മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.19.1
दृष्टा तु सन्निवृत्तांस्तान्संशप्तकगणान्पुनः ।
वासुदेवं महात्मानमर्जुनः समभाषत ॥ ७.१९.१ ॥
സംശപ്തകഗണങ്ങൾ വീണ്ടും തിരിഞ്ഞുവരുന്നത് കണ്ട് അർജ്ജുനൻ മഹാത്മാവായ വാസുദേവനോട് പറഞ്ഞു.
7.19.2
चोदयाश्वान्हृषीकेश संशप्तकगणान्प्रति ।
नैते हास्यन्ति सङ्ग्रामं जीवन्त इति मे मतिः ॥ ७.१९.२ ॥
ഹൃഷീകേശാ, സംശപ്തകഗണങ്ങളിലേക്ക് കുതിരകളെ തെളിക്കൂ. ജീവനോടെയിരിക്കുന്നിടത്തോളം ഇവർ യുദ്ധം ഉപേക്ഷിക്കില്ല എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
7.19.3
पश्य मेऽस्त्रबलं घोरं बाह्वोरिष्वसनस्य च ।
अद्यैतान्पातयिष्यामि क्रुद्धो रुद्रः पशूनिव ॥ ७.१९.३ ॥
എന്റെ അസ്ത്രബലവും, എന്റെ കൈകളുടെയും വില്ലിന്റെയും ഘോരബലവും കാണുക. കോപിച്ച രുദ്രൻ മൃഗങ്ങളെ വീഴ്ത്തുന്നതുപോലെ ഇന്ന് ഞാൻ ഇവരെ വീഴ്ത്തും.
7.19.4
ततः कृष्णः स्मितं कृत्वा प्रतिनन्द्य शिवेन तम् ।
प्रावेशयत दुर्धर्षो यत्रयत्रैच्छदर्जुनः ॥ ७.१९.४ ॥
അപ്പോൾ ദുർധർഷനായ കൃഷ്ണൻ പുഞ്ചിരിച്ചു, ശുഭാശംസകളോടെ അവനെ പ്രതിനന്ദിച്ചു, അർജ്ജുനൻ ആഗ്രഹിച്ചിടത്തെല്ലാം രഥം തെളിച്ചു.
7.19.5
स रथो भ्राजतेऽत्यर्थमुह्यमानो रणे तदा ।
उह्यमानमिवाकाशे विमानं पाण्डुरैर्हयैः ॥ ७.१९.५ ॥
അപ്പോൾ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ആ രഥം വെള്ളക്കുതിരകളാൽ ആകാശത്തിൽ വലിക്കപ്പെടുന്ന വിമാനംപോലെ അത്യന്തം തിളങ്ങി.
7.19.6
मण्डलानि ततश्चक्रे गतप्रत्यागतानि चे ।
यथा शक्ररथो राजन्युद्धे देवासुरे पुरा ॥ ७.१९.६ ॥
പിന്നെ അത് മുന്നോട്ടും പിന്നോട്ടും പോയി വൃത്താകൃതിയിൽ സഞ്ചരിച്ചു. രാജാവേ, പണ്ട് ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ ശക്രന്റെ രഥം ചുറ്റിയതുപോലെ.
7.19.7
अथ नारायणाः क्रुद्धा विविधायुधपाणयः ।
छादयन्तः शरव्रातैः परिवव्रुर्धनञ्जयम् ॥ ७.१९.७ ॥
അപ്പോൾ കോപിച്ച നാരായണന്മാർ, പലതരം ആയുധങ്ങൾ കൈകളിൽ ധരിച്ച്, അമ്പുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ മറച്ചുകൊണ്ട് ധനഞ്ജയനെ വളഞ്ഞു.
7.19.8
अदृश्यं च मुहूर्तेन चक्रुस्ते भरतर्षभ ।
कृष्णेन सहितं युद्धे कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ॥ ७.१९.८ ॥
ഭരതർഷഭാ, അവർ ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ കൃഷ്ണനോടൊപ്പമുള്ള കുന്തീപുത്രൻ ധനഞ്ജയനെ അദൃശ്യനാക്കി.
7.19.9
क्रुद्धस्तु फल्गुनः सङ्ख्ये द्विगुणीकृतविक्रमः ।
गाण्डीवं धनुरामृज्य तूर्णं जग्राह संयुगे ॥ ७.१९.९ ॥
കോപിച്ച ഫൽഗുനൻ യുദ്ധത്തിൽ വീര്യം ഇരട്ടിപ്പിച്ച്, ഗാണ്ഡീവ വില്ല് തുടച്ച് ഉടൻ യുദ്ധത്തിൽ എടുത്തു.
7.19.10
बद्ध्वा च भ्रुकुटिं वक्त्रे क्रोधस्य प्रतिलक्षणम् ।
देवदत्तं महाशङ्खं पूरयामास पाण्डवः ॥ ७.१९.१० ॥
മുഖത്ത് പുരികം ചുളിച്ച്, കോപത്തിന്റെ ലക്ഷണമായി, പാണ്ഡവൻ ദേവദത്തം എന്ന മഹാശംഖം ഊതി.
7.19.11
अथास्त्रमरिसङ्घघ्नं त्वाष्ट्रमभ्यस्यदर्जुनः ।
ततो रूपसहस्राणि प्रादुरासन्पृथक्पृथक् ॥ ७.१९.११ ॥
അപ്പോൾ അർജ്ജുനൻ ശത്രുസംഘങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ത്വാഷ്ട്രാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു; അപ്പോൾ ആയിരം രൂപങ്ങൾ വേർതിരിഞ്ഞ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
7.19.12
अर्जुनप्रतिरूपैस्तैर्नानारूपैर्विमोहिताः ।
अन्योन्येनार्जुनं मत्वा स्वमात्मानं च जघ्निरे ॥ ७.१९.१२ ॥
അർജ്ജുനന്റെ ആ പ്രതിരൂപങ്ങളാലും നാനാവിധ രൂപങ്ങളാലും മോഹിതരായ അവർ, പരസ്പരം അർജ്ജുനനെന്നു കരുതി, സ്വന്തം ആത്മാവിനെയും വെട്ടി.
7.19.13
अयमर्जुनोऽयं गोविन्द इमौ पाण्डवयादवौ ।
इति ब्रुवाणाः संमूढा जघ्नुरन्योन्यमाहवे ॥ ७.१९.१३ ॥
ഇവൻ അർജ്ജുനൻ, ഇവൻ ഗോവിന്ദൻ, ഇവർ രണ്ടുപേരും പാണ്ഡവനും യാദവനും — എന്നു പറഞ്ഞുകൊണ്ട് മോഹിതരായി അവർ യുദ്ധത്തിൽ പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചു.
7.19.14
अन्योन्यं समरे जघ्नुस्तावका भरतर्षभ ।
मोहिताः परमास्त्रेण क्षयं जग्मुः परस्परम् ॥ ७.१९.१४ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, നിന്റെ യോദ്ധാക്കൾ യുദ്ധത്തിൽ പരസ്പരം കൊന്നു; മോഹിതരായി, പരമാസ്ത്രത്താൽ അവർ തമ്മിൽ തന്നെ നശിച്ചു.
7.19.15
रुधिरोक्षितगात्रास्ते प्रेक्षमाणः परस्परम् ।
अशोभन्त रणे योधाः पुष्पिता इव किंशुकाः ॥ ७.१९.१५ ॥
രക്തത്താൽ നനഞ്ഞ ശരീരങ്ങളോടെ പരസ്പരം നോക്കിക്കൊണ്ട്, യുദ്ധത്തിൽ ആ യോദ്ധാക്കൾ പൂത്ത കിംശുക വൃക്ഷങ്ങൾ പോലെ ശോഭിച്ചു.
7.19.16
रुधिरोत्पीडनास्ते तु रुधिरेण समुक्षिताः ।
चन्दनस्य रसेनेव व्यभ्राजन्त रणाजिरे ॥ ७.१९.१६ ॥
രക്തത്താൽ ഞെരുങ്ങി, രക്തത്താൽ തന്നെ തളിക്കപ്പെട്ടവരായി, ആ യോദ്ധാക്കൾ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ചന്ദനലേപം പൂശിയതുപോലെ തിളങ്ങി.
7.19.17
ततः प्रसह्य बीभत्सुर्व्याक्षिपद्गाण्डिवं धनुः ।
न्यहनत्ताञ्छरैस्तीक्ष्णैस्तमः सूर्य इवांशुभिः ॥ ७.१९.१७ ॥
അപ്പോൾ അർജ്ജുനൻ ബലമായി ഗാണ്ഡീവ വില്ല് വലിച്ചു, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അവരെ വീഴ്ത്തി; സൂര്യൻ കിരണങ്ങളാൽ ഇരുട്ടിനെ അകറ്റുന്നതുപോലെ.
7.19.18
हतावशिष्टास्ते भूयः परिवार्य धनञ्जयम् ।
साश्वध्वजरथं चक्रुरदृश्यं शरवृष्टिभिः ॥ ७.१९.१८ ॥
ശേഷിച്ചവർ വീണ്ടും ധനഞ്ജയനെ വളഞ്ഞു, അമ്പുമഴയാൽ കുതിരകളോടും കൊടിയോടും രഥത്തോടുംകൂടി അവനെ അദൃശ്യനാക്കി.
7.19.19
ततः शरसहस्राणि तैर्विमुक्तानि भस्मसात् ।
कृत्वा तदस्त्रं तान्वीराननयद्यमसादनम् ॥ ७.१९.१९ ॥
അപ്പോൾ അവർ എയ്ത ആയിരക്കണക്കിന് അമ്പുകളെ അവൻ തന്റെ അസ്ത്രംകൊണ്ട് ഭസ്മമാക്കി, ആ വീരന്മാരെ യമലോകത്തിലേക്ക് അയച്ചു.
7.19.20
अथ प्रहस्य बीभत्सुर्ललित्थान्मालवानपि ।
मावेल्लकांस्त्रिगर्तांश्च यौधेयांश्चार्दयच्छरैः ॥ ७.१९.२० ॥
പിന്നെ ബീഭത്സു ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ലലിത്ഥരെയും മാളവരെയും മാവെല്ലകരെയും ത്രിഗർത്തരെയും യൗധേയരെയും അമ്പുകൾകൊണ്ട് പീഡിപ്പിച്ചു.
7.19.21
ते हन्यमाना वीरेण क्षत्रियाः कालचोदिताः ।
व्यसृजञ्छरजालानि पार्थे नानाविधानि च ॥ ७.१९.२१ ॥
വീരനാൽ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ട ആ ക്ഷത്രിയർ കാലപ്രേരിതരായി പാർത്ഥന്റെ നേരെ പലവിധ അമ്പുവലകൾ എയ്തു.
7.19.22
न ध्वजो नार्जुनस्तत्र न रथो न च केशवः ।
प्रत्यदृश्यत घोरेण शरवर्षेण संवृतः ॥ ७.१९.२२ ॥
അവിടെ കൊടിയും കണ്ടില്ല, അർജ്ജുനനെയും കണ്ടില്ല, രഥവും കണ്ടില്ല, കേശവനെയും കണ്ടില്ല; ഭയങ്കരമായ അമ്പുമഴയാൽ അവർ മറയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
7.19.23
ततस्ते लब्धलक्षत्वादन्योन्यमभिचुक्रुशुः ।
हतौ कृष्णाविति प्रीत्या वासांस्यादुधुवुस्तदा ॥ ७.१९.२३ ॥
അപ്പോൾ ലക്ഷ്യം നേടിയതിനാൽ അവർ പരസ്പരം, "രണ്ടു കൃഷ്ണന്മാരും കൊല്ലപ്പെട്ടു!" എന്നു വിളിച്ചുപറഞ്ഞു; സന്തോഷത്തോടെ അപ്പോൾ വസ്ത്രങ്ങൾ വീശി.
7.19.24
भेरीमृदङ्गशङ्खांश्च दध्मुर्वीराः सहस्रशः ।
सिंहनादरवांश्चोग्रांश्चक्रिरे तत्र मारिष ॥ ७.१९.२४ ॥
ആയിരക്കണക്കിന് വീരന്മാർ ഭേരി, മൃദംഗം, ശംഖ് എന്നിവ മുഴക്കി; ഹേ മാരിഷ, അവിടെ സിംഹനാദം പോലുള്ള ഭയങ്കര ശബ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി.
7.19.25
ततः प्रसिष्विदे कृष्णः खिन्नश्चार्जुनमब्रवीत् ।
क्वासि पार्थ न पश्यामि कच्चिज्जीवसि शत्रुहन् ॥ ७.१९.२५ ॥
അപ്പോൾ ക്ഷീണിതനും വിയർപ്പിൽ കുളിച്ചവനുമായ കൃഷ്ണൻ അർജുനനോട് പറഞ്ഞു: "പാർത്ഥാ, നീ എവിടെയാണ്? നിന്നെ കാണുന്നില്ല. ശത്രുഘാതകാ, നീ ജീവനോടെയുണ്ടോ?"
7.19.26
तस्य तद्भाषितं श्रुत्वा त्वरमाणो धनञ्जयः ।
वायव्यास्त्रेण तैरस्तां शरवृष्टिमपाहरत् ॥ ७.१९.२६ ॥
അവന്റെ ആ വാക്ക് കേട്ട് ധൃതിപ്പെട്ട ധനഞ്ജയൻ വായവ്യാസ്ത്രം കൊണ്ട് അവരുടെ ശരവർഷം അകറ്റി.
7.19.27
ततः संशप्तकव्रातान्साश्वद्विपरथायुधान् ।
उवाह भगवान्वायुः शुष्कपर्मचयानिव ॥ ७.१९.२७ ॥
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ വായു സംശപ്തകസംഘങ്ങളെ, അവരുടെ കുതിര, ആന, രഥം, ആയുധങ്ങളോടെ, ഉണങ്ങിയ ഇലക്കൂമ്പാരങ്ങൾ പോലെ വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോയി.
7.19.28
उह्यमानास्तु ते राजन्बह्वशोभन्त वायुना ।
प्रडीनाः पक्षिणः काले वृक्षेभ्य इव मारिष ॥ ७.१९.२८ ॥
രാജാവേ, വായുവാൽ വഹിക്കപ്പെട്ട അവർ വളരെ ശോഭിച്ചു, മാരിഷാ, ഋതുകാലത്ത് മരങ്ങളിൽ നിന്ന് പറന്നുയരുന്ന പക്ഷികളെപ്പോലെ.
7.19.29
तांस्तथा व्याकुलीकृत्य त्वरमाणो धनञ्जयः ।
जघान निशितैर्बाणैः सहस्राणि शतानि च ॥ ७.१९.२९ ॥
അവരെ ഇങ്ങനെ കുഴക്കി, ധൃതിപ്പെട്ട ധനഞ്ജയൻ മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങൾകൊണ്ട് ആയിരങ്ങളെയും നൂറുകണക്കിനെയും വധിച്ചു.
7.19.30
शिरांसि भल्लैरहरद्बाहूनपि च सायुधान् ।
हस्तिहस्तोपमांश्चोरूञ्शरैरुर्व्यामपातयत् ॥ ७.१९.३० ॥
ഭല്ല ബാണങ്ങൾകൊണ്ട് തലകൾ അറുത്തു, ആയുധങ്ങളോടെ ബാഹുക്കളെയും, ആനത്തുമ്പിക്കൈ പോലുള്ള തുടകളെയും ശരങ്ങൾകൊണ്ട് നിലത്തു വീഴ്ത്തി.
7.19.31
पृष्ठच्छिन्नान्विचरणान्विमस्तकदृगङ्गुलीन् ।
नानाङ्गावयवैर्हीनांश्चकारारीन्धनञ्जयः ॥ ७.१९.३१ ॥
ധനഞ്ജയൻ ശത്രുക്കളെ പുറം മുറിഞ്ഞവരും, കാലും തലയും കണ്ണും വിരലുകളും നഷ്ടപ്പെട്ടവരും, പല അവയവങ്ങളും നഷ്ടപ്പെട്ടവരുമാക്കി.
7.19.32
गन्धर्वनगराकारान्विधिवत्कल्पितान्रथान् ।
शरैर्विशकलीकुर्वंश्चक्रे व्यश्वरथद्विपान् ॥ ७.१९.३२ ॥
ഗന്ധർവനഗരങ്ങൾ പോലെ വിധിപ്രകാരം ഒരുക്കിയ രഥങ്ങളെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് കഷണങ്ങളാക്കി, കുതിരകളും രഥങ്ങളും ആനകളും ഇല്ലാത്തവയാക്കി.
7.19.33
मुण्डतालवनानीव तत्रतत्र चकाशिरे ।
छिन्ना रथध्वजव्राताः केचित्तत्र क्वचित्क्वचित् ॥ ७.१९.३३ ॥
അവിടവിടെ തല മുറിച്ച പനക്കാടുകൾ പോലെ കാണപ്പെട്ടു; രഥധ്വജങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ ചിലയിടങ്ങളിൽ മുറിഞ്ഞു കിടന്നു.
7.19.34
सोत्तरायुधिनो नागाः सपताकाङ्कुशध्वजाः ।
पेतुः शक्राशनिहता द्रुमवन्त इवाचलाः ॥ ७.१९.३४ ॥
ഉത്തരനും ആയുധങ്ങളുമുള്ള ആനകൾ, പതാകയും അങ്കുശവും ധ്വജവും ഉള്ളവ, ഇന്ദ്രവജ്രമേറ്റ മരങ്ങളുള്ള പർവതങ്ങൾ പോലെ വീണു.
7.19.35
चामरापीडकवचाः स्रस्तान्त्रनयनास्तथा ।
सारोहास्तुरगाः पेतुः पार्तबाणहताः क्षितौ ॥ ७.१९.३५ ॥
ചാമരം, അലങ്കാരം, കവചം ഇവയോടെ, കുടലും കണ്ണുകളും തൂങ്ങി, സവാരിക്കാരോടൊപ്പം കുതിരകൾ, പാർത്ഥന്റെ അമ്പുകളേറ്റ് നിലത്ത് വീണു.
7.19.36
विप्रविद्धासिनाराचाश्छिन्नवर्मर्ष्टिशक्तयः ।
पत्तयश्चिन्नवर्माणः कृपणाः शेरते हताः ॥ ७.१९.३६ ॥
വാളുകളും അമ്പുകളും എറിഞ്ഞുകളയപ്പെട്ടു; കവചങ്ങളും ഋഷ്ടികളും ശക്തികളും മുറിഞ്ഞു; കാലാളുകൾ കവചം മുറിഞ്ഞവരായി ദീനരായി കൊല്ലപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു.
7.19.37
तैर्हतैर्हन्यमानैश्च पतद्भिः पतितैरपि ।
भ्रमद्भिर्निष्टनद्भिश्च क्रूरमायोधनं बभौ ॥ ७.१९.३७ ॥
കൊല്ലപ്പെട്ടവരും കൊല്ലപ്പെടുന്നവരും വീഴുന്നവരും വീണവരും അലഞ്ഞുനടക്കുന്നവരും ഞരങ്ങുന്നവരുമായ അവരാൽ ആ ഭയങ്കര യുദ്ധഭൂമി പ്രകാശിച്ചു.
7.19.38
रजश्च चाप्यभवद्दुर्गा कबन्धशतसङ्कुला ।
तद्बभौ रौद्रबीभत्सं बीभत्सोर्यानमाहवे। ॥ ७.१९.३८ ॥
പൊടിയും ഉയർന്നു; നൂറുകണക്കിന് തലയില്ലാത്ത ഉടലുകൾ നിറഞ്ഞ ആ ദുർഗ്ഗമ ഭൂമി ഭയങ്കരവും വെറുപ്പുളവാക്കുന്നതുമായി കാണപ്പെട്ടു; യുദ്ധത്തിൽ ബീഭത്സുവിന്റെ (അർജുനന്റെ) രഥവും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
7.19.39
आक्रीडमिव रुद्रस्य घ्नतः कालात्यये पशून् ।
कते वध्यमानाः पार्थेन व्याकुलाश्वरथद्विपाः। ॥ ७.१९.३९ ॥
കാലാവസാനത്തിൽ രുദ്രൻ ജീവികളെ സംഹരിച്ച് കളിക്കുന്നതുപോലെ, പാർത്ഥനാൽ (അർജുനനാൽ) വധിക്കപ്പെടുന്ന പരിഭ്രാന്തരായ കുതിരകളും രഥങ്ങളും ആനകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
7.19.40
तमेवाभिमुखाः क्षीणाः शक्रस्यातिथितां गताः ।
सा भूमीर्भरतश्रेष्ठ निहतैस्तैर्महारथैः। ॥ ७.१९.४० ॥
അവനെ അഭിമുഖീകരിച്ച് ക്ഷീണിച്ചവർ ഇന്ദ്രന്റെ അതിഥികളായി. ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ആ മഹാരഥന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ ആ ഭൂമി (നിറഞ്ഞു).
7.19.41
आस्तीर्णा सम्बभौ सर्वा प्रेतीभूतैः समन्ततः ।
एतस्मिन्नन्तरे चैव प्रमत्ते सव्यसाचिनि। ॥ ७.१९.४१ ॥
എല്ലായിടത്തും പ്രേതങ്ങളായി മാറിയ (മൃതദേഹങ്ങൾ) കൊണ്ട് ആ ഭൂമി മുഴുവൻ പരന്നുകിടന്ന് പ്രകാശിച്ചു. ഇതിനിടയിൽ, സവ്യസാചി (അർജുനൻ) അശ്രദ്ധനായിരുന്നപ്പോൾ,
7.19.42
व्यूढानीकस्ततो द्रोणो युधिष्ठिरमुपाद्रवत् ।
तं प्रत्यगृह्णंस्त्वरिता व्यूढानीकाः प्रहारिणः। ॥ ७.१९.४२ ॥
അപ്പോൾ വ്യൂഹം ചമച്ച സൈന്യത്തോടെ ദ്രോണൻ യുധിഷ്ഠിരന്റെ നേരെ പാഞ്ഞു. വ്യൂഹം ചമച്ച പ്രഹാരികളായ യോദ്ധാക്കൾ വേഗത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ എതിരിട്ടു.
7.19.43
युधिष्ठिरं परीप्सन्तस्तदासीत्तुमुलं महत् ॥ ७.१९.४३ ॥
യുധിഷ്ഠിരനെ രക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചവർക്കിടയിൽ അപ്പോൾ വലിയ ബഹളമുണ്ടായി.