Mahābhārata · Adhyāya 7.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.19.1
दृष्टा तु सन्निवृत्तांस्तान्संशप्तकगणान्पुनः ।
वासुदेवं महात्मानमर्जुनः समभाषत ॥ ७.१९.१ ॥
Al ver de nuevo volver a las huestes de los Saṃśaptaka, Arjuna habló al magnánimo Vāsudeva.
7.19.2
चोदयाश्वान्हृषीकेश संशप्तकगणान्प्रति ।
नैते हास्यन्ति सङ्ग्रामं जीवन्त इति मे मतिः ॥ ७.१९.२ ॥
Oh Hṛṣīkeśa, dirige los caballos hacia las huestes de los Saṃśaptaka. Según creo, estos no abandonarán la batalla mientras vivan.
7.19.3
पश्य मेऽस्त्रबलं घोरं बाह्वोरिष्वसनस्य च ।
अद्यैतान्पातयिष्यामि क्रुद्धो रुद्रः पशूनिव ॥ ७.१९.३ ॥
Mira el terrible poder de mis armas y la fuerza de mis brazos y de mi arco. Hoy derribaré a estos, como el furioso Rudra derriba a las bestias.
7.19.4
ततः कृष्णः स्मितं कृत्वा प्रतिनन्द्य शिवेन तम् ।
प्रावेशयत दुर्धर्षो यत्रयत्रैच्छदर्जुनः ॥ ७.१९.४ ॥
Entonces Kṛṣṇa, el invencible, sonrió, respondió a su saludo con buenos deseos y condujo el carro hacia donde Arjuna quería.
7.19.5
स रथो भ्राजतेऽत्यर्थमुह्यमानो रणे तदा ।
उह्यमानमिवाकाशे विमानं पाण्डुरैर्हयैः ॥ ७.१९.५ ॥
Entonces, en el campo de batalla, aquel carro brillaba extraordinariamente, tirado por caballos blancos como un carro celeste arrastrado por el cielo.
7.19.6
मण्डलानि ततश्चक्रे गतप्रत्यागतानि चे ।
यथा शक्ररथो राजन्युद्धे देवासुरे पुरा ॥ ७.१९.६ ॥
Entonces trazó círculos, avanzando y retrocediendo, oh rey, como el carro de Śakra giró en la antigua batalla entre dioses y demonios.
7.19.7
अथ नारायणाः क्रुद्धा विविधायुधपाणयः ।
छादयन्तः शरव्रातैः परिवव्रुर्धनञ्जयम् ॥ ७.१९.७ ॥
Entonces los furiosos Nārāyaṇas, con armas de muchas clases en las manos, cubriéndolo con masas de flechas, rodearon a Dhanañjaya.
7.19.8
अदृश्यं च मुहूर्तेन चक्रुस्ते भरतर्षभ ।
कृष्णेन सहितं युद्धे कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ॥ ७.१९.८ ॥
¡Oh toro de los Bhāratas!, en un instante lo hicieron invisible en la batalla, junto con Kṛṣṇa, al hijo de Kuntī, Dhanañjaya.
7.19.9
क्रुद्धस्तु फल्गुनः सङ्ख्ये द्विगुणीकृतविक्रमः ।
गाण्डीवं धनुरामृज्य तूर्णं जग्राह संयुगे ॥ ७.१९.९ ॥
Pero Phalguna, enfurecido, con su valor duplicado en la batalla, limpió el arco Gāṇḍīva y lo tomó rápidamente en el combate.
7.19.10
बद्ध्वा च भ्रुकुटिं वक्त्रे क्रोधस्य प्रतिलक्षणम् ।
देवदत्तं महाशङ्खं पूरयामास पाण्डवः ॥ ७.१९.१० ॥
Frunciendo el ceño, señal de ira, el Pāṇḍava sopló su gran caracola llamada Devadatta.
7.19.11
अथास्त्रमरिसङ्घघ्नं त्वाष्ट्रमभ्यस्यदर्जुनः ।
ततो रूपसहस्राणि प्रादुरासन्पृथक्पृथक् ॥ ७.१९.११ ॥
Entonces Arjuna invocó el arma Tvāṣṭra, destructora de huestes enemigas, y aparecieron miles de formas, cada una separada.
7.19.12
अर्जुनप्रतिरूपैस्तैर्नानारूपैर्विमोहिताः ।
अन्योन्येनार्जुनं मत्वा स्वमात्मानं च जघ्निरे ॥ ७.१९.१२ ॥
Confundidos por aquellos dobles de Arjuna y por las muchas formas, tomándose unos a otros por Arjuna, se golpearon incluso a sí mismos.
7.19.13
अयमर्जुनोऽयं गोविन्द इमौ पाण्डवयादवौ ।
इति ब्रुवाणाः संमूढा जघ्नुरन्योन्यमाहवे ॥ ७.१९.१३ ॥
«Este es Arjuna, este es Govinda, estos dos son el Pāṇḍava y el Yādava» — diciendo esto, confundidos, se golpearon unos a otros en la batalla.
7.19.14
अन्योन्यं समरे जघ्नुस्तावका भरतर्षभ ।
मोहिताः परमास्त्रेण क्षयं जग्मुः परस्परम् ॥ ७.१९.१४ ॥
Oh toro de los Bharatas, tus hombres se golpearon unos a otros en la batalla; confundidos por el arma suprema, perecieron mutuamente.
7.19.15
रुधिरोक्षितगात्रास्ते प्रेक्षमाणः परस्परम् ।
अशोभन्त रणे योधाः पुष्पिता इव किंशुकाः ॥ ७.१९.१५ ॥
Con los cuerpos empapados de sangre, mirándose unos a otros, aquellos guerreros resplandecían en la batalla como árboles de kiṃśuka en flor.
7.19.16
रुधिरोत्पीडनास्ते तु रुधिरेण समुक्षिताः ।
चन्दनस्य रसेनेव व्यभ्राजन्त रणाजिरे ॥ ७.१९.१६ ॥
Oprimidos por la sangre y salpicados de sangre, relucían en el campo de batalla como si estuvieran untados de pasta de sándalo.
7.19.17
ततः प्रसह्य बीभत्सुर्व्याक्षिपद्गाण्डिवं धनुः ।
न्यहनत्ताञ्छरैस्तीक्ष्णैस्तमः सूर्य इवांशुभिः ॥ ७.१९.१७ ॥
Entonces Arjuna, con fuerza, tensó el arco Gāṇḍīva y los derribó con flechas afiladas, como el sol disipa la oscuridad con sus rayos.
7.19.18
हतावशिष्टास्ते भूयः परिवार्य धनञ्जयम् ।
साश्वध्वजरथं चक्रुरदृश्यं शरवृष्टिभिः ॥ ७.१९.१८ ॥
Los supervivientes, rodeando de nuevo a Dhanañjaya, lo hicieron invisible, con carro, caballos y estandarte, bajo una lluvia de flechas.
7.19.19
ततः शरसहस्राणि तैर्विमुक्तानि भस्मसात् ।
कृत्वा तदस्त्रं तान्वीराननयद्यमसादनम् ॥ ७.१९.१९ ॥
Entonces, habiendo reducido a cenizas los miles de flechas que ellos habían lanzado, hizo su arma y envió a aquellos héroes a la morada de Yama.
7.19.20
अथ प्रहस्य बीभत्सुर्ललित्थान्मालवानपि ।
मावेल्लकांस्त्रिगर्तांश्च यौधेयांश्चार्दयच्छरैः ॥ ७.१९.२० ॥
Entonces Bībhatsu, riendo, hirió con flechas a los Lalitthas, a los Mālavas, a los Māvellakas, a los Trigartas y también a los Yaudheyas.
7.19.21
ते हन्यमाना वीरेण क्षत्रियाः कालचोदिताः ।
व्यसृजञ्छरजालानि पार्थे नानाविधानि च ॥ ७.१९.२१ ॥
Aquellos guerreros, heridos por el héroe e impulsados por el tiempo, lanzaron contra Pārtha redes de flechas de muchas clases.
7.19.22
न ध्वजो नार्जुनस्तत्र न रथो न च केशवः ।
प्रत्यदृश्यत घोरेण शरवर्षेण संवृतः ॥ ७.१९.२२ ॥
Allí no se veía el estandarte, ni Arjuna, ni el carro, ni Keśava, pues estaban envueltos por una terrible lluvia de flechas.
7.19.23
ततस्ते लब्धलक्षत्वादन्योन्यमभिचुक्रुशुः ।
हतौ कृष्णाविति प्रीत्या वासांस्यादुधुवुस्तदा ॥ ७.१९.२३ ॥
Entonces, habiendo logrado su objetivo, se gritaron unos a otros: "¡Ambos Kṛṣṇas han sido muertos!", y con alegría agitaron entonces sus vestiduras.
7.19.24
भेरीमृदङ्गशङ्खांश्च दध्मुर्वीराः सहस्रशः ।
सिंहनादरवांश्चोग्रांश्चक्रिरे तत्र मारिष ॥ ७.१९.२४ ॥
Miles de héroes tocaron tambores, mṛdaṅgas y caracolas, y allí, oh señor, produjeron sonidos feroces como rugidos de leones.
7.19.25
ततः प्रसिष्विदे कृष्णः खिन्नश्चार्जुनमब्रवीत् ।
क्वासि पार्थ न पश्यामि कच्चिज्जीवसि शत्रुहन् ॥ ७.१९.२५ ॥
Entonces Kṛṣṇa, agotado y empapado en sudor, habló a Arjuna: "¿Dónde estás, Pārtha? No te veo. Matador de enemigos, ¿sigues con vida?"
7.19.26
तस्य तद्भाषितं श्रुत्वा त्वरमाणो धनञ्जयः ।
वायव्यास्त्रेण तैरस्तां शरवृष्टिमपाहरत् ॥ ७.१९.२६ ॥
Al oír sus palabras, Dhanañjaya, apresurándose, disipó la lluvia de flechas con el arma Vāyavya.
7.19.27
ततः संशप्तकव्रातान्साश्वद्विपरथायुधान् ।
उवाह भगवान्वायुः शुष्कपर्मचयानिव ॥ ७.१९.२७ ॥
Entonces el bienaventurado Viento arrastró a las huestes de los Saṃśaptakas, con sus caballos, elefantes, carros y armas, como montones de hojas secas.
7.19.28
उह्यमानास्तु ते राजन्बह्वशोभन्त वायुना ।
प्रडीनाः पक्षिणः काले वृक्षेभ्य इव मारिष ॥ ७.१९.२८ ॥
Oh rey, llevados por el viento, resplandecían mucho, oh señor, como aves que vuelan de los árboles en la estación oportuna.
7.19.29
तांस्तथा व्याकुलीकृत्य त्वरमाणो धनञ्जयः ।
जघान निशितैर्बाणैः सहस्राणि शतानि च ॥ ७.१९.२९ ॥
Habiéndolos sumido así en la confusión, el apresurado Dhanañjaya derribó a miles y cientos con flechas afiladas.
7.19.30
शिरांसि भल्लैरहरद्बाहूनपि च सायुधान् ।
हस्तिहस्तोपमांश्चोरूञ्शरैरुर्व्यामपातयत् ॥ ७.१९.३० ॥
Con flechas de punta de media luna cortó cabezas y brazos con sus armas, y con flechas derribó al suelo muslos como trompas de elefante.
7.19.31
पृष्ठच्छिन्नान्विचरणान्विमस्तकदृगङ्गुलीन् ।
नानाङ्गावयवैर्हीनांश्चकारारीन्धनञ्जयः ॥ ७.१९.३१ ॥
Dhanañjaya dejó a los enemigos sin espalda, con piernas, cabezas, ojos y dedos separados, y privados de muchos miembros y partes del cuerpo.
7.19.32
गन्धर्वनगराकारान्विधिवत्कल्पितान्रथान् ।
शरैर्विशकलीकुर्वंश्चक्रे व्यश्वरथद्विपान् ॥ ७.१९.३२ ॥
Destrozando con flechas los carros, dispuestos debidamente como ciudades de los Gandharvas, los dejó sin caballos, carros y elefantes.
7.19.33
मुण्डतालवनानीव तत्रतत्र चकाशिरे ।
छिन्ना रथध्वजव्राताः केचित्तत्र क्वचित्क्वचित् ॥ ७.१९.३३ ॥
Aquí y allá aparecían como bosques de palmeras con las copas cortadas; grupos de estandartes de carros, algunos cortados, yacían aquí y allá.
7.19.34
सोत्तरायुधिनो नागाः सपताकाङ्कुशध्वजाः ।
पेतुः शक्राशनिहता द्रुमवन्त इवाचलाः ॥ ७.१९.३४ ॥
Los elefantes, con sus conductores y armas, con estandartes, aguijones y banderas, cayeron como montañas con árboles, golpeadas por el rayo de Indra.
7.19.35
चामरापीडकवचाः स्रस्तान्त्रनयनास्तथा ।
सारोहास्तुरगाः पेतुः पार्तबाणहताः क्षितौ ॥ ७.१९.३५ ॥
Caballos con abanicos de cola de yak, adornos de cabeza y armaduras, con entrañas y ojos colgando, con sus jinetes, heridos por las flechas de Pārtha, cayeron a tierra.
7.19.36
विप्रविद्धासिनाराचाश्छिन्नवर्मर्ष्टिशक्तयः ।
पत्तयश्चिन्नवर्माणः कृपणाः शेरते हताः ॥ ७.१९.३६ ॥
Espadas y flechas arrojadas, armaduras, lanzas y picas cortadas; los soldados de a pie, con armaduras rotas, yacen muertos en lamentable estado.
7.19.37
तैर्हतैर्हन्यमानैश्च पतद्भिः पतितैरपि ।
भ्रमद्भिर्निष्टनद्भिश्च क्रूरमायोधनं बभौ ॥ ७.१९.३७ ॥
Con los muertos, los que están siendo muertos, los que caen, los caídos, los que vagan y los que gimen, aquel cruel campo de batalla resplandecía.
7.19.38
रजश्च चाप्यभवद्दुर्गा कबन्धशतसङ्कुला ।
तद्बभौ रौद्रबीभत्सं बीभत्सोर्यानमाहवे। ॥ ७.१९.३८ ॥
También se levantó polvo, y aquel terreno difícil, poblado de cientos de troncos sin cabeza, parecía terrible y horrible; en la batalla estaba allí el carro de Bībhatsu (Arjuna).
7.19.39
आक्रीडमिव रुद्रस्य घ्नतः कालात्यये पशून् ।
कते वध्यमानाः पार्थेन व्याकुलाश्वरथद्विपाः। ॥ ७.१९.३९ ॥
Como Rudra, al final del tiempo, juega matando bestias, así eran los caballos, carros y elefantes desconcertados que eran muertos por el hijo de Pṛthā.
7.19.40
तमेवाभिमुखाः क्षीणाः शक्रस्यातिथितां गताः ।
सा भूमीर्भरतश्रेष्ठ निहतैस्तैर्महारथैः। ॥ ७.१९.४० ॥
Aquellos que le hicieron frente y fueron derrotados se convirtieron en huéspedes de Indra. Oh, mejor de los Bharatas, con aquellos grandes guerreros de carro muertos, aquella tierra (quedó llena).
7.19.41
आस्तीर्णा सम्बभौ सर्वा प्रेतीभूतैः समन्ततः ।
एतस्मिन्नन्तरे चैव प्रमत्ते सव्यसाचिनि। ॥ ७.१९.४१ ॥
Toda aquella tierra, esparcida por todas partes con los muertos convertidos en espectros, resplandecía. Mientras tanto, cuando Savyasācin (Arjuna) estaba distraído,
7.19.42
व्यूढानीकस्ततो द्रोणो युधिष्ठिरमुपाद्रवत् ।
तं प्रत्यगृह्णंस्त्वरिता व्यूढानीकाः प्रहारिणः। ॥ ७.१९.४२ ॥
Entonces Droṇa, con sus tropas formadas, arremetió contra Yudhiṣṭhira. Guerreros golpeadores con tropas formadas lo recibieron rápidamente.
7.19.43
युधिष्ठिरं परीप्सन्तस्तदासीत्तुमुलं महत् ॥ ७.१९.४३ ॥
Entre quienes deseaban proteger a Yudhiṣṭhira se produjo entonces un gran tumulto.