ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.187
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.187.1
त्रिभागमात्रेषायां रात्र्यां युद्धमवर्तत ।
कुरूणां पाण्डवानां च संहृष्टानां विशाम्पते ॥ ७.१८७.१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରାତିର ମାତ୍ର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶରେ କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ସେମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ।
7.187.2
अथ चन्द्रप्रभां मुष्णन्नादित्यस्य पुरःसरः ।
अरुणोऽभ्युदयाञ्चक्रे ताम्रीकृर्वन्निवाम्बरम् ॥ ७.१८७.२ ॥
ତା'ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅଗ୍ରଦୂତ ଅରୁଣ ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକ ହରଣ କରି ଉଦିତ ହେଲେ ଏବଂ ଆକାଶକୁ ଲାଲ କରିଦେଲେ।
7.187.3
प्रकाशमकरोद्व्योम जगत्संरञ्जयन्निव ।
प्राच्यां दिशि सहस्रांशोररुणेनारुणीकृतम्।
तापनीयं यथा चक्रं भ्राजते रविमण्डलम् ॥ ७.१८७.३ ॥
ସେ ଆକାଶକୁ ଆଲୋକିତ କଲେ; ଯେପରି ଜଗତକୁ ରଙ୍ଗ ଲଗାଇଲେ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ସହସ୍ରାଂଶୁଙ୍କ ମଣ୍ଡଳ ଅରୁଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲାଲ ହେଲା; ତପ୍ତ ସୁନାର ଚକ୍ର ପରି ଝଲସିଲା।
7.187.4
ततो रथाश्वांश्च मनुष्ययाना… ।
न्युत्सृज्य सर्वे कुरुपाण्डुयोधाः।
दिवाकरस्याभिमुखं जपन्तः ।
सन्ध्यागताः प्राञ्जलयो बभूवुः ॥ ७.१८७.४ ॥
ତା'ପରେ ରଥ, ଘୋଡ଼ା ଓ ମନୁଷ୍ୟବାହୀ ଯାନସବୁ… ଛାଡ଼ି କୁରୁ-ପାଣ୍ଡୁ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖେ ଜପ କରି, ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଲୀନ ହୋଇ, ଯୋଡ଼ହାତ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ।
7.187.5
ततो द्वैधीकृते सैन्ये द्रोणः सोमकपाण्डवान् ।
अभ्यद्रवत्सपाञ्चालान्दुर्योधनपुरोगमः ॥ ७.१८७.५ ॥
ତା'ପରେ ସେନା ଦୁଇଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲେ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଦ୍ରୋଣ ସୋମକ, ପାଣ୍ଡବ ଓ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
7.187.6
द्वैधीकृतान्कुरून्दृष्ट्वा माधवोऽर्जुनमब्रवीत् ।
सपत्नान्सव्यतः कुर्याः सव्यसाचिन्निमान्कुरून् ॥ ७.१८७.६ ॥
କୁରୁମାନଙ୍କୁ ଦୁଇଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଦେଖି ମାଧବ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ସବ୍ୟସାଚୀ, ଏହି ଶତ୍ରୁ କୁରୁମାନଙ୍କୁ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ କରି ଦିଅ।"
7.187.7
स माधवमनुज्ञाय कुरुष्वेति धनञ्जयः ।
द्रोणकर्णौ महेष्वासौ सव्यतः पर्यवर्तत ॥ ७.१८७.७ ॥
ମାଧବଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ 'କର' ବୋଲି ଧନଞ୍ଜୟ ମହାଧନୁର୍ଧର ଦ୍ରୋଣ ଓ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବାମପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଘେରି ଫେରିଲେ।
7.187.8
अभिप्रायं तु कृष्णस्य ज्ञात्वा परपुरञ्जयः ।
आजिशीर्षगतं पार्थं भीमसेनोऽभ्युवाच ह ॥ ७.१८७.८ ॥
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଭିପ୍ରାୟ ବୁଝି ଶତ୍ରୁନଗର ଜୟୀ ଭୀମସେନ ଯୁଦ୍ଧାଗ୍ରରେ ଥିବା ପାର୍ଥଙ୍କୁ କହିଲେ।
7.187.9
अर्जुनार्जुन बीभत्सो शृणुष्वैतद्वचो मम ।
यदर्थं क्षत्रिया सूते तस्य कालोऽयमागतः ॥ ७.१८७.९ ॥
ହେ ଅର୍ଜୁନ, ହେ ଅର୍ଜୁନ, ହେ ବୀଭତ୍ସୁ! ମୋ ଏହି କଥା ଶୁଣ। କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଯାହା ପାଇଁ ଜନ୍ମନ୍ତି, ସେହି ସମୟ ଆସିଛି।
7.187.10
अस्मिंश्चेदागते काले श्रेयो न प्रतिपत्स्यसे ।
असम्भावितरूपस्त्वं सुनृशंसं करिष्यसि ॥ ७.१८७.१० ॥
ଏହି ସମୟ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ତୁମେ ଶ୍ରେୟ ପାଇବ ନାହିଁ, ତେବେ ତୁମେ ଅକଳ୍ପନୀୟ ରୂପ ଧରି ଅତି ନୃଶଂସ କର୍ମ କରିବ।
7.187.11
सत्यश्रीधर्मयशसां वीर्येणानृण्यमाप्नुहि ।
भिन्ध्यनीकं युधांश्रेष्ठ प्रतिज्ञां सफलां कुरु ॥ ७.१८७.११ ॥
ସତ୍ୟ, ଶ୍ରୀ, ଧର୍ମ ଓ ଯଶର ଋଣରୁ ତୁମ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ମୁକ୍ତ ହୁଅ। ହେ ଯୋଦ୍ଧାଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଶତ୍ରୁସେନା ଭେଦ କର, ତୁମ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ସଫଳ କର।
7.187.12
स सव्यसाची भीमेन चोदितः केशवेन च ।
कर्णद्रोणावतिक्रम्य समन्तात्पर्यवारयत् ॥ ७.१८७.१२ ॥
ଭୀମ ଓ କେଶବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ସବ୍ୟସାଚୀ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଘେରିଲେ।
7.187.13
तमाजिशीर्षमायान्तं दहन्तं क्षत्रियर्षभान् ।
पराक्रान्तं पराक्रम्य ततः क्षत्रियपुङ्गवाः।
नाशक्नुवन्वारयितुं वर्धमानमिवानलम् ॥ ७.१८७.१३ ॥
ଯୁଦ୍ଧର ଅଗ୍ରଭାଗକୁ ଆସୁଥିବା, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଋଷଭମାନଙ୍କୁ ଦହନ କରୁଥିବା, ପରାକ୍ରମରେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ, ତେବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ରୋକି ପାରିଲେ ନାହିଁ; ବଢ଼ୁଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି।
7.187.14
अथ दुर्योधनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः ।
अभ्यवर्षञ्छरव्रातैः कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ॥ ७.१८७.१४ ॥
ତା'ପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସୁବଳର ପୁତ୍ର ଶକୁନି ମଧ୍ୟ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ଉପରେ ବାଣର ବର୍ଷା କଲେ।
7.187.15
तेषामस्त्राणि सर्वेषामुत्तमास्त्रविदां वरः ।
कदर्थीकृत्य राजेन्द्र शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.१८७.१५ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ର ଜାଣିଥିବାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ, ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ନିଷ୍ଫଳ କରି ବାଣ ବର୍ଷାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆବୃତ କଲେ।
7.187.16
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य लघुहस्तो धनञ्जयः ।
सर्वानविध्यन्निशितैर्दशभिर्दशभिः शरैः ॥ ७.१८७.१६ ॥
ଅସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଅସ୍ତ୍ର ନିବାରଣ କରି, ଲଘୁହସ୍ତ ଧନଞ୍ଜୟ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଦଶ ଦଶ ବାଣରେ, ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.187.17
उद्धूता रजसो वृष्टिः शरवृष्टिस्तथैव च ।
तमश्च घोरं शब्दश्च तदा समभवन्महान् ॥ ७.१८७.१७ ॥
ଉଠିଥିବା ଧୂଳି ବର୍ଷା, ସେହିପରି ବାଣ ବର୍ଷା, ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧାର ଓ ଘୋର ଶବ୍ଦ — ସେତେବେଳେ ମହତ୍ ଭାବରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
7.187.18
न द्यौर्न भूमिर्न दिशः प्राज्ञायन्त तथागते ।
सैन्येन रजसा मूढं सर्वमन्घमिवाभवत् ॥ ७.१८७.१८ ॥
ସେତେବେଳେ ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ କିମ୍ବା ଦିଗ ଚିହ୍ନାଯାଇ ନ ପାରିଲା; ସୈନ୍ୟଙ୍କ ଧୂଳିରେ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ସବୁ ଅନ୍ଧ ପରି ହେଲା।
7.187.19
नैव ते न वयं राजन्प्राज्ञासिष्म परस्परम् ।
शब्दमात्रेण जानीमो वयं ते च परस्परम्।
उद्देशेन हि तेन स्म समयुध्यन्त पार्थिवाः ॥ ७.१८७.१९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଆମେ ପରସ୍ପରକୁ ଚିହ୍ନି ପାରିଲୁ ନାହିଁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ; କେବଳ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ପରସ୍ପରକୁ ଜାଣୁଥିଲୁ। ସେହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅନୁସାରେ ରାଜାମାନେ ପରସ୍ପର ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
7.187.20
विरथा रथिनो राजन्समासाद्य परस्परम् ।
केशेषु समसज्जन्त कवचेषु भुजेषु च ॥ ७.१८७.२० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରଥହୀନ ରଥୀମାନେ ପରସ୍ପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ କେଶ, କବଚ ଓ ବାହୁ ଧରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
7.187.21
हताश्वा हतसूताश्च निश्चेष्टा रथिनो हताः ।
जीवन्त इव तत्र स्म व्यदृश्यन्त भयार्दिताः ॥ ७.१८७.२१ ॥
ଘୋଡା ଓ ସାରଥି ହତ, ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟ ରଥୀମାନେ ମୃତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଜୀବିତ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
7.187.22
हतान्गजान्समाश्लिष्य पर्वतानिव वाजिनः ।
गतसत्वा व्यदृश्यन्त तथैव सह सादिभिः ॥ ७.१८७.२२ ॥
ମୃତ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିବା ଘୋଡ଼ାମାନେ ପର୍ବତ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ସେମାନେ ପ୍ରାଣହୀନ ଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସୱାର ସହିତ ସେହିପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
7.187.23
ततस्त्वभ्यवसृत्यैव सङ्ग्रामादुत्तरां दिशम् ।
आतिष्ठदाहवे द्रोणो विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ ७.१८७.२३ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ସରି ଠିଆ ହେଲେ; ଧୂଆଁହୀନ ଜଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ରଣରେ ଦୀପ୍ତି ପାଉଥିଲେ।
7.187.24
तमाजिशीर्षादेकान्तमपक्रान्तं निशम्य तु ।
समकम्पन्त सैन्यानि पाण्डवानां विशाम्पते ॥ ७.१८७.२४ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତେ, ଯୁଦ୍ଧର ମୁଖ୍ୟ ଭାଗରୁ ଏକାନ୍ତରେ ସରିଯାଇଥିବା ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସେନା କମ୍ପିତ ହେଲେ।
7.187.25
भ्राजमानं श्रिया युक्तं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
द्रोणं दृष्ट्वा परे त्रेसुश्चेरुर्मम्लुश्च भारत ॥ ७.१८७.२५ ॥
ଶ୍ରୀରେ ଯୁକ୍ତ, ତେଜରେ ଜଳୁଥିବା ପରି ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ଇତସ୍ତତ ବୁଲିଲେ ଓ ମଳିନ ହେଲେ, ହେ ଭାରତ।
7.187.26
आह्वयन्तं परानीकं प्रभिन्नमिव वारणम् ।
नैनमाशंसिरे जेतुं दानवा वासवं यथा ॥ ७.१८७.२६ ॥
ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଥିବା, ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ, ଦାନବମାନେ ବାସବଙ୍କୁ ଜିତିବାର ଆଶା କରି ନ ଥିବା ପରି, କେହି ଜିତିବାର ଆଶା କଲେ ନାହିଁ।
7.187.27
केचिदासन्निरुत्साहाः केचित्क्रुद्धा मनस्विनः ।
विस्मिताश्चाभवन्केचित्केचिद्वृष्टाऽभवन्युधि ॥ ७.१८७.२७ ॥
କେହି ଉତ୍ସାହହୀନ ହେଲେ, କେହି କ୍ରୁଦ୍ଧ ଓ ମନସ୍ବୀ ହେଲେ; କେହି ବିସ୍ମିତ ହେଲେ, କେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।
7.187.28
हस्तैर्हस्ताग्रमपरे प्रत्यपिम्पन्नराधिपाः ।
अपरे दशनैरोष्ठानदशन्क्रोधमूर्च्छिताः ॥ ७.१८७.२८ ॥
କେତେକ ରାଜା ହାତରେ ହାତର ଅଗ୍ରଭାଗ ଘସିଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ଦାନ୍ତରେ ଓଠ କାମୁଡ଼ିଲେ।
7.187.29
व्याक्षिपन्नायुधान्यन्ये ममृदुश्चापरे भुजान् ।
अन्ये चान्वपतन्द्रोणं त्यक्तात्मानो महौजसः ॥ ७.१८७.२९ ॥
କେହି ଅସ୍ତ୍ର ଫିଙ୍ଗିଲେ, କେହି ବାହୁ ମର୍ଦ୍ଦନ କଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ପ୍ରାଣର ମୋହ ତ୍ୟାଗ କରି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ।
7.187.30
पाञ्चालास्तु विशेषेण द्रोणसायकपीडिताः ।
समसज्जन्त राजेन्द्र समरे भृशवेदनाः ॥ ७.१८७.३० ॥
ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପରସ୍ପରକୁ ଜାବୁଡ଼ି ଧରିଲେ।
7.187.31
ततो विराटद्रुपदौ द्रोणं प्रति ययू रणे ।
तथा चरन्तं सङ्ग्रामे भृशं समरदुर्जयम् ॥ ७.१८७.३१ ॥
ତା'ପରେ ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦ ରଣରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଧାଇଁଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଏପରି ବିଚରଣ କରୁଥିବା, ସଂଗ୍ରାମରେ ଅତି ଅଜେୟ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପ୍ରତି।
7.187.32
द्रुपदस्य ततः पौत्रास्त्रय एव विशाम्पते ।
चेदयश्च महेष्वासा द्रोणमेवाभ्ययुर्युधि ॥ ७.१८७.३२ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି! ତା'ପରେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ତିନି ନାତି ଓ ମହାଧନୁର୍ଧର ଚେଦିମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପ୍ରତି ହିଁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
7.187.33
तेषां द्रुपदपौत्राणां त्रयाणां निशितैः शरैः ।
त्रिभिर्द्रोणोऽहरत्प्राणांस्ते हता न्यपतन्भुवि ॥ ७.१८७.३३ ॥
ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ସେହି ତିନି ନାତିଙ୍କ ପ୍ରାଣ ଦ୍ରୋଣ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତିନି ତିନି ଶରରେ ହରଣ କଲେ; ସେମାନେ ହତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
7.187.34
ततो द्रोणोऽजयद्युद्धे चेदिकैकेयसृञ्जयान् ।
मात्स्यांश्चैवाजयत्कृत्स्नान्भारद्वाजो महारथान् ॥ ७.१८७.३४ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଚେଦି, କେକୟ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କୁ ଜୟ କଲେ; ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ମହାରଥୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜୟ କଲେ।
7.187.35
ततस्तु द्रुपदः क्रोधाच्छरवर्षमवासृजत् ।
द्रोणं प्रति महाराज विराटश्चैव संयुगे ॥ ७.१८७.३५ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୁପଦ କ୍ରୋଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଶରବର୍ଷା ଢାଳିଲେ; ହେ ମହାରାଜ! ବିରାଟ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପ୍ରତି ସେପରି ହିଁ କଲେ।
7.187.36
तं निहत्येषुवर्षं तु द्रोणः क्षत्रियमर्दनः ।
तौ शरैश्छादयामास विराटद्रुपदावुभौ ॥ ७.१८७.३६ ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଦଳନ କରୁଥିବା ଦ୍ରୋଣ ସେହି ଶରବର୍ଷାକୁ ନଷ୍ଟ କରି ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦ ଉଭୟଙ୍କୁ ନିଜ ଶରରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
7.187.37
द्रोणेन च्छाद्यमानौ तु क्रुद्धौ सङ्ग्राममूर्धनि ।
द्रोणं शरैर्विव्यधतुः परमं क्रोधमास्थितौ ॥ ७.१८७.३७ ॥
ଯୁଦ୍ଧର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦୁଇଜଣ ପରମ କ୍ରୋଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଶର ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.187.38
तत द्रोणो महाराज क्रोधामर्षसमन्वितः ।
भल्लाभ्यां भृशतीक्ष्णाभ्यां चिच्छेद धनुषी तयोः ॥ ७.१८७.३८ ॥
ତେବେ ହେ ମହାରାଜ, କ୍ରୋଧ ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ରୋଣ ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦୁଇ ଭଲ୍ଲ ଶର ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଧନୁ ଛେଦନ କଲେ।
7.187.39
ततो विराटः कुपितः समरे तोमरान्दश ।
दश चिक्षेप च शरान्द्रोणस्य वधकाङ्क्षया ॥ ७.१८७.३९ ॥
ତେବେ ଯୁଦ୍ଧରେ କୁପିତ ବିରାଟ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଦଶଟି ତୋମର ଓ ଦଶଟି ଶର ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
7.187.40
शक्तिं च द्रुपदो घोरामायसीं स्वर्णभूषिताम् ।
चिक्षेप भुजगेन्द्राभां क्रुद्धो द्रोणरथं प्रति ॥ ७.१८७.४० ॥
ଏବଂ ଦ୍ରୁପଦ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଲୌହନିର୍ମିତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣଭୂଷିତ, ମହାସର୍ପ ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ରଥ ଦିଗରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
7.187.41
ततो भल्लैः सुनिशितैश्छित्त्वा तांस्तोमारान्दश ।
शक्तिं कनकवैदूर्यां द्रोणश्चिच्छेद सायकैः ॥ ७.१८७.४१ ॥
ତେବେ ଦ୍ରୋଣ ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ୍ଲରେ ସେହି ଦଶ ତୋମର କାଟି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟରେ ଖଚିତ ଶକ୍ତିକୁ ନିଜ ଶର ଦ୍ୱାରା ଛେଦ କଲେ।
7.187.42
ततो द्रोणः सुपीताभ्यां भल्लाभ्यामरिमर्दनः ।
द्रुपदं च विराटं च प्रेषयामास मृत्यवे ॥ ७.१८७.४२ ॥
ତେବେ ଶତ୍ରୁମର୍ଦ୍ଦନ ଦ୍ରୋଣ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦୁଇ ଭଲ୍ଲ ଶର ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୁପଦ ଓ ବିରାଟ ଉଭୟଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ପାଖକୁ ପଠାଇଦେଲେ।
7.187.43
हते विराटे द्रुपदे केकयेषु तथैव च ।
तथैव चेदिमात्स्येषु पाञ्चालेषु तथैव च ॥ ७.१८७.४३ ॥
ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦ ହତ ହେଲେ, କେକୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି, ଚେଦି ଓ ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି, ଏବଂ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
7.187.44
हतेषु त्रिषु वीरेषु द्रुपदस्य च नप्तृषु ।
द्रोणस्य कर्म तद्दृष्ट्वा कोपदुःखसमन्वितः।
शशाप रथिनां मध्ये धृष्टद्युम्नो महामनाः ॥ ७.१८७.४४ ॥
ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ତିନି ବୀର ପୌତ୍ର ହତ ହେଲେ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କର ସେ କର୍ମ ଦେଖି, କ୍ରୋଧ ଓ ଦୁଃଖରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ମହାମନା ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ।
7.187.45
इष्टापूर्तात्तथा क्षात्राद्ब्राह्मण्याच्च स नश्यतु ।
द्रोणो यस्याद्य मुच्येत यं वा द्रोणः पराभवेत् ॥ ७.१८७.४५ ॥
ଇଷ୍ଟପୂର୍ତ୍ତ, କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱରୁ ମଧ୍ୟ ସେ ନଷ୍ଟ ହେଉ। ଆଜି ଦ୍ରୋଣ ଯାହାକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଦ୍ରୋଣ ଯାହାକୁ ପରାଜିତ କରନ୍ତି।
7.187.46
इति तेषां प्रतिश्रुत्य मध्ये सर्वधनुष्मताम् ।
आयाद्द्रोणं सहानीकाः पाञ्चाल्यऋ परवीरहा ॥ ७.१८७.४६ ॥
ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ସେନା ସହିତ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଏବଂ ଶତ୍ରୁବୀର ସଂହାରକାରୀ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦିଗକୁ ଆସିଲେ।
7.187.47
पाञ्चालास्त्वेकतो द्रोणभ्यघ्नन्पाण्डवैः सह ।
दुर्योधनश्च कर्णश्च शकुनिश्चापि सौबलः।
सोदर्याश्च यथा मुख्यास्तेऽरक्षन्द्रोणमाहवे ॥ ७.१८७.४७ ॥
ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଏକ ପାଖରୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ, ଶକୁନି ଓ ସୁବଳପୁତ୍ର, ଏବଂ ପ୍ରଧାନ ଭାଇମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
7.187.48
रक्ष्यमाणं तथा द्रोणं सर्वैस्तैस्तु महारथैः ।
यतमानास्तु पाञ्चाला न शेकुः प्रतिवीक्षितुम् ॥ ७.१८७.४८ ॥
ସେହି ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୋଣ ଏପରି ରକ୍ଷିତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ଚେଷ୍ଟା କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ତାଙ୍କୁ ସାମନା କରି ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
7.187.49
तत्राक्रुध्यद्भीमसेनो धृष्टद्युम्नस्य मारिष ।
स एनं वाग्भिरुग्राभिस्ततक्ष पुरुषर्षभः ॥ ७.१८७.४९ ॥
ସେଠାରେ, ହେ ମାରିଷ, ଭୀମସେନ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ସେହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ କଠୋର ବାକ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.187.50
द्रुपदस्य कुले जातः सर्वास्त्रेष्वस्त्रवित्तमः ।
कः क्षत्रियो मन्यमानः प्रेक्षेतारिमवस्थितम् ॥ ७.१८७.५० ॥
ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ବଂଶରେ ଜାତ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଅତି ନିପୁଣ, କେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ନିଜକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଭାବି ଶତ୍ରୁକୁ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ଚାହିଁବ?
7.187.51
पितृपुत्रवधं प्राप्य पुंस्त्वं को वा प्रहर्षयेत् ।
विशेषतस्तु शपथं शपित्वा राजसंसदि ॥ ७.१८७.५१ ॥
ପିତା ଓ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବଧ ପାଇ, କିଏ ପୁରୁଷତ୍ୱଧାରୀ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିବ? ବିଶେଷତଃ ରାଜସଭାରେ ଶପଥ କରିବା ପରେ?
7.187.52
एष वैश्वानर इव समिद्धः स्वेन तेजसा ।
शरचापेन्धनो द्रोणः क्षत्रं दहति तेजसा ॥ ७.१८७.५२ ॥
ଏହି ଦ୍ରୋଣ ନିଜ ତେଜରେ ବୈଶ୍ୱାନର ଭଳି ଜଳୁଛନ୍ତି। ଶର ଓ ଧନୁ ତାଙ୍କ ଇନ୍ଧନ; ତେଜରେ ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଦହନ କରୁଛନ୍ତି।
7.187.53
पुरा करोति निःशेषां पाण्डवानामनीकिनीम् ।
स्थिताः पश्यत मे कर्म द्रोणमेव व्रजाम्यहम् ॥ ७.१८७.५३ ॥
ଏ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସମଗ୍ର ସେନାକୁ ପୂର୍ବରୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛନ୍ତି। ଠିଆ ହୋଇ ମୋର କର୍ମ ଦେଖ; ମୁଁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ହିଁ ଯାଉଛି।
7.187.54
इत्युक्त्वा प्राविशत्क्रुद्धो द्रोणानीकं वृकोदरः ।
शरैः पूर्णायतोत्सृष्टौर्द्रावयंस्तव वाहिनीम् ॥ ७.१८७.५४ ॥
ଏହା କହି, କ୍ରୋଧିତ ବୃକୋଦର ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକର୍ଷିତ ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ଶରରେ ଆପଣଙ୍କ ସେନାକୁ ପଳାଇ ଦେଲେ।
7.187.55
धृष्टद्युम्नोऽपि पाञ्चाल्यः प्रविश्य महतीं चमूम् ।
आससाद रणे द्रोणं तदासीत्तुमुलं महत् ॥ ७.१८७.५५ ॥
ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜକୁମାର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ମଧ୍ୟ ବିଶାଳ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ରଣରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ; ତେବେ ମହା କୋଳାହଳ ହେଲା।
7.187.56
नैव नस्तादृशं युद्धं दृष्टपूर्वं न च श्रुतम् ।
यथा सूर्योदये राजन्समुत्पिञ्जोऽभवन्महान् ॥ ७.१८७.५६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏପରି ଯୁଦ୍ଧ ଆମେ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଦେଖି ନ ଥିଲୁ କିମ୍ବା ଶୁଣି ନ ଥିଲୁ; ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ ଯେପରି ମହା ଧୂଳି ଓ କୋଳାହଳ ଉଠେ ସେପରି।
7.187.57
संसक्तान्येव चादृश्यन्रथवृन्दानि मारिष ।
हतानि च विकीर्णानि सरीराणि शरीरिणाम् ॥ ७.१८७.५७ ॥
ହେ ମାନ୍ୟ, ରଥସମୂହ ପରସ୍ପର ସହ ଗୁଡ଼ାଇ ହୋଇ ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ହତ ଶରୀର ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲା।
7.187.58
केचिदन्यत्र गच्छन्तः पथि चान्यैरुपद्रुताः ।
विमुखाः पृष्ठतश्चान्ये ताड्यन्ते पार्श्वतः परे ॥ ७.१८७.५८ ॥
କେହି ଅନ୍ୟ ଦିଗକୁ ପଳାଉଛନ୍ତି, ବାଟରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ; କେହି ପିଠି ଫେରାଇ, ଆଉ କେହି ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଆଘାତ ପାଉଛନ୍ତି।
7.187.59
तथा संसक्तयुद्धं तदभवद्भृशदारुणम् ।
अथ सन्ध्यागतः सूर्यः क्षणेन समपद्यत ॥ ७.१८७.५९ ॥
ଏହିପରି ସେ ଘୋର ଯୁଦ୍ଧ ଅତି ଭୟଙ୍କର ହେଲା; ତା'ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପହଞ୍ଚି କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ଅସ୍ତ ହେଲେ।