ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.192
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.192.1
तं दृष्ट्वा परमोद्विग्नं शोकोपहतचेतसम् ।
पाञ्चालराजस्य सुतो धृष्टद्युम्नः समाद्रवत् ॥ ७.१९२.१ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਅਤੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਮਨ ਟੁੱਟਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
7.192.2
य इष्ट्वा मनुजेन्द्रेण द्रुपदेन महामखे ।
लब्धो द्रोणविनाशाय समिद्धाद्धव्यवाहनात् ॥ ७.१९२.२ ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦ੍ਰੁਪਦ ਨੇ ਮਹਾਯਗ ਵਿੱਚ ਯੱਗ ਕਰਕੇ, ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਬਲਦੀ ਯੱਗ-ਅਗਨੀ ਤੋਂ ਜਿਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
7.192.3
स धनुर्जैत्रमादाय घोरं जलदनिःस्वनम् ।
दृढज्यमजरं दिव्यं शरं चाशीविषोपमम् ॥ ७.१९२.३ ॥
ਉਸ ਨੇ ਜਿੱਤ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ, ਜੋ ਬੱਦਲ ਦੀ ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪੱਕੀ ਤਾਰ ਵਾਲਾ। ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਵਰਗਾ ਅਜਰ ਦਿਵ੍ਯ ਬਾਣ ਵੀ ਲਿਆ।
7.192.4
सन्दधे कार्मुके तस्मिंस्ततस्तमनलोपमम् ।
द्रोणं जिघांस्तुः पाञ्चाल्यो महाज्वालमिवानलम् ॥ ७.१९२.४ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਧਨੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਅਗਨੀ ਵਰਗਾ ਬਾਣ ਜੋੜਿਆ; ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲੀ ਅਗਨੀ।
7.192.5
तस्य रूपं शरस्यासीद्धनुर्ज्यामण्डलान्तरे ।
द्योततो भास्करस्येव घनान्ते परिवेषिणः ॥ ७.१९२.५ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਬਾਣ ਦਾ ਰੂਪ ਸੀ; ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਘੇਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਚਮਕਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ।
7.192.6
पार्षतेन परामृष्टं ज्वलन्तमिव तद्धनुः ।
अन्तकालमनुप्राप्तं मेनिरे वीक्ष्य सैनिकाः ॥ ७.१९२.६ ॥
ਪ੍ਰਿਸ਼ਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਬਲਦੇ ਵਰਗਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਮੌਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
7.192.7
तमिषुं संहतं तेन भारद्वाजः प्रतापवान् ।
दृष्ट्वाऽमन्यत देहस्य कालपर्यायमागतम् ॥ ७.१९२.७ ॥
ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਨੇ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਹਤ ਕੀਤੇ ਉਸ ਬਾਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸਰੀਰ ਲਈ ਮੌਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
7.192.8
ततः प्रयत्नमातिष्ठदाचार्यस्तस्य वारमे ।
न चास्यास्त्राणि राजेन्द्र पादुरासन्महात्मनः ॥ ७.१९२.८ ॥
ਤਦ ਆਚਾਰੀਆ (ਦ੍ਰੋਣ) ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਅਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਗਟ ਨਾ ਹੋਏ।
7.192.9
तस्य त्वहानि चत्वारि क्षपा चैकाऽस्यतो गता ।
तस्य चाह्नस्त्रिभागेन क्षयं जग्मुः पतत्रिणः ॥ ७.१९२.९ ॥
ਉਸ ਦੇ ਤੀਰ ਚਲਾਉਂਦਿਆਂ ਚਾਰ ਦਿਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਏ; ਉਸ ਦਿਨ ਦੇ ਤੀਜੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ।
7.192.10
स शरक्षयमासाद्य पुत्रशोकेन चार्दितः ।
विविधानां च दिव्यामानमस्त्राणामप्रसादतः ॥ ७.१९२.१० ॥
ਤੀਰ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ-ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ ਉਹ, ਅਨੇਕ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ।
7.192.11
उत्स्रष्टुकामः शस्त्राणि ऋषिवाक्यप्रचोदितः ।
तेजसा पूर्यमाणश्च युयुधे न यथा पुरा ॥ ७.१९२.११ ॥
ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਤਿਆਗਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਨਾ ਲੜਿਆ।
7.192.12
भूयश्चान्यत्समादाय दिव्यमाङ्गिरसं धनुः ।
शरांश्च ब्रह्मदण्डाभान्धृष्टद्युम्नमयोधयत् ॥ ७.१९२.१२ ॥
ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਵ੍ਯ ਆਂਗਿਰਸ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਦੰਡ ਵਰਗੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
7.192.13
ततस्तं शरवर्षेण महता समवाकिरत् ।
व्यशातयच्च सङ्क्रुद्धो धृष्टद्युम्नममर्षणम् ॥ ७.१९२.१३ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ; ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
7.192.14
शरांश्च शतधा तस्य द्रोणश्चिच्छेद सायकैः ।
ध्वजं धनुश्च निशितैः सारथिं चाप्यपातयत् ॥ ७.१९२.१४ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਉਸਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਝੰਡੇ, ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਵੀ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
7.192.15
धृष्टद्युम्नः प्रहस्यान्यत्पुनरादाय कार्मुकम् ।
शितेन चैनं बाणेन प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ॥ ७.१९२.१५ ॥
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਧਨੁਸ਼ ਫਿਰ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.192.16
सोऽतिविद्धो महेष्वासोऽसम्भ्रान्त इव संयुगे ।
भल्लेन शितधारेण चिच्छेदास्य पुनर्धनुः ॥ ७.१९२.१६ ॥
ਉਹ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਇਆ ਨਾ ਵਰਗਾ ਰਿਹਾ; ਤਿੱਖੀ ਧਾਰ ਵਾਲੇ ਭੱਲ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਫਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.192.17
यच्चास्य बाणविकृतं धनूंषि च विशाम्पते ।
सर्वं चिच्छेद दुर्धर्षो गदां खङ्गं च वर्जयन् ॥ ७.१९२.१७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ! ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਧਨੁਸ਼ ਉਸ ਅਜੇਯ ਨੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ; ਪਰ ਗਦਾ ਅਤੇ ਖੜਗ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
7.192.18
धृष्टद्युम्नं च विव्याध नवभिर्निशितैः शरैः ।
जीवितान्तकरैः क्रुद्धः शिलाधौतैः परन्तपः ॥ ७.१९२.१८ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਨੌਂ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਜਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਤੇ ਘਸਾ ਕੇ ਚਮਕਾਏ ਗਏ ਸਨ।
7.192.19
धृष्टद्युम्नोऽथ तस्याश्वान्खरथाश्वैर्महारथः ।
व्यामिश्रयदमेयात्मा ब्राह्ममस्त्रमुदीरयन् ॥ ७.१९२.१९ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਰਥੀ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ, ਅਪਾਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਨੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਾਸਤ੍ਰ ਚਲਾ ਕੇ ਉਸਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਖੱਚਰ ਵਰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ।
7.192.20
ते मिश्रा बह्वशोभन्त जवना वातरंहसः ।
पारावतसवर्णाश्च शोणाश्च भरतर्षभ ॥ ७.१९२.२० ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਮਿਲੇ ਹੋਏ, ਹਵਾ ਵਰਗੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ, ਕਬੂਤਰ ਰੰਗ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗੇ।
7.192.21
यथा सविद्युतो मेघा नदन्तो जलदागमे ।
तथा रेजुर्महाराज मिश्रिता रणमूर्धनि ॥ ७.१९२.२१ ॥
ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਸਮੇਤ ਬੱਦਲ ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਆਉਣ ਤੇ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਣ-ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਚਮਕੇ।
7.192.22
ईषाबन्धं चक्रबन्धं रथबन्धं तथैव च ।
प्राणाशयदमेयात्मा धृष्टद्युम्नस्य स द्विजः ॥ ७.१९२.२२ ॥
ਅਪਾਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦੇ ਉਸ ਦ੍ਵਿਜ ਨੇ ਈਸ਼ਾਬੰਧ, ਚੱਕਰਬੰਧ, ਰਥਬੰਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਵਾਯੂ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.192.23
स च्छिन्नधन्वा पाञ्चाल्यो निकृत्तध्वजसारथिः ।
उत्तमामापदं प्राप्य गदां वीरः परामृशत् ॥ ७.१९२.२३ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟਿਆ, ਝੰਡਾ ਤੇ ਸਾਰਥੀ ਕੱਟੇ ਗਏ, ਪਾਂਚਾਲ ਵੀਰ ਭਾਰੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਕੇ ਗਦਾ ਫੜਨ ਲੱਗਾ।
7.192.24
तामस्य विशिखैस्तीक्ष्णैः क्षिप्यमाणां महारथः ।
निजघानः शरैर्द्रोणः क्रुद्धः सत्यपराक्रमः ॥ ७.१९२.२४ ॥
ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਸਦੀ ਗਦਾ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ, ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਮਹਾਰਥੀ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
7.192.25
तां तु दृष्ट्वा नरव्याघ्रो द्रोणेन निहतां शरैः ।
विमलं खङ्गमादत्त शतचन्द्रं च भानुमत् ॥ ७.१९२.२५ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਨਰਵਿਆਘਰ ਨੇ ਨਿਰਮਲ ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਚਮਕਦੀ ਸ਼ਤਚੰਦਰ ਢਾਲ ਚੁੱਕ ਲਈ।
7.192.26
असंशयं तथाभूतः पाञ्चाल्यः साध्वमन्यत ।
वधमाचार्यमुख्यस्य प्राप्तकालं महात्मनः ॥ ७.१९२.२६ ॥
ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ, ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਠੀਕ ਹੀ ਸੋਚਿਆ: ਆਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਵਧ ਹੁਣ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
7.192.27
ततः स रथनीडस्थं स्वरथस्य रथेपया ।
अगच्छदसिमुद्यम्य शतचन्द्रं च भानुमत् ॥ ७.१९२.२७ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਥ ਦੀ ਸੀਟ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ (ਦ੍ਰੋਣ) ਵੱਲ, ਰਥ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਤਲਵਾਰ ਉਠਾ ਕੇ, ਸ਼ਤਚੰਦਰ ਅਤੇ ਚਮਕਦੀ ਢਾਲ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
7.192.28
चिकीर्षुर्दुष्करं कर्म धृष्टद्युम्नो महारथः ।
इयेष वक्षो भेत्तुं स भारद्वाजस्य संयुगे ॥ ७.१९२.२८ ॥
ਔਖਾ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮਹਾਰਥੀ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਚਾਹ ਕੀਤੀ।
7.192.29
सोऽतिष्ठद्युगमध्ये वै युगसन्नहनेषु च ।
जघनार्धेषु चाश्वानां तत्सैन्याः समपूजयन् ॥ ७.१९२.२९ ॥
ਉਹ ਜੂਏ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਜੂਏ ਦੀਆਂ ਬੰਧਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਉਸਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ।
7.192.30
तिष्ठतो युगपालीपु शोणानप्यधितिष्ठतः ।
नापश्यदन्तरं द्रोणस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१९२.३० ॥
ਜੂਏ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਲਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੌਕਾ ਨਾ ਦਿਸਿਆ; ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਅਦਭੁਤ ਹੋ ਗਿਆ।
7.192.31
क्षिप्रं श्येनस्य चरतो यथैवामिषगृद्धिनः ।
तद्वदासीदभीसारो द्रोमपार्षतयो रणे ॥ ७.१९२.३१ ॥
ਮਾਸ ਦੇ ਲਾਲਚੀ ਬਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਝਪਟਦੇ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਪਾਰਸ਼ਤ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਝਪਟੇ।
7.192.32
तस्य पारावतानश्वान्रथशक्त्या पराभिनत् ।
सर्वानेकैकशो द्रोणो रक्तानश्वान्विवर्जयन् ॥ ७.१९२.३२ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕਬੂਤਰੀ ਰੰਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਘੋੜੇ ਰਥ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ; ਸਿਰਫ਼ ਲਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
7.192.33
ते हता न्यपतन्भूमौ धृष्टद्युम्नस्य वाजिनः ।
शोणास्तु पर्यमुच्यन्त रथबन्धाद्विशाम्पते ॥ ७.१९२.३३ ॥
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦੇ ਉਹ ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਪਰ ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਲਾਲ ਘੋੜੇ ਰਥ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਗਏ।
7.192.34
तान्हयान्निहतान्दृष्ट्वा द्विजाग्र्येण स पार्षतः ।
नामृष्यत युधां श्रेष्ठो याज्ञसेनिर्महारथः ॥ ७.१९२.३४ ॥
ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਰੋਣ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਹਾਰਥੀ ਯਜ੍ਞਸੇਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਰਸ਼ਤ ਇਹ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ।
7.192.35
विरथः स गृहीत्वा तु खङ्गं खङ्गभृतां वरः ।
द्रोणमभ्यपतद्राजन्वैनतेय इवोरगम् ॥ ७.१९२.३५ ॥
ਰਥਹੀਣ ਉਹ, ਖੜਗਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤਲਵਾਰ ਫੜ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਗਰੁੜ ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਦ੍ਰੋਣ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ।
7.192.36
तस्य रूपं बभौ राजन्भारद्वाजं जिघांसतः ।
यथा रूपं पुरा विष्णोर्हिरण्यकशिपोर्वधे ॥ ७.१९२.३६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਿਆ ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਦੇ ਵਧ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਰੂਪ ਚਮਕਿਆ ਸੀ।
7.192.37
स तदा विविधान्मर्गान्प्रवरांश्चैकविंशतिम् ।
दर्शयामास कौरव्य पार्षतो विचरन्रणे ॥ ७.१९२.३७ ॥
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਉੱਤਮ ਇੱਕੀ ਢੰਗ ਦਿਖਾਏ, ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ; ਰਣ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਪਾਰਸ਼ਤ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ।
7.192.38
भ्रान्तुमुद्धान्तमाविद्धमाप्लुतं प्रसृतं सृतम् ।
परिवृत्तं निवृत्तं च खङ्गं चर्म च धारयन् ॥ ७.१९२.३८ ॥
ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਢਾਲ ਫੜ ਕੇ ਉਹ ਘੁੰਮਦਾ, ਚੱਕਰ ਲਾਉਂਦਾ, ਵਾਰ ਕਰਦਾ, ਛਾਲ ਮਾਰਦਾ, ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ, ਪਿੱਛੇ ਹਟਦਾ, ਮੁੜਦਾ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਸੀ।
7.192.39
सम्पातं समुदीर्णं च दर्शयामास पार्षतः ।
भारतं कौशिकं चैव सात्वतं चैव शिक्षया। ॥ ७.१९२.३९ ॥
ਪਾਰਸ਼ਤ ਨੇ ਸੰਪਾਤ ਅਤੇ ਸਮੁਦੀਰਣ ਦਿਖਾਏ; ਸਿੱਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਅਤੇ ਸਾਤਵਤ ਢੰਗ ਵੀ ਦਿਖਾਏ।
7.192.40
दर्शयन्व्यचरद्युद्धे द्रोणस्यान्तचिकीर्षया ।
चरतस्तस्य तान्मर्गान्विचित्रान्खङ्गचर्मिणः।
व्यस्मयन्त रणे योधा देवताश्च समागताः ॥ ७.१९२.४० ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਹ ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਚਿੱਤਰ ਢੰਗ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਵਿਚਰਿਆ। ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਹ ਅਨੋਖੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਰਣ ਦੇ ਯੋਧੇ ਅਤੇ ਆਏ ਹੋਏ ਦੇਵਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
7.192.41
ततः शरसहस्रेण शतचन्द्रमपातयत् ।
चर्म खङ्गं च सम्बाधे धृष्टद्युम्नस्य स द्विजः ॥ ७.१९२.४१ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਦ੍ਵਿਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਨੇ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦੀ ਸ਼ਤਚੰਦ੍ਰ ਢਾਲ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਡੇਗ ਦਿੱਤੀ।
7.192.42
ये तु वैतस्तिका नाम शरा आसन्नयोधिनः ।
निकृष्टयुद्धे द्रोणस्य नान्येषां सन्ति ते शराः ॥ ७.१९२.४२ ॥
ਵੈਤਸਤਿਕ ਨਾਮ ਦੇ ਜੋ ਤੀਰ ਸਨ, ਉਹ ਨੇੜੇ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਸਨ; ਉਹ ਤੀਰ ਹੋਰਾਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਸਨ।
7.192.43
ऋते शारद्वतात्पर्थाद्द्रौणेर्वैकर्तनात्तथा ।
प्रद्युम्नयुयुधानाभ्यामभिमन्योश्च भारत ॥ ७.१९२.४३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਪ, ਦ੍ਰੌਣਿ, ਵੈਕਰਤਨ ਕਰਣ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਯੁਯੁਧਾਨ ਤੇ ਅਭਿਮਨਿਊ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ—
7.192.44
अथास्येषु समाधत्त दृढं परमसम्मतम् ।
अन्तेवासिनमाचार्यो जिघांसुः पुत्रसम्मितम् ॥ ७.१९२.४४ ॥
ਫਿਰ ਆਚਾਰਿਆ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ, ਪੁੱਤਰ ਵਰਗੇ ਉਸ ਪਰਮ ਪਿਆਰੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਤੀਰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਸਾਧੇ।
7.192.45
तं शरैर्दशभिस्तीक्ष्णैश्चिच्छेद शिनिपुङ्गवः ।
पश्यतस्तव पुत्रस्य कर्णस्य च महात्मनः।
ग्रस्तमाचार्यमुख्येन धृष्टद्युम्नममोचयत् ॥ ७.१९२.४५ ॥
ਸ਼ਿਨਿ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਕਰਣ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਆਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਖੀ ਦ੍ਰੋਣ ਦੁਆਰਾ ਫੜੇ ਗਏ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਛੁਡਾ ਲਿਆ।
7.192.46
चरन्तं रथमार्गेषु सात्यकिं सत्यविक्रमम् ।
द्रोणकर्मान्तरगतं कृपस्यापि च भारत।
अपश्येतां महात्मानौ विष्वक्सेनधनञ्जयौ ॥ ७.१९२.४६ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਰਥ-ਮਾਰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਦੇ, ਸਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ—ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ)—ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
7.192.47
अपूजयेतां वार्ष्णेयं ब्रुवाणौ साधुसाध्विति ।
दिव्यान्यस्त्राणि सर्वेषां युधि निघ्न्तमच्युतम् ॥ ७.१९२.४७ ॥
"ਸਾਧੂ! ਸਾਧੂ!" ਆਖਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ (ਸਾਤਿਅਕੀ) ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਰਹੇ ਅੱਚੁਤ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
7.192.48
धनञ्जयस्ततः कृष्णमब्रवीत्पश्य केशव ।
आचार्यरथमुख्यानां मध्ये क्रीडन्मधूद्वहः ॥ ७.१९२.४८ ॥
ਤਦ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਵੇਖੋ, ਆਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਧੂ-ਵੰਸ਼ ਦਾ ਉਹ ਵਾਹਕ ਕਿਵੇਂ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈ!"
7.192.49
आनन्दयति मां भूयः सात्यकिः परवीरहा ।
माद्रीपुत्रौ च भीमं च राजानं च युधिष्ठिरम् ॥ ७.१९२.४९ ॥
ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਸਾਤਿਅਕੀ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਭੀਮ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਵੀ।
7.192.50
यच्छिक्षयाऽनुद्धतः सन्रणे चरति सात्यकिः ।
महारथानुपक्रीडन्वृष्णीनां कीर्तिवर्धनः ॥ ७.१९२.५० ॥
ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਨਾਲ ਸਾਤਿਅਕੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਖੇਡਦਾ ਹੋਇਆ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।
7.192.51
तमेते प्रतिनन्दन्ति सिद्धाः सैन्याश्च विस्मिताः ।
अजय्यं समरे दृष्ट्वा साधुसाध्विति सात्यकिम्।
योधाश्चोभयतः सर्वे कर्मभिः समपूजयन् ॥ ७.१९२.५१ ॥
ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਫੌਜਾਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤੂ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ "ਸਾਧੂ, ਸਾਧੂ" ਆਖਦੇ ਹਨ; ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।