મહાભારત · અધ્યાય 7.189
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.189.1
ततो दुःशासनः क्रुद्धः सहदेवमुपाद्रवत् ।
रथवेगेन तीव्रेण कम्पयन्निव मेदिनीम् ॥ ७.१८९.१ ॥
ત્યારે ક્રોધે ભરાયેલો દુઃશાસન સહદેવ પર ધસી ગયો; રથના તીવ્ર વેગથી જાણે પૃથ્વી ધ્રૂજતી હતી.
7.189.2
तस्यापतत एवाशु भल्लेनामित्रकर्शनः ।
माद्रीपुत्रः शिरो यन्तुः सशिरस्त्राणमच्छिनत् ॥ ७.१८९.२ ॥
તે હુમલો કરવા ધસતો હતો ત્યારે જ શત્રુઓનો નાશ કરનાર માદ્રીપુત્રે ભલ્લથી સારથિનું શિરસ્ત્રાણ સહિત મસ્તક તરત કાપી નાખ્યું.
7.189.3
नैनं दुःशासनः सूतं नापि कश्चन सैनिकः ।
कृत्तोत्तमाङ्गमाशुत्वात्सहदेवेन बुद्धवान् ॥ ७.१८९.३ ॥
સહદેવની ઝડપને કારણે માથું કપાયેલા આ સારથિને દુઃશાસને કે કોઈ સૈનિકે જાણ્યો નહીં.
7.189.4
यदा त्वसङ्गृहीतत्वात्प्रयान्त्यश्वा यथासुखम् ।
ततो दुःशासनः सूतं बुबुधे गतचेतसम् ॥ ७.१८९.४ ॥
લગામ ન પકડાતાં ઘોડા મન ફાવે તેમ દોડવા લાગ્યા, ત્યારે દુઃશાસને ચેતના ગુમાવેલા સારથિને ઓળખ્યો.
7.189.5
स हयान्सन्निगृह्याजौ स्वयं हयविशारदः ।
युयुधे रथिनां श्रेष्ठो लघु चित्रं च सुष्ठु च ॥ ७.१८९.५ ॥
ઘોડાઓને પોતે મજબૂત રીતે કાબૂમાં રાખીને, અશ્વવિદ્યામાં નિપુણ રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ તે યુદ્ધમાં હળવાશથી, અદ્ભુત રીતે અને સારી રીતે લડ્યો.
7.189.6
तदस्यापूजयन्कर्म स्वे परे चापि संयुगे ।
हतसूतरथेनाजौ व्यचरद्यदभीतवत् ॥ ७.१८९.६ ॥
તેના એ કાર્યની સ્વપક્ષ અને પરપક્ષ બંનેએ યુદ્ધમાં પ્રશંસા કરી; સારથિ મરાયો હોવા છતાં રથ સાથે તે નિર્ભયની જેમ રણભૂમિમાં ફરતો રહ્યો.
7.189.7
सहदेवस्तु तानश्वांस्तीक्ष्णैर्बाणैरवाकिरत् ।
पीड्यमानाः शरैश्चाशु प्राद्रवंस्ते ततस्ततः ॥ ७.१८९.७ ॥
સહદેવે તે ઘોડાઓ પર તીક્ષ્ણ બાણોનો વરસાદ વરસાવ્યો. બાણોથી પીડિત થઈ તેઓ તરત જ આમતેમ ભાગ્યા.
7.189.8
स रश्मिषु विषक्तत्वादुत्सर्ज शरासनम् ।
धनुषा कर्म कुर्वंस्तु रश्मींश्च पुनरुत्सृजत् ॥ ७.१८९.८ ॥
લગામમાં ફસાઈ જવાથી તેણે ધનુષ્ય છોડી દીધું. ધનુષ્યથી કાર્ય કરતાં તેણે ફરી લગામો પણ છોડી દીધી.
7.189.9
छिद्रेष्वेतेषु तं बाणैर्माद्रीपुत्रोऽभ्यवाकिरत् ।
परीप्संस्त्वत्सुतं कर्णस्तदन्तरमवापतत् ॥ ७.१८९.९ ॥
આ છિદ્રોમાંથી માદ્રીપુત્રે તેના પર બાણોનો વરસાદ કર્યો. તમારા પુત્રની રક્ષા ઇચ્છતો કર્ણ તે અંતરમાં ધસી ગયો.
7.189.10
वृकोदरस्ततः कर्णं त्रिभिर्भल्लैः समाहितः ।
आकर्णपूर्णैरभ्यघ्नद्बाह्वोरुरसि चानदत् ॥ ७.१८९.१० ॥
ત્યારે વૃકોદરે એકાગ્રતાથી કર્ણને ત્રણ ભલ્લ બાણોથી માર્યો. કાન સુધી ખેંચેલાં તે બાણોથી તેના હાથ અને છાતી પર પ્રહાર કરીને તેણે ગર્જના કરી.
7.189.11
स निवृत्तस्ततः कर्णः सङ्घट्टित इवोरगः ।
भीममावारयामास विकिरन्निशिताञ्छरान्।
ततोऽभूत्तुमुलं युद्धं भीमराधेययोस्तदा ॥ ७.१८९.११ ॥
ત્યારે કર્ણ, સાપથી છેડાયેલાની જેમ, પાછો ફરીને તીક્ષ્ણ બાણો વેરીને ભીમને રોકવા લાગ્યો. ત્યારે ભીમ અને રાધેય વચ્ચે ભયંકર યુદ્ધ થયું.
7.189.12
तौ वृषाविव नर्दन्तौ विवृत्तनयनावुभौ ।
वेगेन महताऽन्योन्यं संरब्धावभिपेततुः ॥ ७.१८९.१२ ॥
તે બંને બળદોની જેમ ગર્જતા, આંખો ફેરવતા, ક્રોધથી ભરાઈને મોટા વેગથી એકબીજા પર તૂટી પડ્યા.
7.189.13
अभिसंश्लिष्टयोस्तत्र तयोराहवशौण्डयोः ।
विच्छिन्नशरपातत्वाद्गदायुद्धमवर्तत ॥ ७.१८९.१३ ॥
ત્યાં એકબીજા સાથે ભિડાયેલા, યુદ્ધ-શૌર્યમાં ગર્વિત એ બંને વચ્ચે બાણોની વર્ષા અટકી જતાં ગદાયુદ્ધ શરૂ થયું.
7.189.14
गदया भीमसेनस्तु कर्णस्य रथकूबरम् ।
बिभेद शतधा राजंस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१८९.१४ ॥
હે રાજન, ભીમસેને ગદાથી કર્ણના રથનો કૂબર સો ટુકડા કરી નાખ્યો; તે જાણે અદ્ભુત બન્યું.
7.189.15
ततो भीमस्य राधेयो गदामाविध्य वीर्यवान् ।
अवासृजद्रथे तां तु बिभेद गदया गदाम् ॥ ७.१८९.१५ ॥
ત્યારે પરાક્રમી રાધેય કર્ણે ભીમની ગદા ફેરવીને રથ તરફ ફેંકી; તે ગદાને તેણે પોતાની ગદાથી તોડી નાખી.
7.189.16
ततो भीमः पुनर्गुर्वीं चिक्षेपाधिरथेर्गदाम् ।
तां गदां बहुभिः कर्णः सुपुङ्खैः सुप्रवेजितैः ॥ ७.१८९.१६ ॥
ત્યારે ભીમે ફરી અધિરથપુત્ર કર્ણ પર ભારે ગદા ફેંકી; કર્ણે સુંદર પાંખોવાળા અનેક બાણોથી તે ગદાને રોકી.
7.189.17
प्रत्यविध्यत्पुनश्चान्यैः सा भीमं पुनराव्रजत् ।
व्यालीव मन्त्राभिहता कर्णबाणैरभिद्रुता ॥ ७.१८९.१७ ॥
તેણે ફરી અન્ય બાણોથી તેને પાછી ફેંકી; મંત્રથી ઘાયલ સર્પિણી જેમ, કર્ણના બાણોથી પીછો કરાયેલી તે ગદા ભીમ તરફ પાછી ફરી.
7.189.18
तस्याः प्रतिनिपातेन भीमस्य विपुलो ध्वजः ।
पपात सारथिश्चास्य मुमोह च गदाहतः ॥ ७.१८९.१८ ॥
તેના પ્રતિઘાતી પતનથી ભીમની વિશાળ ધ્વજા પડી ગઈ; તેનો સારથિ પણ ગદાના આઘાતથી મૂર્છિત થયો.
7.189.19
स कर्णं सायकानष्टौ व्यसृजत्क्रोधमूर्च्छितः ।
तैस्तस्य निशितैस्तीक्ष्णैर्भीमसेनो महाबलः ॥ ७.१८९.१९ ॥
ક્રોધથી મૂર્છિત થઈને તેણે કર્ણ પર આઠ બાણ છોડ્યાં. મહાબલી ભીમસેને તે તીક્ષ્ણ, ધારદાર બાણો વડે તેને (કર્ણને) પ્રહાર કર્યો.
7.189.20
चिच्छेद परवीरघ्नः प्रहसन्निव भारत ।
ध्वजं शरासनं चैव शरावापं च भारत ॥ ७.१८९.२० ॥
શત્રુવીરોનો સંહાર કરનારે જાણે હસતાં હસતાં, હે ભારત, તેનો ધ્વજ, ધનુષ્ય અને તીરકશ કાપી નાખ્યાં, હે ભારત.
7.189.21
कर्णोऽप्यन्यद्धनुर्गृह्य हेमपृष्ठं दुरासदम् ।
ततः पुनस्तु राधेयो हयानस्य रथेषुभिः।
ऋक्षवर्णाञ्जघानाशु तथोभौ पार्ष्णिसारथी ॥ ७.१८९.२१ ॥
કર્ણે પણ સોનાની પીઠવાળું, દુર્જય બીજું ધનુષ્ય ઉપાડ્યું. પછી રાધેય કર્ણે રથબાણોથી તેના (ભીમના) રીંછ રંગના ઘોડાઓને તરત જ હણી નાખ્યા, તેમજ બંને પાર્ષ્ણિસારથિઓને પણ.
7.189.22
स विपन्नरथो भीमो नकुलस्याप्लुतो रथम् ।
हरिर्यथा गिरेः शृङ्गं समाक्रमदरिन्दमः ॥ ७.१८९.२२ ॥
રથ નષ્ટ થતાં શત્રુદમન ભીમ નકુલના રથ પર કૂદી પડ્યા; જેમ સિંહ પર્વતના શિખર પર ચડે.
7.189.23
तथा द्रोणार्जुनौ चित्रमयुध्येतां महारथौ ।
आचार्यशिष्यौ राजेन्द्र कृतप्रतिकृतौ युधि ॥ ७.१८९.२३ ॥
એ જ રીતે દ્રોણ અને અર્જુન, બંને મહારથીઓ, આચાર્ય અને શિષ્ય, હે રાજેન્દ્ર, યુદ્ધમાં એકના પ્રહારનો બીજો પ્રતિપ્રહાર કરતાં અદ્ભુત રીતે લડ્યા.
7.189.24
लघुसन्धानयोगाभ्यां रथयोश्च रणेन च ।
मोहयन्तौ मनुष्याणां चक्षूंषि च मनांसि च ॥ ७.१८९.२४ ॥
ઝડપી બાણ-સંધાનના કૌશલ્યથી, બંને રથોની ગતિથી અને યુદ્ધથી તે બંને માણસોની આંખો અને મનને મોહિત કરતા હતા.
7.189.25
उपारमन्त ते सर्वे योधाऽस्माकं परे तथा ।
विचित्रान्पृतनामध्ये रथमार्गानुदीर्य तौ। ॥ ७.१८९.२५ ॥
તે બંને સેનાની વચ્ચે વિચિત્ર રથમાર્ગો બતાવતા હતા ત્યારે આપણા અને શત્રુપક્ષના સર્વ યોદ્ધાઓ અટકી ગયા.
7.189.26
अन्योन्यमपसव्यं च कर्तुं वीरौ तदेषतुः ॥ ७.१८९.२६ ॥
તે બંને વીરો એકબીજાની આસપાસ અપસવ્ય ફરવાનો પ્રયત્ન કરવા લાગ્યા.
7.189.27
पराक्रमं तयोर्योधा ददृशुस्ते सुविस्मिताः ॥ ७.१८९.२७ ॥
તે બંનેનું પરાક્રમ જોઈને યોદ્ધાઓ અતિ આશ્ચર્યચકિત થયા.
7.189.28
तयोः समभवद्युद्धं द्रोणपाण्डवयोर्महत् ।
आमिषार्थे महाराज गगने श्येनयोरिव ॥ ७.१८९.२८ ॥
મહારાજ! તે બંને વચ્ચે, દ્રોણ અને પાંડવ વચ્ચે, આકાશમાં માંસ માટે બે બાજ લડે તેમ મહાન યુદ્ધ થયું.
7.189.29
यद्यच्चकार द्रोणस्तु कुन्तीपुत्रजिगीषया ।
तत्तत्प्रतिजघानाशु प्रहसंस्तस्य पाण्डवः ॥ ७.१८९.२९ ॥
કુંતીપુત્રને જીતવાની ઇચ્છાથી દ્રોણે જે જે કર્યું, તે પાંડવે હસતાં હસતાં તરત જ નિષ્ફળ બનાવ્યું.
7.189.30
यदा द्रोणो न शक्नोति पाण्डवं स्म विशेषितुम् ।
ततः प्रादुश्चकारास्त्रमस्त्रमार्गविशारदः ॥ ७.१८९.३० ॥
જ્યારે દ્રોણ પાંડવને પાછળ પાડી શક્યા નહીં, ત્યારે અસ્ત્રમાર્ગના વિશારદ દ્રોણે એક અસ્ત્ર પ્રગટ કર્યું.
7.189.31
ऐन्द्रं पाशुपतं त्वाष्ट्रं वायव्यमथ वारुणम् ।
मुक्तंमुक्तं द्रोणचापात्तज्जघान धनञ्जयः ॥ ७.१८९.३१ ॥
ઐન્દ્ર, પાશુપત, ત્વાષ્ટ્ર, વાયવ્ય અને વારુણ અસ્ત્રો — દ્રોણના ધનુષ્યમાંથી છોડાયેલા દરેકને ધનંજયે હણી નાખ્યા.
7.189.32
अस्त्राण्यस्त्रैर्यदा तस्य विधिवद्धन्ति पाण्डवः ।
ततोऽस्त्रैः परमैर्दिव्यैर्द्रोणः पार्थमवाकिरत् ॥ ७.१८९.३२ ॥
જ્યારે પાંડવે તેના અસ્ત્રોને વિધિપૂર્વક અસ્ત્રોથી રોક્યાં, ત્યારે દ્રોણે પરમ દિવ્ય અસ્ત્રોથી પાર્થ પર વર્ષા કરી.
7.189.33
यद्यदस्त्रं स पार्थाय प्रयुङ्क्ते विजिगीषया ।
तस्यतस्य विघाताय तत्तद्धि कुरुतेऽर्जुनः ॥ ७.१८९.३३ ॥
તે વિજયની ઇચ્છાથી પાર્થ પર જે જે અસ્ત્ર છોડતો, તેના વિઘાત માટે અર્જુન તે જ અસ્ત્ર પ્રયોજતો.
7.189.34
स वध्यमानेष्वस्त्रेषु दिव्येष्वपि यथाविधि ।
अर्जुनेनार्जुनं द्रोणो मनसैवाभ्यपूजयत् ॥ ७.१८९.३४ ॥
દિવ્ય અસ્ત્રો અર્જુન દ્વારા વિધિપૂર્વક નષ્ટ થતા હોવા છતાં, દ્રોણે મનમાં જ અર્જુનનું સન્માન કર્યું.
7.189.35
मेने चात्मानमधिकं पृथिव्यामधि भारत ।
तेन शिष्येण सर्वेभ्यः शस्त्रविद्भ्य परन्तपः ॥ ७.१८९.३५ ॥
હે ભારત, પૃથ્વી પર શસ્ત્રવિદ્યાના સર્વ જાણકારો કરતાં પોતે અધિક છે એમ દ્રોણે માન્યું — એ શિષ્યને કારણે, હે પરંતપ.
7.189.36
वार्यमाणस्तु पार्थेन तथा मध्ये महात्मनाम् ।
यतमानोऽर्जुनं प्रीत्या प्रीयते स्मार्जुनेन सः ॥ ७.१८९.३६ ॥
મહાત્માઓની વચ્ચે પાર્થ દ્વારા આ રીતે રોકાતા છતાં, પ્રયત્ન કરતા એવા તે પ્રેમથી અર્જુનમાં આનંદ પામતા.
7.189.37
ततोऽन्तरिक्षे देवाश्च गन्धर्वाश्च सहस्रशः ।
ऋषयः सिद्धसङ्घाश्च व्यतिष्ठन्त दिदृक्षया ॥ ७.१८९.३७ ॥
ત્યારે આકાશમાં દેવો અને ગંધર્વો હજારોની સંખ્યામાં, ઋષિઓ અને સિદ્ધસમૂહો જોવાની ઇચ્છાએ ઊભા રહ્યા.
7.189.38
तदप्सरोभिराकीर्णं यक्षगन्धर्वसङ्कुलम् ।
श्रीमदाकाशमभवद्भूयो मेघाकुलं यथा ॥ ७.१८९.३८ ॥
અપ્સરાઓથી ભરેલું, યક્ષ-ગંધર્વોથી ભરચક તે આકાશ ફરી મેઘોથી ઘેરાયેલું હોય તેમ શોભ્યું.
7.189.39
तत्रास्मान्तर्हिता वाचो व्यचरन्त पुनः पुनः ।
द्रोणपार्थस्तवोपेता व्यश्रूयन्त नराधिप ॥ ७.१८९.३९ ॥
ત્યાં આપણી વચ્ચે અદૃશ્ય વાણીઓ વારંવાર ફરી; દ્રોણ અને પાર્થની સ્તુતિથી યુક્ત તે સંભળાઈ, હે નરાધિપ.
7.189.40
विसृज्यमानेष्वस्त्रेषु ज्वालयस्तु दिशो दश ।
अब्रुवंस्तत्र सिद्धाश्च ऋषयश्च समागताः ॥ ७.१८९.४० ॥
અસ્ત્રો છોડાતા હતા ત્યારે દશે દિશાઓ પ્રકાશિત કરતાં, ત્યાં એકઠા થયેલા સિદ્ધો અને ઋષિઓ બોલ્યા.
7.189.41
नैवेदं मानुषं युद्धं नासुरं न च राक्षसम् ।
न दैवं न च गान्धर्वं ब्राह्मणं ध्रुवमिदं परम् ॥ ७.१८९.४१ ॥
આ માનુષ યુદ્ધ નથી, અસુર યુદ્ધ નથી, રાક્ષસ યુદ્ધ પણ નથી; દૈવ યુદ્ધ નથી, ગાંધર્વ યુદ્ધ પણ નથી; આ નિશ્ચિતપણે પરમ બ્રાહ્મણ (દિવ્ય જ્ઞાનનું) યુદ્ધ છે.
7.189.42
विचित्रमिदमाश्चर्यं न नो दृष्टं न च श्रुतम् ।
अति पाण्डवमाचार्यो द्रोणं चाप्यति पाण्डवः ॥ ७.१८९.४२ ॥
આ વિચિત્ર આશ્ચર્ય અમે જોયું નથી, સાંભળ્યું પણ નથી. આચાર્ય દ્રોણ પાંડવથી ચઢિયાતા છે, અને પાંડવ પણ દ્રોણથી ચઢિયાતા છે.
7.189.43
नानयोरन्तरं शक्यं द्रष्टुमन्येन केनचित् ॥ ७.१८९.४३ ॥
આ બંનેનો તફાવત બીજા કોઈથી જોવો શક્ય નથી.
7.189.44
यदि रुद्रो द्विधाकृत्य युध्येतात्मानमात्मना ।
तत्र शक्योपमा कर्तुमन्यत्र तु न विद्यते ॥ ७.१८९.४४ ॥
જો રુદ્ર પોતાને બે ભાગમાં વહેંચીને પોતાની સાથે જ યુદ્ધ કરે, તો જ તેમની ઉપમા આપી શકાય; બીજે ક્યાંય તે મળતી નથી.
7.189.45
ज्ञानमेकस्थमाचार्ये ज्ञानं योगश्च पाण्डवे ।
शौर्यमेकस्थमाचार्ये बलं शौर्यं च पाण्डवे। ॥ ७.१८९.४५ ॥
આચાર્યમાં જ્ઞાન એકત્ર છે; પાંડવમાં જ્ઞાન અને યોગ છે. આચાર્યમાં શૌર્ય એકત્ર છે; પાંડવમાં બળ અને શૌર્ય છે.
7.189.46
नेमौ शक्यौ महेष्वासौ युद्धे क्षपयितुं परैः ।
इच्छमानौ पुनरिमौ हन्येतां सामरं जगत् ॥ ७.१८९.४६ ॥
આ બે મહાધનુર્ધરોને યુદ્ધમાં શત્રુઓ નષ્ટ કરી શકે નહીં; જો તેઓ ઇચ્છે તો દેવો સહિત જગતનો સંહાર કરી શકે.
7.189.47
इत्यब्रुवन्महाराज दृष्ट्वा तौ पुरुषर्षभौ ।
अन्तर्हितानि भूतानि प्रकाशानि च सर्वशः ॥ ७.१८९.४७ ॥
હે મહારાજ, તે બંને પુરુષશ્રેષ્ઠોને જોઈને આ પ્રમાણે કહ્યું; અદૃશ્ય અને દૃશ્ય સર્વ જીવો સર્વત્ર આ પ્રમાણે બોલ્યા.
7.189.48
यदा द्रोणं महाराज विशेषयति पाण्डवः ।
ततो द्रोणो ब्राह्ममस्त्रं प्रादुश्चक्रे महामतिः ॥ ७.१८९.४८ ॥
હે મહારાજ, જ્યારે પાંડવ દ્રોણથી આગળ નીકળવા લાગ્યો, ત્યારે મહામતિ દ્રોણે બ્રહ્માસ્ત્ર પ્રગટ કર્યું.
7.189.49
तदस्त्रं संहितं राजन्धोररूपं महाहवे ।
सन्तापयद्रणे पार्थं भूतान्यन्तर्हितानि च ॥ ७.१८९.४९ ॥
હે રાજન, મહાયુદ્ધમાં એ ભયંકર રૂપવાળું અસ્ત્ર એકઠું થઈ રણમાં પાર્થને તપાવવા લાગ્યું, અને છુપાયેલાં પ્રાણીઓને પણ.
7.189.50
ततश्चचाल पृथिवी सपर्वतवनद्रुमा ।
सरितश्च प्रतिस्रोतः प्रवहुर्वै क्षणान्तरम्।
ववौ च विषमो वायुः सागराश्चापि चुक्षुभुः ॥ ७.१८९.५० ॥
ત્યારે પર્વતો, વન અને વૃક્ષો સહિત પૃથ્વી ધ્રૂજી. નદીઓ ક્ષણભર પ્રવાહથી વિરુદ્ધ વહેવા લાગી. વિષમ પવન વાયો, અને સાગરો પણ ક્ષુબ્ધ થયા.
7.189.51
ततस्त्रासो महानासीत्कुरुपाण्डवसेनयोः ।
सर्वेषां चैव भूतानामुद्यतेऽस्त्रे महात्मना ॥ ७.१८९.५१ ॥
ત્યારે કુરુ-પાંડવ સેનાઓમાં અને સર્વ પ્રાણીઓમાં મોટો ત્રાસ ઉત્પન્ન થયો, મહાત્માએ અસ્ત્ર ઉગામ્યું ત્યારે.
7.189.52
ततः पार्थोऽप्यसम्भ्रान्तस्तदस्त्रं प्रतिजघ्निवान् ।
ब्रह्मास्त्रेणैव राजेन्द्र ततः सर्वमशीशमत् ॥ ७.१८९.५२ ॥
ત્યારે પાર્થે પણ વિચલિત થયા વિના એ અસ્ત્રનો બ્રહ્માસ્ત્રથી જ પ્રતિકાર કર્યો; હે રાજેન્દ્ર, પછી સર્વને શાંત કર્યું.
7.189.53
यदा न गम्यते पारं तयोरन्यतरस्य वा ।
ततः सङ्कुलयुद्धेन तद्युद्धं व्याकुलीकृतम् ॥ ७.१८९.५३ ॥
તેમાંથી કોઈનો પણ અંત ન દેખાતાં, એ ગૂંચવણભર્યા યુદ્ધથી એ યુદ્ધ વ્યાકુળ થઈ ગયું.
7.189.54
नाज्ञायत ततः किञ्चित्पुनरेव विशाम्पते ।
प्रवृत्ते तुमुले युद्धे द्रोणपाण्डवयोर्नृप ॥ ७.१८९.५४ ॥
હે પ્રજાપતિ, ત્યારે ફરીથી કંઈ જાણવા મળ્યું નહીં; હે નૃપ, દ્રોણ અને પાંડવ વચ્ચે ભીષણ યુદ્ધ શરૂ થતાં.
7.189.55
द्रोणो मुक्त्वा रणे पार्थं पाञ्चालानन्वधावत ।
अर्जुनोपि रणे द्रोणं त्यक्त्वा प्राद्रवयत्कुरून् ॥ ७.१८९.५५ ॥
રણમાં પાર્થને છોડીને દ્રોણ પાંચાલોની પાછળ દોડ્યા. અર્જુને પણ રણમાં દ્રોણને છોડીને કૌરવોને ભગાડ્યા.
7.189.56
शरौघैरथ ताभ्यां तु छायाभूतं महामृधे ।
तुमलं प्रबभौ राजन्सर्वस्य जगतो भयम् ॥ ७.१८९.५६ ॥
પછી તે બંનેના બાણોના પ્રવાહથી તે મહાયુદ્ધ છાયા સમાન ઢંકાઈ ગયું. હે રાજન્, તે સમસ્ત જગત માટે ભય સમાન પ્રકાશ્યું.
7.189.57
शरजालैः समाकीर्णे मेघजालैरिवाम्बरे ।
नापतच्च ततः कश्चिदन्तरिक्षचरस्तदा ॥ ७.१८९.५७ ॥
બાણોની જાળથી ભરેલા આકાશમાં, જાણે મેઘજાળથી ભરેલું હોય તેમ, ત્યારે કોઈ પણ આકાશચર ઊડી શક્યો નહીં.