ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.194
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.194.1
ततो द्रोणे हते राजन्कुरवः शस्त्रपीडिताः ।
हतप्रवीरा विध्वस्ता भृशं शोकपरायणाः ॥ ७.१९४.१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕੌਰਵ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵੀਰ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਉਹ ਖਿੰਡ ਗਏ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ।
7.194.2
उदीर्णांश्च परान्दृष्ट्वा हर्षमाणान्पुनः पुनः ।
अश्रुपूर्णेक्षणास्त्रस्ता दीनास्त्वासन्विशाम्पते ॥ ७.१९४.२ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਡਰੇ ਅਤੇ ਦੀਨ ਹੋ ਗਏ।
7.194.3
विचेतसो हतोत्साहाः कश्मलाभिहतौजसः ।
आर्तस्वरेण महता पुत्रं ते पर्यवारयन् ॥ ७.१९४.३ ॥
ਘਬਰਾਏ, ਹੌਸਲਾ ਗੁਆਏ ਅਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬਲਹੀਨ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁੱਖ ਭਰੀ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
7.194.4
वेषण्णवदना दीना वीक्षमाणा दिशो दश ।
अश्रुकण्ठा यथा दैत्या हिरण्याक्षे पुरा हते ॥ ७.१९४.४ ॥
ਮੁਰਝਾਏ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਦੀਨ ਹੋ ਕੇ ਦਸੀਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੇਖਦੇ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੰਨੇ ਗਲੇ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਦੈਂਤ ਸਨ।
7.194.5
स तैः परिवृतो राजा त्रस्तैः क्षुद्रमृगैरिव ।
अशक्नुवन्नवस्थातुमपायात्तनयस्तव ॥ ७.१९४.५ ॥
ਡਰੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਾਜਾ, ਛੋਟੇ ਮਿਰਗਾਂ ਵਾਂਗ, ਟਿਕ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਭੱਜ ਗਿਆ।
7.194.6
क्षुत्पिपासापरिम्लानास्ते योधास्तव भारत ।
आदित्येनेव सन्तप्ता भृशं विमनसोऽभवन् ॥ ७.१९४.६ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਮੁਰਝਾਏ ਤੁਹਾਡੇ ਉਹ ਯੋਧੇ, ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਤਪੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ, ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ।
7.194.7
भास्करस्येव पतनं समुद्रस्येव शोषणम् ।
विपर्यासं यथा मेरोर्वासवस्येव निर्जयम् ॥ ७.१९४.७ ॥
ਸੂਰਜ ਦੇ ਡਿੱਗਣ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸੁੱਕਣ, ਮੇਰੂ ਦੇ ਉਲਟਣ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਹਾਰ ਵਰਗਾ ਇਹ ਸੀ।
7.194.8
अप्रेक्षणीयं तद्दृष्ट्वा भारद्वाजस्य पातनम् ।
त्रस्तरूपतरा राजन्कौरवाः प्राद्रवन्भयात् ॥ ७.१९४.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭਾਰਦਵਾਜ ਦਾ ਪਤਨ ਵੇਖਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਕੌਰਵ ਡਰ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਏ।
7.194.9
गान्धारराजः शकुनिस्त्रस्तस्त्रस्ततरैः सह ।
हतं रुक्मरथं श्रुत्वा प्राद्रवत्सहितो रथैः ॥ ७.१९४.९ ॥
ਗੰਧਾਰ ਰਾਜਾ ਸ਼ਕੁਨੀ ਡਰ ਗਿਆ; ਬਹੁਤ ਡਰੇ ਹੋਏ ਯੋਧਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਰੁਕਮਰਥ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਭੱਜ ਗਿਆ।
7.194.10
वरूथिनीं वेगवतीं विद्रुतां सपताकिनीम् ।
परिगृह्य महासेनां सूतपुत्रोऽपयाद्भयात् ॥ ७.१९४.१० ॥
ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜ ਰਹੀ, ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੀ ਉਸ ਮਹਾਸੈਨਾ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਡਰ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ।
7.194.11
रथनागाश्वकलिलां पुरस्कृत्य तु वाहिनीम् ।
मद्राणामीश्वरः शल्यो वीक्षमाणोऽपयाद्भयात् ॥ ७.१९४.११ ॥
ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਮਦਰਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਸ਼ਲ੍ਯ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦਾ ਡਰ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ।
7.194.12
हतप्रवीरैर्भूयिष्ठैर्ध्वजैर्बहुपताकिभिः ।
वृतः शारद्वतोऽगच्छत्कष्टङ्कष्टमिति ब्रुवन् ॥ ७.१९४.१२ ॥
ਮਾਰੇ ਗਏ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸ਼ਾਰਦਵਤ (ਕ੍ਰਿਪ)
7.194.13
भोजनीकेन शिष्टेन कलिङ्गारट्टबाह्लिकैः ।
कृतवर्मा वृतो राजन्प्रायात्सुजवनैर्हयैः ॥ ७.१९४.१३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਭੋਜਾਂ ਦੀ ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਫ਼ੌਜ ਅਤੇ ਕਲਿੰਗ, ਆਰੱਟ ਤੇ ਬਾਹਲੀਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਸਹਿਤ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
7.194.14
पदातिगणसंयुक्तस्त्रस्तो राजन्भयार्दितः ।
उलूकः प्राद्रवत्तत्र दृष्ट्वा द्रोणं निपातितम् ॥ ७.१९४.१४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਪੈਦਲ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਡਰ ਨਾਲ ਤੜਫ਼ਦਾ ਉਲੂਕ ਉੱਥੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ।
7.194.15
दर्शनीयो युवा चैव शौर्येण कृतलक्षणः ।
दुःशासनो भृशोद्विग्नः प्राद्रवद्गजसंवृतः ॥ ७.१९४.१५ ॥
ਸੁੰਦਰ, ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਬਹੁਤ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਕੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਭੱਜ ਗਿਆ।
7.194.16
रथानामयुतं गृह्य त्रिसाहस्रं च दन्तिनाम् ।
वृषसेनो ययौ तूर्णं दृष्ट्वा द्रोणं निपातितम् ॥ ७.१९४.१६ ॥
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀ ਲੈ ਕੇ, ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਤੁਰੰਤ ਚਲਾ ਗਿਆ।
7.194.17
गजाश्वरथसंयुक्तो वृतश्चैव पदातिभिः ।
दुर्योधनो महाराज प्रायात्तत्र महारथः ॥ ७.१९४.१७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਮਹਾਰਥੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਉੱਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
7.194.18
संशप्तकगणाद्गृह्य हतशेषान्किरीटिना ।
सुशर्मा प्राद्रावद्राजन्दृष्ट्वा द्रोणं निपातितम् ॥ ७.१९४.१८ ॥
ਕਿਰੀਟੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚੇ ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਦੇ ਗਣ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਕੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਭੱਜ ਗਿਆ।
7.194.19
गजान्रथान्समारुह्य व्युदस्य च हयाञ्जनाः ।
प्राद्रवन्सर्वतः सङ्ख्ये दृष्ट्वा रुक्मरथं हतम् ॥ ७.१९४.१९ ॥
ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੱਥ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ।
7.194.20
त्वरयन्तः पितॄनन्ये भ्रातॄनन्येऽथ मातुलान् ।
पुत्रानन्ये वयस्यांश्च प्राद्रवन्कुरवस्तदा ॥ ७.१९४.२० ॥
ਕੋਈ ਪਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਕੋਈ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਕੋਈ ਮਾਮਿਆਂ ਨੂੰ, ਕੋਈ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਤਦ ਕੌਰਵ ਭੱਜ ਗਏ।
7.194.21
चोदयन्तश्च सैन्यानि स्वस्त्रीयांश्च तथाऽपरे ।
सम्बन्धिनस्तथाऽन्ये च प्राद्रवन्त दिशो दश ॥ ७.१९४.२१ ॥
ਸੈਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
7.194.22
प्रकीर्णकेशा विध्वस्ता न द्वावेकत्र धावतः ।
नेदमस्तीति मन्वाना हतोत्साहा हतौजसः ॥ ७.१९४.२२ ॥
ਖਿੱਲਰੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਤਿੱਤਰ-ਬਿੱਤਰ, ਦੋ ਜਣੇ ਇਕੱਠੇ ਨਾ ਭੱਜਦੇ, 'ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ' ਸਮਝਦੇ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਬਲ ਗੁਆਏ ਹੋਏ।
7.194.23
उत्सृज्य कवचानन्ये प्राद्रवंस्तावका विभो ।
अन्योन्यं ते समाक्रोशन्यैनिका भरतर्षभ ॥ ७.१९४.२३ ॥
ਕਵਚ ਸੁੱਟ ਕੇ ਹੋਰ ਭੱਜ ਗਏ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੇ ਬੰਦੇ। ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਾਇਰ ਕਹਿ ਕੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਣ ਲੱਗੇ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
7.194.24
तिष्ठतिष्ठेति न च ते स्वयं तत्रावतस्थिरे ।
धुर्यानुन्मुच्य च रथाद्धतसूतात्स्वलङ्कृतान्।
अधिरुह्य हयान्योधाः क्षिप्रं पद्भिरचोदयन् ॥ ७.१९४.२४ ॥
'ਰੁਕੋ, ਰੁਕੋ' ਆਖਣ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਆਪ ਉੱਥੇ ਨਾ ਰੁਕੇ। ਸਾਰਥੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਰੱਥਾਂ ਤੋਂ ਸਜੇ ਹੋਏ ਜੂੰਏ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਯੋਧੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਵੀ ਦੌੜਾਏ।
7.194.25
द्रमाणे तथा सैन्ये त्रस्तरूपे हतौजसि ।
प्रतिस्रोत इव ग्राहो द्रोणपुत्रः परानियात् ॥ ७.१९४.२५ ॥
ਫ਼ੌਜ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੱਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੀ, ਓਜ ਗਵਾ ਚੁੱਕੀ, ਤਾਂ ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧਾਰਾ ਦੇ ਉਲਟ ਜਾਂਦੇ ਮਗਰਮੱਛ ਵਾਂਗ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
7.194.26
तस्यासीत्सुमहद्युद्धं शिखण्डिप्रमुखैर्गणैः ।
प्रभद्रकैश्च पाञ्चालैश्चेदिभिश्च सकेकयैः ॥ ७.१९४.२६ ॥
ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦਲਾਂ, ਪ੍ਰਭਦ੍ਰਕਾਂ, ਪਾਂਚਾਲਾਂ, ਚੇਦੀਆਂ ਅਤੇ ਕੇਕਯਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
7.194.27
हत्वा बहुविधाः सेनाः पाण्डूनां युद्धदुर्मदः ।
कथञ्चित्सङ्कटान्मुक्तो मत्तद्विरदविक्रमः ॥ ७.१९४.२७ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਦਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਦ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਚ ਨਿਕਲਿਆ।
7.194.28
द्रवमाणं बलं दृष्ट्वा पलायनकृतक्षणम् ।
दुर्योधनं समासाद्य द्रोणपुत्रोऽब्रवीदिदम् ॥ ७.१९४.२८ ॥
ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਭੱਜਦੀ ਅਤੇ ਭੱਜਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
7.194.29
किमियं द्रवते सेना त्रस्तरूपेव भारत ।
द्रवमाणां च राजेन्द्र नावस्थापयसे रणे ॥ ७.१९४.२९ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇਹ ਫ਼ੌਜ ਡਰੀ ਹੋਈ ਸ਼ਕਲ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਭੱਜ ਰਹੀ ਹੈ? ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਭੱਜਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕਦੇ?
7.194.30
त्वं चापि न यथा पूर्वं प्रकृतिस्थो नराधिप ।
कर्णप्रभृतयश्चेमे नावतिष्ठन्ति पार्थिव ॥ ७.१९४.३० ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸਹਿਜ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋ; ਹੇ ਪਾਰਥਿਵ, ਕਰਨ ਆਦਿ ਵੀ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਰਹੇ।
7.194.31
अन्येष्वपि च युद्धेषु नैव सेनाऽद्रवत्तदा ।
कच्चित्क्षेमं महाबाहो तव सैन्यस्य भारत ॥ ७.१९४.३१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਭਾਰਤ, ਹੋਰ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਦੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਭੱਜੀ ਸੀ। ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਹੈ?
7.194.32
कस्पिन्निदं हते राजन्रथसिंहे बलं तव ।
एतामवस्थां संप्राप्तं तन्ममाचक्ष्व कौरव ॥ ७.१९४.३२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਿਸ ਰਥਸਿੰਘ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਇਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੀ? ਹੇ ਕੌਰਵ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸੋ।
7.194.33
तत्तु दुर्योधनः श्रुत्वा द्रोणपुत्रस्य भाषितम् ।
घोरमप्रियमाख्यातुं नाशक्नोत्पार्थिवर्षभः ॥ ७.१९४.३३ ॥
ਪਰ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਦੀ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਿਯ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਦੁਰਯੋਧਨ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸ ਨਾ ਸਕਿਆ।
7.194.34
भिन्ना नौरिव ते पुत्रो मग्नः शोकमहार्णवे ।
बाष्पेणापिहितो दृष्ट्वा द्रोणपुत्रं रथे स्थितम् ॥ ७.१९४.३४ ॥
ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਾਂਗ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੋਕ ਦੇ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਗਿਆ।
7.194.35
ततः शारद्वतं राजा सव्रीडमिदमब्रवीत् ।
शंसात्र भद्रं ते सर्वं यथा सैन्यमिदं द्रुतम् ॥ ७.१९४.३५ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ (ਕ੍ਰਿਪ) ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ, 'ਇੱਥੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਸੈਨਾ ਇੰਨੀ ਜਲਦੀ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋਈ।'
7.194.36
अथ शारद्वतो राजन्नार्तिमार्च्छन्पुनःपुनः ।
शशंस द्रोणपुत्राय यथा द्रोणो निपातितः ॥ ७.१९४.३६ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ (ਕ੍ਰਿਪ) ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁੱਖ ਝੱਲਦੇ ਹੋਏ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਦ੍ਰੋਣ ਕਿਵੇਂ ਡਿੱਗੇ।
7.194.37
वयं द्रोणं पुरस्कृत्य पृथिव्यां प्रवरं रथम् ।
प्रावर्तयाम सङ्ग्रामं पाञ्चालैरेव केवलम् ॥ ७.१९४.३७ ॥
ਧਰਤੀ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਅਸੀਂ ਕੇਵਲ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ।
7.194.38
ततः प्रवृत्ते सङ्ग्रमे विमिश्राः कुरुसोमकाः ।
अन्योन्यमभिगर्जन्तः शस्त्रैर्देहानपातयन् ॥ ७.१९४.३८ ॥
ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੇ ਕੁਰੂ ਅਤੇ ਸੋਮਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਰਲ ਗਏ; ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਹਾਂ ਡੇਗਣ ਲੱਗੇ।
7.194.39
वर्तमाने तथा युद्धे क्षीयमाणेषु संयुगे ।
धार्तराष्ट्रेषु सङ्क्रुद्धः पिता तेऽस्त्रमुदैरयत् ॥ ७.१९४.३९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਸਮੇਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਅਸਤ੍ਰ ਛੱਡਿਆ।
7.194.40
ततो द्रोणो ब्राह्ममस्त्रं विकुर्वाणो नरर्षभः ।
व्यहनच्छात्रवान्भल्लैः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१९४.४० ॥
ਤਦ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਭੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
7.194.41
पाण्डवाः केकया मात्स्याः पाञ्चालाश्च विशेषतः ।
सङ्ख्ये द्रोणरथं प्राप्य व्यनशन्कालचोदिताः ॥ ७.१९४.४१ ॥
ਪਾਂਡਵ, ਕੇਕਯ, ਮਤਸਯ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪਾਂਚਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਰਥ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।
7.194.42
सहस्रं नरसिंहानां द्विसाहस्रं च दन्तिनाम् ।
द्रोणो ब्रह्मास्त्रयोगेन प्रेषयामास मृत्यवे ॥ ७.१९४.४२ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤ੍ਰ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਨਰਸਿੰਘਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
7.194.43
आकर्णपलितश्यामो वयसाऽशीतिपञ्चकः ।
रणे पर्यचरद्द्रोणो वृद्धः षोडशवर्षवत् ॥ ७.१९४.४३ ॥
ਕੰਨਾਂ ਤੱਕ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਚਾਸੀ ਸਾਲ ਦੇ ਦ੍ਰੋਣ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਜਵਾਨ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰੇ।
7.194.44
क्लिश्यमानेषु सैन्येषु वध्यमानेषु राजसु ।
अमर्षवशमापन्नाः पाञ्चाला विमुखाऽभवन् ॥ ७.१९४.४४ ॥
ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੁੱਖੀ ਹੋਣ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਵੇਲੇ, ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋਏ ਪਾਂਚਾਲ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ।
7.194.45
तेषु किञ्चित्प्रभग्नेषु विमुखेषु सपत्नजित् ।
दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणो बभूवार्क इवोदितः ॥ ७.१९४.४५ ॥
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਭੱਜ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਵੇਲੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰੋਣ ਦਿਵ ਅਸਤ੍ਰ ਵਰਤਦਾ ਹੋਇਆ ਚੜ੍ਹੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ।
7.194.46
स मध्यं प्राप्य पाण्डूनां शररश्मिः प्रतापवान् ।
मध्यं गत इवादित्यो दुष्प्रेक्ष्यस्ते पिताऽभवत् ॥ ७.१९४.४६ ॥
ਉਹ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਕਿਰਨਾਂ ਵਜੋਂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਦ੍ਰੋਣ, ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਨਾ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਪਿਤਾ ਬਣ ਗਿਆ।
7.194.47
ते दह्यमाना द्रोणेन सूर्येणेव विराजता ।
दग्धवीर्या निरुत्साहा बभूवुर्गतचेतसाः ॥ ७.१९४.४७ ॥
ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੁਆਰਾ ਸੜਦੇ ਹੋਏ ਉਹ, ਬਲ ਸੜ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਗਵਾ ਕੇ ਤੇ ਹੋਸ਼ ਖੋਹ ਕੇ ਰਹਿ ਗਏ।
7.194.48
तान्दृष्ट्वा पीडितान्बाणैर्द्रोणेन मधुसूदनः ।
जयैषी पाण्डुपुत्राणामिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.१९४.४८ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖਿਆ।
7.194.49
नैष जातु नरैः शक्यो जेतुं शस्त्रभृतां वरः ।
अपि वृत्रहणा सङ्ख्ये रथयूथपयूथपः ॥ ७.१९४.४९ ॥
ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਇਸ ਯੋਧੇ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਵੀ ਰਥ-ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਯੂਥਪਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ।
7.194.50
ते यूयं धर्ममुत्सृज्य जयं रक्षत पाण्डवाः ।
यथा वः संयुगे सर्वान्न हन्याद्रुक्मवाहनः ॥ ७.१९४.५० ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵੋ! ਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਥ ਵਾਲਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੇ।
7.194.51
अश्वत्थाम्नि हते नैष युध्येदिति मतिर्मम ।
हतं तं संयुगे कश्चिदाख्यात्वस्मै मृषा नरः ॥ ७.१९४.५१ ॥
ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਲੜੇਗਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ। ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਸਨੂੰ ਝੂਠ ਬੋਲ ਦੇਵੇ ਕਿ ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
7.194.52
एतन्नारोचयद्वाक्यं कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
अरोचयंस्तु सर्वेऽन्ये कृच्छ्रेण तु युधिष्ठिरः ॥ ७.१९४.५२ ॥
ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ; ਬਾਕੀ ਸਭ ਨੇ ਮੰਨ ਲਈ, ਪਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ।
7.194.53
भीमसेनस्तु सव्रीडमब्रवीत्पितरं तव ।
अश्वत्थामा हत इति तं नाबुध्यत ते पिता ॥ ७.१९४.५३ ॥
ਪਰ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ"; ਪਰ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ।
7.194.54
स शङ्कमानस्तन्मिथ्या धर्मराजमपृच्छत ।
हतं वाऽप्यहतं वाऽऽजौ त्वां पिता पुत्रवत्सलः ॥ ७.१९४.५४ ॥
ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਝੂਠ ਸਮਝ ਕੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ—"ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?" ਪੁੱਤਰ-ਪਿਆਰਾ ਪਿਤਾ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ।
7.194.55
तमतथ्यभये मग्नो जये सक्तो युधिष्ठिरः ।
अश्वत्थामानमायोधे हतं दृष्ट्वा महागजम् ॥ ७.१९४.५५ ॥
ਝੂਠ ਦੇ ਭੈ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਆਸਕਤ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਗਜ ਅਸ਼ਵਤਥਾਮਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ।
7.194.56
भीमेन गिरिवर्ष्माणं मालवस्येन्द्रवर्मणः ।
उपसृत्य तदा द्रोणमुच्चैरिदमुवाच ह ॥ ७.१९४.५६ ॥
ਭੀਮ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਪਰਬਤ ਵਰਗੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਮਾਲਵ ਰਾਜੇ ਇੰਦਰਵਰਮਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ।
7.194.57
यस्यार्थे शस्त्रमादत्से यमवेक्ष्य च जीवसि ।
पुत्रस्ते दयितो नित्यं सोश्वत्थामा निपातितः ॥ ७.१९४.५७ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਸਤਰ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜੀਂਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਉਹ ਸਦਾ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਵਤਥਾਮਾ ਡਿੱਗਾ ਹੈ।
7.194.58
शेते विनिहतो भूमौ वने सिंहशिशुर्यथा ॥ ७.१९४.५८ ॥
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਹੈ।
7.194.59
जानन्नप्यनृतस्याथ दोषान्स द्विजसत्तमम् ।
अव्यक्तमब्रवीद्राजा हतः कुञ्जर इत्युत ॥ ७.१९४.५९ ॥
ਝੂਠ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਅਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, 'ਹਾਥੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ'।
7.194.60
स त्वां निहतमाक्रन्दे श्रुत्वा सन्तापतापितः ।
नियम्य दिव्यान्यस्त्राणि नायुध्यत यथा पुरा ॥ ७.१९४.६० ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦਾ ਰੋਣ ਵਿੱਚ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੰਤਾਪ ਨਾਲ ਤਪ ਕੇ, ਦਿਵਿਆ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
7.194.61
तं दृष्ट्वा परमोद्विग्नं शोकातुरमचेतसम् ।
पाञ्चालराजस्य सुतः क्रुरकर्मा समाद्रवत् ॥ ७.१९४.६१ ॥
ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ, ਸੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜੇ ਦਾ ਕਰੂਰ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਪਿਆ।
7.194.62
तं दृष्ट्वा परमोद्विग्नं शोकातुरमचेतसम् ।
दिव्यान्यस्त्राण्यथोत्सृज्य रणे प्रायमुपाविशत् ॥ ७.१९४.६२ ॥
ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ, ਸੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸਨੇ ਦਿਵਿਆ ਅਸਤ੍ਰ ਸੁੱਟ ਕੇ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨ ਲਈ ਬੈਠ ਗਿਆ।
7.194.63
ततोऽस्य केशान्सव्येन गृहीत्वा पाणिना तदा ।
पार्षतः क्रोशमानानां वीराणामच्छिनच्छिरः ॥ ७.१९४.६३ ॥
ਤਦ ਪਾਰਸ਼ਤ ਨੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।
7.194.64
न हन्तव्यो न हन्तव्य इति ते सर्वतोऽब्रुवन् ।
तथैव चार्जुनो वाहादवरुह्यैनमाद्रवत् ॥ ७.१९४.६४ ॥
'ਇਸਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ, ਨਾ ਮਾਰੋ' ਇਹ ਉਹ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਜੁਨ ਵੀ ਰੱਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ।
7.194.65
उद्यम्य त्वरितो बाहुं ब्रुवाणश्च पुनःपुनः ।
जीवन्तमानयाचार्यं मावधीरिति धर्मवित् ॥ ७.१९४.६५ ॥
ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਝਟਪਟ ਬਾਂਹ ਉੱਚੀ ਕਰਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਿਹਾ, 'ਆਚਾਰਿਆ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਲਿਆਓ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ।'
7.194.66
तथा निवार्यमाणेन कौरवैरर्जुनेन च ।
हत एव नृशंसेन पिता तव नरर्षभ ॥ ७.१९४.६६ ॥
ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰੋਕਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਹੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸ ਨਿਰਦਈ ਨੇ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਹੀ ਦਿੱਤਾ।
7.194.67
सैनिकाश्च ततः सर्वे प्राद्रवन्त भयार्दिताः ।
वयं चापि निरुत्साहा हते पितरि तेऽनघ ॥ ७.१९४.६७ ॥
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ; ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਅਸੀਂ ਵੀ ਹੌਸਲਾ ਗੁਆ ਬੈਠੇ।
7.194.68
तच्छ्रुत्वा द्रोणपुत्रस्तु निधनं पितुराहवे ।
क्रोधमाहारयत्तीव्रं दण्डाहत इवोरगः ॥ ७.१९४.६८ ॥
ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਸੁਣ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਤੀਬਰ ਕ੍ਰੋਧ ਧਾਰਿਆ।
7.194.69
ततः क्रुद्धो रणे द्रौणिर्भृशं जज्वाल मारिष ।
यथेन्धनं महत्प्राप्य प्राज्वलद्धव्यवाहनः ॥ ७.१९४.६९ ॥
ਫਿਰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਭੜਕ ਉੱਠਿਆ; ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਵੱਡਾ ਬਾਲਣ ਮਿਲੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ।
7.194.70
तलं तलेन निष्पिष्य दन्तैर्दन्तानुपास्पृशत् ।
निःश्वसन्नुरगो यद्वल्लोहिताक्षोऽभवत्तदा ॥ ७.१९४.७० ॥
ਹਥੇਲੀ ਨੂੰ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ, ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਦੰਦ ਛੂੰਹਦਿਆਂ, ਸਾਹ ਛੱਡਦੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਉਹ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।