മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.189
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.189.1
ततो दुःशासनः क्रुद्धः सहदेवमुपाद्रवत् ।
रथवेगेन तीव्रेण कम्पयन्निव मेदिनीम् ॥ ७.१८९.१ ॥
അപ്പോൾ കോപിഷ്ഠനായ ദുഃശാസനൻ സഹദേവന്റെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു; രഥത്തിന്റെ തീവ്രവേഗത്താൽ ഭൂമിയെ കുലുക്കുന്നതുപോലെ.
7.189.2
तस्यापतत एवाशु भल्लेनामित्रकर्शनः ।
माद्रीपुत्रः शिरो यन्तुः सशिरस्त्राणमच्छिनत् ॥ ७.१८९.२ ॥
അവൻ പാഞ്ഞടുക്കുമ്പോൾ തന്നെ ശത്രുനിഗ്രഹിയായ മാദ്രീപുത്രൻ ഭല്ലംകൊണ്ട് സാരഥിയുടെ തല, ശിരസ്‌ത്രാണത്തോടെ, വേഗത്തിൽ മുറിച്ചു.
7.189.3
नैनं दुःशासनः सूतं नापि कश्चन सैनिकः ।
कृत्तोत्तमाङ्गमाशुत्वात्सहदेवेन बुद्धवान् ॥ ७.१८९.३ ॥
സഹദേവന്റെ വേഗത്താൽ തല മുറിഞ്ഞ ഈ സാരഥിയെ ദുഃശാസനനോ ഒരു സൈനികനോ അറിഞ്ഞില്ല.
7.189.4
यदा त्वसङ्गृहीतत्वात्प्रयान्त्यश्वा यथासुखम् ।
ततो दुःशासनः सूतं बुबुधे गतचेतसम् ॥ ७.१८९.४ ॥
കടിഞ്ഞാൺ പിടിക്കാതെ കുതിരകൾ ഇഷ്ടംപോലെ ഓടാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ, ദുഃശാസനൻ ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട സാരഥിയെ മനസ്സിലാക്കി.
7.189.5
स हयान्सन्निगृह्याजौ स्वयं हयविशारदः ।
युयुधे रथिनां श्रेष्ठो लघु चित्रं च सुष्ठु च ॥ ७.१८९.५ ॥
കുതിരകളെ സ്വയം മുറുകെപ്പിടിച്ച്, കുതിരപരിശീലനത്തിൽ വിദഗ്ധനായ രഥികരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ യുദ്ധത്തിൽ ലാഘവത്തോടെയും അത്ഭുതകരമായും നന്നായും പൊരുതി.
7.189.6
तदस्यापूजयन्कर्म स्वे परे चापि संयुगे ।
हतसूतरथेनाजौ व्यचरद्यदभीतवत् ॥ ७.१८९.६ ॥
അവന്റെ ആ പ്രവൃത്തിയെ സ്വപക്ഷവും പരപക്ഷവും യുദ്ധത്തിൽ പ്രശംസിച്ചു; സാരഥി കൊല്ലപ്പെട്ട രഥത്തോടെ അവൻ ഭയമില്ലാത്തവനെപ്പോലെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
7.189.7
सहदेवस्तु तानश्वांस्तीक्ष्णैर्बाणैरवाकिरत् ।
पीड्यमानाः शरैश्चाशु प्राद्रवंस्ते ततस्ततः ॥ ७.१८९.७ ॥
സഹദേവൻ ആ കുതിരകളുടെ മേൽ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ വർഷിച്ചു. അമ്പുകളാൽ പീഡിതരായ അവ വേഗത്തിൽ ഇവിടെയും അവിടെയുമായി ഓടി.
7.189.8
स रश्मिषु विषक्तत्वादुत्सर्ज शरासनम् ।
धनुषा कर्म कुर्वंस्तु रश्मींश्च पुनरुत्सृजत् ॥ ७.१८९.८ ॥
കടിഞ്ഞാണുകളിൽ കുരുങ്ങിയതിനാൽ അവൻ വില്ല് താഴെയിട്ടു. വില്ലുകൊണ്ട് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ വീണ്ടും കടിഞ്ഞാണുകളും വിട്ടു.
7.189.9
छिद्रेष्वेतेषु तं बाणैर्माद्रीपुत्रोऽभ्यवाकिरत् ।
परीप्संस्त्वत्सुतं कर्णस्तदन्तरमवापतत् ॥ ७.१८९.९ ॥
ഈ വിടവുകളിലൂടെ മാദ്രിയുടെ പുത്രൻ അവനെതിരെ അമ്പുകൾ വർഷിച്ചു. നിങ്ങളുടെ പുത്രനെ രക്ഷിക്കാനാഗ്രഹിച്ച കർണൻ ആ വിടവിലേക്ക് പാഞ്ഞു.
7.189.10
वृकोदरस्ततः कर्णं त्रिभिर्भल्लैः समाहितः ।
आकर्णपूर्णैरभ्यघ्नद्बाह्वोरुरसि चानदत् ॥ ७.१८९.१० ॥
അപ്പോൾ വൃകോദരൻ ഏകാഗ്രതയോടെ കർണനെ മൂന്ന് ഭല്ലങ്ങൾകൊണ്ട് അടിച്ചു. ചെവിവരെ വലിച്ച അവകൊണ്ട് അവന്റെ ബാഹുക്കളിലും മാറിലും പ്രഹരിച്ച് ഗർജിച്ചു.
7.189.11
स निवृत्तस्ततः कर्णः सङ्घट्टित इवोरगः ।
भीममावारयामास विकिरन्निशिताञ्छरान्।
ततोऽभूत्तुमुलं युद्धं भीमराधेययोस्तदा ॥ ७.१८९.११ ॥
അപ്പോൾ കർണൻ, പാമ്പിനാൽ കടിക്കപ്പെട്ടവനെപ്പോലെ, തിരിഞ്ഞ് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ ചൊരിഞ്ഞ് ഭീമനെ തടഞ്ഞു. തുടർന്ന് ഭീമനും രാധേയനും തമ്മിൽ ഘോരയുദ്ധം ഉണ്ടായി.
7.189.12
तौ वृषाविव नर्दन्तौ विवृत्तनयनावुभौ ।
वेगेन महताऽन्योन्यं संरब्धावभिपेततुः ॥ ७.१८९.१२ ॥
ആ ഇരുവരും കാളകളെപ്പോലെ ഗർജിച്ച്, കണ്ണുകൾ ചുഴറ്റി, കോപത്താൽ നിറഞ്ഞ് വലിയ വേഗത്തിൽ പരസ്പരം പാഞ്ഞടുത്തു.
7.189.13
अभिसंश्लिष्टयोस्तत्र तयोराहवशौण्डयोः ।
विच्छिन्नशरपातत्वाद्गदायुद्धमवर्तत ॥ ७.१८९.१३ ॥
അവിടെ പരസ്പരം അടുത്ത്, യുദ്ധശൗര്യത്തിൽ അഭിമാനികളായ ആ ഇരുവർക്കിടയിൽ അമ്പുകളുടെ വർഷം മുറിഞ്ഞതിനാൽ ഗദായുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
7.189.14
गदया भीमसेनस्तु कर्णस्य रथकूबरम् ।
बिभेद शतधा राजंस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१८९.१४ ॥
രാജാവേ, ഭീമസേനൻ തന്റെ ഗദകൊണ്ട് കർണന്റെ രഥക്കൂബരം നൂറായി തകർത്തു; അത് അത്ഭുതം പോലെ തോന്നി.
7.189.15
ततो भीमस्य राधेयो गदामाविध्य वीर्यवान् ।
अवासृजद्रथे तां तु बिभेद गदया गदाम् ॥ ७.१८९.१५ ॥
അപ്പോൾ വീര്യവാനായ രാധേയൻ കർണൻ ഭീമന്റെ ഗദ ചുഴറ്റി രഥത്തിലേക്ക് എറിഞ്ഞു; അതിനെ തന്റെ ഗദകൊണ്ട് തകർത്തു.
7.189.16
ततो भीमः पुनर्गुर्वीं चिक्षेपाधिरथेर्गदाम् ।
तां गदां बहुभिः कर्णः सुपुङ्खैः सुप्रवेजितैः ॥ ७.१८९.१६ ॥
പിന്നെ ഭീമൻ വീണ്ടും അധിരഥപുത്രനായ കർണന് നേരെ ഭാരമുള്ള ഗദ എറിഞ്ഞു; കർണൻ ആ ഗദയെ മനോഹരച്ചിറകുള്ള പല അമ്പുകൾകൊണ്ട് തടഞ്ഞു.
7.189.17
प्रत्यविध्यत्पुनश्चान्यैः सा भीमं पुनराव्रजत् ।
व्यालीव मन्त्राभिहता कर्णबाणैरभिद्रुता ॥ ७.१८९.१७ ॥
വീണ്ടും മറ്റ് അമ്പുകളാൽ അവൻ അതിനെ തിരിച്ചടിച്ചു; മന്ത്രത്താൽ ഹതമായ സർപ്പിണിപോലെ, കർണന്റെ അമ്പുകളാൽ പിന്തുടരപ്പെട്ട് ആ ഗദ വീണ്ടും ഭീമനിലേക്ക് മടങ്ങി.
7.189.18
तस्याः प्रतिनिपातेन भीमस्य विपुलो ध्वजः ।
पपात सारथिश्चास्य मुमोह च गदाहतः ॥ ७.१८९.१८ ॥
അതിന്റെ തിരിച്ചടിച്ച പതനത്താൽ ഭീമന്റെ വലിയ കൊടി വീണു; അവന്റെ സാരഥിയും ഗദയേറ്റ് മോഹാലസ്യപ്പെട്ടു.
7.189.19
स कर्णं सायकानष्टौ व्यसृजत्क्रोधमूर्च्छितः ।
तैस्तस्य निशितैस्तीक्ष्णैर्भीमसेनो महाबलः ॥ ७.१८९.१९ ॥
ക്രോധത്താൽ മൂർച്ഛിതനായ അവൻ കർണ്ണന്റെ നേരെ എട്ട് അമ്പുകൾ അയച്ചു. മഹാബലനായ ഭീമസേനൻ മൂർച്ചയേറിയ, കഠിനമായ ആ അമ്പുകളാൽ അവനെ (കർണ്ണനെ) നേരിട്ടു.
7.189.20
चिच्छेद परवीरघ्नः प्रहसन्निव भारत ।
ध्वजं शरासनं चैव शरावापं च भारत ॥ ७.१८९.२० ॥
ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ, ഹേ ഭാരതാ, അവന്റെ ധ്വജവും വില്ലും അമ്പുകൂടും മുറിച്ചുകളഞ്ഞു, ഹേ ഭാരതാ.
7.189.21
कर्णोऽप्यन्यद्धनुर्गृह्य हेमपृष्ठं दुरासदम् ।
ततः पुनस्तु राधेयो हयानस्य रथेषुभिः।
ऋक्षवर्णाञ्जघानाशु तथोभौ पार्ष्णिसारथी ॥ ७.१८९.२१ ॥
കർണ്ണനും സ്വർണ്ണപ്പുറമുള്ളതും എതിരിടാൻ പ്രയാസമുള്ളതുമായ മറ്റൊരു വില്ലെടുത്തു. പിന്നീട് രാധേയനായ കർണ്ണൻ രഥബാണങ്ങളാൽ അവന്റെ (ഭീമന്റെ) കരടിനിറമുള്ള കുതിരകളെ വേഗത്തിൽ വീഴ്ത്തി; അതുപോലെ പിൻഭാഗത്തെ രണ്ട് സാരഥികളെയും.
7.189.22
स विपन्नरथो भीमो नकुलस्याप्लुतो रथम् ।
हरिर्यथा गिरेः शृङ्गं समाक्रमदरिन्दमः ॥ ७.१८९.२२ ॥
രഥം തകർന്ന ശത്രുനിഗ്രഹിയായ ഭീമൻ നകുലന്റെ രഥത്തിലേക്ക് ചാടിക്കയറി; സിംഹം പർവ്വതശിഖരത്തിൽ കയറുന്നതുപോലെ.
7.189.23
तथा द्रोणार्जुनौ चित्रमयुध्येतां महारथौ ।
आचार्यशिष्यौ राजेन्द्र कृतप्रतिकृतौ युधि ॥ ७.१८९.२३ ॥
അതുപോലെ ദ്രോണനും അർജ്ജുനനും, രണ്ട് മഹാരഥന്മാരും, ആചാര്യനും ശിഷ്യനുമായവർ, ഹേ രാജേന്ദ്ര, യുദ്ധത്തിൽ ഒരടിക്ക് മറ്റൊരടി മടക്കി നൽകിക്കൊണ്ട് അത്ഭുതകരമായി പോരാടി.
7.189.24
लघुसन्धानयोगाभ्यां रथयोश्च रणेन च ।
मोहयन्तौ मनुष्याणां चक्षूंषि च मनांसि च ॥ ७.१८९.२४ ॥
വേഗമേറിയ അമ്പുപിടിത്ത വൈദഗ്ധ്യത്താലും, രണ്ട് രഥങ്ങളുടെ ചലനത്താലും, യുദ്ധത്താലും, അവർ മനുഷ്യരുടെ കണ്ണുകളെയും മനസ്സുകളെയും മോഹിപ്പിച്ചു.
7.189.25
उपारमन्त ते सर्वे योधाऽस्माकं परे तथा ।
विचित्रान्पृतनामध्ये रथमार्गानुदीर्य तौ। ॥ ७.१८९.२५ ॥
ആ രണ്ടുപേരും സൈന്യമധ്യത്തിൽ വിചിത്രമായ രഥമാർഗങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിച്ചപ്പോൾ, നമ്മുടെയും ശത്രുപക്ഷത്തെയും യോദ്ധാക്കളെല്ലാം നിന്നുപോയി.
7.189.26
अन्योन्यमपसव्यं च कर्तुं वीरौ तदेषतुः ॥ ७.१८९.२६ ॥
ആ രണ്ടു വീരന്മാരും പരസ്പരം അപസവ്യമായി വലംവയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
7.189.27
पराक्रमं तयोर्योधा ददृशुस्ते सुविस्मिताः ॥ ७.१८९.२७ ॥
ആ രണ്ടുപേരുടെയും പരാക്രമം കണ്ട് യോദ്ധാക്കൾ അത്യധികം വിസ്മയിച്ചു.
7.189.28
तयोः समभवद्युद्धं द्रोणपाण्डवयोर्महत् ।
आमिषार्थे महाराज गगने श्येनयोरिव ॥ ७.१८९.२८ ॥
മഹാരാജാവേ! ആ രണ്ടുപേർ തമ്മിൽ, ദ്രോണനും പാണ്ഡവനും തമ്മിൽ, ആകാശത്ത് മാംസത്തിനായി രണ്ടു പരുന്തുകൾ പോരാടുന്നതുപോലെ മഹായുദ്ധം ഉണ്ടായി.
7.189.29
यद्यच्चकार द्रोणस्तु कुन्तीपुत्रजिगीषया ।
तत्तत्प्रतिजघानाशु प्रहसंस्तस्य पाण्डवः ॥ ७.१८९.२९ ॥
കുന്തീപുത്രനെ ജയിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ ദ്രോണൻ ചെയ്തതെല്ലാം, പാണ്ഡവൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ഉടൻ എതിർത്തു.
7.189.30
यदा द्रोणो न शक्नोति पाण्डवं स्म विशेषितुम् ।
ततः प्रादुश्चकारास्त्रमस्त्रमार्गविशारदः ॥ ७.१८९.३० ॥
ദ്രോണന് പാണ്ഡവനെ അതിജയിക്കാൻ കഴിയാതായപ്പോൾ, അസ്ത്രമാർഗവിദഗ്ധനായ അവൻ ഒരു അസ്ത്രം പ്രകടമാക്കി.
7.189.31
ऐन्द्रं पाशुपतं त्वाष्ट्रं वायव्यमथ वारुणम् ।
मुक्तंमुक्तं द्रोणचापात्तज्जघान धनञ्जयः ॥ ७.१८९.३१ ॥
ഐന്ദ്രം, പാശുപതം, ത്വാഷ്ട്രം, വായവ്യം, വാരുണം — ദ്രോണന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് തൊടുത്ത ഓരോ അസ്ത്രത്തെയും ധനഞ്ജയൻ നശിപ്പിച്ചു.
7.189.32
अस्त्राण्यस्त्रैर्यदा तस्य विधिवद्धन्ति पाण्डवः ।
ततोऽस्त्रैः परमैर्दिव्यैर्द्रोणः पार्थमवाकिरत् ॥ ७.१८९.३२ ॥
പാണ്ഡവൻ അവന്റെ അസ്ത്രങ്ങളെ യഥാവിധി അസ്ത്രങ്ങളാൽ തടുത്തപ്പോൾ, ദ്രോണൻ പരമദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളാൽ പാർത്ഥനെ മൂടി.
7.189.33
यद्यदस्त्रं स पार्थाय प्रयुङ्क्ते विजिगीषया ।
तस्यतस्य विघाताय तत्तद्धि कुरुतेऽर्जुनः ॥ ७.१८९.३३ ॥
ജയേച്ഛയോടെ പാർത്ഥനു നേരെ അവൻ ഏതേത് അസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചാലും, അതിനെ നശിപ്പിക്കാൻ അർജുനൻ അതുതന്നെ പ്രയോഗിച്ചു.
7.189.34
स वध्यमानेष्वस्त्रेषु दिव्येष्वपि यथाविधि ।
अर्जुनेनार्जुनं द्रोणो मनसैवाभ्यपूजयत् ॥ ७.१८९.३४ ॥
ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ അർജുനനാൽ യഥാവിധി തകർക്കപ്പെടുമ്പോഴും, ദ്രോണൻ മനസ്സിൽ അർജുനനെ ആദരിച്ചു.
7.189.35
मेने चात्मानमधिकं पृथिव्यामधि भारत ।
तेन शिष्येण सर्वेभ्यः शस्त्रविद्भ्य परन्तपः ॥ ७.१८९.३५ ॥
ഭാരതാ, ഭൂമിയിൽ ശസ്ത്രവിദ്യയറിയുന്ന എല്ലാവരെക്കാളും താൻ മികച്ചവനെന്ന് ദ്രോണൻ കരുതി — ആ ശിഷ്യൻ കാരണം, പരന്തപാ.
7.189.36
वार्यमाणस्तु पार्थेन तथा मध्ये महात्मनाम् ।
यतमानोऽर्जुनं प्रीत्या प्रीयते स्मार्जुनेन सः ॥ ७.१८९.३६ ॥
മഹാത്മാക്കളുടെ മധ്യത്തിൽ പാർത്ഥനാൽ ഇങ്ങനെ തടയപ്പെട്ടിട്ടും, ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അവൻ സ്നേഹത്തോടെ അർജുനനിൽ സന്തോഷിച്ചു.
7.189.37
ततोऽन्तरिक्षे देवाश्च गन्धर्वाश्च सहस्रशः ।
ऋषयः सिद्धसङ्घाश्च व्यतिष्ठन्त दिदृक्षया ॥ ७.१८९.३७ ॥
അപ്പോൾ ആകാശത്ത് ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ആയിരക്കണക്കിന്, ഋഷിമാരും സിദ്ധസംഘങ്ങളും കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ നിലകൊണ്ടു.
7.189.38
तदप्सरोभिराकीर्णं यक्षगन्धर्वसङ्कुलम् ।
श्रीमदाकाशमभवद्भूयो मेघाकुलं यथा ॥ ७.१८९.३८ ॥
അപ്സരസ്സുകളാൽ നിറഞ്ഞ്, യക്ഷന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും തിങ്ങിയ ആ ആകാശം വീണ്ടും മേഘങ്ങളാൽ മൂടിയതുപോലെ ശോഭിച്ചു.
7.189.39
तत्रास्मान्तर्हिता वाचो व्यचरन्त पुनः पुनः ।
द्रोणपार्थस्तवोपेता व्यश्रूयन्त नराधिप ॥ ७.१८९.३९ ॥
അവിടെ നമ്മിൽനിന്ന് മറഞ്ഞ വാക്കുകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും സഞ്ചരിച്ചു; ദ്രോണനെയും പാർഥനെയും സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടുള്ളവ കേൾക്കപ്പെട്ടു, ഹേ നരാധിപാ.
7.189.40
विसृज्यमानेष्वस्त्रेषु ज्वालयस्तु दिशो दश ।
अब्रुवंस्तत्र सिद्धाश्च ऋषयश्च समागताः ॥ ७.१८९.४० ॥
അസ്ത്രങ്ങൾ എയ്യപ്പെടുമ്പോൾ പത്തു ദിക്കുകളെയും പ്രകാശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, അവിടെ കൂടിയിരുന്ന സിദ്ധന്മാരും ഋഷിമാരും പറഞ്ഞു.
7.189.41
नैवेदं मानुषं युद्धं नासुरं न च राक्षसम् ।
न दैवं न च गान्धर्वं ब्राह्मणं ध्रुवमिदं परम् ॥ ७.१८९.४१ ॥
ഇത് മാനുഷയുദ്ധമല്ല, അസുരയുദ്ധമല്ല, രാക്ഷസയുദ്ധവുമല്ല; ദൈവയുദ്ധവുമല്ല, ഗാന്ധർവയുദ്ധവുമല്ല; ഇത് നിശ്ചയമായും പരമമായ ബ്രാഹ്മണ (ദിവ്യജ്ഞാന) യുദ്ധമാണ്.
7.189.42
विचित्रमिदमाश्चर्यं न नो दृष्टं न च श्रुतम् ।
अति पाण्डवमाचार्यो द्रोणं चाप्यति पाण्डवः ॥ ७.१८९.४२ ॥
ഈ വിചിത്രമായ അത്ഭുതം ഞങ്ങൾ കണ്ടിട്ടില്ല, കേട്ടിട്ടുമില്ല. ആചാര്യൻ ദ്രോണൻ പാണ്ഡവനെ അതിശയിക്കുന്നു; പാണ്ഡവൻ ദ്രോണനെയും അതിശയിക്കുന്നു.
7.189.43
नानयोरन्तरं शक्यं द्रष्टुमन्येन केनचित् ॥ ७.१८९.४३ ॥
ഇവർ രണ്ടുപേർ തമ്മിലുള്ള അന്തരം മറ്റൊരാൾക്കും കാണാൻ കഴിയില്ല.
7.189.44
यदि रुद्रो द्विधाकृत्य युध्येतात्मानमात्मना ।
तत्र शक्योपमा कर्तुमन्यत्र तु न विद्यते ॥ ७.१८९.४४ ॥
രുദ്രൻ തന്നെത്തന്നെ രണ്ടായി വിഭജിച്ച് തന്നോടുതന്നെ യുദ്ധം ചെയ്താൽ മാത്രമേ അവർക്ക് ഉപമ നൽകാനാകൂ; മറ്റൊന്നിലും അത് കാണുന്നില്ല.
7.189.45
ज्ञानमेकस्थमाचार्ये ज्ञानं योगश्च पाण्डवे ।
शौर्यमेकस्थमाचार्ये बलं शौर्यं च पाण्डवे। ॥ ७.१८९.४५ ॥
ആചാര്യനിൽ ജ്ഞാനം ഒരിടത്തു നിലകൊള്ളുന്നു; പാണ്ഡവനിൽ ജ്ഞാനവും യോഗവുമുണ്ട്. ആചാര്യനിൽ ശൗര്യം ഒരിടത്തു നിലകൊള്ളുന്നു; പാണ്ഡവനിൽ ബലവും ശൗര്യവുമുണ്ട്.
7.189.46
नेमौ शक्यौ महेष्वासौ युद्धे क्षपयितुं परैः ।
इच्छमानौ पुनरिमौ हन्येतां सामरं जगत् ॥ ७.१८९.४६ ॥
ഈ മഹാധനുർധരന്മാരെ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കൾക്ക് നശിപ്പിക്കാനാവില്ല; ഇവർ ആഗ്രഹിച്ചാൽ ദേവന്മാരോടുകൂടിയ ലോകത്തെ തന്നെ ഹനിക്കാം.
7.189.47
इत्यब्रुवन्महाराज दृष्ट्वा तौ पुरुषर्षभौ ।
अन्तर्हितानि भूतानि प्रकाशानि च सर्वशः ॥ ७.१८९.४७ ॥
മഹാരാജാവേ, ആ രണ്ടു പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാരെ കണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു; മറഞ്ഞിരുന്ന ജീവികളും പ്രത്യക്ഷരായ ജീവികളും എല്ലായിടത്തും ഇങ്ങനെതന്നെ പറഞ്ഞു.
7.189.48
यदा द्रोणं महाराज विशेषयति पाण्डवः ।
ततो द्रोणो ब्राह्ममस्त्रं प्रादुश्चक्रे महामतिः ॥ ७.१८९.४८ ॥
മഹാരാജാവേ, പാണ്ഡവൻ ദ്രോണനെ അതിജീവിക്കാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ മഹാബുദ്ധിമാനായ ദ്രോണൻ ബ്രഹ്മാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു.
7.189.49
तदस्त्रं संहितं राजन्धोररूपं महाहवे ।
सन्तापयद्रणे पार्थं भूतान्यन्तर्हितानि च ॥ ७.१८९.४९ ॥
രാജാവേ, മഹായുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കര രൂപമുള്ള ആ അസ്ത്രം ഒരുക്കപ്പെട്ടു; യുദ്ധഭൂമിയിൽ പാർത്ഥനെ അത് തപിപ്പിച്ചു, ഒളിച്ചിരുന്ന ജീവികളെയും.
7.189.50
ततश्चचाल पृथिवी सपर्वतवनद्रुमा ।
सरितश्च प्रतिस्रोतः प्रवहुर्वै क्षणान्तरम्।
ववौ च विषमो वायुः सागराश्चापि चुक्षुभुः ॥ ७.१८९.५० ॥
അപ്പോൾ പർവതങ്ങളോടും വനങ്ങളോടും വൃക്ഷങ്ങളോടും കൂടി ഭൂമി വിറച്ചു. നദികൾ ഒരു നിമിഷം പ്രവാഹത്തിനെതിരെ ഒഴുകി. വിഷമമായ കാറ്റ് വീശി, സമുദ്രങ്ങളും ക്ഷോഭിച്ചു.
7.189.51
ततस्त्रासो महानासीत्कुरुपाण्डवसेनयोः ।
सर्वेषां चैव भूतानामुद्यतेऽस्त्रे महात्मना ॥ ७.१८९.५१ ॥
അപ്പോൾ കുരു-പാണ്ഡവ സേനകളിലും സകല ജീവജാലങ്ങളിലും വലിയ ഭയമുണ്ടായി, മഹാത്മാവ് അസ്ത്രം ഉയർത്തിയപ്പോൾ.
7.189.52
ततः पार्थोऽप्यसम्भ्रान्तस्तदस्त्रं प्रतिजघ्निवान् ।
ब्रह्मास्त्रेणैव राजेन्द्र ततः सर्वमशीशमत् ॥ ७.१८९.५२ ॥
അപ്പോൾ പാർത്ഥനും പതറാതെ ആ അസ്ത്രത്തെ ബ്രഹ്മാസ്ത്രംകൊണ്ടുതന്നെ പ്രതിരോധിച്ചു; രാജേന്ദ്രാ, പിന്നെ എല്ലാം ശമിപ്പിച്ചു.
7.189.53
यदा न गम्यते पारं तयोरन्यतरस्य वा ।
ततः सङ्कुलयुद्धेन तद्युद्धं व्याकुलीकृतम् ॥ ७.१८९.५३ ॥
അവരിൽ ഒരാൾക്കും അവസാനം കാണാൻ കഴിയാതായപ്പോൾ, ആ കലുഷമായ യുദ്ധത്താൽ ആ യുദ്ധം അലങ്കോലമായി.
7.189.54
नाज्ञायत ततः किञ्चित्पुनरेव विशाम्पते ।
प्रवृत्ते तुमुले युद्धे द्रोणपाण्डवयोर्नृप ॥ ७.१८९.५४ ॥
പ്രജാപതേ, അപ്പോൾ പിന്നെ ഒന്നും അറിയപ്പെട്ടില്ല; രാജാവേ, ദ്രോണനും പാണ്ഡവനും തമ്മിലുള്ള ഘോരയുദ്ധം തുടങ്ങിയപ്പോൾ.
7.189.55
द्रोणो मुक्त्वा रणे पार्थं पाञ्चालानन्वधावत ।
अर्जुनोपि रणे द्रोणं त्यक्त्वा प्राद्रवयत्कुरून् ॥ ७.१८९.५५ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥനെ വിട്ട് ദ്രോണൻ പാഞ്ചാലരെ പിന്തുടർന്നു. അർജുനനും യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണനെ ഉപേക്ഷിച്ച് കുരുക്കളെ ഓടിച്ചു.
7.189.56
शरौघैरथ ताभ्यां तु छायाभूतं महामृधे ।
तुमलं प्रबभौ राजन्सर्वस्य जगतो भयम् ॥ ७.१८९.५६ ॥
അപ്പോൾ അവർ ഇരുവരുടെയും ശരപ്രവാഹങ്ങളാൽ ആ മഹായുദ്ധം നിഴൽപോലെ മറഞ്ഞു. രാജാവേ, അത് സർവ്വലോകത്തിനും ഭയമായി പ്രകാശിച്ചു.
7.189.57
शरजालैः समाकीर्णे मेघजालैरिवाम्बरे ।
नापतच्च ततः कश्चिदन्तरिक्षचरस्तदा ॥ ७.१८९.५७ ॥
ശരജാലങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ആകാശത്ത്, മേഘജാലങ്ങൾപോലെ, അപ്പോൾ ഒരു ആകാശചാരിയും പറന്നില്ല.