Mahābhārata · Adhyāya 7.192
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.192.1
तं दृष्ट्वा परमोद्विग्नं शोकोपहतचेतसम् ।
पाञ्चालराजस्य सुतो धृष्टद्युम्नः समाद्रवत् ॥ ७.१९२.१ ॥
Al verlo muy agitado, con la mente abatida por el dolor, Dhṛṣṭadyumna, hijo del rey de los Pāñcālas, se lanzó contra él.
7.192.2
य इष्ट्वा मनुजेन्द्रेण द्रुपदेन महामखे ।
लब्धो द्रोणविनाशाय समिद्धाद्धव्यवाहनात् ॥ ७.१९२.२ ॥
Aquel a quien el señor de los hombres Drupada obtuvo, mediante sacrificio en un gran rito, del fuego sacrificial encendido, para la destrucción de Droṇa.
7.192.3
स धनुर्जैत्रमादाय घोरं जलदनिःस्वनम् ।
दृढज्यमजरं दिव्यं शरं चाशीविषोपमम् ॥ ७.१९२.३ ॥
Tomó el arco victorioso, que emitía un estruendo terrible como una nube de lluvia, de cuerda firme, y una flecha divina e imperecedera, semejante a una serpiente venenosa.
7.192.4
सन्दधे कार्मुके तस्मिंस्ततस्तमनलोपमम् ।
द्रोणं जिघांस्तुः पाञ्चाल्यो महाज्वालमिवानलम् ॥ ७.१९२.४ ॥
Entonces colocó en el arco aquella flecha semejante al fuego, el príncipe de los Pāñcālas, deseando matar a Droṇa, como un fuego de grandes llamas.
7.192.5
तस्य रूपं शरस्यासीद्धनुर्ज्यामण्डलान्तरे ।
द्योततो भास्करस्येव घनान्ते परिवेषिणः ॥ ७.१९२.५ ॥
La forma de aquella flecha dentro del círculo de la cuerda del arco resplandecía como el sol rodeado de un halo al borde de las nubes.
7.192.6
पार्षतेन परामृष्टं ज्वलन्तमिव तद्धनुः ।
अन्तकालमनुप्राप्तं मेनिरे वीक्ष्य सैनिकाः ॥ ७.१९२.६ ॥
Al ver aquel arco empuñado por el hijo de Pṛṣata, ardiendo como si estuviera en llamas, los soldados pensaron que había llegado el tiempo de la muerte.
7.192.7
तमिषुं संहतं तेन भारद्वाजः प्रतापवान् ।
दृष्ट्वाऽमन्यत देहस्य कालपर्यायमागतम् ॥ ७.१९२.७ ॥
Al ver aquella flecha tensada por él, el poderoso hijo de Bharadvāja (Droṇa) pensó que había llegado el turno de la muerte para su cuerpo.
7.192.8
ततः प्रयत्नमातिष्ठदाचार्यस्तस्य वारमे ।
न चास्यास्त्राणि राजेन्द्र पादुरासन्महात्मनः ॥ ७.१९२.८ ॥
Entonces el maestro hizo un esfuerzo por detenerlo, pero, oh señor de reyes, las armas de aquel magnánimo no acudieron.
7.192.9
तस्य त्वहानि चत्वारि क्षपा चैकाऽस्यतो गता ।
तस्य चाह्नस्त्रिभागेन क्षयं जग्मुः पतत्रिणः ॥ ७.१९२.९ ॥
Mientras él disparaba, pasaron cuatro días y una noche; y en la tercera parte de aquel día las flechas emplumadas se agotaron.
7.192.10
स शरक्षयमासाद्य पुत्रशोकेन चार्दितः ।
विविधानां च दिव्यामानमस्त्राणामप्रसादतः ॥ ७.१९२.१० ॥
Habiendo llegado al agotamiento de sus flechas, afligido por el dolor de su hijo, y también porque el favor de las diversas armas divinas le había fallado,
7.192.11
उत्स्रष्टुकामः शस्त्राणि ऋषिवाक्यप्रचोदितः ।
तेजसा पूर्यमाणश्च युयुधे न यथा पुरा ॥ ७.१९२.११ ॥
Deseando deponer sus armas, impulsado por las palabras del sabio, y aunque lleno de esplendor, no combatió como antes.
7.192.12
भूयश्चान्यत्समादाय दिव्यमाङ्गिरसं धनुः ।
शरांश्च ब्रह्मदण्डाभान्धृष्टद्युम्नमयोधयत् ॥ ७.१९२.१२ ॥
Tomando otro arco divino de Āṅgirasa y flechas semejantes al bastón de Brahmā, combatió contra Dhṛṣṭadyumna.
7.192.13
ततस्तं शरवर्षेण महता समवाकिरत् ।
व्यशातयच्च सङ्क्रुद्धो धृष्टद्युम्नममर्षणम् ॥ ७.१९२.१३ ॥
Entonces, encolerizado, lo cubrió por completo con una gran lluvia de flechas y derribó al impaciente Dhṛṣṭadyumna.
7.192.14
शरांश्च शतधा तस्य द्रोणश्चिच्छेद सायकैः ।
ध्वजं धनुश्च निशितैः सारथिं चाप्यपातयत् ॥ ७.१९२.१४ ॥
Droṇa cortó sus flechas en cien pedazos y, con sus agudas flechas, derribó también su estandarte, su arco y su auriga.
7.192.15
धृष्टद्युम्नः प्रहस्यान्यत्पुनरादाय कार्मुकम् ।
शितेन चैनं बाणेन प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ॥ ७.१९२.१५ ॥
Dhṛṣṭadyumna, riendo, tomó otro arco y con una flecha afilada lo hirió en medio del pecho.
7.192.16
सोऽतिविद्धो महेष्वासोऽसम्भ्रान्त इव संयुगे ।
भल्लेन शितधारेण चिच्छेदास्य पुनर्धनुः ॥ ७.१९२.१६ ॥
Aunque gravemente herido, aquel gran arquero parecía impasible en la batalla, y con un bhalla de filo agudo volvió a cortar el arco de Dhṛṣṭadyumna.
7.192.17
यच्चास्य बाणविकृतं धनूंषि च विशाम्पते ।
सर्वं चिच्छेद दुर्धर्षो गदां खङ्गं च वर्जयन् ॥ ७.१९२.१७ ॥
¡Oh señor de los hombres! Aquel invencible cortó todos los arcos que habían sido dañados por flechas, pero dejó intactos la maza y la espada.
7.192.18
धृष्टद्युम्नं च विव्याध नवभिर्निशितैः शरैः ।
जीवितान्तकरैः क्रुद्धः शिलाधौतैः परन्तपः ॥ ७.१९२.१८ ॥
Y el atormentador de enemigos, enfurecido, hirió también a Dhṛṣṭadyumna con nueve flechas afiladas, mortales y pulidas sobre piedra.
7.192.19
धृष्टद्युम्नोऽथ तस्याश्वान्खरथाश्वैर्महारथः ।
व्यामिश्रयदमेयात्मा ब्राह्ममस्त्रमुदीरयन् ॥ ७.१९२.१९ ॥
Entonces Dhṛṣṭadyumna, el gran auriga de alma inconmensurable, invocando el arma brahmánica, mezcló sus caballos con caballos semejantes a asnos.
7.192.20
ते मिश्रा बह्वशोभन्त जवना वातरंहसः ।
पारावतसवर्णाश्च शोणाश्च भरतर्षभ ॥ ७.१९२.२० ॥
Aquellos caballos mezclados, rápidos como el viento, de color de paloma y rojos, resplandecían grandemente, oh toro de los Bharatas.
7.192.21
यथा सविद्युतो मेघा नदन्तो जलदागमे ।
तथा रेजुर्महाराज मिश्रिता रणमूर्धनि ॥ ७.१९२.२१ ॥
Como las nubes con relámpagos rugen y brillan al llegar las lluvias, así, gran rey, brillaron mezclados en la vanguardia de la batalla.
7.192.22
ईषाबन्धं चक्रबन्धं रथबन्धं तथैव च ।
प्राणाशयदमेयात्मा धृष्टद्युम्नस्य स द्विजः ॥ ७.१९२.२२ ॥
Aquel brahmán, Dhṛṣṭadyumna de alma incomensurable, ató con el atadura del yugo, el atadura de la rueda y el atadura del carro, y con el arma que detiene el aliento vital.
7.192.23
स च्छिन्नधन्वा पाञ्चाल्यो निकृत्तध्वजसारथिः ।
उत्तमामापदं प्राप्य गदां वीरः परामृशत् ॥ ७.१९२.२३ ॥
El héroe pāñcāla, con el arco roto, el estandarte y el auriga derribados, llegó a un peligro supremo y empuñó su maza.
7.192.24
तामस्य विशिखैस्तीक्ष्णैः क्षिप्यमाणां महारथः ।
निजघानः शरैर्द्रोणः क्रुद्धः सत्यपराक्रमः ॥ ७.१९२.२४ ॥
Mientras él arrojaba aquella maza con agudas flechas, el gran auriga Droṇa, airado y de verdadero valor, lo derribó con flechas.
7.192.25
तां तु दृष्ट्वा नरव्याघ्रो द्रोणेन निहतां शरैः ।
विमलं खङ्गमादत्त शतचन्द्रं च भानुमत् ॥ ७.१९२.२५ ॥
Al ver que Droṇa la había abatido con sus flechas, el tigre entre los hombres tomó una espada limpia y el resplandeciente escudo de cien lunas.
7.192.26
असंशयं तथाभूतः पाञ्चाल्यः साध्वमन्यत ।
वधमाचार्यमुख्यस्य प्राप्तकालं महात्मनः ॥ ७.१९२.२६ ॥
Sin duda, en aquel estado el príncipe de los Pāñcāla pensó con acierto que había llegado el momento de matar al gran magnánimo, el principal de los maestros.
7.192.27
ततः स रथनीडस्थं स्वरथस्य रथेपया ।
अगच्छदसिमुद्यम्य शतचन्द्रं च भानुमत् ॥ ७.१९२.२७ ॥
Entonces avanzó, espada en alto, con el escudo de cien lunas y el brillante, hacia Droṇa que estaba en el asiento de su carro, deseando apoderarse de ese carro.
7.192.28
चिकीर्षुर्दुष्करं कर्म धृष्टद्युम्नो महारथः ।
इयेष वक्षो भेत्तुं स भारद्वाजस्य संयुगे ॥ ७.१९२.२८ ॥
Deseando realizar una hazaña difícil, el gran auriga Dhṛṣṭadyumna quiso atravesar en combate el pecho de Bhāradvāja, Droṇa.
7.192.29
सोऽतिष्ठद्युगमध्ये वै युगसन्नहनेषु च ।
जघनार्धेषु चाश्वानां तत्सैन्याः समपूजयन् ॥ ७.१९२.२९ ॥
Se puso de pie en medio del yugo, sobre las correas del yugo y en las ancas de los caballos; sus soldados lo honraron.
7.192.30
तिष्ठतो युगपालीपु शोणानप्यधितिष्ठतः ।
नापश्यदन्तरं द्रोणस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१९२.३० ॥
Aunque se puso de pie sobre los guardianes del yugo y los caballos rojos, Droṇa no vio ninguna abertura; fue como algo maravilloso.
7.192.31
क्षिप्रं श्येनस्य चरतो यथैवामिषगृद्धिनः ।
तद्वदासीदभीसारो द्रोमपार्षतयो रणे ॥ ७.१९२.३१ ॥
Como un halcón que se lanza veloz, ávido de carne, así se abalanzaron Droṇa y el hijo de Pṛṣata en la batalla.
7.192.32
तस्य पारावतानश्वान्रथशक्त्या पराभिनत् ।
सर्वानेकैकशो द्रोणो रक्तानश्वान्विवर्जयन् ॥ ७.१९२.३२ ॥
Droṇa derribó uno a uno a todos sus caballos color paloma con una lanza de carro, perdonando solo a los caballos rojos.
7.192.33
ते हता न्यपतन्भूमौ धृष्टद्युम्नस्य वाजिनः ।
शोणास्तु पर्यमुच्यन्त रथबन्धाद्विशाम्पते ॥ ७.१९२.३३ ॥
Aquellos caballos de Dhṛṣṭadyumna, muertos, cayeron al suelo; pero los caballos rojos fueron desenganchados del carro, oh señor del pueblo.
7.192.34
तान्हयान्निहतान्दृष्ट्वा द्विजाग्र्येण स पार्षतः ।
नामृष्यत युधां श्रेष्ठो याज्ञसेनिर्महारथः ॥ ७.१९२.३४ ॥
Al ver aquellos caballos abatidos por el mejor de los brahmanes, el hijo de Pṛṣata, el hijo de Yajñasena, el mejor de los guerreros y gran auriga, no pudo soportarlo.
7.192.35
विरथः स गृहीत्वा तु खङ्गं खङ्गभृतां वरः ।
द्रोणमभ्यपतद्राजन्वैनतेय इवोरगम् ॥ ७.१९२.३५ ॥
Sin carro, él, el mejor de los espadachines, tomó su espada y se abalanzó sobre Droṇa, oh rey, como Garuḍa cae sobre una serpiente.
7.192.36
तस्य रूपं बभौ राजन्भारद्वाजं जिघांसतः ।
यथा रूपं पुरा विष्णोर्हिरण्यकशिपोर्वधे ॥ ७.१९२.३६ ॥
Oh rey, su figura resplandecía al desear matar a Droṇa, hijo de Bharadvāja, como la forma de Viṣṇu resplandeció antaño en la muerte de Hiraṇyakaśipu.
7.192.37
स तदा विविधान्मर्गान्प्रवरांश्चैकविंशतिम् ।
दर्शयामास कौरव्य पार्षतो विचरन्रणे ॥ ७.१९२.३७ ॥
Entonces mostró veintiún movimientos diversos y excelentes, oh descendiente de Kuru, mientras el hijo de Pṛṣata se movía en la batalla.
7.192.38
भ्रान्तुमुद्धान्तमाविद्धमाप्लुतं प्रसृतं सृतम् ।
परिवृत्तं निवृत्तं च खङ्गं चर्म च धारयन् ॥ ७.१९२.३८ ॥
Empuñando espada y escudo, giraba, daba vueltas, lanzaba, saltaba, avanzaba, retrocedía, se volvía y regresaba.
7.192.39
सम्पातं समुदीर्णं च दर्शयामास पार्षतः ।
भारतं कौशिकं चैव सात्वतं चैव शिक्षया। ॥ ७.१९२.३९ ॥
El hijo de Pṛṣata mostró los movimientos de descenso y de ascenso, y, según su entrenamiento, también los estilos Bhārata, Kauśika y Sātvata.
7.192.40
दर्शयन्व्यचरद्युद्धे द्रोणस्यान्तचिकीर्षया ।
चरतस्तस्य तान्मर्गान्विचित्रान्खङ्गचर्मिणः।
व्यस्मयन्त रणे योधा देवताश्च समागताः ॥ ७.१९२.४० ॥
Mostrando esos caminos maravillosos en la batalla, moviéndose con el deseo de provocar el fin de Droṇa, empuñando espada y escudo; los guerreros en la batalla quedaron asombrados, y también los dioses que se habían reunido.
7.192.41
ततः शरसहस्रेण शतचन्द्रमपातयत् ।
चर्म खङ्गं च सम्बाधे धृष्टद्युम्नस्य स द्विजः ॥ ७.१९२.४१ ॥
Entonces aquel dvija (Droṇa) derribó, con mil flechas en la aglomeración, el escudo de cien lunas y la espada de Dhṛṣṭadyumna.
7.192.42
ये तु वैतस्तिका नाम शरा आसन्नयोधिनः ।
निकृष्टयुद्धे द्रोणस्य नान्येषां सन्ति ते शराः ॥ ७.१९२.४२ ॥
Las flechas llamadas Vaitastika eran de Droṇa en el combate cercano; esas flechas no existían para otros.
7.192.43
ऋते शारद्वतात्पर्थाद्द्रौणेर्वैकर्तनात्तथा ।
प्रद्युम्नयुयुधानाभ्यामभिमन्योश्च भारत ॥ ७.१९२.४३ ॥
Oh Bhārata, excepto Kṛpa, hijo de Śaradvat, el hijo de Droṇa, Karṇa, hijo de Vikartana, y asimismo Pradyumna, Yuyudhāna y Abhimanyu—
7.192.44
अथास्येषु समाधत्त दृढं परमसम्मतम् ।
अन्तेवासिनमाचार्यो जिघांसुः पुत्रसम्मितम् ॥ ७.१९२.४४ ॥
Entonces el maestro Droṇa, deseando matar a aquel discípulo muy querido, semejante a un hijo, apuntó firmemente con sus flechas.
7.192.45
तं शरैर्दशभिस्तीक्ष्णैश्चिच्छेद शिनिपुङ्गवः ।
पश्यतस्तव पुत्रस्य कर्णस्य च महात्मनः।
ग्रस्तमाचार्यमुख्येन धृष्टद्युम्नममोचयत् ॥ ७.१९२.४५ ॥
Sātyaki, el mejor de los Śini, lo cortó con diez flechas afiladas y, mientras tu hijo y el magnánimo Karṇa miraban, liberó a Dhṛṣṭadyumna, que había sido capturado por el principal de los maestros, Droṇa.
7.192.46
चरन्तं रथमार्गेषु सात्यकिं सत्यविक्रमम् ।
द्रोणकर्मान्तरगतं कृपस्यापि च भारत।
अपश्येतां महात्मानौ विष्वक्सेनधनञ्जयौ ॥ ७.१९२.४६ ॥
Oh Bhārata, aquellos dos magnánimos, Viṣvaksena (Kṛṣṇa) y Dhanañjaya (Arjuna), vieron a Sātyaki de verdadero valor, moviéndose por las sendas de los carros y entrando en medio de las acciones de Droṇa y de Kṛpa.
7.192.47
अपूजयेतां वार्ष्णेयं ब्रुवाणौ साधुसाध्विति ।
दिव्यान्यस्त्राणि सर्वेषां युधि निघ्न्तमच्युतम् ॥ ७.१९२.४७ ॥
Diciendo «¡Bien hecho! ¡Bien hecho!», ambos honraron al descendiente de Vṛṣṇi (Sātyaki), y también honraron a Acyuta (Kṛṣṇa), quien en la batalla derribaba las armas divinas de todos.
7.192.48
धनञ्जयस्ततः कृष्णमब्रवीत्पश्य केशव ।
आचार्यरथमुख्यानां मध्ये क्रीडन्मधूद्वहः ॥ ७.१९२.४८ ॥
Entonces Dhanañjaya dijo a Kṛṣṇa: «Mira, oh Keśava, cómo juega el portador de la estirpe de Madhu en medio de los principales guerreros de carro de los maestros».
7.192.49
आनन्दयति मां भूयः सात्यकिः परवीरहा ।
माद्रीपुत्रौ च भीमं च राजानं च युधिष्ठिरम् ॥ ७.१९२.४९ ॥
Sātyaki, matador de los héroes enemigos, de nuevo me alegra, y también a los dos hijos de Mādrī, a Bhīma y al rey Yudhiṣṭhira.
7.192.50
यच्छिक्षयाऽनुद्धतः सन्रणे चरति सात्यकिः ।
महारथानुपक्रीडन्वृष्णीनां कीर्तिवर्धनः ॥ ७.१९२.५० ॥
Gracias a cuyo adiestramiento Sātyaki se mueve sin arrogancia en la batalla, jugando entre los grandes guerreros de carro, acrecentando la fama de los Vṛṣṇis.
7.192.51
तमेते प्रतिनन्दन्ति सिद्धाः सैन्याश्च विस्मिताः ।
अजय्यं समरे दृष्ट्वा साधुसाध्विति सात्यकिम्।
योधाश्चोभयतः सर्वे कर्मभिः समपूजयन् ॥ ७.१९२.५१ ॥
Los seres perfectos y ambos ejércitos, asombrados, se regocijan con él; al ver a Sātyaki invencible en la batalla, exclaman: «¡Bien hecho, bien hecho!»; todos los guerreros de ambos bandos lo honran por sus hazañas.