Mahābhārata · Adhyāya 7.189
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.189.1
ततो दुःशासनः क्रुद्धः सहदेवमुपाद्रवत् ।
रथवेगेन तीव्रेण कम्पयन्निव मेदिनीम् ॥ ७.१८९.१ ॥
Entonces el airado Duḥśāsana se lanzó contra Sahadeva, con la fiera velocidad de su carro, como si sacudiera la tierra.
7.189.2
तस्यापतत एवाशु भल्लेनामित्रकर्शनः ।
माद्रीपुत्रः शिरो यन्तुः सशिरस्त्राणमच्छिनत् ॥ ७.१८९.२ ॥
Mientras él se abalanzaba, el hijo de Mādrī, domador de enemigos, con una flecha bhalla le cortó rápidamente la cabeza del auriga junto con su yelmo.
7.189.3
नैनं दुःशासनः सूतं नापि कश्चन सैनिकः ।
कृत्तोत्तमाङ्गमाशुत्वात्सहदेवेन बुद्धवान् ॥ ७.१८९.३ ॥
Por la rapidez de Sahadeva, ni Duḥśāsana ni ningún soldado se dio cuenta de que la cabeza de este auriga había sido cortada.
7.189.4
यदा त्वसङ्गृहीतत्वात्प्रयान्त्यश्वा यथासुखम् ।
ततो दुःशासनः सूतं बुबुधे गतचेतसम् ॥ ७.१८९.४ ॥
Cuando los caballos, ya sin control, corrían a su antojo, entonces Duḥśāsana notó que el auriga había perdido el sentido.
7.189.5
स हयान्सन्निगृह्याजौ स्वयं हयविशारदः ।
युयुधे रथिनां श्रेष्ठो लघु चित्रं च सुष्ठु च ॥ ७.१८९.५ ॥
Él mismo sujetando firmemente los caballos, el mejor de los aurigas, diestro en el arte de los caballos, combatió en la batalla con ligereza, admirablemente y con gran destreza.
7.189.6
तदस्यापूजयन्कर्म स्वे परे चापि संयुगे ।
हतसूतरथेनाजौ व्यचरद्यदभीतवत् ॥ ७.१८९.६ ॥
Tanto los suyos como los enemigos alabaron aquella hazaña suya; con su auriga muerto, recorrió el campo de batalla con su carro como si nada temiera.
7.189.7
सहदेवस्तु तानश्वांस्तीक्ष्णैर्बाणैरवाकिरत् ।
पीड्यमानाः शरैश्चाशु प्राद्रवंस्ते ततस्ततः ॥ ७.१८९.७ ॥
Sahadeva cubrió a aquellos caballos con flechas afiladas; atormentados por las flechas, huyeron rápidamente en todas direcciones.
7.189.8
स रश्मिषु विषक्तत्वादुत्सर्ज शरासनम् ।
धनुषा कर्म कुर्वंस्तु रश्मींश्च पुनरुत्सृजत् ॥ ७.१८९.८ ॥
Como estaba enredado en las riendas, soltó su arco; actuando con el arco, volvió a soltar las riendas.
7.189.9
छिद्रेष्वेतेषु तं बाणैर्माद्रीपुत्रोऽभ्यवाकिरत् ।
परीप्संस्त्वत्सुतं कर्णस्तदन्तरमवापतत् ॥ ७.१८९.९ ॥
Por estos huecos el hijo de Mādrī lo cubrió de flechas; Karṇa, deseando proteger a tu hijo, se lanzó a aquel hueco.
7.189.10
वृकोदरस्ततः कर्णं त्रिभिर्भल्लैः समाहितः ।
आकर्णपूर्णैरभ्यघ्नद्बाह्वोरुरसि चानदत् ॥ ७.१८९.१० ॥
Entonces Vṛkodara, concentrado, hirió a Karṇa con tres flechas bhalla tensadas hasta la oreja, golpeando sus brazos y pecho, y rugió.
7.189.11
स निवृत्तस्ततः कर्णः सङ्घट्टित इवोरगः ।
भीममावारयामास विकिरन्निशिताञ्छरान्।
ततोऽभूत्तुमुलं युद्धं भीमराधेययोस्तदा ॥ ७.१८९.११ ॥
Entonces Karṇa, como un serpiente golpeada, se volvió y, esparciendo agudas flechas, detuvo a Bhīma; y entonces estalló un combate tumultuoso entre Bhīma y el hijo de Rādhā.
7.189.12
तौ वृषाविव नर्दन्तौ विवृत्तनयनावुभौ ।
वेगेन महताऽन्योन्यं संरब्धावभिपेततुः ॥ ७.१८९.१२ ॥
Los dos, rugiendo como toros, con los ojos desorbitados, enfurecidos, se lanzaron el uno contra el otro con gran impetu.
7.189.13
अभिसंश्लिष्टयोस्तत्र तयोराहवशौण्डयोः ।
विच्छिन्नशरपातत्वाद्गदायुद्धमवर्तत ॥ ७.१८९.१३ ॥
Allí, cuando los dos, orgullosos de su valor en batalla, se enfrentaron cuerpo a cuerpo, cesó la caída de flechas y comenzó un combate de maza.
7.189.14
गदया भीमसेनस्तु कर्णस्य रथकूबरम् ।
बिभेद शतधा राजंस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१८९.१४ ॥
Oh rey, Bhīmasena con su maza hizo añicos el timón del carro de Karṇa en cien pedazos, y aquello pareció algo asombroso.
7.189.15
ततो भीमस्य राधेयो गदामाविध्य वीर्यवान् ।
अवासृजद्रथे तां तु बिभेद गदया गदाम् ॥ ७.१८९.१५ ॥
Entonces el poderoso Karṇa, hijo de Rādhā, hizo girar la maza de Bhīma y la lanzó contra el carro, y rompió aquella maza con la suya propia.
7.189.16
ततो भीमः पुनर्गुर्वीं चिक्षेपाधिरथेर्गदाम् ।
तां गदां बहुभिः कर्णः सुपुङ्खैः सुप्रवेजितैः ॥ ७.१८९.१६ ॥
Entonces Bhīma volvió a lanzar una maza pesada contra Karṇa, hijo de Adhiratha, y Karṇa detuvo aquella maza con muchas flechas bien emplumadas y bien disparadas.
7.189.17
प्रत्यविध्यत्पुनश्चान्यैः सा भीमं पुनराव्रजत् ।
व्यालीव मन्त्राभिहता कर्णबाणैरभिद्रुता ॥ ७.१८९.१७ ॥
La rechazó de nuevo con otras flechas, y aquella maza, como una serpiente herida por conjuros y perseguida por las flechas de Karṇa, regresó hacia Bhīma.
7.189.18
तस्याः प्रतिनिपातेन भीमस्य विपुलो ध्वजः ।
पपात सारथिश्चास्य मुमोह च गदाहतः ॥ ७.१८९.१८ ॥
Por la caída de rebote de aquella maza, cayó el gran estandarte de Bhīma, y su auriga, herido por la maza, quedó desmayado.
7.189.19
स कर्णं सायकानष्टौ व्यसृजत्क्रोधमूर्च्छितः ।
तैस्तस्य निशितैस्तीक्ष्णैर्भीमसेनो महाबलः ॥ ७.१८९.१९ ॥
Cegado por la ira, lanzó ocho flechas contra Karṇa. Bhīmasena, de gran fuerza, le respondió con aquellas flechas afiladas y agudas.
7.189.20
चिच्छेद परवीरघ्नः प्रहसन्निव भारत ।
ध्वजं शरासनं चैव शरावापं च भारत ॥ ७.१८९.२० ॥
Destructor de héroes enemigos, como riendo, derribó su estandarte, su arco y su carcaj, oh Bhārata.
7.189.21
कर्णोऽप्यन्यद्धनुर्गृह्य हेमपृष्ठं दुरासदम् ।
ततः पुनस्तु राधेयो हयानस्य रथेषुभिः।
ऋक्षवर्णाञ्जघानाशु तथोभौ पार्ष्णिसारथी ॥ ७.१८९.२१ ॥
Karṇa también tomó otro arco, de dorso dorado y difícil de abordar. Entonces el hijo de Rādhā derribó rápidamente con flechas de carro a los caballos de color oso de Bhīma, y del mismo modo a ambos aurigas de flanco.
7.189.22
स विपन्नरथो भीमो नकुलस्याप्लुतो रथम् ।
हरिर्यथा गिरेः शृङ्गं समाक्रमदरिन्दमः ॥ ७.१८९.२२ ॥
Con su carro destruido, Bhīma, domador de enemigos, saltó al carro de Nakula, como un león sube a la cima de una montaña.
7.189.23
तथा द्रोणार्जुनौ चित्रमयुध्येतां महारथौ ।
आचार्यशिष्यौ राजेन्द्र कृतप्रतिकृतौ युधि ॥ ७.१८९.२३ ॥
Así también Droṇa y Arjuna, los dos grandes guerreros de carro, maestro y discípulo, oh señor de reyes, combatieron maravillosamente, devolviéndose golpe por golpe en la batalla.
7.189.24
लघुसन्धानयोगाभ्यां रथयोश्च रणेन च ।
मोहयन्तौ मनुष्याणां चक्षूंषि च मनांसि च ॥ ७.१८९.२४ ॥
Con su rápida habilidad para colocar flechas, con el movimiento de los dos carros y con su combate, deslumbraban los ojos y las mentes de los hombres.
7.189.25
उपारमन्त ते सर्वे योधाऽस्माकं परे तथा ।
विचित्रान्पृतनामध्ये रथमार्गानुदीर्य तौ। ॥ ७.१८९.२५ ॥
Mientras ambos exhibían maniobras de carro maravillosas en medio del ejército, todos los guerreros, tanto los nuestros como los enemigos, cesaron.
7.189.26
अन्योन्यमपसव्यं च कर्तुं वीरौ तदेषतुः ॥ ७.१८९.२६ ॥
Aquellos dos héroes se esforzaron por rodearse mutuamente en sentido apasavya.
7.189.27
पराक्रमं तयोर्योधा ददृशुस्ते सुविस्मिताः ॥ ७.१८९.२७ ॥
Los guerreros, grandemente asombrados, contemplaron el valor de aquellos dos.
7.189.28
तयोः समभवद्युद्धं द्रोणपाण्डवयोर्महत् ।
आमिषार्थे महाराज गगने श्येनयोरिव ॥ ७.१८९.२८ ॥
Oh gran rey, entre aquellos dos, Droṇa y el Pāṇḍava, surgió una gran batalla, como dos halcones que luchan por la carne en el cielo.
7.189.29
यद्यच्चकार द्रोणस्तु कुन्तीपुत्रजिगीषया ।
तत्तत्प्रतिजघानाशु प्रहसंस्तस्य पाण्डवः ॥ ७.१८९.२९ ॥
Cualquier cosa que hacía Droṇa, con deseo de vencer al hijo de Kuntī, el Pāṇḍava la contrarrestaba al instante, riendo.
7.189.30
यदा द्रोणो न शक्नोति पाण्डवं स्म विशेषितुम् ।
ततः प्रादुश्चकारास्त्रमस्त्रमार्गविशारदः ॥ ७.१८९.३० ॥
Cuando Droṇa no pudo superar al Pāṇḍava, entonces Droṇa, experto en las sendas de las armas, invocó un arma.
7.189.31
ऐन्द्रं पाशुपतं त्वाष्ट्रं वायव्यमथ वारुणम् ।
मुक्तंमुक्तं द्रोणचापात्तज्जघान धनञ्जयः ॥ ७.१८९.३१ ॥
Las armas Aindra, Pāśupata, Tvāṣṭra, Vāyavya y Vāruṇa: cada una lanzada, una tras otra, desde el arco de Droṇa, Dhanañjaya las derribó.
7.189.32
अस्त्राण्यस्त्रैर्यदा तस्य विधिवद्धन्ति पाण्डवः ।
ततोऽस्त्रैः परमैर्दिव्यैर्द्रोणः पार्थमवाकिरत् ॥ ७.१८९.३२ ॥
Cuando el Pāṇḍava, según el rito, contrarrestaba sus armas con armas, entonces Droṇa cubrió a Pārtha con sus supremas armas divinas.
7.189.33
यद्यदस्त्रं स पार्थाय प्रयुङ्क्ते विजिगीषया ।
तस्यतस्य विघाताय तत्तद्धि कुरुतेऽर्जुनः ॥ ७.१८९.३३ ॥
Cualquier arma que él lanzara contra Pārtha, deseando la victoria, Arjuna empleaba precisamente esa misma para destruirla.
7.189.34
स वध्यमानेष्वस्त्रेषु दिव्येष्वपि यथाविधि ।
अर्जुनेनार्जुनं द्रोणो मनसैवाभ्यपूजयत् ॥ ७.१८९.३४ ॥
Aunque sus armas divinas eran destruidas por Arjuna según el rito, Droṇa honró a Arjuna en su mente.
7.189.35
मेने चात्मानमधिकं पृथिव्यामधि भारत ।
तेन शिष्येण सर्वेभ्यः शस्त्रविद्भ्य परन्तपः ॥ ७.१८९.३५ ॥
Oh Bhārata, Droṇa se creía superior a todos los conocedores de armas sobre la tierra, gracias a aquel discípulo, oh abrasador de enemigos.
7.189.36
वार्यमाणस्तु पार्थेन तथा मध्ये महात्मनाम् ।
यतमानोऽर्जुनं प्रीत्या प्रीयते स्मार्जुनेन सः ॥ ७.१८९.३६ ॥
Aunque así era contenido por Pārtha en medio de los magnánimos, esforzándose seguía, con afecto se complacía en Arjuna.
7.189.37
ततोऽन्तरिक्षे देवाश्च गन्धर्वाश्च सहस्रशः ।
ऋषयः सिद्धसङ्घाश्च व्यतिष्ठन्त दिदृक्षया ॥ ७.१८९.३७ ॥
Entonces en el cielo, dioses y gandharvas por miles, sabios y huestes de siddhas se detuvieron, deseosos de ver.
7.189.38
तदप्सरोभिराकीर्णं यक्षगन्धर्वसङ्कुलम् ।
श्रीमदाकाशमभवद्भूयो मेघाकुलं यथा ॥ ७.१८९.३८ ॥
Aquel cielo, lleno de apsarases y abarrotado de yakṣas y gandharvas, se volvió espléndido de nuevo, como si estuviera cubierto de nubes.
7.189.39
तत्रास्मान्तर्हिता वाचो व्यचरन्त पुनः पुनः ।
द्रोणपार्थस्तवोपेता व्यश्रूयन्त नराधिप ॥ ७.१८९.३९ ॥
Allí, voces invisibles circulaban entre nosotros una y otra vez, unidas a alabanzas de Droṇa y de Pārtha; fueron oídas, oh señor de los hombres.
7.189.40
विसृज्यमानेष्वस्त्रेषु ज्वालयस्तु दिशो दश ।
अब्रुवंस्तत्र सिद्धाश्च ऋषयश्च समागताः ॥ ७.१८९.४० ॥
Mientras se lanzaban las armas, iluminando las diez direcciones, los siddhas y los sabios reunidos allí hablaron.
7.189.41
नैवेदं मानुषं युद्धं नासुरं न च राक्षसम् ।
न दैवं न च गान्धर्वं ब्राह्मणं ध्रुवमिदं परम् ॥ ७.१८९.४१ ॥
Esta batalla no es humana, ni demoníaca, ni de rākṣasas; no es divina, ni de gandharvas; esta es sin duda la suprema batalla brahmánica (de conocimiento divino).
7.189.42
विचित्रमिदमाश्चर्यं न नो दृष्टं न च श्रुतम् ।
अति पाण्डवमाचार्यो द्रोणं चाप्यति पाण्डवः ॥ ७.१८९.४२ ॥
Nunca hemos visto ni oído de este extraño prodigio: el maestro Droṇa supera al Pāṇḍava, y el Pāṇḍava supera a Droṇa.
7.189.43
नानयोरन्तरं शक्यं द्रष्टुमन्येन केनचित् ॥ ७.१८९.४३ ॥
La diferencia entre estos dos no puede ser vista por ningún otro.
7.189.44
यदि रुद्रो द्विधाकृत्य युध्येतात्मानमात्मना ।
तत्र शक्योपमा कर्तुमन्यत्र तु न विद्यते ॥ ७.१८९.४४ ॥
Si Rudra se dividiera en dos y luchara consigo mismo, entonces podría hacerse una comparación; de otro modo no existe ninguna.
7.189.45
ज्ञानमेकस्थमाचार्ये ज्ञानं योगश्च पाण्डवे ।
शौर्यमेकस्थमाचार्ये बलं शौर्यं च पाण्डवे। ॥ ७.१८९.४५ ॥
El saber reside en un solo lugar en el maestro; el saber y la disciplina están en Pāṇḍava. El valor reside en un solo lugar en el maestro; la fuerza y el valor están en Pāṇḍava.
7.189.46
नेमौ शक्यौ महेष्वासौ युद्धे क्षपयितुं परैः ।
इच्छमानौ पुनरिमौ हन्येतां सामरं जगत् ॥ ७.१८९.४६ ॥
Estos dos grandes arqueros no pueden ser destruidos en batalla por enemigos; y si ambos lo desearan, podrían destruir el mundo junto con los dioses.
7.189.47
इत्यब्रुवन्महाराज दृष्ट्वा तौ पुरुषर्षभौ ।
अन्तर्हितानि भूतानि प्रकाशानि च सर्वशः ॥ ७.१८९.४७ ॥
Al ver a aquellos dos toros entre los hombres, gran rey, así hablaron; y todos los seres, ocultos y manifiestos, en todas partes dijeron lo mismo.
7.189.48
यदा द्रोणं महाराज विशेषयति पाण्डवः ।
ततो द्रोणो ब्राह्ममस्त्रं प्रादुश्चक्रे महामतिः ॥ ७.१८९.४८ ॥
Cuando, gran rey, el Pāṇḍava comenzó a superar a Droṇa, entonces Droṇa, de gran mente, desplegó el arma de Brahmā.
7.189.49
तदस्त्रं संहितं राजन्धोररूपं महाहवे ।
सन्तापयद्रणे पार्थं भूतान्यन्तर्हितानि च ॥ ७.१८९.४९ ॥
Oh rey, en la gran batalla aquella arma, de forma terrible y reunida, abrasó a Pārtha en el combate, y también a los seres ocultos.
7.189.50
ततश्चचाल पृथिवी सपर्वतवनद्रुमा ।
सरितश्च प्रतिस्रोतः प्रवहुर्वै क्षणान्तरम्।
ववौ च विषमो वायुः सागराश्चापि चुक्षुभुः ॥ ७.१८९.५० ॥
Entonces la tierra, con sus montañas, bosques y árboles, tembló; los ríos por un instante fluyeron contra su corriente; sopló un viento violento y también los océanos se agitaron.
7.189.51
ततस्त्रासो महानासीत्कुरुपाण्डवसेनयोः ।
सर्वेषां चैव भूतानामुद्यतेऽस्त्रे महात्मना ॥ ७.१८९.५१ ॥
Entonces surgió un gran terror en los ejércitos de los Kurus y de los Pāṇḍavas, y en todos los seres, cuando el magnánimo alzó el arma.
7.189.52
ततः पार्थोऽप्यसम्भ्रान्तस्तदस्त्रं प्रतिजघ्निवान् ।
ब्रह्मास्त्रेणैव राजेन्द्र ततः सर्वमशीशमत् ॥ ७.१८९.५२ ॥
Entonces Pārtha, sin turbarse, contraatacó aquella arma con el arma brahma misma, oh señor de reyes; luego lo apaciguó todo.
7.189.53
यदा न गम्यते पारं तयोरन्यतरस्य वा ।
ततः सङ्कुलयुद्धेन तद्युद्धं व्याकुलीकृतम् ॥ ७.१८९.५३ ॥
Cuando no se alcanzó el fin de ninguno de los dos, aquella batalla quedó sumida en el caos por la furiosa lucha.
7.189.54
नाज्ञायत ततः किञ्चित्पुनरेव विशाम्पते ।
प्रवृत्ते तुमुले युद्धे द्रोणपाण्डवयोर्नृप ॥ ७.१८९.५४ ॥
Entonces, oh señor de los hombres, ya no se distinguió nada, oh rey, cuando comenzó el tumultuoso combate entre Droṇa y el Pāṇḍava.
7.189.55
द्रोणो मुक्त्वा रणे पार्थं पाञ्चालानन्वधावत ।
अर्जुनोपि रणे द्रोणं त्यक्त्वा प्राद्रवयत्कुरून् ॥ ७.१८९.५५ ॥
Droṇa, abandonando a Pārtha en la batalla, persiguió a los Pāñcālas; y Arjuna, también abandonando a Droṇa en la batalla, puso en fuga a los Kurus.
7.189.56
शरौघैरथ ताभ्यां तु छायाभूतं महामृधे ।
तुमलं प्रबभौ राजन्सर्वस्य जगतो भयम् ॥ ७.१८९.५६ ॥
Entonces, por los torrentes de flechas de aquellos dos, aquella gran batalla quedó como envuelta en sombra; oh rey, resplandeció como un terror para todo el mundo.
7.189.57
शरजालैः समाकीर्णे मेघजालैरिवाम्बरे ।
नापतच्च ततः कश्चिदन्तरिक्षचरस्तदा ॥ ७.१८९.५७ ॥
En el cielo lleno de redes de flechas, como si estuviera lleno de redes de nubes, ningún ser errante del aire pudo volar entonces.