മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.192
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.192.1
तं दृष्ट्वा परमोद्विग्नं शोकोपहतचेतसम् ।
पाञ्चालराजस्य सुतो धृष्टद्युम्नः समाद्रवत् ॥ ७.१९२.१ ॥
അവൻ അത്യന്തം വ്യാകുലനും ശോകത്താൽ മനസ്സ് തകർന്നവനുമായി ഇരിക്കുന്നത് കണ്ട്, പാഞ്ചാലരാജാവിന്റെ പുത്രൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ വേഗത്തിൽ മുന്നേറി.
7.192.2
य इष्ट्वा मनुजेन्द्रेण द्रुपदेन महामखे ।
लब्धो द्रोणविनाशाय समिद्धाद्धव्यवाहनात् ॥ ७.१९२.२ ॥
മനുഷ്യരാജാവായ ദ്രുപദൻ മഹായാഗത്തിൽ യജ്ഞം ചെയ്ത്, ദ്രോണന്റെ നാശത്തിനായി ജ്വലിക്കുന്ന യാഗാഗ്നിയിൽ നിന്ന് നേടിയവൻ.
7.192.3
स धनुर्जैत्रमादाय घोरं जलदनिःस्वनम् ।
दृढज्यमजरं दिव्यं शरं चाशीविषोपमम् ॥ ७.१९२.३ ॥
അവൻ ജയം നൽകുന്ന വില്ലെടുത്തു; അത് മേഘഗർജ്ജനം പോലെ ഭയങ്കരമായി മുഴങ്ങുന്നതും ഉറച്ച ഞാണുള്ളതുമായിരുന്നു. വിഷസർപ്പത്തിന് തുല്യമായ, ജരയില്ലാത്ത ദിവ്യമായ ഒരു അമ്പും അവൻ എടുത്തു.
7.192.4
सन्दधे कार्मुके तस्मिंस्ततस्तमनलोपमम् ।
द्रोणं जिघांस्तुः पाञ्चाल्यो महाज्वालमिवानलम् ॥ ७.१९२.४ ॥
പിന്നീട് ആ വില്ലിൽ അഗ്നിക്കു തുല്യമായ അമ്പ് തൊടുത്തു; ദ്രോണനെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ച പാഞ്ചാല രാജകുമാരൻ, വലിയ ജ്വാലയുള്ള അഗ്നിപോലെ.
7.192.5
तस्य रूपं शरस्यासीद्धनुर्ज्यामण्डलान्तरे ।
द्योततो भास्करस्येव घनान्ते परिवेषिणः ॥ ७.१९२.५ ॥
വില്ലിന്റെ ഞാണിന്റെ വൃത്തത്തിനുള്ളിൽ ആ അമ്പിന്റെ രൂപമുണ്ടായിരുന്നു; മേഘങ്ങളുടെ അറ്റത്ത് വലയത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ടു പ്രകാശിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ.
7.192.6
पार्षतेन परामृष्टं ज्वलन्तमिव तद्धनुः ।
अन्तकालमनुप्राप्तं मेनिरे वीक्ष्य सैनिकाः ॥ ७.१९२.६ ॥
പൃഷതന്റെ പുത്രൻ പിടിച്ച ആ വില്ല് ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെ കണ്ട്, അന്തകാലം എത്തിയെന്ന് സൈനികർ കരുതി.
7.192.7
तमिषुं संहतं तेन भारद्वाजः प्रतापवान् ।
दृष्ट्वाऽमन्यत देहस्य कालपर्यायमागतम् ॥ ७.१९२.७ ॥
പ്രതാപശാലിയായ ഭാരദ്വാജൻ (ദ്രോണർ) അവൻ സന്ധിപ്പിച്ച ആ അമ്പു കണ്ടു, ശരീരത്തിന് മരണത്തിന്റെ വേള വന്നെത്തി എന്ന് കരുതി.
7.192.8
ततः प्रयत्नमातिष्ठदाचार्यस्तस्य वारमे ।
न चास्यास्त्राणि राजेन्द्र पादुरासन्महात्मनः ॥ ७.१९२.८ ॥
അപ്പോൾ ആചാര്യൻ (ദ്രോണർ) അവനെ തടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചു; എന്നാൽ രാജേന്ദ്രാ, ആ മഹാത്മാവിന്റെ അസ്ത്രങ്ങൾ തെളിഞ്ഞില്ല.
7.192.9
तस्य त्वहानि चत्वारि क्षपा चैकाऽस्यतो गता ।
तस्य चाह्नस्त्रिभागेन क्षयं जग्मुः पतत्रिणः ॥ ७.१९२.९ ॥
അവൻ അമ്പെയ്തുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ നാലു പകലും ഒരു രാത്രിയും കടന്നുപോയി; ആ പകലിന്റെ മൂന്നിലൊരു ഭാഗത്ത് ചിറകുള്ള അമ്പുകൾ ക്ഷയിച്ചുപോയി.
7.192.10
स शरक्षयमासाद्य पुत्रशोकेन चार्दितः ।
विविधानां च दिव्यामानमस्त्राणामप्रसादतः ॥ ७.१९२.१० ॥
അമ്പുകൾ ക്ഷയിച്ച അവസ്ഥയിലെത്തി, പുത്രശോകത്താൽ പീഡിതനായ അവൻ, പലവിധ ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹമില്ലായ്മയാലും വേദനിച്ചു.
7.192.11
उत्स्रष्टुकामः शस्त्राणि ऋषिवाक्यप्रचोदितः ।
तेजसा पूर्यमाणश्च युयुधे न यथा पुरा ॥ ७.१९२.११ ॥
ഋഷിവാക്യത്താൽ പ്രേരിതനായി ശസ്ത്രങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, തേജസ്സു നിറഞ്ഞിരുന്നിട്ടും അവൻ മുമ്പത്തെപ്പോലെ യുദ്ധം ചെയ്തില്ല.
7.192.12
भूयश्चान्यत्समादाय दिव्यमाङ्गिरसं धनुः ।
शरांश्च ब्रह्मदण्डाभान्धृष्टद्युम्नमयोधयत् ॥ ७.१९२.१२ ॥
വീണ്ടും മറ്റൊരു ദിവ്യമായ ആംഗിരസ വില്ലെടുത്ത്, ബ്രഹ്മദണ്ഡത്തിനു തുല്യമായ അമ്പുകളാൽ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനോട് യുദ്ധം ചെയ്തു.
7.192.13
ततस्तं शरवर्षेण महता समवाकिरत् ।
व्यशातयच्च सङ्क्रुद्धो धृष्टद्युम्नममर्षणम् ॥ ७.१९२.१३ ॥
പിന്നെ അവൻ വലിയ ശരവർഷത്താൽ അവനെ പൂർണ്ണമായി മൂടി; കോപത്താൽ ജ്വലിച്ച്, ക്ഷമയില്ലാത്ത ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ വീഴ്ത്തി.
7.192.14
शरांश्च शतधा तस्य द्रोणश्चिच्छेद सायकैः ।
ध्वजं धनुश्च निशितैः सारथिं चाप्यपातयत् ॥ ७.१९२.१४ ॥
ദ്രോണൻ അവന്റെ ശരങ്ങളെ നൂറു കഷണങ്ങളായി മുറിച്ചു; മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അവന്റെ കൊടിയും വില്ലും സാരഥിയും വീഴ്ത്തി.
7.192.15
धृष्टद्युम्नः प्रहस्यान्यत्पुनरादाय कार्मुकम् ।
शितेन चैनं बाणेन प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ॥ ७.१९२.१५ ॥
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത്, മൂർച്ചയുള്ള ശരംകൊണ്ട് അവന്റെ മാറിന്റെ മധ്യത്തിൽ തുളച്ചു.
7.192.16
सोऽतिविद्धो महेष्वासोऽसम्भ्रान्त इव संयुगे ।
भल्लेन शितधारेण चिच्छेदास्य पुनर्धनुः ॥ ७.१९२.१६ ॥
ആ മഹാധനുർധരൻ കഠിനമായി തുളയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടും യുദ്ധത്തിൽ കലങ്ങാത്തവനെപ്പോലെയായി; മൂർച്ചയുള്ള വായ്ത്തലയുള്ള ഭല്ലത്താൽ വീണ്ടും അവന്റെ വില്ല് മുറിച്ചു.
7.192.17
यच्चास्य बाणविकृतं धनूंषि च विशाम्पते ।
सर्वं चिच्छेद दुर्धर्षो गदां खङ्गं च वर्जयन् ॥ ७.१९२.१७ ॥
ഹേ നരാധിപാ! ശരങ്ങളാൽ വികൃതമായ അവന്റെ എല്ലാ വില്ലുകളും ആ അജയ്യൻ മുറിച്ചു; എന്നാൽ ഗദയും വാളും ഒഴിവാക്കി.
7.192.18
धृष्टद्युम्नं च विव्याध नवभिर्निशितैः शरैः ।
जीवितान्तकरैः क्रुद्धः शिलाधौतैः परन्तपः ॥ ७.१९२.१८ ॥
ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവൻ കോപത്തോടെ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെയും ഒമ്പത് മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ തുളച്ചു; അവ ജീവനെ ഒടുക്കുന്നവയും കല്ലിൽ മിനുക്കിയവയുമായിരുന്നു.
7.192.19
धृष्टद्युम्नोऽथ तस्याश्वान्खरथाश्वैर्महारथः ।
व्यामिश्रयदमेयात्मा ब्राह्ममस्त्रमुदीरयन् ॥ ७.१९२.१९ ॥
അപ്പോൾ മഹാരഥനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, അളവറ്റ ആത്മാവുള്ളവൻ, ബ്രാഹ്മാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ച് അവന്റെ കുതിരകളെ കഴുതകളെപ്പോലുള്ള കുതിരകളുമായി കലർത്തി.
7.192.20
ते मिश्रा बह्वशोभन्त जवना वातरंहसः ।
पारावतसवर्णाश्च शोणाश्च भरतर्षभ ॥ ७.१९२.२० ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ആ കലർന്ന, കാറ്റിന്റെ വേഗമുള്ള കുതിരകൾ, പ്രാവിന്റെ നിറവും ചുവപ്പും ഉള്ളവ, വളരെ ശോഭിച്ചു.
7.192.21
यथा सविद्युतो मेघा नदन्तो जलदागमे ।
तथा रेजुर्महाराज मिश्रिता रणमूर्धनि ॥ ७.१९२.२१ ॥
മിന്നലോടുകൂടിയ മേഘങ്ങൾ മഴക്കാലം വരുമ്പോൾ ഗർജിച്ച് തിളങ്ങുന്നതുപോലെ, മഹാരാജാവേ, യുദ്ധമുഖത്ത് കലർന്നവ തിളങ്ങി.
7.192.22
ईषाबन्धं चक्रबन्धं रथबन्धं तथैव च ।
प्राणाशयदमेयात्मा धृष्टद्युम्नस्य स द्विजः ॥ ७.१९२.२२ ॥
അളവറ്റ ആത്മാവുള്ള ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ ആ ദ്വിജൻ, നുകബന്ധം, ചക്രബന്ധം, രഥബന്ധം, പ്രാണവായുവിനെ തടയുന്ന അസ്ത്രംകൊണ്ട് ബന്ധിച്ചു.
7.192.23
स च्छिन्नधन्वा पाञ्चाल्यो निकृत्तध्वजसारथिः ।
उत्तमामापदं प्राप्य गदां वीरः परामृशत् ॥ ७.१९२.२३ ॥
വില്ല് മുറിഞ്ഞ്, കൊടിയും സാരഥിയും വെട്ടപ്പെട്ട പാഞ്ചാല വീരൻ വലിയ ആപത്തിലകപ്പെട്ട് ഗദയെ പിടിച്ചു.
7.192.24
तामस्य विशिखैस्तीक्ष्णैः क्षिप्यमाणां महारथः ।
निजघानः शरैर्द्रोणः क्रुद्धः सत्यपराक्रमः ॥ ७.१९२.२४ ॥
അവൻ ആ ഗദയെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ എറിയുമ്പോൾ, കോപിച്ച, സത്യപരാക്രമനായ മഹാരഥൻ ദ്രോണൻ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ വീഴ്ത്തി.
7.192.25
तां तु दृष्ट्वा नरव्याघ्रो द्रोणेन निहतां शरैः ।
विमलं खङ्गमादत्त शतचन्द्रं च भानुमत् ॥ ७.१९२.२५ ॥
ദ്രോണന്റെ അമ്പുകളാൽ അവൾ വധിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ട നരവ്യാഘ്രൻ നിർമ്മലമായ വാളും തിളങ്ങുന്ന ശതചന്ദ്ര പരിചയും എടുത്തു.
7.192.26
असंशयं तथाभूतः पाञ्चाल्यः साध्वमन्यत ।
वधमाचार्यमुख्यस्य प्राप्तकालं महात्मनः ॥ ७.१९२.२६ ॥
സംശയമില്ല, ആ അവസ്ഥയിൽ പാഞ്ചാല രാജകുമാരൻ ശരിയായി ചിന്തിച്ചു: ആചാര്യന്മാരിൽ മുഖ്യനായ മഹാത്മാവിന്റെ വധം ഇപ്പോൾ കാലമായി എന്ന്.
7.192.27
ततः स रथनीडस्थं स्वरथस्य रथेपया ।
अगच्छदसिमुद्यम्य शतचन्द्रं च भानुमत् ॥ ७.१९२.२७ ॥
അപ്പോൾ അവൻ തന്റെ രഥത്തിന്റെ ഇരിപ്പിടത്തിൽ നിൽക്കുന്നവന്റെ നേർക്ക്, രഥം കൈവശപ്പെടുത്താനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ, വാൾ ഉയർത്തി ശതചന്ദ്ര പരിചയോടും തിളങ്ങുന്ന പരിചയോടും കൂടി ചെന്നു.
7.192.28
चिकीर्षुर्दुष्करं कर्म धृष्टद्युम्नो महारथः ।
इयेष वक्षो भेत्तुं स भारद्वाजस्य संयुगे ॥ ७.१९२.२८ ॥
ദുഷ്കരമായ കർമ്മം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ച മഹാരഥൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, യുദ്ധത്തിൽ ഭാരദ്വാജന്റെ (ദ്രോണന്റെ) മാർവിടം പിളർക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
7.192.29
सोऽतिष्ठद्युगमध्ये वै युगसन्नहनेषु च ।
जघनार्धेषु चाश्वानां तत्सैन्याः समपूजयन् ॥ ७.१९२.२९ ॥
അവൻ നുകത്തിന്റെ മധ്യത്തിലും നുകബന്ധനങ്ങളിലും കുതിരകളുടെ പിൻഭാഗത്തും നിന്നു; അവന്റെ സൈന്യം അവനെ ആദരിച്ചു.
7.192.30
तिष्ठतो युगपालीपु शोणानप्यधितिष्ठतः ।
नापश्यदन्तरं द्रोणस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१९२.३० ॥
നുകരക്ഷകരുടെ മേലും ചുവന്ന കുതിരകളുടെ മേലും നിന്നിട്ടും ദ്രോണന് ഒരു ഇടവേള കാണാനായില്ല; അത് അത്ഭുതമെന്നപോലെ ആയി.
7.192.31
क्षिप्रं श्येनस्य चरतो यथैवामिषगृद्धिनः ।
तद्वदासीदभीसारो द्रोमपार्षतयो रणे ॥ ७.१९२.३१ ॥
മാംസാസക്തനായ പരുന്ത് വേഗത്തിൽ പായുന്നതുപോലെ, യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണനും പാർഷതനും പരസ്പരം പാഞ്ഞടുത്തു.
7.192.32
तस्य पारावतानश्वान्रथशक्त्या पराभिनत् ।
सर्वानेकैकशो द्रोणो रक्तानश्वान्विवर्जयन् ॥ ७.१९२.३२ ॥
ദ്രോണൻ അവന്റെ പ്രാവിൻ നിറമുള്ള കുതിരകളെയെല്ലാം രഥശക്തികൊണ്ട് ഓരോന്നായി വീഴ്ത്തി; ചുവന്ന കുതിരകളെ മാത്രം ഒഴിവാക്കി.
7.192.33
ते हता न्यपतन्भूमौ धृष्टद्युम्नस्य वाजिनः ।
शोणास्तु पर्यमुच्यन्त रथबन्धाद्विशाम्पते ॥ ७.१९२.३३ ॥
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ ആ കുതിരകൾ കൊല്ലപ്പെട്ട് നിലത്തു വീണു; ഓ പ്രജാപതേ, ചുവന്ന കുതിരകൾ രഥബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
7.192.34
तान्हयान्निहतान्दृष्ट्वा द्विजाग्र्येण स पार्षतः ।
नामृष्यत युधां श्रेष्ठो याज्ञसेनिर्महारथः ॥ ७.१९२.३४ ॥
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണൻ ആ കുതിരകളെ കൊന്നത് കണ്ട്, യോദ്ധാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും മഹാരഥനുമായ യജ്ഞസേനപുത്രൻ പാർഷതൻ അത് സഹിച്ചില്ല.
7.192.35
विरथः स गृहीत्वा तु खङ्गं खङ्गभृतां वरः ।
द्रोणमभ्यपतद्राजन्वैनतेय इवोरगम् ॥ ७.१९२.३५ ॥
രഥമില്ലാത്തവനായ അവൻ, വാളേന്തുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായി വാൾ എടുത്ത്, രാജാവേ, ഗരുഡൻ സർപ്പത്തിന്മേൽ ചാടുന്നതുപോലെ ദ്രോണനെ നേരിട്ടു.
7.192.36
तस्य रूपं बभौ राजन्भारद्वाजं जिघांसतः ।
यथा रूपं पुरा विष्णोर्हिरण्यकशिपोर्वधे ॥ ७.१९२.३६ ॥
രാജാവേ, ഭരദ്വാജപുത്രനായ ദ്രോണനെ കൊല്ലാനാഗ്രഹിച്ച അവന്റെ രൂപം, മുൻപ് ഹിരണ്യകശിപുവിനെ വധിച്ചപ്പോൾ വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപം തിളങ്ങിയതുപോലെ തിളങ്ങി.
7.192.37
स तदा विविधान्मर्गान्प्रवरांश्चैकविंशतिम् ।
दर्शयामास कौरव्य पार्षतो विचरन्रणे ॥ ७.१९२.३७ ॥
അപ്പോൾ അവൻ വിവിധവും ശ്രേഷ്ഠവുമായ ഇരുപത്തൊന്ന് മാർഗങ്ങൾ കാണിച്ചു, കൗരവ്യാ; യുദ്ധത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന പാർഷതൻ അങ്ങനെ ചെയ്തു.
7.192.38
भ्रान्तुमुद्धान्तमाविद्धमाप्लुतं प्रसृतं सृतम् ।
परिवृत्तं निवृत्तं च खङ्गं चर्म च धारयन् ॥ ७.१९२.३८ ॥
വാളും പരിചയും ധരിച്ച് അവൻ കറങ്ങിയും, ചുറ്റിയും, എറിഞ്ഞും, ചാടിയും, മുന്നേറിയും, പിന്മാറിയും, തിരിഞ്ഞും, മടങ്ങിയും നീങ്ങി.
7.192.39
सम्पातं समुदीर्णं च दर्शयामास पार्षतः ।
भारतं कौशिकं चैव सात्वतं चैव शिक्षया। ॥ ७.१९२.३९ ॥
പാർഷതൻ സമ്പാതവും സമുദീർണവും കാണിച്ചു; പരിശീലനപ്രകാരം ഭാരത, കൗശിക, സാത്വത രീതികളും കാണിച്ചു.
7.192.40
दर्शयन्व्यचरद्युद्धे द्रोणस्यान्तचिकीर्षया ।
चरतस्तस्य तान्मर्गान्विचित्रान्खङ्गचर्मिणः।
व्यस्मयन्त रणे योधा देवताश्च समागताः ॥ ७.१९२.४० ॥
ദ്രോണനെ അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ അവൻ യുദ്ധത്തിൽ ആ വിചിത്രമാർഗങ്ങൾ കാണിച്ച് സഞ്ചരിച്ചു. വാളും പരിചയും ഏന്തിയ അവന്റെ ആ വിചിത്രനീക്കങ്ങൾ കണ്ട് യുദ്ധത്തിലെ യോദ്ധാക്കളും എത്തിച്ചേർന്ന ദേവന്മാരും വിസ്മയിച്ചു.
7.192.41
ततः शरसहस्रेण शतचन्द्रमपातयत् ।
चर्म खङ्गं च सम्बाधे धृष्टद्युम्नस्य स द्विजः ॥ ७.१९२.४१ ॥
അപ്പോൾ ആ ദ്വിജൻ (ദ്രോണൻ) തിരക്കിൽ ആയിരം അമ്പുകൾകൊണ്ട് ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ ശതചന്ദ്രപരിചയും വാളും വീഴ്ത്തി.
7.192.42
ये तु वैतस्तिका नाम शरा आसन्नयोधिनः ।
निकृष्टयुद्धे द्रोणस्य नान्येषां सन्ति ते शराः ॥ ७.१९२.४२ ॥
വൈതസ്തികം എന്ന പേരുള്ള അമ്പുകൾ അടുത്ത യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണന്റേതാണ്; ആ അമ്പുകൾ മറ്റുള്ളവർക്കില്ല.
7.192.43
ऋते शारद्वतात्पर्थाद्द्रौणेर्वैकर्तनात्तथा ।
प्रद्युम्नयुयुधानाभ्यामभिमन्योश्च भारत ॥ ७.१९२.४३ ॥
ഭാരതാ, ശാരദ്വതനായ കൃപർ, ദ്രോണപുത്രൻ, വികർത്തനന്റെ പുത്രൻ കർണ്ണൻ, പ്രദ്യുമ്നൻ, യുയുധാനൻ, അഭിമന്യു എന്നിവരൊഴികെ—
7.192.44
अथास्येषु समाधत्त दृढं परमसम्मतम् ।
अन्तेवासिनमाचार्यो जिघांसुः पुत्रसम्मितम् ॥ ७.१९२.४४ ॥
അപ്പോൾ ആചാര്യനായ ദ്രോണർ, പുത്രതുല്യനായ ആ ശിഷ്യനെ കൊല്ലാനാഗ്രഹിച്ച് തന്റെ അമ്പുകൾ ദൃഢമായി ലക്ഷ്യമാക്കി.
7.192.45
तं शरैर्दशभिस्तीक्ष्णैश्चिच्छेद शिनिपुङ्गवः ।
पश्यतस्तव पुत्रस्य कर्णस्य च महात्मनः।
ग्रस्तमाचार्यमुख्येन धृष्टद्युम्नममोचयत् ॥ ७.१९२.४५ ॥
ശിനിവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ സാത്യകി മൂർച്ചയുള്ള പത്ത് അമ്പുകളാൽ അതിനെ ഛേദിച്ചു. നിന്റെ പുത്രനും മഹാത്മാവായ കർണ്ണനും കാൺകെ, ആചാര്യന്മാരിൽ പ്രധാനിയായ ദ്രോണർ പിടികൂടിയ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ അദ്ദേഹം മോചിപ്പിച്ചു.
7.192.46
चरन्तं रथमार्गेषु सात्यकिं सत्यविक्रमम् ।
द्रोणकर्मान्तरगतं कृपस्यापि च भारत।
अपश्येतां महात्मानौ विष्वक्सेनधनञ्जयौ ॥ ७.१९२.४६ ॥
ഭാരതാ, രഥമാർഗ്ഗങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന, സത്യപരാക്രമനായ സാത്യകിയെ, ദ്രോണന്റെയും കൃപന്റെയും യുദ്ധകർമ്മങ്ങൾക്കിടയിലേക്ക് കടന്നുചെന്നത്, ആ മഹാത്മാക്കളായ വിഷ്വക്സേനനും (കൃഷ്ണൻ) ധനഞ്ജയനും (അർജ്ജുനൻ) കണ്ടു.
7.192.47
अपूजयेतां वार्ष्णेयं ब्रुवाणौ साधुसाध्विति ।
दिव्यान्यस्त्राणि सर्वेषां युधि निघ्न्तमच्युतम् ॥ ७.१९२.४७ ॥
"സാധു! സാധു!" എന്നു പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ആ ഇരുവരും വാർഷ്ണേയനെ (സാത്യകിയെ) പ്രശംസിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാവരുടെയും ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളെ തടഞ്ഞുനിർത്തിയ അച്യുതനെയും (കൃഷ്ണൻ) അവർ പുകഴ്ത്തി.
7.192.48
धनञ्जयस्ततः कृष्णमब्रवीत्पश्य केशव ।
आचार्यरथमुख्यानां मध्ये क्रीडन्मधूद्वहः ॥ ७.१९२.४८ ॥
അപ്പോൾ ധനഞ്ജയൻ കൃഷ്ണനോടു പറഞ്ഞു: "കേശവാ, നോക്കൂ, ആചാര്യന്മാരുടെ പ്രധാന രഥികരുടെ മധ്യത്തിൽ മധുവംശത്തിന്റെ ആ വാഹകൻ എങ്ങനെ കളിക്കുന്നുവെന്ന്!"
7.192.49
आनन्दयति मां भूयः सात्यकिः परवीरहा ।
माद्रीपुत्रौ च भीमं च राजानं च युधिष्ठिरम् ॥ ७.१९२.४९ ॥
ശത്രുവീരന്മാരെ വധിക്കുന്ന സാത്യകി വീണ്ടും എന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു; മാദ്രിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാരെയും ഭീമനെയും രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരനെയും.
7.192.50
यच्छिक्षयाऽनुद्धतः सन्रणे चरति सात्यकिः ।
महारथानुपक्रीडन्वृष्णीनां कीर्तिवर्धनः ॥ ७.१९२.५० ॥
ആരുടെ ശിക്ഷണത്താൽ സാത്യകി യുദ്ധത്തിൽ അഹങ്കാരമില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കുന്നുവോ, മഹാരഥന്മാർക്കിടയിൽ കളിച്ചുകൊണ്ട്, വൃഷ്ണികളുടെ കീർത്തി വർധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.
7.192.51
तमेते प्रतिनन्दन्ति सिद्धाः सैन्याश्च विस्मिताः ।
अजय्यं समरे दृष्ट्वा साधुसाध्विति सात्यकिम्।
योधाश्चोभयतः सर्वे कर्मभिः समपूजयन् ॥ ७.१९२.५१ ॥
സിദ്ധന്മാരും ഇരുസൈന്യങ്ങളും വിസ്മയത്തോടെ അവനെ അഭിനന്ദിക്കുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ അജയ്യനായ സാത്യകിയെ കണ്ട് "സാധു, സാധു" എന്നു പറയുന്നു; ഇരുപക്ഷത്തെയും എല്ലാ യോദ്ധാക്കളും അവന്റെ കർമ്മങ്ങളാൽ അവനെ ആദരിക്കുന്നു.