മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.191
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.191.1
पाञ्चालानां ततो द्रोणोऽप्यकरोत्कदनं महत् ।
यथा क्रुद्धो रणे शक्रो दानवानां क्षयं पुरा ॥ ७.१९१.१ ॥
അനന്തരം ദ്രോണനും പാഞ്ചാലന്മാരുടെ മഹാസംഹാരം നടത്തി; പണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച ഇന്ദ്രൻ ദാനവന്മാരെ നശിപ്പിച്ചതുപോലെ.
7.191.2
द्रोणास्त्रेण महाराज वध्यमानाः परे युधि ।
नात्रसन्त रणे द्रोणत्सत्ववन्तो महारथाः ॥ ७.१९१.२ ॥
മഹാരാജാവേ, ദ്രോണാസ്ത്രത്താൽ യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോഴും ആ ധീരരായ മഹാരഥന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ ഭയപ്പെട്ടില്ല.
7.191.3
युध्यमाना महाराज पाञ्चालाः सृञ्जयास्तथा ।
द्रोणमेवाभ्ययुर्युद्धे योधयन्तो महारथाः ॥ ७.१९१.३ ॥
മഹാരാജാവേ, യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന പാഞ്ചാലന്മാരും സൃഞ്ജയന്മാരും മഹാരഥന്മാരായി ദ്രോണനെ തന്നെ യുദ്ധത്തിൽ ആക്രമിച്ചു.
7.191.4
तेषां तु च्छाद्यमानानां पाञ्चालानां समन्ततः ।
अभवद्भैरवो नादो वध्यतां शरवृष्टिभिः ॥ ७.१९१.४ ॥
പാഞ്ചാലന്മാർ എല്ലാ ഭാഗത്തും അമ്പുമഴയാൽ മൂടപ്പെട്ട് വധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഭയങ്കരമായ ഒരു നാദം ഉയർന്നു.
7.191.5
वध्यमानेषु सङ्ग्रामे पाञ्चालेषु महात्मना ।
उदीर्यमाणे द्रोणास्त्रे पाण्डवान्भयमाविशत् ॥ ७.१९१.५ ॥
യുദ്ധത്തിൽ മഹാത്മാവായ ദ്രോണൻ പാഞ്ചാലന്മാരെ വധിക്കുകയും അസ്ത്രം പ്രയോഗിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ പാണ്ഡവന്മാർക്ക് ഭയം പ്രവേശിച്ചു.
7.191.6
दृष्ट्वाऽश्वनरयोधानां विपुलं च क्षयं युधि ।
पाण्डवेया महाराज नाशशंसुर्जयं तदा ॥ ७.१९१.६ ॥
മഹാരാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ കുതിരകളുടെയും മനുഷ്യരുടെയും യോദ്ധാക്കളുടെയും വലിയ നാശം കണ്ട് പാണ്ഡവപുത്രന്മാർ അപ്പോൾ വിജയപ്രതീക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചു.
7.191.7
कच्चिद्द्रोणो न नः सर्वान्क्षपयेत्परमास्त्रवित् ।
समिद्धः शिशिरापाये दहन्कक्षमिवानलः ॥ ७.१९१.७ ॥
പരമാസ്ത്രങ്ങൾ അറിയുന്ന ദ്രോണർ നമ്മെയെല്ലാം നശിപ്പിക്കുമോ? ശിശിരകാലാന്ത്യത്തിൽ ജ്വലിക്കുന്ന തീ ഉണങ്ങിയ പുല്ലിനെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.
7.191.8
न चैनं संयुगे कश्चित्समर्थः प्रतिवीक्षितुम् ।
न चैनमर्जुनो जातु प्रतियुध्येत धर्मवित् ॥ ७.१९१.८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ അവനെ നേരിടാൻ ആർക്കും കഴിയില്ല; ധർമ്മജ്ഞനായ അർജ്ജുനൻ പോലും അവനോട് ഒരിക്കലും യുദ്ധം ചെയ്യില്ല.
7.191.9
त्रस्तान्कुन्तीसुतान्दृष्ट्वा द्रोणसायकपीडितान् ।
मतिमाञ्श्रेयसे युक्तः केशवोऽर्जुनमब्रवीत् ॥ ७.१९१.९ ॥
ദ്രോണന്റെ അമ്പുകളാൽ പീഡിതരായി ഭയന്നുനിൽക്കുന്ന കുന്തീപുത്രരെ കണ്ട്, ബുദ്ധിമാനായ കേശവൻ നന്മയ്ക്കായി അർജ്ജുനനോട് പറഞ്ഞു.
7.191.10
नैष युद्धेन सङ्ग्रामे जेतुं शक्यः कथञ्चन ।
सधनुर्धन्विनां श्रेष्ठो देवैरपि सवासवैः ॥ ७.१९१.१० ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഇവനെ ഒരു വിധത്തിലും യുദ്ധംകൊണ്ട് ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല; വില്ലാളികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഇവനെ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പമുള്ള ദേവന്മാർക്കുപോലും.
7.191.11
न्यस्तशस्त्रस्तु सङ्गारमे शक्यो हन्तुं भवेन्नृभिः ।
आस्थीयतां जये योगो धर्ममुत्सृज्य पाण्डवाः।
यथा न संयुगे सर्वान्निहन्याद्रुक्मवाहनः ॥ ७.१९१.११ ॥
ആയുധം താഴെവെച്ചവനെ മാത്രമേ യുദ്ധത്തിൽ മനുഷ്യർക്ക് കൊല്ലാനാകൂ. പാണ്ഡവരേ, ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച് ജയത്തിനുള്ള മാർഗ്ഗം സ്വീകരിക്കുവിൻ; സ്വർണ്ണരഥമുള്ളവൻ യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാവരെയും കൊല്ലാതിരിക്കാൻ.
7.191.12
अश्वत्थाम्नि हते नैष युध्येदिति मतिर्मम ।
तं हतं संयुगे कश्चिदस्मै शंसतु मानवः ॥ ७.१९१.१२ ॥
അശ്വത്ഥാമാവ് കൊല്ലപ്പെട്ടാൽ ഇവൻ യുദ്ധം ചെയ്യില്ല എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. യുദ്ധത്തിൽ അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു എന്ന് ഏതെങ്കിലും ഒരാൾ ഇവനെ അറിയിക്കട്ടെ.
7.191.13
एतन्नारोचयद्राजन्कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
अन्ये त्वरोचयन्सर्वे कृच्छ्रेण तु युधिष्ठिरः ॥ ७.१९१.१३ ॥
രാജാവേ, കുന്തീപുത്രനായ ധനഞ്ജയൻ ഇതിനെ അംഗീകരിച്ചില്ല. മറ്റെല്ലാവരും അംഗീകരിച്ചു; യുധിഷ്ഠിരൻ വലിയ പ്രയാസത്തോടെയാണ് അംഗീകരിച്ചത്.
7.191.14
ततो भीमो महाबाहुरनीकेषु महागजम् ।
जघान गदया राजन्नश्वत्थामानमित्युत।
परप्रमथनं घोरं मालवस्येन्द्रवर्मणः ॥ ७.१९१.१४ ॥
അപ്പോൾ മഹാബാഹുവായ ഭീമൻ, രാജാവേ, സൈന്യങ്ങൾക്കിടയിൽ ഗദകൊണ്ട് ഒരു മഹാഗജത്തെ അടിച്ചുവീഴ്ത്തി; അശ്വത്ഥാമാവ് എന്നായിരുന്നു അതിന്റെ പേര്. മാളവരാജാവായ ഇന്ദ്രവർമ്മാവിന്റെ, ശത്രുസംഹാരകനായ ഭയങ്കര ആനയായിരുന്നു അത്.
7.191.15
भीमसेनस्तु सव्रीडमुपेत्य द्रोणमाहवे ।
अश्वत्थामा हत इति शब्दमुच्चैश्चकार ह ॥ ७.१९१.१५ ॥
എന്നാൽ ഭീമസേനൻ ലജ്ജയോടെ യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണനെ സമീപിച്ച്, 'അശ്വത്ഥാമാവ് കൊല്ലപ്പെട്ടു' എന്ന് ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു.
7.191.16
अश्वत्थामेति हि गजः ख्यातो नाम्ना हतोऽभवत् ।
कृत्वा मनसि तं भीमो मिथ्या व्याहृतवांस्तदा ॥ ७.१९१.१६ ॥
അശ്വത്ഥാമാവ് എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ ആ ആന കൊല്ലപ്പെട്ടിരുന്നു. അപ്പോൾ ഭീമൻ അതിനെ മനസ്സിൽ വെച്ചുകൊണ്ട് കള്ളം പറഞ്ഞു.
7.191.17
भीमसेनवचः श्रुत्वा द्रोणस्तत्परमाप्रियम् ।
मनसा सन्नागात्रोऽभूद्यथा सैकतमम्भसि ॥ ७.१९१.१७ ॥
ഭീമസേനന്റെ വാക്ക് കേട്ട ദ്രോണൻ, ആ അത്യന്തം അനിഷ്ടമായ വാർത്തയാൽ മനസ്സിൽ തളർന്ന്, വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയ മണൽത്തിട്ടപോലെ അവയവങ്ങൾ വാടി.
7.191.18
शङ्कमानः स तन्मिथ्या वीर्यज्ञः स्वसुतस्य वै ।
हतः स इति च श्रुत्वा नैव धैर्यादकम्पत ॥ ७.१९१.१८ ॥
തന്റെ പുത്രന്റെ വീര്യമറിയുന്ന ദ്രോണൻ, ആ കള്ളത്തിൽ സംശയിച്ചുകൊണ്ട്, 'അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു' എന്ന് കേട്ടിട്ടും ധൈര്യത്താൽ കമ്പിച്ചില്ല.
7.191.19
स लब्ध्वा चेतनां द्रोणः क्षणेनैव समाश्वसत् ।
अनुचिन्त्यात्मनः पुत्रमविषह्यमरातिभिः ॥ ७.१९१.१९ ॥
ദ്രോണൻ ബോധം വീണ്ടെടുത്ത് ഒരു നിമിഷംകൊണ്ടുതന്നെ ആശ്വാസം കണ്ടെത്തി. ശത്രുക്കളാൽ സഹിക്കാനാവാതെ വധിക്കപ്പെട്ട തന്റെ പുത്രനെ ഓർത്തുകൊണ്ട്.
7.191.20
स पार्षतमभिद्रुत्य जिघांसुर्मृत्युमात्मनः ।
अवाकिरत्सहस्रेण तीक्ष्णानां कङ्कपत्रिणाम् ॥ ७.१९१.२० ॥
സ്വന്തം മരണത്തെത്തന്നെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അദ്ദേഹം പാർഷതനെ (ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ) നേരിട്ടാക്രമിച്ചു; മൂർച്ചയുള്ള കങ്കപത്രി അമ്പുകൾ ആയിരത്താൽ അവനെ മൂടി.
7.191.21
तं विंशतिसहस्राणि पाञ्चालानां नरर्षभाः ।
यथा चरन्तं सङ्ग्रामे सर्वतोऽवाकिरञ्छरैः ॥ ७.१९१.२१ ॥
യുദ്ധത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ പാഞ്ചാലരിലെ നരശ്രേഷ്ഠരായ ഇരുപതിനായിരംപേർ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും അമ്പുകൾകൊണ്ട് മൂടി.
7.191.22
शरैस्तैराचितं द्रोणं नापश्याम महारथम् ।
भास्करं जलदै रुद्धं वर्षास्विव विशाम्पते ॥ ७.१९१.२२ ॥
ഹേ ജനാധിപാ! ആ അമ്പുകളാൽ മൂടപ്പെട്ട മഹാരഥനായ ദ്രോണനെ ഞങ്ങൾ കണ്ടില്ല; മഴക്കാലത്ത് മേഘങ്ങളാൽ മറയ്ക്കപ്പെട്ട സൂര്യനെപ്പോലെ.
7.191.23
विधूय तान्बाणगणान्पाञ्चालानां महारथः ।
प्रादुश्चक्रे ततो द्रोणो ब्राह्ममस्त्रं परन्तपः ॥ ७.१९१.२३ ॥
പാഞ്ചാലരുടെ ആ അമ്പുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളെ തട്ടിക്കുടഞ്ഞ് ശത്രുക്കളെ തപിപ്പിക്കുന്ന മഹാരഥനായ ദ്രോണൻ അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാസ്ത്രം പ്രകടിപ്പിച്ചു.
7.191.24
वधाय तेषां शूराणां पाञ्चालानाममर्षितः ।
ततो व्यरोचत द्रोणो विनिघ्नन्सर्वसैनिकान् ॥ ७.१९१.२४ ॥
ആ ശൂരന്മാരായ പാഞ്ചാലരെ വധിക്കാൻ കോപിച്ച ദ്രോണൻ അപ്പോൾ എല്ലാ സൈനികരെയും കൊന്നുകൊണ്ട് ശോഭിച്ചു.
7.191.25
शिरांस्यापातयच्चापि पाञ्चालानां महामृधे ।
तथैव परिघाकारान्बाहून्कनकभूषणान् ॥ ७.१९१.२५ ॥
മഹായുദ്ധത്തിൽ അവൻ പാഞ്ചാലന്മാരുടെ തലകളും വെട്ടിവീഴ്ത്തി; അതുപോലെതന്നെ ഗദയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള, സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളണിഞ്ഞ ബാഹുക്കളും മുറിച്ചുമാറ്റി.
7.191.26
ते वध्यमानाः समरे भारद्वाजेन पार्थिवाः ।
मेदिन्यामन्वकीर्यन्त वातनुन्ना इव द्रुमाः ॥ ७.१९१.२६ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭരദ്വാജപുത്രനാൽ വധിക്കപ്പെട്ട ആ രാജാക്കന്മാർ, കാറ്റേറ്റു വീണ മരങ്ങളെപ്പോലെ ഭൂമിയിൽ ചിതറിക്കിടന്നു.
7.191.27
कुञ्जराणां च पततां हयौघानां च भारत ।
अगम्यरूपा पृथिवी मांसशोणितकर्दमा ॥ ७.१९१.२७ ॥
ഭാരതാ! വീഴുന്ന ആനകളും കുതിരക്കൂട്ടങ്ങളും കൊണ്ട് ഭൂമി മാംസരക്തച്ചേറായി, ചവിട്ടിനടക്കാനാവാത്തതായി മാറി.
7.191.28
हत्वा विंशतिसाहस्रान्पाञ्चालानां रथव्रजान् ।
अतिष्ठदाहवे द्रोणो विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ ७.१९१.२८ ॥
പാഞ്ചാലന്മാരുടെ ഇരുപതിനായിരം രഥസംഘങ്ങളെ വധിച്ച്, പുകയില്ലാത്ത അഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ട് ദ്രോണൻ യുദ്ധത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.
7.191.29
तथैव च पुनः क्रुद्धो भारद्वाजः प्रतापवान् ।
वसुदानस्य भल्लेन शिरः कायादपाहरत् ॥ ७.१९१.२९ ॥
അതുപോലെതന്നെ വീണ്ടും കോപിച്ച പരാക്രമിയായ ഭരദ്വാജൻ ഭല്ലമെന്ന അമ്പുകൊണ്ട് വസുദാനന്റെ തല ഉടലിൽ നിന്ന് വെട്ടിമാറ്റി.
7.191.30
पुनः पञ्चशतान्मात्स्यान्षट्सहस्रांश्च सृञ्जयान् ।
हस्तिनामयुतं हत्वा जघानाश्वायुतं पुनः ॥ ७.१९१.३० ॥
പിന്നെയും അഞ്ഞൂറ് മത്സ്യന്മാരെയും ആറായിരം സൃഞ്ജയന്മാരെയും വധിച്ച്, പതിനായിരം ആനകളെ കൊന്ന്, വീണ്ടും പതിനായിരം കുതിരകളെയും കൊന്നുവീഴ്ത്തി.
7.191.31
क्षत्रियाणामभावाय दृष्ट्वा द्रोणमवस्थितम् ।
ऋषयोऽभ्यागतास्तूर्णं हव्यवाहपुरोगमाः ॥ ७.१९१.३१ ॥
ക്ഷത്രിയരുടെ നാശത്തിനായി ദ്രോണൻ നിൽക്കുന്നത് കണ്ട്, അഗ്നിയെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ ഋഷിമാർ വേഗത്തിൽ എത്തി.
7.191.32
विश्वामित्रो जमदग्निर्भरद्वाजोऽथ गौतमः ।
वसिष्ठः कश्यपोऽत्रिश्च ब्रह्मलोकं निनीषवः ॥ ७.१९१.३२ ॥
വിശ്വാമിത്രൻ, ജമദഗ്നി, ഭരദ്വാജൻ, ഗൗതമൻ, വസിഷ്ഠൻ, കശ്യപൻ, അത്രി എന്നിവർ ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ ആഗ്രഹിച്ച് എത്തി.
7.191.33
सिकताः पृश्नयो गर्गा वालखिल्या मरीचिपाः ।
भृगवोऽङ्गिरसश्चैव सूक्ष्माश्चान्ये महर्षयः ॥ ७.१९१.३३ ॥
സികതന്മാർ, പൃശ്നികൾ, ഗർഗന്മാർ, വാലഖില്യർ, മരീചിപന്മാർ, ഭൃഗുക്കൾ, അംഗിരസ്സുകൾ എന്നിവരും മറ്റ് സൂക്ഷ്മ മഹർഷിമാരും വന്നു.
7.191.34
त एनमब्रुवन्सर्वे द्रोणमाहरवशोभिनम् ।
अधर्मतः कृतं युद्धं समयो निधनस्य ते ॥ ७.१९१.३४ ॥
അവരെല്ലാവരും യുദ്ധശോഭയായ ദ്രോണനോട് പറഞ്ഞു: "നീ അധർമ്മമായി യുദ്ധം ചെയ്തു; ഇപ്പോൾ നിന്റെ മരണസമയം വന്നിരിക്കുന്നു."
7.191.35
न्यस्यायुधं रणे द्रोण समीक्षास्मानवस्थितान् ।
नातः क्रूरतरं कर्म पुनः कर्तुमिहार्हसि ॥ ७.१९१.३५ ॥
ദ്രോണാ, യുദ്ധത്തിൽ ആയുധം വെച്ച് ഇവിടെ നിൽക്കുന്ന ഞങ്ങളെ നോക്കൂ. ഇതിലും ക്രൂരമായ കർമ്മം നീ ഇവിടെ വീണ്ടും ചെയ്യുന്നത് ഉചിതമല്ല.
7.191.36
वेदवेदाङ्गविदुषः सत्यधर्मरतस्य ते ।
ब्राह्मणस्य विशेषेण तवैतन्नोपपद्यते ॥ ७.१९१.३६ ॥
വേദവേദാംഗങ്ങൾ അറിയുന്നവനും സത്യധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവനുമായ നിനക്ക്, വിശേഷിച്ച് ഒരു ബ്രാഹ്മണനായ നിനക്ക്, ഇത് യോജിക്കുന്നില്ല.
7.191.37
त्यजायुधममोधेषो तिष्ठ वर्त्मनि शाश्वते ।
परिपूर्णश्च कालस्ते वस्तुं लोकेऽद्य मानुषे ॥ ७.१९१.३७ ॥
അമോഘേഷു, ആയുധം ഉപേക്ഷിക്കൂ; ശാശ്വതമായ മാർഗ്ഗത്തിൽ നിൽക്കൂ. ഇന്ന് മനുഷ്യലോകത്തിൽ നിന്റെ വാസകാലം പൂർണ്ണമായി.
7.191.38
ब्रह्मास्त्रेण त्वया दग्धा अनस्त्रज्ञा नरा भुवि ।
यदेतदीदृशं विप्र कृतं कर्म न साधु तत् ॥ ७.१९१.३८ ॥
വിപ്രാ, നീ ബ്രഹ്മാസ്ത്രത്താൽ ഭൂമിയിലെ അസ്ത്രജ്ഞരായ മനുഷ്യരെ ദഹിപ്പിച്ചു. ഇത്തരം കർമ്മം നല്ലതല്ല.
7.191.39
न्यस्यायुधं रणे विप्र द्रोण मा त्वं चिरं कृथाः ।
मा पापिष्ठतरं कर्म करिष्यसि पुनर्द्विज ॥ ७.१९१.३९ ॥
ദ്രോണാ, യുദ്ധത്തിൽ ആയുധം വെച്ചിട്ട് ദീർഘനേരം വൈകരുത്. ദ്വിജാ, ഇനിയും ഇതിലും പാപകരമായ കർമ്മം ചെയ്യരുത്.
7.191.40
इति तेषां वचः श्रुत्वा भीमसेनवचः स्मरन् ।
धृष्टद्युम्नं च सम्प्रेक्ष्य रणे स विमनाऽभवत् ॥ ७.१९१.४० ॥
അവരുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഭീമസേനന്റെ വാക്കുകൾ ഓർത്ത്, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ നോക്കി, അവൻ യുദ്ധത്തിൽ മനസ്സ് കലങ്ങിയവനായി.
7.191.41
सन्दिह्यमानो व्यथितः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
अहतं वा हतं वेति पप्रच्छ सुतमात्मनः ॥ ७.१९१.४१ ॥
സംശയിച്ചും വ്യഥ പൂണ്ടും കുന്തീപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരനോട് ചോദിച്ചു—'എന്റെ പുത്രൻ വധിക്കപ്പെട്ടുവോ ഇല്ലയോ?'
7.191.42
स्थिरा बुद्धिर्हि द्रोणस्य न पार्थो वक्ष्यतेऽनृतम् ।
त्रयाणामपि लोकानामैश्वर्यार्थे कथञ्चन ॥ ७.१९१.४२ ॥
ദ്രോണന്റെ ബുദ്ധി സ്ഥിരമാണ്; മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ ഐശ്വര്യത്തിനുവേണ്ടിയും പാർത്ഥൻ ഒരിക്കലും അസത്യം പറയില്ല.
7.191.43
तस्मात्तं परिपप्रच्छ नान्यं कञ्छिद्द्विजर्षभः ।
तस्मिंस्तस्य हि सत्याशा बाल्यात्प्रभृति पाण्डवे ॥ ७.१९१.४३ ॥
അതിനാൽ ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ മറ്റാരോടും അല്ല, അവനോടുതന്നെ ചോദിച്ചു; കാരണം ബാല്യം മുതൽ ആ പാണ്ഡവനിൽ അവന് സത്യത്തിലുള്ള പ്രതീക്ഷയുണ്ടായിരുന്നു.
7.191.44
ततो निष्पाण्डवामुर्वीं करिष्यन्तं युधाम्पतिम् ।
द्रोणं ज्ञात्वा धर्मराजं गोविन्दो व्यथितोऽब्रवीत् ॥ ७.१९१.४४ ॥
പിന്നെ പാണ്ഡവരില്ലാത്ത ഭൂമിയാക്കാൻ പോകുന്ന യോദ്ധാക്കളുടെ നാഥനായ ദ്രോണനെ അറിഞ്ഞ്, ഗോവിന്ദൻ വ്യസനത്തോടെ ധർമ്മരാജനോട് പറഞ്ഞു.
7.191.45
यद्यर्धदिवसं द्रोणो युध्यते मन्युमास्थितः ।
सत्यं ब्रवीमि ते सेना विनाशं समुपैष्यति ॥ ७.१९१.४५ ॥
ദ്രോണൻ കോപത്തോടെ അര ദിവസം യുദ്ധം ചെയ്താൽ, സത്യമായി പറയുന്നു, നിന്റെ സേന നാശത്തിലെത്തും.
7.191.46
स भवांस्त्रातु नो द्रोणात्सत्याज्ज्यायोऽनृतं वचः ।
अनृतं जीवितस्यार्थे वदन्न स्पृश्यतेऽनृतैः ॥ ७.१९१.४६ ॥
അങ്ങ് ദ്രോണനിൽനിന്ന് ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണം. സത്യത്തേക്കാൾ അസത്യവാക്കാണ് ശ്രേഷ്ഠം; ജീവനുവേണ്ടി അസത്യം പറയുന്നവനെ അസത്യങ്ങൾ സ്പർശിക്കുന്നില്ല.
7.191.47
तयोः संवदतोरेवं भीमसेनोऽब्रवीदिदम् ॥ ७.१९१.४७ ॥
ഇങ്ങനെ അവർ ഇരുവരും സംസാരിക്കുമ്പോൾ ഭീമസേനൻ ഇത് പറഞ്ഞു.
7.191.48
श्रुत्वैवं तु महाराज वधोपायं महात्मनः ।
गाहमानस्य ते सेनां मालवस्येन्द्रवर्मणः ॥ ७.१९१.४८ ॥
മഹാരാജാവേ, മഹാത്മാവിനെ വധിക്കുന്ന ഉപായം ഇങ്ങനെ കേട്ട്, അങ്ങയുടെ സേനയിലേക്ക് കടക്കുന്ന മാളവ ഇന്ദ്രവർമ്മാവിന്റെ...
7.191.49
अश्वत्थामेति विख्यातो गजः शक्रगजोपमः ।
निहतो युधि विक्रम्य ततोऽहं द्रोणमब्रुवम् ॥ ७.१९१.४९ ॥
അശ്വത്ഥാമാവ് എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ, ഇന്ദ്രന്റെ ആനയ്ക്കു തുല്യമായ ഒരു ആന യുദ്ധത്തിൽ വീരമായി കൊല്ലപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ ഞാൻ ദ്രോണരോട് പറഞ്ഞു.
7.191.50
अश्वत्थामा हतो ब्रह्मन्निवर्तस्वाहवादिति ।
नूनं नाश्रद्दधद्वाक्यमेष मे पुरुषर्षभः ॥ ७.१९१.५० ॥
'ബ്രാഹ്മണാ, അശ്വത്ഥാമാവ് കൊല്ലപ്പെട്ടു, യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് മടങ്ങുക.' തീർച്ചയായും ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ എന്റെ ഈ വാക്ക് വിശ്വസിച്ചില്ല.
7.191.51
स त्वं गोविन्दवाक्यानि मानयस्व जयैषिणः ।
द्रोणाय निहतं शंस राजञ्शारद्वतीसुतम् ॥ ७.१९१.५१ ॥
ജയം ആഗ്രഹിക്കുന്ന നീ ഗോവിന്ദന്റെ വാക്കുകളെ മാനിക്കുക. രാജാവേ, ദ്രോണരോട് ശാരദ്വതന്റെ പുത്രൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു എന്ന് പറയുക.
7.191.52
त्वयोक्ते नैव युध्येत जातु राजन्द्विजर्षभः ।
सत्यवागिति लोकेऽस्मिन्भवान्ख्यातो जनाधिप ॥ ७.१९१.५२ ॥
നീ പറഞ്ഞാൽ ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ ഒരിക്കലും യുദ്ധം ചെയ്യില്ല. രാജാവേ, ജനാധിപാ, ഈ ലോകത്തിൽ നീ സത്യവാദിയായി പ്രസിദ്ധനാണ്.
7.191.53
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कृष्णवाक्यप्रचोदितः ।
भावित्वाच्च महाराज वक्तुं समुपचक्रमे ॥ ७.१९१.५३ ॥
അവന്റെ ആ വാക്ക് കേട്ട്, കൃഷ്ണന്റെ വാക്കുകളാൽ പ്രേരിതനായി, സംഭവിക്കേണ്ടതിനാൽ, മഹാരാജാവേ, അവൻ സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
7.191.54
तमतथ्यभये मग्नो जये सक्तो युधिष्ठिरः ।
अश्वत्थामा हति शब्दमुच्चैश्चकार ह।
अव्यक्तमब्रवीद्राजन्हतः कुञ्जर इत्युत ॥ ७.१९१.५४ ॥
അസത്യഭയത്തിൽ മുങ്ങി, വിജയത്തിൽ ആസക്തനായ യുധിഷ്ഠിരൻ 'അശ്വത്ഥാമാവ് കൊല്ലപ്പെട്ടു' എന്ന ശബ്ദം ഉച്ചത്തിൽ മുഴക്കി. രാജാവേ, അവ്യക്തമായി 'ആന കൊല്ലപ്പെട്ടു' എന്നും പറഞ്ഞു.
7.191.55
तस्य पूर्वं रथः पृथ्व्याश्चतुरङ्गुलमुच्छ्रितः ।
बभूवैवं च तेनोक्ते तस्य वाहाः स्पृशन्महीम् ॥ ७.१९१.५५ ॥
അവന്റെ രഥം മുമ്പ് ഭൂമിയിൽനിന്ന് നാലു വിരൽ ഉയരത്തിലായിരുന്നു; അവൻ അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവന്റെ കുതിരകൾ നിലം തൊട്ടു.
7.191.56
युधिष्ठिरात्तु तद्वाक्यं श्रुत्वा द्रोणो महारथः ।
पुत्रव्यसनसन्तप्तो निराशो जीवितेऽभवत् ॥ ७.१९१.५६ ॥
യുധിഷ്ഠിരന്റെ ആ വാക്ക് കേട്ട മഹാരഥൻ ദ്രോണൻ പുത്രവിയോഗത്താൽ തപിച്ച് ജീവിതത്തിൽ നിരാശനായി.
7.191.57
आगस्कृतमिवात्मानं पाण्डवानां महात्मनाम् ।
ऋषिवाक्येन मन्वानः श्रुत्वा च निहतं सुतम् ॥ ७.१९१.५७ ॥
മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവരോട് തെറ്റുചെയ്ത ഒരാളെന്നപോലെ സ്വയം കരുതി, ഋഷിവാക്യത്താൽ, മകൻ കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന് കേട്ട്.
7.191.58
विचेताः परमोद्विग्नो धृष्टद्युम्नमवेक्ष्य च ।
योद्धुं नाशक्नुवद्राजन्यथापूर्वमरिन्दमः ॥ ७.१९१.५८ ॥
രാജാവേ! ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന ദ്രോണൻ അതീവ വ്യാകുലനായി ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ കണ്ടപ്പോൾ മുൻപത്തെപ്പോലെ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.