഷഭന്മാരെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവനും, പരാക്രമത്തോടെ ആക്രമിക്കുന്നവനുമായ അവനെ, ശ്രേഷ്ഠരായ ക്ഷത്രിയർക്ക് തടയാനായില്ല; വളർന്നുവരുന്ന അഗ്നിപോലെ.
7.187.14
अथ दुर्योधनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः ।
अभ्यवर्षञ्छरव्रातैः कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ॥ ७.१८७.१४ ॥
അപ്പോൾ ദുര്യോധനനും കർണനും സുബലപുത്രൻ ശകുനിയും കുന്തീപുത്രൻ ധനഞ്ജയന്റെ മേൽ അമ്പുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ വർഷിച്ചു.
7.187.15
तेषामस्त्राणि सर्वेषामुत्तमास्त्रविदां वरः ।
कदर्थीकृत्य राजेन्द्र शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.१८७.१५ ॥
ഹേ രാജേന്ദ്രാ! ഉത്തമാസ്ത്രങ്ങൾ അറിയുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ, അവരെല്ലാവരുടെയും അസ്ത്രങ്ങളെ നിഷ്ഫലമാക്കി അമ്പുമഴകൊണ്ട് അവരെ മൂടി.
7.187.16
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य लघुहस्तो धनञ्जयः ।
सर्वानविध्यन्निशितैर्दशभिर्दशभिः शरैः ॥ ७.१८७.१६ ॥
അസ്ത്രങ്ങളാൽ അസ്ത്രങ്ങളെ തടഞ്ഞ്, ചടുലകരനായ ധനഞ്ജയൻ അവരെയെല്ലാം മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ, ഓരോരുത്തരെയും പത്തുവീതം അമ്പുകളാൽ, തുളച്ചു.
7.187.17
उद्धूता रजसो वृष्टिः शरवृष्टिस्तथैव च ।
तमश्च घोरं शब्दश्च तदा समभवन्महान् ॥ ७.१८७.१७ ॥
ഉയർന്ന പൊടിമഴയും, അതുപോലെ അമ്പുമഴയും, ഭയങ്കരമായ ഇരുട്ടും, ഘോരശബ്ദവും അപ്പോൾ മഹത്തായി ഉണ്ടായി.
7.187.18
न द्यौर्न भूमिर्न दिशः प्राज्ञायन्त तथागते ।
सैन्येन रजसा मूढं सर्वमन्घमिवाभवत् ॥ ७.१८७.१८ ॥
അപ്പോൾ ആകാശമോ ഭൂമിയോ ദിക്കുകളോ തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടില്ല; സേനയുടെ പൊടിയാൽ മൂഢമായ എല്ലാം അന്ധമായതുപോലെയായി.
7.187.19
नैव ते न वयं राजन्प्राज्ञासिष्म परस्परम् ।
शब्दमात्रेण जानीमो वयं ते च परस्परम्।
उद्देशेन हि तेन स्म समयुध्यन्त पार्थिवाः ॥ ७.१८७.१९ ॥
രാജാവേ, നമ്മൾ പരസ്പരം തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല; അവരും തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല. ശബ്ദം മാത്രം കൊണ്ടാണ് നാം പരസ്പരം അറിഞ്ഞത്. ആ ലക്ഷ്യമനുസരിച്ചാണ് രാജാക്കന്മാർ പരസ്പരം യുദ്ധം ചെയ്തത്.
7.187.20
विरथा रथिनो राजन्समासाद्य परस्परम् ।
केशेषु समसज्जन्त कवचेषु भुजेषु च ॥ ७.१८७.२० ॥
രാജാവേ, രഥങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ട രഥികർ പരസ്പരം എതിരിട്ട് മുടിയിലും കവചങ്ങളിലും ഭുജങ്ങളിലും പിടിമുറുക്കി.
7.187.21
हताश्वा हतसूताश्च निश्चेष्टा रथिनो हताः ।
जीवन्त इव तत्र स्म व्यदृश्यन्त भयार्दिताः ॥ ७.१८७.२१ ॥
കുതിരകളും സാരഥികളും കൊല്ലപ്പെട്ട്, ചലനമറ്റ രഥികർ മരിച്ചുകിടന്നിട്ടും, ഭയത്താൽ പീഡിതരായി അവിടെ ജീവനോടെയുള്ളവരെപ്പോലെ കാണപ്പെട്ടു.
7.187.22
हतान्गजान्समाश्लिष्य पर्वतानिव वाजिनः ।
गतसत्वा व्यदृश्यन्त तथैव सह सादिभिः ॥ ७.१८७.२२ ॥
ചത്ത ആനകളെ ആലിംഗനം ചെയ്ത കുതിരകൾ പർവതങ്ങൾപോലെ കാണപ്പെട്ടു; അവ ജീവനറ്റവയായി, അവയുടെ സവാരിക്കാരോടൊപ്പം അങ്ങനെതന്നെ കാണപ്പെട്ടു.
7.187.23
ततस्त्वभ्यवसृत्यैव सङ्ग्रामादुत्तरां दिशम् ।
आतिष्ठदाहवे द्रोणो विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ ७.१८७.२३ ॥
പിന്നെ ദ്രോണൻ യുദ്ധത്തിൽനിന്ന് വടക്കൻ ദിശയിലേക്ക് പിന്മാറി നിന്നു; പുകയില്ലാത്ത ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ യുദ്ധത്തിൽ തിളങ്ങിക്കൊണ്ട്.
7.187.24
तमाजिशीर्षादेकान्तमपक्रान्तं निशम्य तु ।
समकम्पन्त सैन्यानि पाण्डवानां विशाम्पते ॥ ७.१८७.२४ ॥
പ്രജാപതേ, യുദ്ധമുഖത്തുനിന്ന് ഏകാന്തമായി പിന്മാറിയ അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് കേട്ടപ്പോൾ പാണ്ഡവസേനകൾ വിറച്ചു.
7.187.25
भ्राजमानं श्रिया युक्तं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
द्रोणं दृष्ट्वा परे त्रेसुश्चेरुर्मम्लुश्च भारत ॥ ७.१८७.२५ ॥
ശ്രീയോടെ തിളങ്ങുന്നവനും തേജസ്സിനാൽ ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെയുള്ളവനുമായ ദ്രോണനെ കണ്ട് ശത്രുക്കൾ ഭയന്നു; അലഞ്ഞു; ക്ഷീണിച്ചു, ഹേ ഭാരതാ.
7.187.26
आह्वयन्तं परानीकं प्रभिन्नमिव वारणम् ।
नैनमाशंसिरे जेतुं दानवा वासवं यथा ॥ ७.१८७.२६ ॥
ശത്രുസൈന്യത്തെ വെല്ലുവിളിക്കുന്ന, മദം പൊട്ടിയ ആനപോലെയുള്ള ദ്രോണനെ, ദാനവർ വാസവനെ ജയിക്കാൻ ആശിക്കാത്തതുപോലെ, ആരും ജയിക്കാൻ ആശിച്ചില്ല.
7.187.27
केचिदासन्निरुत्साहाः केचित्क्रुद्धा मनस्विनः ।
विस्मिताश्चाभवन्केचित्केचिद्वृष्टाऽभवन्युधि ॥ ७.१८७.२७ ॥
ചിലർ ഉത്സാഹം നഷ്ടപ്പെട്ടവരായി, ചിലർ കോപിച്ച മനസ്വികളായി; ചിലർ വിസ്മയിച്ചു, ചിലർ യുദ്ധത്തിൽ സന്തോഷിച്ചു.
7.187.28
हस्तैर्हस्ताग्रमपरे प्रत्यपिम्पन्नराधिपाः ।
अपरे दशनैरोष्ठानदशन्क्रोधमूर्च्छिताः ॥ ७.१८७.२८ ॥
ചില രാജാക്കന്മാർ കൈകളാൽ കൈത്തുമ്പ് തിരുമ്മി; മറ്റുള്ളവർ കോപത്താൽ മൂർച്ഛിതരായി പല്ലുകൾകൊണ്ട് ചുണ്ടുകൾ കടിച്ചു.
7.187.29
व्याक्षिपन्नायुधान्यन्ये ममृदुश्चापरे भुजान् ।
अन्ये चान्वपतन्द्रोणं त्यक्तात्मानो महौजसः ॥ ७.१८७.२९ ॥
ചിലർ ആയുധങ്ങൾ എറിഞ്ഞു; ചിലർ തോളുകൾ തിരുമ്മി; മറ്റുചിലർ ജീവനെ ത്യജിച്ച് മഹൗജസ്വിയായ ദ്രോണന്റെ മേൽ പാഞ്ഞടുത്തു.
7.187.30
पाञ्चालास्तु विशेषेण द्रोणसायकपीडिताः ।
समसज्जन्त राजेन्द्र समरे भृशवेदनाः ॥ ७.१८७.३० ॥
പാഞ്ചാലർ വിശേഷിച്ച് ദ്രോണന്റെ അമ്പുകളാൽ പീഡിതരായി, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, യുദ്ധത്തിൽ കഠിനവേദനയോടെ പരസ്പരം പറ്റിച്ചേർന്നു.
7.187.31
ततो विराटद्रुपदौ द्रोणं प्रति ययू रणे ।
तथा चरन्तं सङ्ग्रामे भृशं समरदुर्जयम् ॥ ७.१८७.३१ ॥
അനന്തരം വിരാടനും ദ്രുപദനും യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണനെ ലക്ഷ്യമാക്കി പാഞ്ഞു; യുദ്ധത്തിൽ ഇങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കുന്നവനും സമരത്തിൽ അതിദുർജയനുമായവനെ.
7.187.32
द्रुपदस्य ततः पौत्रास्त्रय एव विशाम्पते ।
चेदयश्च महेष्वासा द्रोणमेवाभ्ययुर्युधि ॥ ७.१८७.३२ ॥
ജനാധിപാ! അനന്തരം ദ്രുപദന്റെ മൂന്ന് പൗത്രന്മാരും മഹാധനുർധരരായ ചേദികളും യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണനെ തന്നെ ലക്ഷ്യമാക്കി മുന്നേറി.
7.187.33
तेषां द्रुपदपौत्राणां त्रयाणां निशितैः शरैः ।
त्रिभिर्द्रोणोऽहरत्प्राणांस्ते हता न्यपतन्भुवि ॥ ७.१८७.३३ ॥
ദ്രുപദന്റെ ആ മൂന്ന് പൗത്രന്മാരുടെ പ്രാണൻ ദ്രോണൻ മൂർച്ചയുള്ള മൂന്നു വീതം ശരങ്ങളാൽ അപഹരിച്ചു; അവർ വധിക്കപ്പെട്ട് ഭൂമിയിൽ വീണു.
7.187.34
ततो द्रोणोऽजयद्युद्धे चेदिकैकेयसृञ्जयान् ।
मात्स्यांश्चैवाजयत्कृत्स्नान्भारद्वाजो महारथान् ॥ ७.१८७.३४ ॥
അനന്തരം ദ്രോണൻ യുദ്ധത്തിൽ ചേദി, കേകയ, സൃഞ്ജയരെ ജയിച്ചു; ഭരദ്വാജന്റെ പുത്രൻ മത്സ്യരുടെ എല്ലാ മഹാരഥന്മാരെയും ജയിച്ചു.
7.187.35
ततस्तु द्रुपदः क्रोधाच्छरवर्षमवासृजत् ।
द्रोणं प्रति महाराज विराटश्चैव संयुगे ॥ ७.१८७.३५ ॥
അനന്തരം ദ്രുപദൻ കോപത്താൽ ദ്രോണനുനേരെ ശരവർഷം ചൊരിഞ്ഞു; മഹാരാജാവേ! വിരാടനും യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണനുനേരെ അങ്ങനെതന്നെ ചെയ്തു.
7.187.36
तं निहत्येषुवर्षं तु द्रोणः क्षत्रियमर्दनः ।
तौ शरैश्छादयामास विराटद्रुपदावुभौ ॥ ७.१८७.३६ ॥
ക്ഷത്രിയരെ മർദിക്കുന്ന ദ്രോണൻ ആ ശരവർഷത്തെ തടഞ്ഞു നശിപ്പിച്ച്, വിരാടനെയും ദ്രുപദനെയും ഇരുവരെയും തന്റെ ശരങ്ങളാൽ മറച്ചു.
7.187.37
द्रोणेन च्छाद्यमानौ तु क्रुद्धौ सङ्ग्राममूर्धनि ।
द्रोणं शरैर्विव्यधतुः परमं क्रोधमास्थितौ ॥ ७.१८७.३७ ॥
യുദ്ധമുഖത്ത് ദ്രോണനാൽ മറയ്ക്കപ്പെട്ട ഇരുവരും കോപിച്ച്, പരമ ക്രോധത്തോടെ ദ്രോണനെ അമ്പുകളാൽ മുറിവേൽപ്പിച്ചു.
7.187.38
तत द्रोणो महाराज क्रोधामर्षसमन्वितः ।
भल्लाभ्यां भृशतीक्ष्णाभ्यां चिच्छेद धनुषी तयोः ॥ ७.१८७.३८ ॥
അപ്പോൾ മഹാരാജാവേ, ക്രോധവും അസഹിഷ്ണുതയും നിറഞ്ഞ ദ്രോണൻ അതിതീക്ഷ്ണമായ രണ്ടു ഭല്ലങ്ങളാൽ അവരുടെ വില്ലുകൾ മുറിച്ചു.
7.187.39
ततो विराटः कुपितः समरे तोमरान्दश ।
दश चिक्षेप च शरान्द्रोणस्य वधकाङ्क्षया ॥ ७.१८७.३९ ॥
അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച വിരാടൻ ദ്രോണനെ വധിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ പത്ത് തോമരങ്ങളും പത്ത് ശരങ്ങളും എറിഞ്ഞു.
7.187.40
शक्तिं च द्रुपदो घोरामायसीं स्वर्णभूषिताम् ।
चिक्षेप भुजगेन्द्राभां क्रुद्धो द्रोणरथं प्रति ॥ ७.१८७.४० ॥
ദ്രുപദൻ കോപത്തോടെ ഇരുമ്പുകൊണ്ടുള്ള, സ്വർണ്ണാലങ്കാരമുള്ള, മഹാസർപ്പംപോലെ തിളങ്ങുന്ന ഭയങ്കരമായ ശക്തി ദ്രോണരഥത്തിന് നേരെ എറിഞ്ഞു.
7.187.41
ततो भल्लैः सुनिशितैश्छित्त्वा तांस्तोमारान्दश ।
शक्तिं कनकवैदूर्यां द्रोणश्चिच्छेद सायकैः ॥ ७.१८७.४१ ॥
അപ്പോൾ ദ്രോണൻ അതിതീക്ഷ്ണമായ ഭല്ലങ്ങളാൽ ആ പത്ത് തോമരങ്ങളും മുറിച്ച്, സ്വർണ്ണവും വൈഡൂര്യവും പതിച്ച ശക്തിയെ തന്റെ ശരങ്ങളാൽ ഛേദിച്ചു.
7.187.42
ततो द्रोणः सुपीताभ्यां भल्लाभ्यामरिमर्दनः ।
द्रुपदं च विराटं च प्रेषयामास मृत्यवे ॥ ७.१८७.४२ ॥
അപ്പോൾ ശത്രുമർദ്ദകനായ ദ്രോണൻ അതിശോഭയുള്ള രണ്ടു ഭല്ലങ്ങളാൽ ദ്രുപദനെയും വിരാടനെയും മൃത്യുവിലേക്ക് അയച്ചു.
7.187.43
हते विराटे द्रुपदे केकयेषु तथैव च ।
तथैव चेदिमात्स्येषु पाञ्चालेषु तथैव च ॥ ७.१८७.४३ ॥
വിരാടനും ദ്രുപദനും വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, കേകയരിലും അതുപോലെ, ചേദിമത്സ്യരിലും അതുപോലെ, പാഞ്ചാലരിലും അതുപോലെ.
7.187.44
हतेषु त्रिषु वीरेषु द्रुपदस्य च नप्तृषु ।
द्रोणस्य कर्म तद्दृष्ट्वा कोपदुःखसमन्वितः।
शशाप रथिनां मध्ये धृष्टद्युम्नो महामनाः ॥ ७.१८७.४४ ॥
ദ്രുപദന്റെ മൂന്ന് വീരപൗത്രന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ദ്രോണന്റെ ആ കർമ്മം കണ്ട്, കോപവും ദുഃഖവും നിറഞ്ഞ മഹാമനസ്കനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ രഥികളുടെ മധ്യത്തിൽ ശപിച്ചു.
7.187.45
इष्टापूर्तात्तथा क्षात्राद्ब्राह्मण्याच्च स नश्यतु ।
द्रोणो यस्याद्य मुच्येत यं वा द्रोणः पराभवेत् ॥ ७.१८७.४५ ॥
യജ്ഞങ്ങളാലും പുണ്യകർമ്മങ്ങളാലും, ക്ഷാത്രധർമ്മത്താലും, ബ്രാഹ്മണ്യത്താലും അവൻ നശിക്കട്ടെ. ഇന്ന് ദ്രോണൻ ആരെയാണോ മോചിപ്പിക്കുന്നത്, അല്ലെങ്കിൽ ദ്രോണൻ ആരെയാണോ പരാജയപ്പെടുത്തുന്നത്, അവനും.
7.187.46
इति तेषां प्रतिश्रुत्य मध्ये सर्वधनुष्मताम् ।
आयाद्द्रोणं सहानीकाः पाञ्चाल्यऋ परवीरहा ॥ ७.१८७.४६ ॥
ഇങ്ങനെ സർവ്വ ധനുർധരന്മാരുടെയും മധ്യത്തിൽ അവരോട് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത്, സേനകളോടൊപ്പം പാഞ്ചാലരും ശത്രുവീരന്മാരെ വധിക്കുന്നവനും ദ്രോണന്റെ നേർക്ക് വന്നു.
7.187.47
पाञ्चालास्त्वेकतो द्रोणभ्यघ्नन्पाण्डवैः सह ।
दुर्योधनश्च कर्णश्च शकुनिश्चापि सौबलः।
सोदर्याश्च यथा मुख्यास्तेऽरक्षन्द्रोणमाहवे ॥ ७.१८७.४७ ॥
പാഞ്ചാലർ ഒരു വശത്ത് പാണ്ഡവരോടൊപ്പം ദ്രോണനെ ആക്രമിച്ചു. ദുര്യോധനനും കർണ്ണനും ശകുനിയും സുബലപുത്രനും പ്രധാന സഹോദരന്മാരും യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണനെ സംരക്ഷിച്ചു.
7.187.48
रक्ष्यमाणं तथा द्रोणं सर्वैस्तैस्तु महारथैः ।
यतमानास्तु पाञ्चाला न शेकुः प्रतिवीक्षितुम् ॥ ७.१८७.४८ ॥
ആ മഹാരഥന്മാരെല്ലാവരും ദ്രോണനെ ഇങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ, ശ്രമിച്ചിട്ടും പാഞ്ചാലർക്ക് അദ്ദേഹത്തെ നേരെ നോക്കാൻ പോലും കഴിഞ്ഞില്ല.
7.187.49
तत्राक्रुध्यद्भीमसेनो धृष्टद्युम्नस्य मारिष ।
स एनं वाग्भिरुग्राभिस्ततक्ष पुरुषर्षभः ॥ ७.१८७.४९ ॥
അവിടെ, മാരിഷ, ഭീമസേനൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനോട് കോപിച്ചു. ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ കഠോരവാക്കുകളാൽ അവനെ മുറിവേൽപ്പിച്ചു.
7.187.50
द्रुपदस्य कुले जातः सर्वास्त्रेष्वस्त्रवित्तमः ।
कः क्षत्रियो मन्यमानः प्रेक्षेतारिमवस्थितम् ॥ ७.१८७.५० ॥
ദ്രുപദന്റെ കുലത്തിൽ ജനിച്ച്, എല്ലാ അസ്ത്രങ്ങളിലും അത്യന്തം നിപുണനായവൻ, താൻ ക്ഷത്രിയനെന്ന് കരുതുന്ന ഏത് ക്ഷത്രിയൻ ശത്രുവായി നിൽക്കുന്നത് നോക്കിനിൽക്കും?
7.187.51
पितृपुत्रवधं प्राप्य पुंस्त्वं को वा प्रहर्षयेत् ।
विशेषतस्तु शपथं शपित्वा राजसंसदि ॥ ७.१८७.५१ ॥
പിതാവിനെയും പുത്രന്മാരെയും വധിക്കപ്പെട്ട ശേഷം, പുരുഷത്വമുള്ള ആരാണ് അവനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുക? വിശേഷിച്ച് രാജസഭയിൽ ശപഥം ചെയ്ത ശേഷം?
7.187.52
एष वैश्वानर इव समिद्धः स्वेन तेजसा ।
शरचापेन्धनो द्रोणः क्षत्रं दहति तेजसा ॥ ७.१८७.५२ ॥
ഇതാ, സ്വന്തം തേജസ്സിനാൽ വൈശ്വാനരനെപ്പോലെ ജ്വലിക്കുന്ന ദ്രോണൻ. അമ്പും വില്ലും അവന്റെ ഇന്ധനം; തേജസ്സിനാൽ അവൻ ക്ഷത്രിയരെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു.
7.187.53
पुरा करोति निःशेषां पाण्डवानामनीकिनीम् ।
स्थिताः पश्यत मे कर्म द्रोणमेव व्रजाम्यहम् ॥ ७.१८७.५३ ॥
അവൻ പാണ്ഡവസേനയെ മുഴുവൻ നേരത്തെ തന്നെ നശിപ്പിക്കുകയാണ്. നിന്ന് എന്റെ കർമ്മം കാണൂ; ഞാൻ ദ്രോണന്റെ അടുത്തേക്കുതന്നെ പോകുന്നു.
7.187.54
इत्युक्त्वा प्राविशत्क्रुद्धो द्रोणानीकं वृकोदरः ।
शरैः पूर्णायतोत्सृष्टौर्द्रावयंस्तव वाहिनीम् ॥ ७.१८७.५४ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കോപിച്ച വൃകോദരൻ ദ്രോണസേനയിലേക്ക് കടന്നു; പൂർണ്ണമായി വലിച്ചയച്ച അമ്പുകളാൽ നിങ്ങളുടെ സേനയെ ഓടിച്ചു.
7.187.55
धृष्टद्युम्नोऽपि पाञ्चाल्यः प्रविश्य महतीं चमूम् ।
आससाद रणे द्रोणं तदासीत्तुमुलं महत् ॥ ७.१८७.५५ ॥
പാഞ്ചാല രാജകുമാരൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും മഹത്തായ സൈന്യത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണനെ എതിരിട്ടു; അപ്പോൾ മഹാ കോലാഹലമുണ്ടായി.
7.187.56
नैव नस्तादृशं युद्धं दृष्टपूर्वं न च श्रुतम् ।
यथा सूर्योदये राजन्समुत्पिञ्जोऽभवन्महान् ॥ ७.१८७.५६ ॥
രാജാവേ, ഇതുപോലുള്ള യുദ്ധം ഞങ്ങൾ മുമ്പ് കണ്ടിട്ടില്ല, കേട്ടിട്ടുമില്ല; സൂര്യോദയസമയത്ത് വലിയ കലക്കവും പൊടിപടലവും ഉയർന്നതുപോലെ.
7.187.57
संसक्तान्येव चादृश्यन्रथवृन्दानि मारिष ।
हतानि च विकीर्णानि सरीराणि शरीरिणाम् ॥ ७.१८७.५७ ॥
മാരിഷാ, രഥസമൂഹങ്ങൾ പരസ്പരം കുരുങ്ങിക്കിടക്കുന്നതായി കാണപ്പെട്ടു; ജീവികളുടെ ശരീരങ്ങൾ വെട്ടേറ്റു ചിതറിക്കിടന്നു.
7.187.58
केचिदन्यत्र गच्छन्तः पथि चान्यैरुपद्रुताः ।
विमुखाः पृष्ठतश्चान्ये ताड्यन्ते पार्श्वतः परे ॥ ७.१८७.५८ ॥
ചിലർ മറ്റൊരിടത്തേക്ക് ഓടുന്നു, വഴിയിൽ മറ്റുള്ളവരാൽ ഉപദ്രവിക്കപ്പെടുന്നു; ചിലർ പുറംതിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു, മറ്റു ചിലർ വശത്തുനിന്ന് അടിക്കപ്പെടുന്നു.
7.187.59
तथा संसक्तयुद्धं तदभवद्भृशदारुणम् ।
अथ सन्ध्यागतः सूर्यः क्षणेन समपद्यत ॥ ७.१८७.५९ ॥
ഇങ്ങനെ ആ തീവ്രയുദ്ധം അതിഭീകരമായി; പിന്നെ സൂര്യൻ സന്ധ്യയെ പ്രാപിച്ച് ഒരു നിമിഷത്തിനകം അസ്തമിച്ചു.