มหาภารตะ · อัธยายะ 7.189
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.189.1
ततो दुःशासनः क्रुद्धः सहदेवमुपाद्रवत् ।
रथवेगेन तीव्रेण कम्पयन्निव मेदिनीम् ॥ ७.१८९.१ ॥
ครั้งนั้น ทุะศาสนะผู้โกรธเกรี้ยวพุ่งเข้าใส่สหเทวะ ด้วยความเร็วอันรุนแรงของรถศึก ราวกับจะให้แผ่นดินสั่นสะเทือน
7.189.2
तस्यापतत एवाशु भल्लेनामित्रकर्शनः ।
माद्रीपुत्रः शिरो यन्तुः सशिरस्त्राणमच्छिनत् ॥ ७.१८९.२ ॥
ขณะที่ทุะศาสนะพุ่งเข้ามา สหเทวะบุตรของมาทรี ผู้ปราบศัตรูได้ ได้ตัดศีรษะของสารถีพร้อมหมวกเกราะออกอย่างรวดเร็วด้วยลูกศรภัลละ
7.189.3
नैनं दुःशासनः सूतं नापि कश्चन सैनिकः ।
कृत्तोत्तमाङ्गमाशुत्वात्सहदेवेन बुद्धवान् ॥ ७.१८९.३ ॥
เพราะความว่องไวของการกระทำของสหเทวะ ทั้งทุะศาสนะและทหารผู้ใดก็ไม่ทันรู้ว่าศีรษะของสารถีนี้ถูกตัดขาดไปแล้ว
7.189.4
यदा त्वसङ्गृहीतत्वात्प्रयान्त्यश्वा यथासुखम् ।
ततो दुःशासनः सूतं बुबुधे गतचेतसम् ॥ ७.१८९.४ ॥
เมื่อม้าไม่มีผู้บังคับไว้ จึงวิ่งไปตามสบาย ทุะศาสนะจึงรู้ว่าสารถีได้สิ้นสติไปแล้ว
7.189.5
स हयान्सन्निगृह्याजौ स्वयं हयविशारदः ।
युयुधे रथिनां श्रेष्ठो लघु चित्रं च सुष्ठु च ॥ ७.१८९.५ ॥
ทุะศาสนะผู้เป็นเลิศในบรรดานักรบรถศึก และชำนาญในการขี่ม้า จึงบังคับม้าไว้ด้วยตนเองอย่างมั่นคง แล้วต่อสู้ในสนามรบอย่างคล่องแคล่ว งดงามยิ่ง และเก่งกาจนัก
7.189.6
तदस्यापूजयन्कर्म स्वे परे चापि संयुगे ।
हतसूतरथेनाजौ व्यचरद्यदभीतवत् ॥ ७.१८९.६ ॥
ทั้งฝ่ายตนเองและฝ่ายศัตรูต่างสรรเสริญการกระทำนั้นของเขา เมื่อสารถีถูกฆ่าแล้ว เขาก็ยังขับรถวนเวียนไปในสนามรบอย่างไม่หวั่นเกรง
7.189.7
सहदेवस्तु तानश्वांस्तीक्ष्णैर्बाणैरवाकिरत् ।
पीड्यमानाः शरैश्चाशु प्राद्रवंस्ते ततस्ततः ॥ ७.१८९.७ ॥
สหเทวะจึงยิงลูกศรคมกล้าใส่ม้าเหล่านั้น ม้าถูกลูกศรเจ็บปวดก็วิ่งหนีกระจัดกระจายไปรอบด้าน
7.189.8
स रश्मिषु विषक्तत्वादुत्सर्ज शरासनम् ।
धनुषा कर्म कुर्वंस्तु रश्मींश्च पुनरुत्सृजत् ॥ ७.१८९.८ ॥
เพราะบังเหียนพันตัวอยู่ ทุะศาสนะจึงปล่อยคันธนูของตน ขณะที่กำลังทำงานด้วยคันธนูอยู่นั้น เขาก็ปล่อยบังเหียนอีกครั้ง
7.189.9
छिद्रेष्वेतेषु तं बाणैर्माद्रीपुत्रोऽभ्यवाकिरत् ।
परीप्संस्त्वत्सुतं कर्णस्तदन्तरमवापतत् ॥ ७.१८९.९ ॥
บุตรของมาทรียิงลูกศรใส่ทุะศาสนะผ่านช่องว่างเหล่านี้ กรรณะ ปรารถนาจะปกป้องบุตรของท่าน จึงพุ่งเข้าไปในช่องว่างนั้น
7.189.10
वृकोदरस्ततः कर्णं त्रिभिर्भल्लैः समाहितः ।
आकर्णपूर्णैरभ्यघ्नद्बाह्वोरुरसि चानदत् ॥ ७.१८९.१० ॥
จากนั้น วฤโกทระ มีจิตตั้งมั่น จึงยิงลูกศรภัลละสามดอกใส่กรรณะ ซึ่งลูกศรนั้นถูกดึงจนสุดถึงใบหู ลูกศรปักที่แขนทั้งสองและหน้าอก แล้วภีมะก็คำรามลั่น
7.189.11
स निवृत्तस्ततः कर्णः सङ्घट्टित इवोरगः ।
भीममावारयामास विकिरन्निशिताञ्छरान्।
ततोऽभूत्तुमुलं युद्धं भीमराधेययोस्तदा ॥ ७.१८९.११ ॥
ครั้นนั้น กรรณะเหมือนถูกงูฉก จึงถอยหลังกลับ และปล่อยลูกศรคมกล้าออกมาสกัดภีมะไว้ จากนั้น การรบอันดุเดือดก็เกิดขึ้นระหว่างภีมะกับบุตรของราธา
7.189.12
तौ वृषाविव नर्दन्तौ विवृत्तनयनावुभौ ।
वेगेन महताऽन्योन्यं संरब्धावभिपेततुः ॥ ७.१८९.१२ ॥
ทั้งสองคนนั้นคำรามดังดั่งวัวกระทิง ตาเบิกโพลง โกรธจัด พุ่งเข้าหากันด้วยกำลังอันมหาศาล
7.189.13
अभिसंश्लिष्टयोस्तत्र तयोराहवशौण्डयोः ।
विच्छिन्नशरपातत्वाद्गदायुद्धमवर्तत ॥ ७.१८९.१३ ॥
เมื่อวีรบุรุษทั้งสองผู้ภาคภูมิในการรบปะทะกันเข้า ลูกศรก็หยุดตกลง แล้วการต่อสู้ด้วยคทาจึงเริ่มขึ้น
7.189.14
गदया भीमसेनस्तु कर्णस्य रथकूबरम् ।
बिभेद शतधा राजंस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१८९.१४ ॥
ท่านผู้เป็นกษัตริย์ ภีมเสนะใช้คทาทุบแอกรถศึกของกรรณะแตกเป็นร้อยชิ้น เหตุการณ์นั้นดูน่าอัศจรรย์
7.189.15
ततो भीमस्य राधेयो गदामाविध्य वीर्यवान् ।
अवासृजद्रथे तां तु बिभेद गदया गदाम् ॥ ७.१८९.१५ ॥
จากนั้น กรรณะผู้กล้าหาญ บุตรของราธา เหวี่ยงคทาของภีมะแล้วขว้างไปที่รถศึก และทุบคทานั้นให้แตกด้วยคทาของตนเอง
7.189.16
ततो भीमः पुनर्गुर्वीं चिक्षेपाधिरथेर्गदाम् ।
तां गदां बहुभिः कर्णः सुपुङ्खैः सुप्रवेजितैः ॥ ७.१८९.१६ ॥
จากนั้น ภีมะขว้างคทาหนักอีกครั้งใส่บุตรของอธิรถ กรรณะหยุดคทานั้นด้วยลูกศรปีกงามจำนวนมากที่ยิงได้ดีเยี่ยม
7.189.17
प्रत्यविध्यत्पुनश्चान्यैः सा भीमं पुनराव्रजत् ।
व्यालीव मन्त्राभिहता कर्णबाणैरभिद्रुता ॥ ७.१८९.१७ ॥
กรรณะยิงสกัดกลับไปด้วยลูกศรอีกดอกหนึ่ง คทานั้นจึงพุ่งกลับมาหาภีมะอีกครั้ง เหมือนงูที่ถูกคาถาสะกดแล้วถูกลูกศรของกรรณะไล่ตาม
7.189.18
तस्याः प्रतिनिपातेन भीमस्य विपुलो ध्वजः ।
पपात सारथिश्चास्य मुमोह च गदाहतः ॥ ७.१८९.१८ ॥
เพราะการตกกระทบกลับของคทานั้น ธงใหญ่ของภีมะก็หล่นลงมา และสารถีของเขาถูกคทาฟาดจนสลบไป
7.189.19
स कर्णं सायकानष्टौ व्यसृजत्क्रोधमूर्च्छितः ।
तैस्तस्य निशितैस्तीक्ष्णैर्भीमसेनो महाबलः ॥ ७.१८९.१९ ॥
ภีมะผู้มีความโกรธจนสติหาย จึงปล่อยลูกศรแปดดอกใส่กรรณะ ภีมเสนะผู้มีกำลังมหาศาล ตอบโต้กลับด้วยลูกศรคมกล้าและแหลมคมเหล่านั้น
7.189.20
चिच्छेद परवीरघ्नः प्रहसन्निव भारत ।
ध्वजं शरासनं चैव शरावापं च भारत ॥ ७.१८९.२० ॥
ผู้สังหารวีรบุรุษของฝ่ายศัตรู ท่านผู้เป็นเชื้อสายภารตะ ได้ตัดธง คันธนู และแล่งลูกศรของกรรณะขาดไปทั้งหมด พลางหัวเราะราวกับขบขัน
7.189.21
कर्णोऽप्यन्यद्धनुर्गृह्य हेमपृष्ठं दुरासदम् ।
ततः पुनस्तु राधेयो हयानस्य रथेषुभिः।
ऋक्षवर्णाञ्जघानाशु तथोभौ पार्ष्णिसारथी ॥ ७.१८९.२१ ॥
กรรณะก็หยิบธนูอีกคันหนึ่งขึ้นมา มีหลังทองคำ ยากจะเข้าใกล้ จากนั้น บุตรของราธาก็รวดเร็วยิงม้าสีหมีของภีมะให้ล้มลงด้วยลูกศรรถ และยิงสารถีด้านข้างทั้งสองให้ล้มลงเช่นกัน
7.189.22
स विपन्नरथो भीमो नकुलस्याप्लुतो रथम् ।
हरिर्यथा गिरेः शृङ्गं समाक्रमदरिन्दमः ॥ ७.१८९.२२ ॥
ภีมะผู้ปราบศัตรู เมื่อรถของตนพังแล้ว ก็กระโดดขึ้นรถของนกุละ ดุจสิงโตกระโจนขึ้นยอดภูเขา
7.189.23
तथा द्रोणार्जुनौ चित्रमयुध्येतां महारथौ ।
आचार्यशिष्यौ राजेन्द्र कृतप्रतिकृतौ युधि ॥ ७.१८९.२३ ॥
เช่นเดียวกัน โทรณะกับอรชุนผู้เป็นมหารถทั้งสองก็ต่อสู้กันอย่างน่าอัศจรรย์ โอ้จอมกษัตริย์ อาจารย์และศิษย์โต้ตอบกันทุกการโจมตีในการรบ
7.189.24
लघुसन्धानयोगाभ्यां रथयोश्च रणेन च ।
मोहयन्तौ मनुष्याणां चक्षूंषि च मनांसि च ॥ ७.१८९.२४ ॥
ด้วยความชำนาญในการเหนี่ยวลูกศรอย่างรวดเร็ว ด้วยการเคลื่อนไหวของรถทั้งสอง และด้วยการต่อสู้ของพวกเขา ทั้งสองทำให้ตาและใจของมนุษย์หลงใหล
7.189.25
उपारमन्त ते सर्वे योधाऽस्माकं परे तथा ।
विचित्रान्पृतनामध्ये रथमार्गानुदीर्य तौ। ॥ ७.१८९.२५ ॥
ทั้งสองแสดงการควบรถอันน่าอัศจรรย์ท่ามกลางกองทัพ ทำให้นักรบของเราและนักรบของฝ่ายศัตรูต่างหยุดการต่อสู้
7.189.26
अन्योन्यमपसव्यं च कर्तुं वीरौ तदेषतुः ॥ ७.१८९.२६ ॥
วีรบุรุษทั้งสองพยายามวนรอบกันในทิศทางตรงข้าม (อปสวยะ)
7.189.27
पराक्रमं तयोर्योधा ददृशुस्ते सुविस्मिताः ॥ ७.१८९.२७ ॥
นักรบทั้งหลายต่างตื่นตะลึงยิ่งนัก เมื่อเห็นความกล้าหาญของทั้งสอง
7.189.28
तयोः समभवद्युद्धं द्रोणपाण्डवयोर्महत् ।
आमिषार्थे महाराज गगने श्येनयोरिव ॥ ७.१८९.२८ ॥
โอ้มหาราชา ระหว่างโทรณะกับปาณฑพ การรบอันยิ่งใหญ่ก็อุบัติขึ้น ดุจเหยี่ยวสองตัวที่สู้กันบนท้องฟ้าเพื่อแย่งเนื้อ
7.189.29
यद्यच्चकार द्रोणस्तु कुन्तीपुत्रजिगीषया ।
तत्तत्प्रतिजघानाशु प्रहसंस्तस्य पाण्डवः ॥ ७.१८९.२९ ॥
สิ่งใดที่โทรณะกระทำ เพราะปรารถนาจะเอาชนะบุตรของกุนตี ปาณฑพก็รวดเร็วโต้กลับสิ่งนั้นทุกอย่าง พลางหัวเราะ
7.189.30
यदा द्रोणो न शक्नोति पाण्डवं स्म विशेषितुम् ।
ततः प्रादुश्चकारास्त्रमस्त्रमार्गविशारदः ॥ ७.१८९.३० ॥
เมื่อโทรณะไม่สามารถเอาชนะปาณฑพได้ ดังนั้น โทรณะผู้ชำนาญในเส้นทางของอาวุธ จึงปล่อยอาวุธออกมา
7.189.31
ऐन्द्रं पाशुपतं त्वाष्ट्रं वायव्यमथ वारुणम् ।
मुक्तंमुक्तं द्रोणचापात्तज्जघान धनञ्जयः ॥ ७.१८९.३१ ॥
อาวุธไอนทระ ปาศุปตะ ตวาษฏระ วายวยะ และวารุณะ ที่โทรณะปล่อยออกจากธนูทีละชนิด ธนัญชัยก็ทำลายลงได้หมด
7.189.32
अस्त्राण्यस्त्रैर्यदा तस्य विधिवद्धन्ति पाण्डवः ।
ततोऽस्त्रैः परमैर्दिव्यैर्द्रोणः पार्थमवाकिरत् ॥ ७.१८९.३२ ॥
เมื่อปาณฑพใช้อาวุธของตนปะทะอาวุธของโทรณะตามวิธีอย่างถูกต้อง โทรณะจึงระดมอาวุธทิพย์อันสูงสุดของตนใส่ปารถ
7.189.33
यद्यदस्त्रं स पार्थाय प्रयुङ्क्ते विजिगीषया ।
तस्यतस्य विघाताय तत्तद्धि कुरुतेऽर्जुनः ॥ ७.१८९.३३ ॥
อาวุธใดที่โทรณะปรารถนาชัยชนะยิงใส่ปารถ อรชุนก็ใช้อาวุธนั้นนั่นเองเพื่อต้านทานทุกชนิด
7.189.34
स वध्यमानेष्वस्त्रेषु दिव्येष्वपि यथाविधि ।
अर्जुनेनार्जुनं द्रोणो मनसैवाभ्यपूजयत् ॥ ७.१८९.३४ ॥
แม้อาวุธทิพย์ของโทรณะจะถูกอรชุนทำลายลงอย่างถูกต้องตามวิธี โทรณะก็ยังบูชาอรชุนในใจของตน
7.189.35
मेने चात्मानमधिकं पृथिव्यामधि भारत ।
तेन शिष्येण सर्वेभ्यः शस्त्रविद्भ्य परन्तपः ॥ ७.१८९.३५ ॥
โอ้ภารตะ โทรณะคิดว่าตนเองยิ่งใหญ่กว่าผู้รู้อาวุธทั้งปวงบนแผ่นดิน เพราะศิษย์คนนั้น โอ้ผู้เผาผลาญศัตรู
7.189.36
वार्यमाणस्तु पार्थेन तथा मध्ये महात्मनाम् ।
यतमानोऽर्जुनं प्रीत्या प्रीयते स्मार्जुनेन सः ॥ ७.१८९.३६ ॥
แม้จะถูกปารถขัดขวางท่ามกลางบรรดามหาตมะ โทรณะก็พยายามต่อไป และด้วยความรักใคร่ เขากลับยินดีในอรชุน และอรชุนก็ยินดีในเขาเช่นกัน
7.189.37
ततोऽन्तरिक्षे देवाश्च गन्धर्वाश्च सहस्रशः ।
ऋषयः सिद्धसङ्घाश्च व्यतिष्ठन्त दिदृक्षया ॥ ७.१८९.३७ ॥
จากนั้น บนท้องฟ้า เทวดาและคนธรรพ์นับพัน ฤๅษีและหมู่สิทธะต่างยืนรวมกันด้วยความปรารถนาจะได้เห็น
7.189.38
तदप्सरोभिराकीर्णं यक्षगन्धर्वसङ्कुलम् ।
श्रीमदाकाशमभवद्भूयो मेघाकुलं यथा ॥ ७.१८९.३८ ॥
ท้องฟ้านั้นเต็มไปด้วยอปสร และแน่นขนัดด้วยยักษ์และคนธรรพ์ กลับงดงามรุ่งเรืองอีกครั้ง ดุจถูกเมฆปกคลุม
7.189.39
तत्रास्मान्तर्हिता वाचो व्यचरन्त पुनः पुनः ।
द्रोणपार्थस्तवोपेता व्यश्रूयन्त नराधिप ॥ ७.१८९.३९ ॥
ที่นั่น เสียงที่ซ่อนอยู่ได้ดังวนเวียนอยู่ใกล้พวกเรา ซ้ำแล้วซ้ำเล่า เป็นคำสรรเสริญโทรณะและปารถ โอ้จอมคน เสียงเหล่านั้นได้ยินกันทั่วไป
7.189.40
विसृज्यमानेष्वस्त्रेषु ज्वालयस्तु दिशो दश ।
अब्रुवंस्तत्र सिद्धाश्च ऋषयश्च समागताः ॥ ७.१८९.४० ॥
ขณะที่อาวุธถูกปล่อยออกมาจนแสงสว่างฉายไปทั้งสิบทิศ บรรดาสิทธะและฤๅษีที่มาประชุมกันที่นั่นได้กล่าวขึ้น
7.189.41
नैवेदं मानुषं युद्धं नासुरं न च राक्षसम् ।
न दैवं न च गान्धर्वं ब्राह्मणं ध्रुवमिदं परम् ॥ ७.१८९.४१ ॥
การรบนี้ไม่ใช่ของมนุษย์ ไม่ใช่ของอสูร ไม่ใช่ของรากษส ไม่ใช่ของเทพ ไม่ใช่ของคนธรรพ์ นี่คือการรบแห่งพราหมณ์อันสูงสุด อันมั่นคงแน่แท้
7.189.42
विचित्रमिदमाश्चर्यं न नो दृष्टं न च श्रुतम् ।
अति पाण्डवमाचार्यो द्रोणं चाप्यति पाण्डवः ॥ ७.१८९.४२ ॥
เรามิเคยเห็นหรือได้ยินความอัศจรรย์อันแปลกประหลาดเช่นนี้ อาจารย์โทรณะเหนือกว่าปาณฑพ และปาณฑพก็เหนือกว่าอาจารย์โทรณะ
7.189.43
नानयोरन्तरं शक्यं द्रष्टुमन्येन केनचित् ॥ ७.१८९.४३ ॥
ความแตกต่างระหว่างทั้งสองนี้ ไม่อาจให้ผู้ใดอื่นมองเห็นได้เลย
7.189.44
यदि रुद्रो द्विधाकृत्य युध्येतात्मानमात्मना ।
तत्र शक्योपमा कर्तुमन्यत्र तु न विद्यते ॥ ७.१८९.४४ ॥
หากพระรุทรแบ่งตนออกเป็นสองแล้วสู้รบกับตนเอง ก็อาจเปรียบเทียบได้ มิฉะนั้นแล้วย่อมไม่มีสิ่งใดให้เปรียบ
7.189.45
ज्ञानमेकस्थमाचार्ये ज्ञानं योगश्च पाण्डवे ।
शौर्यमेकस्थमाचार्ये बलं शौर्यं च पाण्डवे। ॥ ७.१८९.४५ ॥
ความรู้ดำรงอยู่ในที่เดียวคืออาจารย์ ความรู้และโยคะอยู่ในปาณฑพ ความกล้าหาญดำรงอยู่ในที่เดียวคืออาจารย์ กำลังและความกล้าหาญอยู่ในปาณฑพ
7.189.46
नेमौ शक्यौ महेष्वासौ युद्धे क्षपयितुं परैः ।
इच्छमानौ पुनरिमौ हन्येतां सामरं जगत् ॥ ७.१८९.४६ ॥
ทั้งสองผู้เป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่นี้ ศัตรูไม่อาจทำลายได้ในการรบ และหากทั้งสองปรารถนา ก็อาจทำลายโลกพร้อมทั้งเทพทั้งหลายได้
7.189.47
इत्यब्रुवन्महाराज दृष्ट्वा तौ पुरुषर्षभौ ।
अन्तर्हितानि भूतानि प्रकाशानि च सर्वशः ॥ ७.१८९.४७ ॥
มหาราชเอ๋ย เมื่อเห็นบุรุษอันประเสริฐทั้งสองนั้นแล้ว พวกเขาจึงกล่าวดังนี้ และสรรพสัตว์ทั้งที่ซ่อนเร้นและปรากฏ ทุกแห่งหนต่างกล่าวเช่นเดียวกัน
7.189.48
यदा द्रोणं महाराज विशेषयति पाण्डवः ।
ततो द्रोणो ब्राह्ममस्त्रं प्रादुश्चक्रे महामतिः ॥ ७.१८९.४८ ॥
มหาราชเอ๋ย เมื่อปาณฑพเริ่มเหนือกว่าโทรณะ โทรณะผู้มีปัญญายิ่งใหญ่จึงได้เรียกอาวุธพรหมาสตร์ออกมา
7.189.49
तदस्त्रं संहितं राजन्धोररूपं महाहवे ।
सन्तापयद्रणे पार्थं भूतान्यन्तर्हितानि च ॥ ७.१८९.४९ ॥
ท้าวเธอ อาวุธนั้นมีรูปอันน่าสยดสยอง ถูกรวบรวมไว้ในการรบอันยิ่งใหญ่ มันเผาปารถะในการสู้รบ และแม้สัตว์ที่ซ่อนอยู่ด้วย
7.189.50
ततश्चचाल पृथिवी सपर्वतवनद्रुमा ।
सरितश्च प्रतिस्रोतः प्रवहुर्वै क्षणान्तरम्।
ववौ च विषमो वायुः सागराश्चापि चुक्षुभुः ॥ ७.१८९.५० ॥
แล้วแผ่นดินพร้อมด้วยภูเขา ป่าไม้ และต้นไม้ก็สั่นสะเทือน แม่น้ำทั้งหลายก็ไหลย้อนกระแสไปชั่วขณะ ลมแรงพัดกระหน่ำ และมหาสมุทรก็ปั่นป่วนเช่นกัน
7.189.51
ततस्त्रासो महानासीत्कुरुपाण्डवसेनयोः ।
सर्वेषां चैव भूतानामुद्यतेऽस्त्रे महात्मना ॥ ७.१८९.५१ ॥
ความหวาดกลัวอันยิ่งใหญ่จึงบังเกิดขึ้นในกองทัพของพวกกุรุและปาณฑพ และในสรรพสัตว์ทั้งปวง เมื่อท่านผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ยกอาวุธขึ้น
7.189.52
ततः पार्थोऽप्यसम्भ्रान्तस्तदस्त्रं प्रतिजघ्निवान् ।
ब्रह्मास्त्रेणैव राजेन्द्र ततः सर्वमशीशमत् ॥ ७.१८९.५२ ॥
ฝ่ายปารถะ ผู้ไม่หวั่นไหวแม้แต่น้อย ก็ต้านอาวุธนั้นด้วยพรหมาสตร์นั่นเอง ท้าวเธอผู้เป็นจอมกษัตริย์ เขาจึงสยบทั้งหมดนั้นให้สงบลง
7.189.53
यदा न गम्यते पारं तयोरन्यतरस्य वा ।
ततः सङ्कुलयुद्धेन तद्युद्धं व्याकुलीकृतम् ॥ ७.१८९.५३ ॥
เมื่อไม่อาจถึงที่สุดของทั้งสองฝ่ายหรือของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งได้ การรบนั้นก็ถูกทำให้สับสนวุ่นวายด้วยการต่อสู้อันอลหม่าน
7.189.54
नाज्ञायत ततः किञ्चित्पुनरेव विशाम्पते ।
प्रवृत्ते तुमुले युद्धे द्रोणपाण्डवयोर्नृप ॥ ७.१८९.५४ ॥
ท้าวเธอผู้เป็นจอมคน หลังจากนั้นก็ไม่อาจรู้สิ่งใดได้อีกเลย เมื่อการรบอันโกลาหลระหว่างโทรณะกับปาณฑพได้เริ่มขึ้นแล้ว
7.189.55
द्रोणो मुक्त्वा रणे पार्थं पाञ्चालानन्वधावत ।
अर्जुनोपि रणे द्रोणं त्यक्त्वा प्राद्रवयत्कुरून् ॥ ७.१८९.५५ ॥
โทรณะละทิ้งปารถะในการรบ แล้วไล่ตามพวกปาญจาละ ส่วนอรชุนก็ละทิ้งโทรณะในการรบ แล้วไล่ให้พวกกุรุแตกพ่ายไป
7.189.56
शरौघैरथ ताभ्यां तु छायाभूतं महामृधे ।
तुमलं प्रबभौ राजन्सर्वस्य जगतो भयम् ॥ ७.१८९.५६ ॥
ด้วยห่าฝนแห่งลูกศรของทั้งสองนั้น สนามรบอันยิ่งใหญ่จึงดูราวกับถูกปกคลุมด้วยเงา ท้าวเธอ มันส่องแสงออกมาเป็นความหวาดกลัวแก่โลกทั้งสิ้น
7.189.57
शरजालैः समाकीर्णे मेघजालैरिवाम्बरे ।
नापतच्च ततः कश्चिदन्तरिक्षचरस्तदा ॥ ७.१८९.५७ ॥
บนท้องฟ้าที่เต็มไปด้วยตาข่ายแห่งลูกศร ราวกับตาข่ายแห่งเมฆ ในขณะนั้นไม่มีผู้ท่องอากาศแม้แต่ตนเดียวที่จะบินผ่านไปได้