مهابهاراتا · أدهيايا 7.191
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.191.1
पाञ्चालानां ततो द्रोणोऽप्यकरोत्कदनं महत् ।
यथा क्रुद्धो रणे शक्रो दानवानां क्षयं पुरा ॥ ७.१९१.१ ॥
ثم أحدث دروّنا أيضًا مذبحة عظيمة في البانجالا، كما أهلك إندرا الغاضب في القتال الدانافا في الزمن القديم.
7.191.2
द्रोणास्त्रेण महाराज वध्यमानाः परे युधि ।
नात्रसन्त रणे द्रोणत्सत्ववन्तो महारथाः ॥ ७.१९१.२ ॥
أيها الملك العظيم، مع أنهم كانوا يُقتلون في القتال بسلاح دروّنا، لم يرتعد الأبطال الفرسان العظماء من الأعداء في الحرب.
7.191.3
युध्यमाना महाराज पाञ्चालाः सृञ्जयास्तथा ।
द्रोणमेवाभ्ययुर्युद्धे योधयन्तो महारथाः ॥ ७.१९१.३ ॥
أيها الملك العظيم، هاجم البانجالا والسرنجايا، الفرسان العظماء المقاتلون، دروّنا نفسه في القتال.
7.191.4
तेषां तु च्छाद्यमानानां पाञ्चालानां समन्ततः ।
अभवद्भैरवो नादो वध्यतां शरवृष्टिभिः ॥ ७.१९१.४ ॥
وبينما كان البانجالا مغطّين من كل جانب ويُقتلون بوابل من السهام، ارتفعت صيحة مرعبة.
7.191.5
वध्यमानेषु सङ्ग्रामे पाञ्चालेषु महात्मना ।
उदीर्यमाणे द्रोणास्त्रे पाण्डवान्भयमाविशत् ॥ ७.१९१.५ ॥
وبينما كان البانجالا يُقتلون في القتال على يد العظيم النفس، وأُطلق سلاح دروّنا، دخل الخوف إلى البانداڤا.
7.191.6
दृष्ट्वाऽश्वनरयोधानां विपुलं च क्षयं युधि ।
पाण्डवेया महाराज नाशशंसुर्जयं तदा ॥ ७.१९१.६ ॥
أيها الملك العظيم، لما رأى أبناء بانду الدمار الهائل للخيول والرجال والمحاربين في القتال، فقدوا حينئذ الأمل في النصر.
7.191.7
कच्चिद्द्रोणो न नः सर्वान्क्षपयेत्परमास्त्रवित् ।
समिद्धः शिशिरापाये दहन्कक्षमिवानलः ॥ ७.१९१.७ ॥
هل سيُهلك دْرونا، العالم بأسلحة الذروة، جميعنا كما تحرق النار المشتعلة في نهاية الفصل البارد العشب اليابس؟
7.191.8
न चैनं संयुगे कश्चित्समर्थः प्रतिवीक्षितुम् ।
न चैनमर्जुनो जातु प्रतियुध्येत धर्मवित् ॥ ७.१९१.८ ॥
لا أحد في المعركة قادر حتى على النظر إليه، وأرجونا العارف بالدارما لن يقاتله أبدًا.
7.191.9
त्रस्तान्कुन्तीसुतान्दृष्ट्वा द्रोणसायकपीडितान् ।
मतिमाञ्श्रेयसे युक्तः केशवोऽर्जुनमब्रवीत् ॥ ७.१९१.९ ॥
لما رأى أبناء كونتي خائفين معذَّبين بسهام درونا، تكلم كيشافا الحكيم مع أرجونا، طلبًا للخير.
7.191.10
नैष युद्धेन सङ्ग्रामे जेतुं शक्यः कथञ्चन ।
सधनुर्धन्विनां श्रेष्ठो देवैरपि सवासवैः ॥ ७.१९१.१० ॥
لا يمكن هزيمته في القتال بأي حال، فهو أفضل الرماة، ولا حتى الآلهة مع فاسافا.
7.191.11
न्यस्तशस्त्रस्तु सङ्गारमे शक्यो हन्तुं भवेन्नृभिः ।
आस्थीयतां जये योगो धर्ममुत्सृज्य पाण्डवाः।
यथा न संयुगे सर्वान्निहन्याद्रुक्मवाहनः ॥ ७.१९१.११ ॥
لا يُقتل في القتال على يد البشر إلا من ألقى سلاحه. يا باندافا، اتركوا الدارما واتخذوا وسائل النصر، لئلا يقتلكم جميعًا صاحب العربة الذهبية في المعركة.
7.191.12
अश्वत्थाम्नि हते नैष युध्येदिति मतिर्मम ।
तं हतं संयुगे कश्चिदस्मै शंसतु मानवः ॥ ७.१९१.१२ ॥
رأيي أنه إذا قُتل أشفاتثامان فلن يقاتل. فليُخبره أحد الناس بأن أشفاتثامان قُتل في المعركة.
7.191.13
एतन्नारोचयद्राजन्कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
अन्ये त्वरोचयन्सर्वे कृच्छ्रेण तु युधिष्ठिरः ॥ ७.१९१.१३ ॥
أيها الملك، لم يوافق دهنانجايا ابن كونتي على ذلك؛ ووافق الآخرون جميعًا، لكن يودهيشثيرا وافق بصعوبة.
7.191.14
ततो भीमो महाबाहुरनीकेषु महागजम् ।
जघान गदया राजन्नश्वत्थामानमित्युत।
परप्रमथनं घोरं मालवस्येन्द्रवर्मणः ॥ ७.१९१.१४ ॥
ثم ضرب بهيما ذو الذراعين القويتين، في الصفوف أيها الملك، بعصاه فيلًا عظيمًا اسمه أشفاتهامان، وهو فيل مرعب يسحق الأعداء ويعود لملك مالافا إندرافارمان.
7.191.15
भीमसेनस्तु सव्रीडमुपेत्य द्रोणमाहवे ।
अश्वत्थामा हत इति शब्दमुच्चैश्चकार ह ॥ ७.१९१.१५ ॥
غير أن بهيمasena، خجلاً، اقترب من دروناً في المعركة وصاح بصوت عالٍ: «لقد قُتل أشفاتهامان!»
7.191.16
अश्वत्थामेति हि गजः ख्यातो नाम्ना हतोऽभवत् ।
कृत्वा मनसि तं भीमो मिथ्या व्याहृतवांस्तदा ॥ ७.१९१.१६ ॥
كان الفيل المعروف باسم أشفاتهامان قد قُتل بالفعل. فتذكّر بهيما ذلك وقال كذبًا.
7.191.17
भीमसेनवचः श्रुत्वा द्रोणस्तत्परमाप्रियम् ।
मनसा सन्नागात्रोऽभूद्यथा सैकतमम्भसि ॥ ७.१९१.१७ ॥
لما سمع دروناً كلام بهيماسينا، وقد أصابه في نفسه ذلك الخبر البالغ الكراهة، ارتخت أطرافه كتلٍّ من الرمل في الماء.
7.191.18
शङ्कमानः स तन्मिथ्या वीर्यज्ञः स्वसुतस्य वै ।
हतः स इति च श्रुत्वा नैव धैर्यादकम्पत ॥ ७.१९१.१८ ॥
وكان دروناً، وهو يعرف بأس ابنه، يشك في تلك الكذبة، فلم يرتعد من ثباته حتى حين سمع: «لقد قُتل».
7.191.19
स लब्ध्वा चेतनां द्रोणः क्षणेनैव समाश्वसत् ।
अनुचिन्त्यात्मनः पुत्रमविषह्यमरातिभिः ॥ ७.१९१.१९ ॥
استعاد درونا وعيه، وفي لحظة استعاد عزيمته، متذكرًا ابنه الذي قتله الأعداء قتلًا لا يُحتمل.
7.191.20
स पार्षतमभिद्रुत्य जिघांसुर्मृत्युमात्मनः ।
अवाकिरत्सहस्रेण तीक्ष्णानां कङ्कपत्रिणाम् ॥ ७.१९१.२० ॥
راغبًا في قتل موته نفسه، اندفع نحو باريشاتا (دريشتادියومنا) وأمطره بألف سهم حاد مريش بريش الكركي.
7.191.21
तं विंशतिसहस्राणि पाञ्चालानां नरर्षभाः ।
यथा चरन्तं सङ्ग्रामे सर्वतोऽवाकिरञ्छरैः ॥ ७.१९१.२१ ॥
عشرون ألفًا من البانتشالا، ثيران بين الرجال، غطّوه بالسهام من كل جانب وهو يتحرك في المعركة.
7.191.22
शरैस्तैराचितं द्रोणं नापश्याम महारथम् ।
भास्करं जलदै रुद्धं वर्षास्विव विशाम्पते ॥ ७.१९१.२२ ॥
يا سيد الشعوب، لم نرَ المحارب العظيم درونا مغطّى بتلك السهام، كما تُحجب الشمس بالغيوم في موسم الأمطار.
7.191.23
विधूय तान्बाणगणान्पाञ्चालानां महारथः ।
प्रादुश्चक्रे ततो द्रोणो ब्राह्ममस्त्रं परन्तपः ॥ ७.१९१.२३ ॥
نفض درونا، المحارب العظيم مُعذِّب الأعداء، تلك السهام المتتابعة من البانتشالا، ثم استحضر سلاح براهما.
7.191.24
वधाय तेषां शूराणां पाञ्चालानाममर्षितः ।
ततो व्यरोचत द्रोणो विनिघ्नन्सर्वसैनिकान् ॥ ७.१९१.२४ ॥
وقد استشاط درونا غضبًا لقتل أولئك الأبطال من البانتشالا، فأشرق آنذاك وهو يصرع جميع الجنود.
7.191.25
शिरांस्यापातयच्चापि पाञ्चालानां महामृधे ।
तथैव परिघाकारान्बाहून्कनकभूषणान् ॥ ७.१९१.२५ ॥
وفي المعركة العظيمة أسقط أيضاً رؤوس البانشالا، وكذلك الأذرع التي تشبه الهراوات والمزينة بحلي الذهب.
7.191.26
ते वध्यमानाः समरे भारद्वाजेन पार्थिवाः ।
मेदिन्यामन्वकीर्यन्त वातनुन्ना इव द्रुमाः ॥ ७.१९१.२६ ॥
تلك الملوك، وقد قُتلوا في المعركة على يد ابن بهاردفاجا، تناثروا على الأرض كالأشجار التي تهدمها الريح.
7.191.27
कुञ्जराणां च पततां हयौघानां च भारत ।
अगम्यरूपा पृथिवी मांसशोणितकर्दमा ॥ ७.१९१.२७ ॥
يا بهاراتا، ومع سقوط الفيلة وجحافل الخيل، صارت الأرض غير قابلة للعبور، مستنقعاً من اللحم والدم.
7.191.28
हत्वा विंशतिसाहस्रान्पाञ्चालानां रथव्रजान् ।
अतिष्ठदाहवे द्रोणो विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ ७.१९१.२८ ॥
بعد أن قتل عشرين ألفاً من أرتال عربات البانشالا، وقف درونا في المعركة متوهجاً كنارٍ بلا دخان.
7.191.29
तथैव च पुनः क्रुद्धो भारद्वाजः प्रतापवान् ।
वसुदानस्य भल्लेन शिरः कायादपाहरत् ॥ ७.१९१.२९ ॥
وكذلك، وقد غضب مجدداً، قطع ابن بهاردفاجا الجبار رأس فاسودانا عن جسده بسهم بهالا.
7.191.30
पुनः पञ्चशतान्मात्स्यान्षट्सहस्रांश्च सृञ्जयान् ।
हस्तिनामयुतं हत्वा जघानाश्वायुतं पुनः ॥ ७.१९१.३० ॥
ثم، بعد أن قتل خمسمائة من الماتسيا وستة آلاف من السرينجايا، وعشرة آلاف من الفيلة، ضرب بعدها عشرة آلاف من الخيل.
7.191.31
क्षत्रियाणामभावाय दृष्ट्वा द्रोणमवस्थितम् ।
ऋषयोऽभ्यागतास्तूर्णं हव्यवाहपुरोगमाः ॥ ७.१९१.३१ ॥
ولما رأوا درونا واقفاً لإفناء الكشاتريا، أسرع الحكماء مقدَّمين بنار القرابين.
7.191.32
विश्वामित्रो जमदग्निर्भरद्वाजोऽथ गौतमः ।
वसिष्ठः कश्यपोऽत्रिश्च ब्रह्मलोकं निनीषवः ॥ ७.१९१.३२ ॥
جاء فِشفامِترا وجَمَداغني وبهاراداڤاجا وغوتاما وفاشيشتا وكاشياپا وأتري، راغبين في أن يهدوه إلى عالم براهما.
7.191.33
सिकताः पृश्नयो गर्गा वालखिल्या मरीचिपाः ।
भृगवोऽङ्गिरसश्चैव सूक्ष्माश्चान्ये महर्षयः ॥ ७.१९१.३३ ॥
وجاء أيضاً السيكاتا والبريشني والغارغا والفالاخيليا والماريتشيبا والبهريغو والأنغيراس وسائر كبار الحكماء الدقيقين.
7.191.34
त एनमब्रुवन्सर्वे द्रोणमाहरवशोभिनम् ।
अधर्मतः कृतं युद्धं समयो निधनस्य ते ॥ ७.१९१.३४ ॥
قالوا جميعاً لدرونا زينةِ الحرب: "لقد قاتلتَ بغير حق؛ وقد حان وقت موتك."
7.191.35
न्यस्यायुधं रणे द्रोण समीक्षास्मानवस्थितान् ।
नातः क्रूरतरं कर्म पुनः कर्तुमिहार्हसि ॥ ७.१९१.३५ ॥
يا درونا، ضع سلاحك في المعركة وانظر إلينا واقفين هنا؛ لا يليق بك أن تعيد هنا فعلاً أشد قسوة من هذا.
7.191.36
वेदवेदाङ्गविदुषः सत्यधर्मरतस्य ते ।
ब्राह्मणस्य विशेषेण तवैतन्नोपपद्यते ॥ ७.१९१.३६ ॥
لا يليق بك هذا، وأنت العالم بالفيدا وفروعها، المتمسك بالحق والدارما، ولا سيما وأنت برهمي.
7.191.37
त्यजायुधममोधेषो तिष्ठ वर्त्मनि शाश्वते ।
परिपूर्णश्च कालस्ते वस्तुं लोकेऽद्य मानुषे ॥ ७.१९१.३७ ॥
أيها الذي لا تخطئ سهامه، ألقِ سلاحك وقف على الطريق الأبدي. لقد اكتمل اليوم زمانك للبقاء في عالم البشر.
7.191.38
ब्रह्मास्त्रेण त्वया दग्धा अनस्त्रज्ञा नरा भुवि ।
यदेतदीदृशं विप्र कृतं कर्म न साधु तत् ॥ ७.१९१.३८ ॥
أيها البراهمي، بسلاح براهما أحرقتَ على الأرض رجالاً عارفين بالأسلحة. هذا الفعل الذي فعلته ليس حسناً.
7.191.39
न्यस्यायुधं रणे विप्र द्रोण मा त्वं चिरं कृथाः ।
मा पापिष्ठतरं कर्म करिष्यसि पुनर्द्विज ॥ ७.१९१.३९ ॥
يا درونا، ألقِ سلاحك في المعركة ولا تتأخر طويلاً. أيها المولود مرتين، لا ترتكب ثانيةً فعلاً أشد إثماً من هذا.
7.191.40
इति तेषां वचः श्रुत्वा भीमसेनवचः स्मरन् ।
धृष्टद्युम्नं च सम्प्रेक्ष्य रणे स विमनाऽभवत् ॥ ७.१९१.४० ॥
لما سمع كلماتهم، وتذكّر كلمات بهيمسينا، ونظر إلى دهريشتدُيومنا، صار مكتئب النفس في المعركة.
7.191.41
सन्दिह्यमानो व्यथितः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
अहतं वा हतं वेति पप्रच्छ सुतमात्मनः ॥ ७.१९१.४१ ॥
وهو في شك وألم، سأل يودهيشثيرا ابن كونتي: هل قُتل ابني أم لم يُقتل؟
7.191.42
स्थिरा बुद्धिर्हि द्रोणस्य न पार्थो वक्ष्यतेऽनृतम् ।
त्रयाणामपि लोकानामैश्वर्यार्थे कथञ्चन ॥ ७.१९१.४२ ॥
عقل درونا ثابت؛ وبارثا لن يقول الكذب بأي حال، ولا من أجل سيادة العوالم الثلاثة.
7.191.43
तस्मात्तं परिपप्रच्छ नान्यं कञ्छिद्द्विजर्षभः ।
तस्मिंस्तस्य हि सत्याशा बाल्यात्प्रभृति पाण्डवे ॥ ७.१९१.४३ ॥
ولذلك سأل أفضل المولودين مرتين ذلك الرجل وحده، لا غيره، إذ كان منذ الصبا يعلّق على ذلك البانداوي رجاءه في الحق.
7.191.44
ततो निष्पाण्डवामुर्वीं करिष्यन्तं युधाम्पतिम् ।
द्रोणं ज्ञात्वा धर्मराजं गोविन्दो व्यथितोऽब्रवीत् ॥ ७.१९१.४४ ॥
فلما عرف غوفيندا أن درونا سيد المحاربين عازم على تجريد الأرض من البانداوات، تكلم بأسى إلى ملك الدهرما.
7.191.45
यद्यर्धदिवसं द्रोणो युध्यते मन्युमास्थितः ।
सत्यं ब्रवीमि ते सेना विनाशं समुपैष्यति ॥ ७.१९१.४५ ॥
إن حارب درونا نصف يوم مدفوعًا بالغضب، فإني أقول لك الحق: سيفضي جيشك إلى الفناء.
7.191.46
स भवांस्त्रातु नो द्रोणात्सत्याज्ज्यायोऽनृतं वचः ।
अनृतं जीवितस्यार्थे वदन्न स्पृश्यतेऽनृतैः ॥ ७.१९१.४६ ॥
فاحمِنا من درونا. الكلام الكاذب أفضل من الصدق؛ فمن يكذب من أجل الحياة لا يمسّه الكذب.
7.191.47
तयोः संवदतोरेवं भीमसेनोऽब्रवीदिदम् ॥ ७.१९१.४७ ॥
وبينما كان الاثنان يتحادثان هكذا، قال بهيمسينا هذا.
7.191.48
श्रुत्वैवं तु महाराज वधोपायं महात्मनः ।
गाहमानस्य ते सेनां मालवस्येन्द्रवर्मणः ॥ ७.१९१.४८ ॥
أيها الملك العظيم، لما سمع هذه الوسيلة لقتل العظيم النفس، وبينما كان إندرافارمان المالوي يندفع في جيشك...
7.191.49
अश्वत्थामेति विख्यातो गजः शक्रगजोपमः ।
निहतो युधि विक्रम्य ततोऽहं द्रोणमब्रुवम् ॥ ७.१९१.४९ ॥
قُتل في المعركة بشجاعة فيلٌ مشهورٌ باسم أشفاتهامان، يشبه فيل إندرا. فقلتُ عندئذٍ لدرونا.
7.191.50
अश्वत्थामा हतो ब्रह्मन्निवर्तस्वाहवादिति ।
नूनं नाश्रद्दधद्वाक्यमेष मे पुरुषर्षभः ॥ ७.१९१.५० ॥
«أيها البراهمي، لقد قُتل أشفاتهامان، فارجع عن القتال.» ولم يصدّق ذلك الثور بين الرجال كلامي البتّة.
7.191.51
स त्वं गोविन्दवाक्यानि मानयस्व जयैषिणः ।
द्रोणाय निहतं शंस राजञ्शारद्वतीसुतम् ॥ ७.१९१.५१ ॥
فأنت الباحث عن النصر، فأكرم كلام غوفيندا. أيها الملك، أعلن لدرونا أن ابن شاradvat قد قُتل.
7.191.52
त्वयोक्ते नैव युध्येत जातु राजन्द्विजर्षभः ।
सत्यवागिति लोकेऽस्मिन्भवान्ख्यातो जनाधिप ॥ ७.१९१.५२ ॥
لو قلتَ ذلك لما قاتل ذلك الأفضل بين البراهمة أبدًا. أيها الملك، سيد الشعوب، أنت مشهور في هذا العالم بأنك صادق القول.
7.191.53
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कृष्णवाक्यप्रचोदितः ।
भावित्वाच्च महाराज वक्तुं समुपचक्रमे ॥ ७.१९१.५३ ॥
ولما سمع كلامه، مدفوعًا بكلام كريشنا، ولأن ذلك كان مقدّرًا، أيها الملك العظيم، شرع في الكلام.
7.191.54
तमतथ्यभये मग्नो जये सक्तो युधिष्ठिरः ।
अश्वत्थामा हति शब्दमुच्चैश्चकार ह।
अव्यक्तमब्रवीद्राजन्हतः कुञ्जर इत्युत ॥ ७.१९१.५४ ॥
غرقًا في خوف الكذب ومتعلقًا بالنصر، أطلق يودهيشثيرا بصوت عالٍ عبارة «قُتل أشفاتهامان». أيها الملك، قال أيضًا بصوت غير واضح: «قُتل الفيل».
7.191.55
तस्य पूर्वं रथः पृथ्व्याश्चतुरङ्गुलमुच्छ्रितः ।
बभूवैवं च तेनोक्ते तस्य वाहाः स्पृशन्महीम् ॥ ७.१९१.५५ ॥
كانت مركبته من قبل تسير على ارتفاع أربع أصابع فوق الأرض، ولكن لما قال ذلك، بدأت خيوله تلامس الأرض.
7.191.56
युधिष्ठिरात्तु तद्वाक्यं श्रुत्वा द्रोणो महारथः ।
पुत्रव्यसनसन्तप्तो निराशो जीवितेऽभवत् ॥ ७.१९१.५६ ॥
لما سمع درونا، المحارب العظيم على المركبة، ذلك القول من يودهيشثيرا، وقد أنهكه الحزن على ابنه، فقد الأمل في الحياة.
7.191.57
आगस्कृतमिवात्मानं पाण्डवानां महात्मनाम् ।
ऋषिवाक्येन मन्वानः श्रुत्वा च निहतं सुतम् ॥ ७.१९१.५७ ॥
إذ حسب نفسه مذنبًا في حق البنداويين العظماء بكلام الحكيم، ولما سمع أن ابنه قد قُتل.
7.191.58
विचेताः परमोद्विग्नो धृष्टद्युम्नमवेक्ष्य च ।
योद्धुं नाशक्नुवद्राजन्यथापूर्वमरिन्दमः ॥ ७.१९१.५८ ॥
أيها الملك، إن درونا قاهر الأعداء، لما اضطرب وارتبك شديد الارتباك، وأبصر دريشتادयुمنا، لم يستطع القتال كما كان من قبل.