ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.19.1
दृष्टा तु सन्निवृत्तांस्तान्संशप्तकगणान्पुनः ।
वासुदेवं महात्मानमर्जुनः समभाषत ॥ ७.१९.१ ॥
ਉਹਨਾਂ ਸੰਸ਼ਪਤਕ ਦਲਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਮੁੜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
7.19.2
चोदयाश्वान्हृषीकेश संशप्तकगणान्प्रति ।
नैते हास्यन्ति सङ्ग्रामं जीवन्त इति मे मतिः ॥ ७.१९.२ ॥
ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਸੰਸ਼ਪਤਕ ਦਲਾਂ ਵੱਲ ਘੋੜੇ ਹਾਂਕ। ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਗੇ।
7.19.3
पश्य मेऽस्त्रबलं घोरं बाह्वोरिष्वसनस्य च ।
अद्यैतान्पातयिष्यामि क्रुद्धो रुद्रः पशूनिव ॥ ७.१९.३ ॥
ਮੇਰੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਬਲ ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਬਲ ਵੇਖ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੇਗਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਰੁਦਰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਡੇਗਦਾ ਹੈ।
7.19.4
ततः कृष्णः स्मितं कृत्वा प्रतिनन्द्य शिवेन तम् ।
प्रावेशयत दुर्धर्षो यत्रयत्रैच्छदर्जुनः ॥ ७.१९.४ ॥
ਫਿਰ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਸ਼ੁਭ ਅਸੀਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੇ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਅਰਜੁਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਉੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਰੱਥ ਲੈ ਗਏ।
7.19.5
स रथो भ्राजतेऽत्यर्थमुह्यमानो रणे तदा ।
उह्यमानमिवाकाशे विमानं पाण्डुरैर्हयैः ॥ ७.१९.५ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੱਥ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚੇ ਜਾ ਰਹੇ ਵਿਮਾਨ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
7.19.6
मण्डलानि ततश्चक्रे गतप्रत्यागतानि चे ।
यथा शक्ररथो राजन्युद्धे देवासुरे पुरा ॥ ७.१९.६ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦਾ-ਜਾਂਦਾ ਗੋਲਾਕਾਰ ਘੁੰਮਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇਵਾਸੁਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕ੍ਰ ਦਾ ਰੱਥ ਜਿਵੇਂ ਘੁੰਮਿਆ ਸੀ।
7.19.7
अथ नारायणाः क्रुद्धा विविधायुधपाणयः ।
छादयन्तः शरव्रातैः परिवव्रुर्धनञ्जयम् ॥ ७.१९.७ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਨਾਰਾਇਣ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕਦੇ ਹੋਏ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
7.19.8
अदृश्यं च मुहूर्तेन चक्रुस्ते भरतर्षभ ।
कृष्णेन सहितं युद्धे कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ॥ ७.१९.८ ॥
ਹੇ ਭਰਤ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਮੇਤ ਕੁੰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
7.19.9
क्रुद्धस्तु फल्गुनः सङ्ख्ये द्विगुणीकृतविक्रमः ।
गाण्डीवं धनुरामृज्य तूर्णं जग्राह संयुगे ॥ ७.१९.९ ॥
ਪਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਫਲਗੁਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਰਾਕਰਮ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰਕੇ, ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਪੂੰਝ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
7.19.10
बद्ध्वा च भ्रुकुटिं वक्त्रे क्रोधस्य प्रतिलक्षणम् ।
देवदत्तं महाशङ्खं पूरयामास पाण्डवः ॥ ७.१९.१० ॥
ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਭਰਵੱਟੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਲੱਛਣ ਬਣਾ ਕੇ, ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਦੇਵਦੱਤ ਨਾਮਕ ਮਹਾਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ।
7.19.11
अथास्त्रमरिसङ्घघ्नं त्वाष्ट्रमभ्यस्यदर्जुनः ।
ततो रूपसहस्राणि प्रादुरासन्पृथक्पृथक् ॥ ७.१९.११ ॥
ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਅਸਤਰ ਵਰਤਿਆ; ਤਦ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੂਪ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ।
7.19.12
अर्जुनप्रतिरूपैस्तैर्नानारूपैर्विमोहिताः ।
अन्योन्येनार्जुनं मत्वा स्वमात्मानं च जघ्निरे ॥ ७.१९.१२ ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋਏ ਉਹ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਸਮਝ ਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
7.19.13
अयमर्जुनोऽयं गोविन्द इमौ पाण्डवयादवौ ।
इति ब्रुवाणाः संमूढा जघ्नुरन्योन्यमाहवे ॥ ७.१९.१३ ॥
ਇਹ ਅਰਜੁਨ ਹੈ, ਇਹ ਗੋਵਿੰਦ ਹੈ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਯਾਦਵ ਹਨ — ਇਹ ਆਖਦਿਆਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤੇ।
7.19.14
अन्योन्यं समरे जघ्नुस्तावका भरतर्षभ ।
मोहिताः परमास्त्रेण क्षयं जग्मुः परस्परम् ॥ ७.१९.१४ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼ਰੇਸ਼ਟ, ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਹੋਏ।
7.19.15
रुधिरोक्षितगात्रास्ते प्रेक्षमाणः परस्परम् ।
अशोभन्त रणे योधाः पुष्पिता इव किंशुकाः ॥ ७.१९.१५ ॥
ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯੋਧੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਢਾਕ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗੇ।
7.19.16
रुधिरोत्पीडनास्ते तु रुधिरेण समुक्षिताः ।
चन्दनस्य रसेनेव व्यभ्राजन्त रणाजिरे ॥ ७.१९.१६ ॥
ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜੇ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਹੀ ਛਿੜਕੇ ਹੋਏ ਉਹ ਯੋਧੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਚੰਦਨ ਦੇ ਲੇਪ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਉੱਠੇ।
7.19.17
ततः प्रसह्य बीभत्सुर्व्याक्षिपद्गाण्डिवं धनुः ।
न्यहनत्ताञ्छरैस्तीक्ष्णैस्तमः सूर्य इवांशुभिः ॥ ७.१९.१७ ॥
ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚਿਆ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
7.19.18
हतावशिष्टास्ते भूयः परिवार्य धनञ्जयम् ।
साश्वध्वजरथं चक्रुरदृश्यं शरवृष्टिभिः ॥ ७.१९.१८ ॥
ਬਚੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫਿਰ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਘੋੜਿਆਂ, ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਰੱਥ ਸਮੇਤ ਉਸਨੂੰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
7.19.19
ततः शरसहस्राणि तैर्विमुक्तानि भस्मसात् ।
कृत्वा तदस्त्रं तान्वीराननयद्यमसादनम् ॥ ७.१९.१९ ॥
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਛੱਡੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
7.19.20
अथ प्रहस्य बीभत्सुर्ललित्थान्मालवानपि ।
मावेल्लकांस्त्रिगर्तांश्च यौधेयांश्चार्दयच्छरैः ॥ ७.१९.२० ॥
ਫਿਰ ਬੀਭਤਸੂ ਹੱਸ ਕੇ ਲਲਿੱਥਾਂ, ਮਾਲਵਾਂ, ਮਾਵੇਲੱਕਾਂ, ਤ੍ਰਿਗਰਤਾਂ ਅਤੇ ਯੌਧੇਯਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
7.19.21
ते हन्यमाना वीरेण क्षत्रियाः कालचोदिताः ।
व्यसृजञ्छरजालानि पार्थे नानाविधानि च ॥ ७.१९.२१ ॥
ਵੀਰ ਦੇ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਉਹ ਕਸ਼ੱਤਰੀ, ਕਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ, ਪਾਰਥ ਉੱਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਛੱਡਣ ਲੱਗੇ।
7.19.22
न ध्वजो नार्जुनस्तत्र न रथो न च केशवः ।
प्रत्यदृश्यत घोरेण शरवर्षेण संवृतः ॥ ७.१९.२२ ॥
ਉੱਥੇ ਨਾ ਧਜਾ ਦਿੱਸੀ, ਨਾ ਅਰਜੁਨ, ਨਾ ਰਥ, ਨਾ ਹੀ ਕੇਸ਼ਵ; ਭਿਆਨਕ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਹ ਢਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।
7.19.23
ततस्ते लब्धलक्षत्वादन्योन्यमभिचुक्रुशुः ।
हतौ कृष्णाविति प्रीत्या वासांस्यादुधुवुस्तदा ॥ ७.१९.२३ ॥
ਫਿਰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲੱਗਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰ ਕੇ ਬੋਲੇ, "ਦੋਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਾਰੇ ਗਏ!" ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੱਪੜੇ ਲਹਿਰਾਉਣ ਲੱਗੇ।
7.19.24
भेरीमृदङ्गशङ्खांश्च दध्मुर्वीराः सहस्रशः ।
सिंहनादरवांश्चोग्रांश्चक्रिरे तत्र मारिष ॥ ७.१९.२४ ॥
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਭੇਰੀਆਂ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਏ; ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਗਰਜ ਵਰਗੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਢੀਆਂ।
7.19.25
ततः प्रसिष्विदे कृष्णः खिन्नश्चार्जुनमब्रवीत् ।
क्वासि पार्थ न पश्यामि कच्चिज्जीवसि शत्रुहन् ॥ ७.१९.२५ ॥
ਤਦ ਥੱਕੇ ਅਤੇ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਪਾਰਥ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਹੈਂ? ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਹੰਤਾ, ਕੀ ਤੂੰ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈਂ?"
7.19.26
तस्य तद्भाषितं श्रुत्वा त्वरमाणो धनञ्जयः ।
वायव्यास्त्रेण तैरस्तां शरवृष्टिमपाहरत् ॥ ७.१९.२६ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕਾਹਲੇ ਹੋਏ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਵਾਯਵਯਾਸਤਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ।
7.19.27
ततः संशप्तकव्रातान्साश्वद्विपरथायुधान् ।
उवाह भगवान्वायुः शुष्कपर्मचयानिव ॥ ७.१९.२७ ॥
ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਵਾਯੂ ਨੇ ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਦੇ ਦਲਾਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਸੁੱਕੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉਡਾ ਲਿਆ।
7.19.28
उह्यमानास्तु ते राजन्बह्वशोभन्त वायुना ।
प्रडीनाः पक्षिणः काले वृक्षेभ्य इव मारिष ॥ ७.१९.२८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਾਯੂ ਦੁਆਰਾ ਉਡਾਏ ਜਾਂਦੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ੋਭਦੇ ਸਨ, ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਉੱਡਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ।
7.19.29
तांस्तथा व्याकुलीकृत्य त्वरमाणो धनञ्जयः ।
जघान निशितैर्बाणैः सहस्राणि शतानि च ॥ ७.१९.२९ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਕੁਲ ਕਰ ਕੇ ਕਾਹਲੇ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।
7.19.30
शिरांसि भल्लैरहरद्बाहूनपि च सायुधान् ।
हस्तिहस्तोपमांश्चोरूञ्शरैरुर्व्यामपातयत् ॥ ७.१९.३० ॥
ਭੱਲ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਸਿਰ ਵੱਢੇ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਮੇਤ ਬਾਹਾਂ ਵੀ, ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਰਗੀਆਂ ਪੱਟਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡੇਗ ਦਿੱਤੀਆਂ।
7.19.31
पृष्ठच्छिन्नान्विचरणान्विमस्तकदृगङ्गुलीन् ।
नानाङ्गावयवैर्हीनांश्चकारारीन्धनञ्जयः ॥ ७.१९.३१ ॥
ਧਨੰਜੈ ਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਠ ਕੱਟੇ, ਪੈਰ, ਸਿਰ, ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਉਂਗਲਾਂ ਵੱਖ ਹੋਏ, ਅਨੇਕ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਹੀਣੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
7.19.32
गन्धर्वनगराकारान्विधिवत्कल्पितान्रथान् ।
शरैर्विशकलीकुर्वंश्चक्रे व्यश्वरथद्विपान् ॥ ७.१९.३२ ॥
ਗੰਧਰਵ ਨਗਰਾਂ ਵਰਗੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜਾਏ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁਕੜੇ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਘੋੜੇ, ਰਥ ਤੇ ਹਾਥੀ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
7.19.33
मुण्डतालवनानीव तत्रतत्र चकाशिरे ।
छिन्ना रथध्वजव्राताः केचित्तत्र क्वचित्क्वचित् ॥ ७.१९.३३ ॥
ਥਾਂ ਥਾਂ ਸਿਰ ਵੱਢੇ ਤਾੜ ਵਨਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਸਨ; ਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਧਵਜਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਪਏ ਸਨ।
7.19.34
सोत्तरायुधिनो नागाः सपताकाङ्कुशध्वजाः ।
पेतुः शक्राशनिहता द्रुमवन्त इवाचलाः ॥ ७.१९.३४ ॥
ਸਾਰਥੀ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਹਿਤ ਹਾਥੀ, ਝੰਡੀਆਂ, ਅੰਕੁਸ਼ ਤੇ ਧਵਜਾਂ ਸਹਿਤ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਬਤਾਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਏ।
7.19.35
चामरापीडकवचाः स्रस्तान्त्रनयनास्तथा ।
सारोहास्तुरगाः पेतुः पार्तबाणहताः क्षितौ ॥ ७.१९.३५ ॥
ਚਾਮਰ, ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਕਵਚ ਸਹਿਤ, ਆਂਦਰਾਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਟਕਦੀਆਂ, ਸਵਾਰਾਂ ਸਹਿਤ ਘੋੜੇ, ਪਾਰਥ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
7.19.36
विप्रविद्धासिनाराचाश्छिन्नवर्मर्ष्टिशक्तयः ।
पत्तयश्चिन्नवर्माणः कृपणाः शेरते हताः ॥ ७.१९.३६ ॥
ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਤੀਰ ਸੁੱਟੇ ਗਏ, ਕਵਚ, ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਕੱਟੀਆਂ ਗਈਆਂ; ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਕਵਚ ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਦੀਨ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਪਏ ਹਨ।
7.19.37
तैर्हतैर्हन्यमानैश्च पतद्भिः पतितैरपि ।
भ्रमद्भिर्निष्टनद्भिश्च क्रूरमायोधनं बभौ ॥ ७.१९.३७ ॥
ਮਾਰੇ ਗਏ, ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ, ਡਿਗਦੇ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ, ਭਟਕਦੇ ਅਤੇ ਕਰਾਹੁੰਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰਣਭੂਮੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
7.19.38
रजश्च चाप्यभवद्दुर्गा कबन्धशतसङ्कुला ।
तद्बभौ रौद्रबीभत्सं बीभत्सोर्यानमाहवे। ॥ ७.१९.३८ ॥
ਧੂੜ ਵੀ ਉੱਡੀ; ਸੈਂਕੜੇ ਸਿਰ-ਰਹਿਤ ਧੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਉਹ ਦੁਰਗਮ ਧਰਤੀ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਘਿਣਾਉਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਦਾ ਰਥ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸੀ।
7.19.39
आक्रीडमिव रुद्रस्य घ्नतः कालात्यये पशून् ।
कते वध्यमानाः पार्थेन व्याकुलाश्वरथद्विपाः। ॥ ७.१९.३९ ॥
ਜਿਵੇਂ ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰੁਦਰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਕੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਣ, ਤਿਵੇਂ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਘਬਰਾਏ ਘੋੜੇ, ਰਥ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਸਨ।
7.19.40
तमेवाभिमुखाः क्षीणाः शक्रस्यातिथितां गताः ।
सा भूमीर्भरतश्रेष्ठ निहतैस्तैर्महारथैः। ॥ ७.१९.४० ॥
ਉਸ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਏ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਗਏ। ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿਹਤ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਧਰਤੀ (ਭਰ ਗਈ)।
7.19.41
आस्तीर्णा सम्बभौ सर्वा प्रेतीभूतैः समन्ततः ।
एतस्मिन्नन्तरे चैव प्रमत्ते सव्यसाचिनि। ॥ ७.१९.४१ ॥
ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰੇਤ ਬਣੇ (ਮੁਰਦਿਆਂ) ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਵਿਛੀ ਹੋਈ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸਵਿਆਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ) ਬੇਧਿਆਨ ਹੋਣ ਸਮੇਂ,
7.19.42
व्यूढानीकस्ततो द्रोणो युधिष्ठिरमुपाद्रवत् ।
तं प्रत्यगृह्णंस्त्वरिता व्यूढानीकाः प्रहारिणः। ॥ ७.१९.४२ ॥
ਫਿਰ ਵਿਊਹ-ਰਚਿਤ ਫੌਜ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵੱਲ ਝਪਟ ਪਿਆ। ਵਿਊਹ-ਰਚਿਤ ਪ੍ਰਹਾਰੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।
7.19.43
युधिष्ठिरं परीप्सन्तस्तदासीत्तुमुलं महत् ॥ ७.१९.४३ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੱਡਾ ਰੌਲਾ ਪੈ ਗਿਆ।