మహాభారతం · అధ్యాయం 7.187
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.187.1
त्रिभागमात्रेषायां रात्र्यां युद्धमवर्तत ।
कुरूणां पाण्डवानां च संहृष्टानां विशाम्पते ॥ ७.१८७.१ ॥
ఓ రాజా, రాత్రి మూడవ భాగంలోనే కురువులకు, పాండవులకు యుద్ధం మొదలైంది; వారు ఉత్సాహంతో నిండి ఉన్నారు.
7.187.2
अथ चन्द्रप्रभां मुष्णन्नादित्यस्य पुरःसरः ।
अरुणोऽभ्युदयाञ्चक्रे ताम्रीकृर्वन्निवाम्बरम् ॥ ७.१८७.२ ॥
అప్పుడు సూర్యునికి ముందు నడిచే అరుణుడు చంద్రుని కాంతిని హరిస్తూ ఉదయించి, ఆకాశాన్ని ఎర్రగా చేశాడు.
7.187.3
प्रकाशमकरोद्व्योम जगत्संरञ्जयन्निव ।
प्राच्यां दिशि सहस्रांशोररुणेनारुणीकृतम्।
तापनीयं यथा चक्रं भ्राजते रविमण्डलम् ॥ ७.१८७.३ ॥
అతడు ఆకాశాన్ని ప్రకాశింపజేశాడు; లోకాన్ని రంగులద్దినట్లు చేశాడు. తూర్పు దిశలో సహస్రాంశుని మండలం అరుణుని వల్ల ఎర్రబడింది; కరిగించిన బంగారపు చక్రంలా ప్రకాశించింది.
7.187.4
ततो रथाश्वांश्च मनुष्ययाना… ।
न्युत्सृज्य सर्वे कुरुपाण्डुयोधाः।
दिवाकरस्याभिमुखं जपन्तः ।
सन्ध्यागताः प्राञ्जलयो बभूवुः ॥ ७.१८७.४ ॥
అప్పుడు రథాలను, గుర్రాలను, మనుషులు మోసే వాహనాలను… వదిలి కురు-పాండు యోధులంతా సూర్యునికి ఎదురుగా జపిస్తూ, సంధ్యా కాలానికి చేరి, అంజలి ఘటించి నిలిచారు.
7.187.5
ततो द्वैधीकृते सैन्ये द्रोणः सोमकपाण्डवान् ।
अभ्यद्रवत्सपाञ्चालान्दुर्योधनपुरोगमः ॥ ७.१८७.५ ॥
అప్పుడు సైన్యం రెండుగా విడిపోయినప్పుడు, దుర్యోధనుని ముందుంచుకున్న ద్రోణుడు సోమకులను, పాండవులను, పాంచాలులను దాడి చేశాడు.
7.187.6
द्वैधीकृतान्कुरून्दृष्ट्वा माधवोऽर्जुनमब्रवीत् ।
सपत्नान्सव्यतः कुर्याः सव्यसाचिन्निमान्कुरून् ॥ ७.१८७.६ ॥
కురువులు రెండుగా విడిపోయినట్లు చూసి మాధవుడు అర్జునునితో ఇలా అన్నాడు: "ఓ సవ్యసాచి, ఈ శత్రువులైన కురువులను ఎడమవైపుకు తిప్పు."
7.187.7
स माधवमनुज्ञाय कुरुष्वेति धनञ्जयः ।
द्रोणकर्णौ महेष्वासौ सव्यतः पर्यवर्तत ॥ ७.१८७.७ ॥
మాధవుని అనుమతి పొంది 'చేయి' అని చెప్పిన ధనంజయుడు, మహా ధనుర్ధరులైన ద్రోణుడు, కర్ణుల వైపు ఎడమ ప్రక్కగా తిరిగాడు.
7.187.8
अभिप्रायं तु कृष्णस्य ज्ञात्वा परपुरञ्जयः ।
आजिशीर्षगतं पार्थं भीमसेनोऽभ्युवाच ह ॥ ७.१८७.८ ॥
కృష్ణుని అభిప్రాయాన్ని గ్రహించిన శత్రు నగరాలను జయించిన భీమసేనుడు, యుద్ధ అగ్రభాగంలో ఉన్న పార్థునితో మాట్లాడాడు.
7.187.9
अर्जुनार्जुन बीभत्सो शृणुष्वैतद्वचो मम ।
यदर्थं क्षत्रिया सूते तस्य कालोऽयमागतः ॥ ७.१८७.९ ॥
అర్జునా, అర్జునా, బీభత్సుడా! నా ఈ మాటను విను. క్షత్రియులు దేని కోసం పుడతారో ఆ సమయం ఇప్పుడు వచ్చింది.
7.187.10
अस्मिंश्चेदागते काले श्रेयो न प्रतिपत्स्यसे ।
असम्भावितरूपस्त्वं सुनृशंसं करिष्यसि ॥ ७.१८७.१० ॥
ఈ సమయం వచ్చినా నీవు శ్రేయస్సు పొందకపోతే, నీవు ఊహించని రూపం ధరించి అత్యంత క్రూరమైన పని చేస్తావు.
7.187.11
सत्यश्रीधर्मयशसां वीर्येणानृण्यमाप्नुहि ।
भिन्ध्यनीकं युधांश्रेष्ठ प्रतिज्ञां सफलां कुरु ॥ ७.१८७.११ ॥
సత్యం, సంపద, ధర్మం, కీర్తి అనే ఋణం నుండి నీ పరాక్రమంతో విముక్తి పొందు. యోధులలో శ్రేష్ఠుడా! శత్రు సేనను ఛేదించు, నీ ప్రతిజ్ఞను ఫలవంతం చేయి.
7.187.12
स सव्यसाची भीमेन चोदितः केशवेन च ।
कर्णद्रोणावतिक्रम्य समन्तात्पर्यवारयत् ॥ ७.१८७.१२ ॥
భీముడు, కేశవుడు ప్రేరేపించగా సవ్యసాచి కర్ణ, ద్రోణులను దాటి అన్ని వైపులా వారిని చుట్టుముట్టాడు.
7.187.13
तमाजिशीर्षमायान्तं दहन्तं क्षत्रियर्षभान् ।
पराक्रान्तं पराक्रम्य ततः क्षत्रियपुङ्गवाः।
नाशक्नुवन्वारयितुं वर्धमानमिवानलम् ॥ ७.१८७.१३ ॥
యుద్ధ ముఖానికి వస్తూ, క్షత్రియ వృషభులను దహిస్తూ, పరాక్రమంతో దాడి చేస్తున్న అతడిని, అప్పుడు క్షత్రియ శ్రేష్ఠులు ఆపలేకపోయారు; పెరుగుతున్న అగ్నిలా.
7.187.14
अथ दुर्योधनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः ।
अभ्यवर्षञ्छरव्रातैः कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ॥ ७.१८७.१४ ॥
అప్పుడు దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు, సుబలుని కుమారుడు శకునీ కూడా కుంతీపుత్రుడైన ధనంజయునిపై బాణ సమూహాలను కురిపించారు.
7.187.15
तेषामस्त्राणि सर्वेषामुत्तमास्त्रविदां वरः ।
कदर्थीकृत्य राजेन्द्र शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.१८७.१५ ॥
ఓ రాజేంద్రా! ఉత్తమాస్త్రాలు తెలిసిన వారిలో శ్రేష్ఠుడైన అతడు, వారందరి అస్త్రాలను నిష్ప్రయోజనం చేసి, బాణ వర్షాలతో వారిని కప్పాడు.
7.187.16
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य लघुहस्तो धनञ्जयः ।
सर्वानविध्यन्निशितैर्दशभिर्दशभिः शरैः ॥ ७.१८७.१६ ॥
అస్త్రాలతో అస్త్రాలను అడ్డుకొని, చురుకైన చేతుల ధనంజయుడు వారందరినీ పదునైన బాణాలతో, ఒక్కొక్కరిని పది పది బాణాలతో కొట్టాడు.
7.187.17
उद्धूता रजसो वृष्टिः शरवृष्टिस्तथैव च ।
तमश्च घोरं शब्दश्च तदा समभवन्महान् ॥ ७.१८७.१७ ॥
లేచిన ధూళి వర్షం, అలాగే బాణ వర్షం, భయంకర చీకటి, మహాశబ్దం — అప్పుడు గొప్పగా ఉద్భవించాయి.
7.187.18
न द्यौर्न भूमिर्न दिशः प्राज्ञायन्त तथागते ।
सैन्येन रजसा मूढं सर्वमन्घमिवाभवत् ॥ ७.१८७.१८ ॥
అప్పుడు ఆకాశం, భూమి, దిక్కులు గుర్తించబడలేదు; సైన్యం ధూళితో మూఢమైన సమస్తం గుడ్డిదైనట్టు అయింది.
7.187.19
नैव ते न वयं राजन्प्राज्ञासिष्म परस्परम् ।
शब्दमात्रेण जानीमो वयं ते च परस्परम्।
उद्देशेन हि तेन स्म समयुध्यन्त पार्थिवाः ॥ ७.१८७.१९ ॥
ఓ రాజా, మనం ఒకరినొకరు గుర్తించలేదు, వారూ గుర్తించలేదు. కేవలం శబ్దం ద్వారానే ఒకరినొకరు తెలుసుకున్నాం. ఆ గుర్తు ప్రకారమే రాజులు పరస్పరం పోరాడారు.
7.187.20
विरथा रथिनो राजन्समासाद्य परस्परम् ।
केशेषु समसज्जन्त कवचेषु भुजेषु च ॥ ७.१८७.२० ॥
ఓ రాజా, రథాలు కోల్పోయిన రథికులు ఒకరినొకరు ఎదుర్కొని, జుట్టును, కవచాలను, భుజాలను పట్టుకున్నారు.
7.187.21
हताश्वा हतसूताश्च निश्चेष्टा रथिनो हताः ।
जीवन्त इव तत्र स्म व्यदृश्यन्त भयार्दिताः ॥ ७.१८७.२१ ॥
గుర్రాలు, సారథులు చచ్చిపోయిన, కదలిక లేని రథికులు చనిపోయినప్పటికీ, అక్కడ భయంతో బాధపడుతూ బ్రతికి ఉన్నట్టు కనిపించారు.
7.187.22
हतान्गजान्समाश्लिष्य पर्वतानिव वाजिनः ।
गतसत्वा व्यदृश्यन्त तथैव सह सादिभिः ॥ ७.१८७.२२ ॥
చనిపోయిన ఏనుగులను కౌగిలించుకున్న గుర్రాలు పర్వతాల్లా కనిపించాయి; అవి ప్రాణం లేనివిగా, అలాగే తమ స్వారీదారులతో కలిసి కనిపించాయి.
7.187.23
ततस्त्वभ्यवसृत्यैव सङ्ग्रामादुत्तरां दिशम् ।
आतिष्ठदाहवे द्रोणो विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ ७.१८७.२३ ॥
తరువాత ద్రోణుడు యుద్ధం నుండి ఉత్తర దిశవైపు వెనక్కి తగ్గి నిలిచాడు; పొగలేని మండుతున్న అగ్నిలా యుద్ధంలో ప్రకాశిస్తూ.
7.187.24
तमाजिशीर्षादेकान्तमपक्रान्तं निशम्य तु ।
समकम्पन्त सैन्यानि पाण्डवानां विशाम्पते ॥ ७.१८७.२४ ॥
ఓ ప్రజాపతీ, యుద్ధ ముఖం నుండి ఏకాంతంగా వెనక్కి తగ్గిన ఆయన గురించి విని పాండవుల సేనలు వణికిపోయాయి.
7.187.25
भ्राजमानं श्रिया युक्तं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
द्रोणं दृष्ट्वा परे त्रेसुश्चेरुर्मम्लुश्च भारत ॥ ७.१८७.२५ ॥
శోభతో ప్రకాశిస్తూ, తేజస్సుతో మండుతున్నట్లున్న ద్రోణుని చూసి శత్రువులు భయపడి, అటూ ఇటూ తిరిగి వాడిపోయారు, ఓ భారతా.
7.187.26
आह्वयन्तं परानीकं प्रभिन्नमिव वारणम् ।
नैनमाशंसिरे जेतुं दानवा वासवं यथा ॥ ७.१८७.२६ ॥
శత్రుసేనను సవాలు చేస్తూ, మదించిన ఏనుగులా ఉన్న ద్రోణుని, దానవులు ఇంద్రుని జయించాలని ఆశించనట్లు, జయించాలని ఎవరూ ఆశించలేదు.
7.187.27
केचिदासन्निरुत्साहाः केचित्क्रुद्धा मनस्विनः ।
विस्मिताश्चाभवन्केचित्केचिद्वृष्टाऽभवन्युधि ॥ ७.१८७.२७ ॥
కొందరు ఉత్సాహం కోల్పోయారు, కొందరు కోపించారు, మనస్వులైన వీరు; కొందరు విస్మయం చెందారు, కొందరు యుద్ధంలో సంతోషించారు.
7.187.28
हस्तैर्हस्ताग्रमपरे प्रत्यपिम्पन्नराधिपाः ।
अपरे दशनैरोष्ठानदशन्क्रोधमूर्च्छिताः ॥ ७.१८७.२८ ॥
కొందరు రాజులు చేతులతో చేతి అంచును రుద్దుకున్నారు; ఇతరులు కోపంతో మూర్ఛితులై పళ్లతో పెదవులు కొరికారు.
7.187.29
व्याक्षिपन्नायुधान्यन्ये ममृदुश्चापरे भुजान् ।
अन्ये चान्वपतन्द्रोणं त्यक्तात्मानो महौजसः ॥ ७.१८७.२९ ॥
కొందరు ఆయుధాలను విసిరివేశారు, కొందరు భుజాలను నలిపారు; ఇతరులు ప్రాణాలను త్యజించి, మహాతేజస్వి ద్రోణునిపై పడ్డారు.
7.187.30
पाञ्चालास्तु विशेषेण द्रोणसायकपीडिताः ।
समसज्जन्त राजेन्द्र समरे भृशवेदनाः ॥ ७.१८७.३० ॥
పాంచాలులు ముఖ్యంగా ద్రోణుని బాణాలతో పీడితులై, ఓ రాజేంద్రా, యుద్ధంలో అత్యంత బాధతో ఒకరినొకరు అంటుకున్నారు.
7.187.31
ततो विराटद्रुपदौ द्रोणं प्रति ययू रणे ।
तथा चरन्तं सङ्ग्रामे भृशं समरदुर्जयम् ॥ ७.१८७.३१ ॥
అప్పుడు విరాటుడు, ద్రుపదుడు యుద్ధంలో ద్రోణుని వైపు వెళ్ళారు; యుద్ధంలో ఈ విధంగా సంచరిస్తూ, యుద్ధంలో అత్యంత అజేయుడైన అతని వైపు.
7.187.32
द्रुपदस्य ततः पौत्रास्त्रय एव विशाम्पते ।
चेदयश्च महेष्वासा द्रोणमेवाभ्ययुर्युधि ॥ ७.१८७.३२ ॥
ఓ ప్రజాపాలకా! అప్పుడు ద్రుపదుని ముగ్గురు మనవలు, మహా ధనుర్ధరులైన చేదిరాజులు యుద్ధంలో ద్రోణుని వైపే ముందుకు వచ్చారు.
7.187.33
तेषां द्रुपदपौत्राणां त्रयाणां निशितैः शरैः ।
त्रिभिर्द्रोणोऽहरत्प्राणांस्ते हता न्यपतन्भुवि ॥ ७.१८७.३३ ॥
ద్రుపదుని ఆ ముగ్గురు మనవల ప్రాణాలను ద్రోణుడు మూడేసి వాడి బాణాలతో హరించాడు; వారు హతులై నేలపై పడిపోయారు.
7.187.34
ततो द्रोणोऽजयद्युद्धे चेदिकैकेयसृञ्जयान् ।
मात्स्यांश्चैवाजयत्कृत्स्नान्भारद्वाजो महारथान् ॥ ७.१८७.३४ ॥
అప్పుడు ద్రోణుడు యుద్ధంలో చేది, కేకయ, సృంజయులను జయించాడు; భరద్వాజ పుత్రుడు మత్స్యుల మహారథులందరినీ కూడా జయించాడు.
7.187.35
ततस्तु द्रुपदः क्रोधाच्छरवर्षमवासृजत् ।
द्रोणं प्रति महाराज विराटश्चैव संयुगे ॥ ७.१८७.३५ ॥
అప్పుడు ద్రుపదుడు కోపంతో ద్రోణునిపై బాణవర్షాన్ని కురిపించాడు; ఓ మహారాజా! విరాటుడు కూడా యుద్ధంలో ద్రోణునిపై అలాగే చేశాడు.
7.187.36
तं निहत्येषुवर्षं तु द्रोणः क्षत्रियमर्दनः ।
तौ शरैश्छादयामास विराटद्रुपदावुभौ ॥ ७.१८७.३६ ॥
క్షత్రియులను మర్దించే ద్రోణుడు ఆ బాణవర్షాన్ని నాశనం చేసి, విరాటుడు, ద్రుపదుడు ఇద్దరినీ తన బాణాలతో కప్పివేశాడు.
7.187.37
द्रोणेन च्छाद्यमानौ तु क्रुद्धौ सङ्ग्राममूर्धनि ।
द्रोणं शरैर्विव्यधतुः परमं क्रोधमास्थितौ ॥ ७.१८७.३७ ॥
యుద్ధ ముఖంలో ద్రోణునిచే కప్పబడిన వారిద్దరూ కోపోద్రిక్తులై, తీవ్ర క్రోధంతో ద్రోణుని బాణాలతో గాయపరిచారు.
7.187.38
तत द्रोणो महाराज क्रोधामर्षसमन्वितः ।
भल्लाभ्यां भृशतीक्ष्णाभ्यां चिच्छेद धनुषी तयोः ॥ ७.१८७.३८ ॥
అప్పుడు మహారాజా, కోపము అసహనముతో నిండిన ద్రోణుడు అత్యంత తీక్ష్ణమైన రెండు భల్లాల వలన వారి ఇద్దరి విల్లులను ఖండించాడు.
7.187.39
ततो विराटः कुपितः समरे तोमरान्दश ।
दश चिक्षेप च शरान्द्रोणस्य वधकाङ्क्षया ॥ ७.१८७.३९ ॥
అప్పుడు యుద్ధంలో కోపోద్రిక్తుడైన విరాటుడు ద్రోణుని వధించాలనే కోరికతో పది తోమరాలను, పది బాణాలను ప్రయోగించాడు.
7.187.40
शक्तिं च द्रुपदो घोरामायसीं स्वर्णभूषिताम् ।
चिक्षेप भुजगेन्द्राभां क्रुद्धो द्रोणरथं प्रति ॥ ७.१८७.४० ॥
ద్రుపదుడు కోపంతో ఇనుముతో చేసిన, బంగారు అలంకరణలతో కూడిన, మహాసర్పం వంటి కాంతిగల భయంకరమైన శక్తిని ద్రోణుని రథం వైపు విసిరాడు.
7.187.41
ततो भल्लैः सुनिशितैश्छित्त्वा तांस्तोमारान्दश ।
शक्तिं कनकवैदूर्यां द्रोणश्चिच्छेद सायकैः ॥ ७.१८७.४१ ॥
అప్పుడు ద్రోణుడు అతి తీక్ష్ణమైన భల్లాలతో ఆ పది తోమరాలను ఖండించి, బంగారం వైడూర్యాలతో కూడిన శక్తిని తన బాణాలతో ఛేదించాడు.
7.187.42
ततो द्रोणः सुपीताभ्यां भल्लाभ्यामरिमर्दनः ।
द्रुपदं च विराटं च प्रेषयामास मृत्यवे ॥ ७.१८७.४२ ॥
అప్పుడు శత్రువులను మర్దించే ద్రోణుడు అత్యంత ప్రకాశవంతమైన రెండు భల్లాలతో ద్రుపదుని, విరాటుని ఇద్దరినీ మృత్యువు వద్దకు పంపాడు.
7.187.43
हते विराटे द्रुपदे केकयेषु तथैव च ।
तथैव चेदिमात्स्येषु पाञ्चालेषु तथैव च ॥ ७.१८७.४३ ॥
విరాటుడు, ద్రుపదుడు హతులైనప్పుడు, కేకయులలోనూ అలాగే, చేదిమత్స్యులలోనూ అలాగే, పాంచాలులలోనూ అలాగే.
7.187.44
हतेषु त्रिषु वीरेषु द्रुपदस्य च नप्तृषु ।
द्रोणस्य कर्म तद्दृष्ट्वा कोपदुःखसमन्वितः।
शशाप रथिनां मध्ये धृष्टद्युम्नो महामनाः ॥ ७.१८७.४४ ॥
ద్రుపదుని ముగ్గురు వీరపౌత్రులు హతులైనప్పుడు, ద్రోణుని ఆ కర్మను చూసి, కోపదుఃఖాలతో నిండిన మహామనస్కుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు రథికుల మధ్య శపించాడు.
7.187.45
इष्टापूर्तात्तथा क्षात्राद्ब्राह्मण्याच्च स नश्यतु ।
द्रोणो यस्याद्य मुच्येत यं वा द्रोणः पराभवेत् ॥ ७.१८७.४५ ॥
ఇష్టపూర్తాల వల్లా, క్షాత్ర ధర్మం వల్లా, బ్రాహ్మణ్యం వల్లా అతడు నశించుగాక. ఈరోజు ద్రోణుడు ఎవరిని విడిచిపెడతాడో, లేదా ద్రోణుడు ఎవరిని ఓడిస్తాడో.
7.187.46
इति तेषां प्रतिश्रुत्य मध्ये सर्वधनुष्मताम् ।
आयाद्द्रोणं सहानीकाः पाञ्चाल्यऋ परवीरहा ॥ ७.१८७.४६ ॥
ఈ విధంగా సర్వ ధనుర్ధరుల మధ్య వారికి ప్రతిజ్ఞ చేసి, సేనలతో పాంచాలులు, శత్రువీరులను సంహరించువాడు, ద్రోణుని వైపు వచ్చారు.
7.187.47
पाञ्चालास्त्वेकतो द्रोणभ्यघ्नन्पाण्डवैः सह ।
दुर्योधनश्च कर्णश्च शकुनिश्चापि सौबलः।
सोदर्याश्च यथा मुख्यास्तेऽरक्षन्द्रोणमाहवे ॥ ७.१८७.४७ ॥
పాంచాలులు ఒక వైపు పాండవులతో కలిసి ద్రోణుని మీద దాడి చేశారు. దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు, శకుని, సుబలుని కుమారుడు కూడా, ప్రధాన సోదరులు యుద్ధంలో ద్రోణుని రక్షించారు.
7.187.48
रक्ष्यमाणं तथा द्रोणं सर्वैस्तैस्तु महारथैः ।
यतमानास्तु पाञ्चाला न शेकुः प्रतिवीक्षितुम् ॥ ७.१८७.४८ ॥
ఆ మహారథులందరూ ద్రోణుని ఈ విధంగా రక్షిస్తుండగా, ప్రయత్నించినా పాంచాలులు అతన్ని ఎదుర్కొని చూడలేకపోయారు.
7.187.49
तत्राक्रुध्यद्भीमसेनो धृष्टद्युम्नस्य मारिष ।
स एनं वाग्भिरुग्राभिस्ततक्ष पुरुषर्षभः ॥ ७.१८७.४९ ॥
అక్కడ, మారిష, భీమసేనుడు ధృష్టద్యుమ్నునిపై కోపించాడు. ఆ పురుషశ్రేష్ఠుడు కఠినమైన మాటలతో అతన్ని గాయపరిచాడు.
7.187.50
द्रुपदस्य कुले जातः सर्वास्त्रेष्वस्त्रवित्तमः ।
कः क्षत्रियो मन्यमानः प्रेक्षेतारिमवस्थितम् ॥ ७.१८७.५० ॥
ద్రుపదుని వంశంలో జన్మించి, అన్ని అస్త్రాలలో అత్యంత నిపుణుడైన అతన్ని, తాను క్షత్రియుడని భావించే ఏ క్షత్రియుడు శత్రువుగా నిలిచి ఉండగా చూస్తాడు?
7.187.51
पितृपुत्रवधं प्राप्य पुंस्त्वं को वा प्रहर्षयेत् ।
विशेषतस्तु शपथं शपित्वा राजसंसदि ॥ ७.१८७.५१ ॥
తండ్రిని, కుమారులను చంపబడినవారై, పురుషత్వం గల ఎవరు అతన్ని ఆనందపరచగలరు? ముఖ్యంగా రాజసభలో ప్రమాణం చేసిన తర్వాత?
7.187.52
एष वैश्वानर इव समिद्धः स्वेन तेजसा ।
शरचापेन्धनो द्रोणः क्षत्रं दहति तेजसा ॥ ७.१८७.५२ ॥
ఇదిగో, తన స్వంత తేజస్సుతో వైశ్వానరుడిలా ప్రజ్వలిస్తున్న ద్రోణుడు. బాణాలు, ధనుస్సే అతని ఇంధనం; తన తేజస్సుతో అతడు క్షత్రియులను దహిస్తున్నాడు.
7.187.53
पुरा करोति निःशेषां पाण्डवानामनीकिनीम् ।
स्थिताः पश्यत मे कर्म द्रोणमेव व्रजाम्यहम् ॥ ७.१८७.५३ ॥
ఇతడు పాండవుల సమస్త సైన్యాన్ని ముందే నాశనం చేస్తున్నాడు. నిలబడి నా కర్మను చూడండి; నేను ద్రోణుడి వద్దకే వెళ్తున్నాను.
7.187.54
इत्युक्त्वा प्राविशत्क्रुद्धो द्रोणानीकं वृकोदरः ।
शरैः पूर्णायतोत्सृष्टौर्द्रावयंस्तव वाहिनीम् ॥ ७.१८७.५४ ॥
ఇలా చెప్పి, కోపించిన వృకోదరుడు ద్రోణుని సైన్యంలో ప్రవేశించాడు; పూర్తిగా లాగి వదిలిన బాణాలతో మీ సైన్యాన్ని తరిమికొట్టాడు.
7.187.55
धृष्टद्युम्नोऽपि पाञ्चाल्यः प्रविश्य महतीं चमूम् ।
आससाद रणे द्रोणं तदासीत्तुमुलं महत् ॥ ७.१८७.५५ ॥
పాంచాల రాజకుమారుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు కూడా గొప్ప సేనలో ప్రవేశించి యుద్ధంలో ద్రోణుని ఎదుర్కొన్నాడు; అప్పుడు మహా కోలాహలం కలిగింది.
7.187.56
नैव नस्तादृशं युद्धं दृष्टपूर्वं न च श्रुतम् ।
यथा सूर्योदये राजन्समुत्पिञ्जोऽभवन्महान् ॥ ७.१८७.५६ ॥
ఓ రాజా, ఇంతటి యుద్ధాన్ని మేము ఇంతకు ముందు చూడలేదు, వినలేదు; సూర్యోదయ సమయంలో గొప్ప కలకలం, ధూళి మేఘం లేచినట్లు.
7.187.57
संसक्तान्येव चादृश्यन्रथवृन्दानि मारिष ।
हतानि च विकीर्णानि सरीराणि शरीरिणाम् ॥ ७.१८७.५७ ॥
ఓ మాన్యా, రథ సమూహాలు ఒకదానితో మరొకటి అతుక్కుపోయినట్లు కనిపించాయి; ప్రాణుల శరీరాలు చంపబడి చెల్లాచెదురుగా పడి ఉన్నాయి.
7.187.58
केचिदन्यत्र गच्छन्तः पथि चान्यैरुपद्रुताः ।
विमुखाः पृष्ठतश्चान्ये ताड्यन्ते पार्श्वतः परे ॥ ७.१८७.५८ ॥
కొందరు మరోవైపు పారిపోతున్నారు, దారిలో ఇతరుల చేత బాధింపబడుతున్నారు; కొందరు వెనుదిరిగారు, మరికొందరు ప్రక్కనుండి కొట్టబడుతున్నారు.
7.187.59
तथा संसक्तयुद्धं तदभवद्भृशदारुणम् ।
अथ सन्ध्यागतः सूर्यः क्षणेन समपद्यत ॥ ७.१८७.५९ ॥
ఈ విధంగా ఆ గాఢమైన యుద్ధం అత్యంత భయంకరమైంది; అప్పుడు సూర్యుడు సంధ్యకు చేరి క్షణంలోనే అస్తమించాడు.