ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.192
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.192.1
तं दृष्ट्वा परमोद्विग्नं शोकोपहतचेतसम् ।
पाञ्चालराजस्य सुतो धृष्टद्युम्नः समाद्रवत् ॥ ७.१९२.१ ॥
ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ଓ ଶୋକରେ ମନ ବିଚଳିତ ଦେଖି ପାଞ୍ଚାଳରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ବେଗରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
7.192.2
य इष्ट्वा मनुजेन्द्रेण द्रुपदेन महामखे ।
लब्धो द्रोणविनाशाय समिद्धाद्धव्यवाहनात् ॥ ७.१९२.२ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ ମହାଯଜ୍ଞରେ ଯଜ୍ଞ କରି, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଯଜ୍ଞାଗ୍ନିରୁ ଯାହାକୁ ଲାଭ କରିଥିଲେ।
7.192.3
स धनुर्जैत्रमादाय घोरं जलदनिःस्वनम् ।
दृढज्यमजरं दिव्यं शरं चाशीविषोपमम् ॥ ७.१९२.३ ॥
ସେ ବିଜୟୀ ଧନୁ ଧରିଲେ; ତାହା ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲା, ଦୃଢ଼ ଜ୍ୟା ଥିଲା। ଏବଂ ବିଷଧର ସାପ ପରି ଅଜର ଦିବ୍ୟ ବାଣ ମଧ୍ୟ ନେଲେ।
7.192.4
सन्दधे कार्मुके तस्मिंस्ततस्तमनलोपमम् ।
द्रोणं जिघांस्तुः पाञ्चाल्यो महाज्वालमिवानलम् ॥ ७.१९२.४ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ଧନୁରେ ଅଗ୍ନି ସମାନ ବାଣ ଯୋଡ଼ିଲେ; ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜକୁମାର, ଯେପରି ମହା ଜ୍ୱାଳାଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ନି।
7.192.5
तस्य रूपं शरस्यासीद्धनुर्ज्यामण्डलान्तरे ।
द्योततो भास्करस्येव घनान्ते परिवेषिणः ॥ ७.१९२.५ ॥
ଧନୁର ଜ୍ୟା-ମଣ୍ଡଳ ଭିତରେ ସେହି ବାଣର ରୂପ ଥିଲା; ମେଘର ଶେଷରେ ପରିବେଷରେ ଘେରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି।
7.192.6
पार्षतेन परामृष्टं ज्वलन्तमिव तद्धनुः ।
अन्तकालमनुप्राप्तं मेनिरे वीक्ष्य सैनिकाः ॥ ७.१९२.६ ॥
ପୃଷତଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଧରିଥିବା ସେହି ଧନୁ ଜଳୁଥିବା ପରି ଦେଖି ସୈନିକମାନେ ଭାବିଲେ ଯେ ମୃତ୍ୟୁକାଳ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି।
7.192.7
तमिषुं संहतं तेन भारद्वाजः प्रतापवान् ।
दृष्ट्वाऽमन्यत देहस्य कालपर्यायमागतम् ॥ ७.१९२.७ ॥
ପ୍ରତାପୀ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ) ସେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂହତ ସେହି ବାଣକୁ ଦେଖି ଭାବିଲେ ଯେ ଶରୀରର ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁର ସମୟ ଆସିଛି।
7.192.8
ततः प्रयत्नमातिष्ठदाचार्यस्तस्य वारमे ।
न चास्यास्त्राणि राजेन्द्र पादुरासन्महात्मनः ॥ ७.१९२.८ ॥
ତା'ପରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ (ଦ୍ରୋଣ) ତାଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; କିନ୍ତୁ ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରସବୁ ପ୍ରକଟ ହେଲା ନାହିଁ।
7.192.9
तस्य त्वहानि चत्वारि क्षपा चैकाऽस्यतो गता ।
तस्य चाह्नस्त्रिभागेन क्षयं जग्मुः पतत्रिणः ॥ ७.१९२.९ ॥
ସେ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଚାରି ଦିନ ଓ ଏକ ରାତି ବିତିଗଲା; ସେ ଦିନର ତିନି ଭାଗରୁ ଏକ ଭାଗରେ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ବାଣ ଖତମ ହେଲା।
7.192.10
स शरक्षयमासाद्य पुत्रशोकेन चार्दितः ।
विविधानां च दिव्यामानमस्त्राणामप्रसादतः ॥ ७.१९२.१० ॥
ବାଣ କ୍ଷୟ ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚି, ପୁତ୍ରଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ସେ, ବିବିଧ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ଅନୁଗ୍ରହ ନ ଥିବାରୁ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
7.192.11
उत्स्रष्टुकामः शस्त्राणि ऋषिवाक्यप्रचोदितः ।
तेजसा पूर्यमाणश्च युयुधे न यथा पुरा ॥ ७.१९२.११ ॥
ଋଷିଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ତେଜରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପୂର୍ବ ପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ନାହିଁ।
7.192.12
भूयश्चान्यत्समादाय दिव्यमाङ्गिरसं धनुः ।
शरांश्च ब्रह्मदण्डाभान्धृष्टद्युम्नमयोधयत् ॥ ७.१९२.१२ ॥
ପୁଣି ଆଉ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଆଙ୍ଗିରସ ଧନୁ ଧରି, ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡ ସମାନ ବାଣ ନେଇ ସେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
7.192.13
ततस्तं शरवर्षेण महता समवाकिरत् ।
व्यशातयच्च सङ्क्रुद्धो धृष्टद्युम्नममर्षणम् ॥ ७.१९२.१३ ॥
ତା'ପରେ ସେ ମହାନ ଶରବର୍ଷଣରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲା; କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଅସହିଷ୍ଣୁ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ପାଡ଼ି ଦେଲା।
7.192.14
शरांश्च शतधा तस्य द्रोणश्चिच्छेद सायकैः ।
ध्वजं धनुश्च निशितैः सारथिं चाप्यपातयत् ॥ ७.१९२.१४ ॥
ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କର ଶରଗୁଡ଼ିକୁ ଶହେ ଖଣ୍ଡ କରି କାଟିଦେଲେ; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ତାଙ୍କର ଧ୍ୱଜା, ଧନୁ ଓ ସାରଥିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପାଡ଼ି ଦେଲେ।
7.192.15
धृष्टद्युम्नः प्रहस्यान्यत्पुनरादाय कार्मुकम् ।
शितेन चैनं बाणेन प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ॥ ७.१९२.१५ ॥
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ହସି ହସି ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ପୁନର୍ବାର ଧରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ତାଙ୍କ ଛାତିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.192.16
सोऽतिविद्धो महेष्वासोऽसम्भ्रान्त इव संयुगे ।
भल्लेन शितधारेण चिच्छेदास्य पुनर्धनुः ॥ ७.१९२.१६ ॥
ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର ଅତ୍ୟଧିକ ବିଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଚଳିତ ନ ହୋଇ ରହିଲେ; ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାର ଭଲ୍ଲରେ ପୁଣି ତାଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।
7.192.17
यच्चास्य बाणविकृतं धनूंषि च विशाम्पते ।
सर्वं चिच्छेद दुर्धर्षो गदां खङ्गं च वर्जयन् ॥ ७.१९२.१७ ॥
ହେ ନରାଧିପ! ଶରରେ ବିକୃତ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଧନୁ ସେହି ଅଜେୟ କାଟିଦେଲେ; କିନ୍ତୁ ଗଦା ଓ ଖଡ୍ଗକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
7.192.18
धृष्टद्युम्नं च विव्याध नवभिर्निशितैः शरैः ।
जीवितान्तकरैः क्रुद्धः शिलाधौतैः परन्तपः ॥ ७.१९२.१८ ॥
ଶତ୍ରୁତାପକ ସେ କ୍ରୋଧରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନଅଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାଣହାରୀ ଓ ପଥରରେ ଘଷି ଚିକ୍କଣ କରାଯାଇଥିଲା।
7.192.19
धृष्टद्युम्नोऽथ तस्याश्वान्खरथाश्वैर्महारथः ।
व्यामिश्रयदमेयात्मा ब्राह्ममस्त्रमुदीरयन् ॥ ७.१९२.१९ ॥
ତା'ପରେ ମହାରଥୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅମେୟ ଆତ୍ମା, ବ୍ରାହ୍ମାସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରି ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଗଧ ପରି ଘୋଡ଼ା ସହ ମିଶାଇଲେ।
7.192.20
ते मिश्रा बह्वशोभन्त जवना वातरंहसः ।
पारावतसवर्णाश्च शोणाश्च भरतर्षभ ॥ ७.१९२.२० ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ସେହି ମିଶ୍ରିତ, ପବନ ସମ ବେଗୀ ଘୋଡ଼ାମାନେ, ପାରାବତ ରଙ୍ଗ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ଅତି ଶୋଭା ପାଇଲେ।
7.192.21
यथा सविद्युतो मेघा नदन्तो जलदागमे ।
तथा रेजुर्महाराज मिश्रिता रणमूर्धनि ॥ ७.१९२.२१ ॥
ବିଦ୍ୟୁତ ସହିତ ମେଘ ବର୍ଷା ଋତୁ ଆସିଲେ ଗର୍ଜି ଝଲସେ, ହେ ମହାରାଜ, ସେହିପରି ରଣମୁଖରେ ମିଶ୍ରିତ ସେମାନେ ଝଲସିଲେ।
7.192.22
ईषाबन्धं चक्रबन्धं रथबन्धं तथैव च ।
प्राणाशयदमेयात्मा धृष्टद्युम्नस्य स द्विजः ॥ ७.१९२.२२ ॥
ଅମେୟ ଆତ୍ମା ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସେହି ଦ୍ୱିଜ ଈଷାବନ୍ଧ, ଚକ୍ରବନ୍ଧ, ରଥବନ୍ଧ ଓ ପ୍ରାଣବାୟୁ ରୋକୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧିଦେଲେ।
7.192.23
स च्छिन्नधन्वा पाञ्चाल्यो निकृत्तध्वजसारथिः ।
उत्तमामापदं प्राप्य गदां वीरः परामृशत् ॥ ७.१९२.२३ ॥
ଧନୁ ଛିନ୍ନ, ଧ୍ୱଜ ଓ ସାରଥି କଟାଯାଇଥିବା ପାଞ୍ଚାଳ ବୀର ମହା ବିପଦରେ ପଡ଼ି ଗଦା ଧରିଲେ।
7.192.24
तामस्य विशिखैस्तीक्ष्णैः क्षिप्यमाणां महारथः ।
निजघानः शरैर्द्रोणः क्रुद्धः सत्यपराक्रमः ॥ ७.१९२.२४ ॥
ସେ ସେହି ଗଦାକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶର ଦ୍ୱାରା ଫୋପାଡ଼ୁଥିବାବେଳେ, କ୍ରୁଦ୍ଧ, ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ମହାରଥୀ ଦ୍ରୋଣ ଶର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
7.192.25
तां तु दृष्ट्वा नरव्याघ्रो द्रोणेन निहतां शरैः ।
विमलं खङ्गमादत्त शतचन्द्रं च भानुमत् ॥ ७.१९२.२५ ॥
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ହତ ଦେଖି ନରବ୍ୟାଘ୍ର ନିର୍ମଳ ଖଡ୍ଗ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶତଚନ୍ଦ୍ର ଢାଲ ଧରିଲେ।
7.192.26
असंशयं तथाभूतः पाञ्चाल्यः साध्वमन्यत ।
वधमाचार्यमुख्यस्य प्राप्तकालं महात्मनः ॥ ७.१९२.२६ ॥
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜକୁମାର ଠିକ୍ ଭାବିଲେ: ଆଚାର୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବଧ ଏବେ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ଆସିଛି।
7.192.27
ततः स रथनीडस्थं स्वरथस्य रथेपया ।
अगच्छदसिमुद्यम्य शतचन्द्रं च भानुमत् ॥ ७.१९२.२७ ॥
ତା'ପରେ ସେ ନିଜ ରଥର ଆସନରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା (ଦ୍ରୋଣ) ଆଡ଼କୁ, ରଥ ଅଧିକାର କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ, ଖଡ୍ଗ ଉଠାଇ, ଶତଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଢାଲ ଧରି ଗଲେ।
7.192.28
चिकीर्षुर्दुष्करं कर्म धृष्टद्युम्नो महारथः ।
इयेष वक्षो भेत्तुं स भारद्वाजस्य संयुगे ॥ ७.१९२.२८ ॥
ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ମହାରଥୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ (ଦ୍ରୋଣଙ୍କ) ବକ୍ଷ ଭେଦ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
7.192.29
सोऽतिष्ठद्युगमध्ये वै युगसन्नहनेषु च ।
जघनार्धेषु चाश्वानां तत्सैन्याः समपूजयन् ॥ ७.१९२.२९ ॥
ସେ ଯୁଆଳି ମଧ୍ୟରେ, ଯୁଆଳିର ବନ୍ଧନରେ ଏବଂ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ପଛ ଭାଗରେ ଠିଆ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ସୈନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
7.192.30
तिष्ठतो युगपालीपु शोणानप्यधितिष्ठतः ।
नापश्यदन्तरं द्रोणस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१९२.३० ॥
ଯୁଆଳି-ରକ୍ଷକ ଓ ଲାଲ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଠିଆ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୋଣ କୌଣସି ଫାଙ୍କ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; ତାହା ଯେପରି ଅଦ୍ଭୁତ ହେଲା।
7.192.31
क्षिप्रं श्येनस्य चरतो यथैवामिषगृद्धिनः ।
तद्वदासीदभीसारो द्रोमपार्षतयो रणे ॥ ७.१९२.३१ ॥
ମାଂସଲୋଭୀ ବାଜ ଯେପରି ଶୀଘ୍ର ଝାମ୍ପେ, ସେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣ ଓ ପାର୍ଷତ ପରସ୍ପରକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
7.192.32
तस्य पारावतानश्वान्रथशक्त्या पराभिनत् ।
सर्वानेकैकशो द्रोणो रक्तानश्वान्विवर्जयन् ॥ ७.१९२.३२ ॥
ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କର କପୋତ-ରଙ୍ଗ ସମସ୍ତ ଘୋଡ଼ାକୁ ରଥଶକ୍ତିରେ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ କରି ଆଘାତ କଲେ; କେବଳ ଲାଲ ଘୋଡ଼ାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
7.192.33
ते हता न्यपतन्भूमौ धृष्टद्युम्नस्य वाजिनः ।
शोणास्तु पर्यमुच्यन्त रथबन्धाद्विशाम्पते ॥ ७.१९२.३३ ॥
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କର ସେହି ଘୋଡ଼ା ହତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ; କିନ୍ତୁ ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଲାଲ ଘୋଡ଼ା ରଥବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
7.192.34
तान्हयान्निहतान्दृष्ट्वा द्विजाग्र्येण स पार्षतः ।
नामृष्यत युधां श्रेष्ठो याज्ञसेनिर्महारथः ॥ ७.१९२.३४ ॥
ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣ ସେହି ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ହତ କରିଥିବା ଦେଖି, ଯୋଦ୍ଧାଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାରଥୀ ଯଜ୍ଞସେନ ପୁତ୍ର ପାର୍ଷତ ତାହା ସହି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
7.192.35
विरथः स गृहीत्वा तु खङ्गं खङ्गभृतां वरः ।
द्रोणमभ्यपतद्राजन्वैनतेय इवोरगम् ॥ ७.१९२.३५ ॥
ରଥହୀନ ସେ, ଖଡ୍ଗଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଖଡ୍ଗ ଧରି, ହେ ରାଜନ, ଗରୁଡ଼ ସର୍ପ ଉପରେ ଝାମ୍ପେ ସେପରି ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଉପରେ ଝାମ୍ପିଲେ।
7.192.36
तस्य रूपं बभौ राजन्भारद्वाजं जिघांसतः ।
यथा रूपं पुरा विष्णोर्हिरण्यकशिपोर्वधे ॥ ७.१९२.३६ ॥
ହେ ରାଜନ, ଭାରଦ୍ୱାଜ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ତାଙ୍କର ରୂପ, ପୂର୍ବରେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ବଧରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରୂପ ଯେପରି ଝଲସିଥିଲା, ସେପରି ଝଲସିଲା।
7.192.37
स तदा विविधान्मर्गान्प्रवरांश्चैकविंशतिम् ।
दर्शयामास कौरव्य पार्षतो विचरन्रणे ॥ ७.१९२.३७ ॥
ତା'ପରେ ସେ ବିବିଧ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏକୋଇଶିଟି ମାର୍ଗ ଦେଖାଇଲା, ହେ କୌରବ୍ୟ; ରଣରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ପାର୍ଷତ ସେପରି କଲା।
7.192.38
भ्रान्तुमुद्धान्तमाविद्धमाप्लुतं प्रसृतं सृतम् ।
परिवृत्तं निवृत्तं च खङ्गं चर्म च धारयन् ॥ ७.१९२.३८ ॥
ଖଡ୍ଗ ଓ ଢାଲ ଧାରଣ କରି ସେ ଘୂରୁଥିଲା, ଚକ୍କର ଦେଉଥିଲା, ଆଘାତ ହାଣୁଥିଲା, ଡେଇଁଉଥିଲା, ଆଗକୁ ବଢୁଥିଲା, ପଛକୁ ହଟୁଥିଲା, ବଙ୍କା ହେଉଥିଲା ଓ ଫେରୁଥିଲା।
7.192.39
सम्पातं समुदीर्णं च दर्शयामास पार्षतः ।
भारतं कौशिकं चैव सात्वतं चैव शिक्षया। ॥ ७.१९२.३९ ॥
ପାର୍ଷତ ସମ୍ପାତ ଓ ସମୁଦୀର୍ଣ୍ଣ ଦେଖାଇଲା; ଶିକ୍ଷା ଅନୁସାରେ ଭାରତ, କୌଶିକ ଓ ସାତ୍ବତ ଶୈଳୀ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଇଲା।
7.192.40
दर्शयन्व्यचरद्युद्धे द्रोणस्यान्तचिकीर्षया ।
चरतस्तस्य तान्मर्गान्विचित्रान्खङ्गचर्मिणः।
व्यस्मयन्त रणे योधा देवताश्च समागताः ॥ ७.१९२.४० ॥
ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଶେଷ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ବିଚିତ୍ର ମାର୍ଗ ଦେଖାଇ ବିଚରଣ କଲା। ଖଡ୍ଗ ଓ ଢାଲଧାରୀ ତାହାର ସେହି ବିଚିତ୍ର ଗତି ଦେଖି ରଣର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଓ ଉପସ୍ଥିତ ଦେବତାମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
7.192.41
ततः शरसहस्रेण शतचन्द्रमपातयत् ।
चर्म खङ्गं च सम्बाधे धृष्टद्युम्नस्य स द्विजः ॥ ७.१९२.४१ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ଦ୍ୱିଜ (ଦ୍ରୋଣ) ଭିଡ଼ରେ ହଜାର ବାଣରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଶତଚନ୍ଦ୍ର ଢାଲ ଓ ଖଡ୍ଗ ପକାଇ ଦେଲେ।
7.192.42
ये तु वैतस्तिका नाम शरा आसन्नयोधिनः ।
निकृष्टयुद्धे द्रोणस्य नान्येषां सन्ति ते शराः ॥ ७.१९२.४२ ॥
ବୈତସ୍ତିକ ନାମର ଯେଉଁ ବାଣମାନ ଥିଲା, ସେମାନେ ନିକଟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କର ଥିଲେ; ସେହି ବାଣ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଖରେ ନଥିଲା।
7.192.43
ऋते शारद्वतात्पर्थाद्द्रौणेर्वैकर्तनात्तथा ।
प्रद्युम्नयुयुधानाभ्यामभिमन्योश्च भारत ॥ ७.१९२.४३ ॥
ହେ ଭାରତ, ଶାରଦ୍ବତ କୃପ, ଦ୍ରୌଣି, ବୈକର୍ତନ କର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଯୁଯୁଧାନ ଓ ଅଭିମନ୍ୟୁ ବ୍ୟତୀତ—
7.192.44
अथास्येषु समाधत्त दृढं परमसम्मतम् ।
अन्तेवासिनमाचार्यो जिघांसुः पुत्रसम्मितम् ॥ ७.१९२.४४ ॥
ତା'ପରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣ, ପୁତ୍ରସମ ସେହି ପରମ ପ୍ରିୟ ଶିଷ୍ୟକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ନିଜର ବାଣସବୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କଲେ।
7.192.45
तं शरैर्दशभिस्तीक्ष्णैश्चिच्छेद शिनिपुङ्गवः ।
पश्यतस्तव पुत्रस्य कर्णस्य च महात्मनः।
ग्रस्तमाचार्यमुख्येन धृष्टद्युम्नममोचयत् ॥ ७.१९२.४५ ॥
ଶିନି ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାତ୍ୟକି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦଶ ବାଣରେ ତାହାକୁ ଛେଦନ କଲେ। ତୁମ ପୁତ୍ର ଓ ମହାତ୍ମା କର୍ଣ୍ଣ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ରୋଣ ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ିଥିବା ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ସେ ମୁକ୍ତ କଲେ।
7.192.46
चरन्तं रथमार्गेषु सात्यकिं सत्यविक्रमम् ।
द्रोणकर्मान्तरगतं कृपस्यापि च भारत।
अपश्येतां महात्मानौ विष्वक्सेनधनञ्जयौ ॥ ७.१९२.४६ ॥
ହେ ଭାରତ, ରଥମାର୍ଗରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା, ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଦ୍ରୋଣ ଓ କୃପଙ୍କ କର୍ମ ମଧ୍ୟକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖି, ସେହି ଦୁଇ ମହାତ୍ମା—ବିଷ୍ୱକ୍ସେନ (କୃଷ୍ଣ) ଓ ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ)—ଦେଖିଲେ।
7.192.47
अपूजयेतां वार्ष्णेयं ब्रुवाणौ साधुसाध्विति ।
दिव्यान्यस्त्राणि सर्वेषां युधि निघ्न्तमच्युतम् ॥ ७.१९२.४७ ॥
"ସାଧୁ! ସାଧୁ!" କହି ସେ ଦୁଇଜଣ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ (ସାତ୍ୟକି)ଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା ଅଚ୍ୟୁତ (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ସମ୍ମାନ ଦେଖାଇଲେ।
7.192.48
धनञ्जयस्ततः कृष्णमब्रवीत्पश्य केशव ।
आचार्यरथमुख्यानां मध्ये क्रीडन्मधूद्वहः ॥ ७.१९२.४८ ॥
ତା'ପରେ ଧନଞ୍ଜୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ କେଶବ, ଦେଖ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧୁବଂଶର ସେହି ବାହକ କିପରି ଖେଳୁଛି!"
7.192.49
आनन्दयति मां भूयः सात्यकिः परवीरहा ।
माद्रीपुत्रौ च भीमं च राजानं च युधिष्ठिरम् ॥ ७.१९२.४९ ॥
ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କୁ ବଧ କରୁଥିବା ସାତ୍ୟକି ପୁଣି ମୋତେ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଛନ୍ତି; ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର, ଭୀମ ଓ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
7.192.50
यच्छिक्षयाऽनुद्धतः सन्रणे चरति सात्यकिः ।
महारथानुपक्रीडन्वृष्णीनां कीर्तिवर्धनः ॥ ७.१९२.५० ॥
ଯାହାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାରେ ସାତ୍ୟକି ଯୁଦ୍ଧରେ ଅହଙ୍କାରରହିତ ହୋଇ ବିଚରଣ କରନ୍ତି, ମହାରଥୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖେଳୁଥିବା, ବୃଷ୍ଣିବଂଶର ଯଶ ବଢ଼ାଉଥିବା।
7.192.51
तमेते प्रतिनन्दन्ति सिद्धाः सैन्याश्च विस्मिताः ।
अजय्यं समरे दृष्ट्वा साधुसाध्विति सात्यकिम्।
योधाश्चोभयतः सर्वे कर्मभिः समपूजयन् ॥ ७.१९२.५१ ॥
ସିଦ୍ଧଗଣ ଓ ଉଭୟ ସେନା ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ କରନ୍ତି; ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜେୟ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଦେଖି "ସାଧୁ, ସାଧୁ" କହନ୍ତି; ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା ତାଙ୍କ କର୍ମରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।