മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.194
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.194.1
ततो द्रोणे हते राजन्कुरवः शस्त्रपीडिताः ।
हतप्रवीरा विध्वस्ता भृशं शोकपरायणाः ॥ ७.१९४.१ ॥
രാജാവേ, ദ്രോണർ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ കുരുക്കൾ ആയുധങ്ങളാൽ പീഡിതരായി. അവരുടെ പ്രധാന വീരന്മാർ മരിച്ചു; അവർ ചിതറിപ്പോയി, അതിയായ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി.
7.194.2
उदीर्णांश्च परान्दृष्ट्वा हर्षमाणान्पुनः पुनः ।
अश्रुपूर्णेक्षणास्त्रस्ता दीनास्त्वासन्विशाम्पते ॥ ७.१९४.२ ॥
ശത്രുക്കൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ആഹ്ലാദിക്കുന്നത് കണ്ട്, പ്രജാപതേ, കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ അവർ ഭയന്ന് ദീനരായി.
7.194.3
विचेतसो हतोत्साहाः कश्मलाभिहतौजसः ।
आर्तस्वरेण महता पुत्रं ते पर्यवारयन् ॥ ७.१९४.३ ॥
വിഭ്രമിച്ച്, ആവേശം നഷ്ടപ്പെട്ട്, മോഹത്താൽ ശക്തി ക്ഷയിച്ച്, അവർ വലിയ ആർത്തസ്വരത്തിൽ നിന്റെ പുത്രനെ വളഞ്ഞു.
7.194.4
वेषण्णवदना दीना वीक्षमाणा दिशो दश ।
अश्रुकण्ठा यथा दैत्या हिरण्याक्षे पुरा हते ॥ ७.१९४.४ ॥
വാടിയ മുഖങ്ങളോടെ, ദീനരായി, പത്തു ദിക്കുകളും നോക്കി, കണ്ണീരിൽ കണ്ഠമിടറി, മുൻപ് ഹിരണ്യാക്ഷൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ദൈത്യന്മാർ ഇരുന്നതുപോലെ.
7.194.5
स तैः परिवृतो राजा त्रस्तैः क्षुद्रमृगैरिव ।
अशक्नुवन्नवस्थातुमपायात्तनयस्तव ॥ ७.१९४.५ ॥
ഭയന്ന അവരാൽ വളയപ്പെട്ട രാജാവ്, ചെറിയ മാൻകൂട്ടംപോലെ നിലനിൽക്കാനാകാതെ, നിന്റെ പുത്രൻ ഓടിപ്പോയി.
7.194.6
क्षुत्पिपासापरिम्लानास्ते योधास्तव भारत ।
आदित्येनेव सन्तप्ता भृशं विमनसोऽभवन् ॥ ७.१९४.६ ॥
ഭാരതാ, വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് വാടിയ നിന്റെ ആ യോദ്ധാക്കൾ, സൂര്യതാപമേറ്റവരെപ്പോലെ, അതിയായി വിഷണ്ണരായി.
7.194.7
भास्करस्येव पतनं समुद्रस्येव शोषणम् ।
विपर्यासं यथा मेरोर्वासवस्येव निर्जयम् ॥ ७.१९४.७ ॥
സൂര്യൻ വീഴുന്നതുപോലെയും കടൽ വറ്റുന്നതുപോലെയും മേരു മറിയുന്നതുപോലെയും ഇന്ദ്രൻ തോൽക്കുന്നതുപോലെയും ആയിരുന്നു അത്.
7.194.8
अप्रेक्षणीयं तद्दृष्ट्वा भारद्वाजस्य पातनम् ।
त्रस्तरूपतरा राजन्कौरवाः प्राद्रवन्भयात् ॥ ७.१९४.८ ॥
രാജാവേ, ഭരദ്വാജന്റെ പതനം കാണാൻ കഴിയാത്തതായിരുന്നു; കൗരവർ ഭയന്ന് ഓടി.
7.194.9
गान्धारराजः शकुनिस्त्रस्तस्त्रस्ततरैः सह ।
हतं रुक्मरथं श्रुत्वा प्राद्रवत्सहितो रथैः ॥ ७.१९४.९ ॥
ഗാന്ധാരരാജാവായ ശകുനി ഭയന്ന്, ഏറെ ഭയന്നവരോടൊപ്പം, രുക്മരഥൻ വധിക്കപ്പെട്ടു എന്നു കേട്ട് രഥങ്ങളോടൊപ്പം ഓടി.
7.194.10
वरूथिनीं वेगवतीं विद्रुतां सपताकिनीम् ।
परिगृह्य महासेनां सूतपुत्रोऽपयाद्भयात् ॥ ७.१९४.१० ॥
വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന, കൊടികളോടു കൂടിയ ആ മഹാസേനയെ ഒരുമിച്ചുകൂട്ടി, സൂതപുത്രൻ ഭയന്ന് പിന്മാറി.
7.194.11
रथनागाश्वकलिलां पुरस्कृत्य तु वाहिनीम् ।
मद्राणामीश्वरः शल्यो वीक्षमाणोऽपयाद्भयात् ॥ ७.१९४.११ ॥
രഥങ്ങളും ആനകളും കുതിരകളും നിറഞ്ഞ സേനയെ മുന്നിൽ നിർത്തി, മദ്രരുടെ നാഥനായ ശല്യൻ ചുറ്റും നോക്കി ഭയന്ന് പിന്മാറി.
7.194.12
हतप्रवीरैर्भूयिष्ठैर्ध्वजैर्बहुपताकिभिः ।
वृतः शारद्वतोऽगच्छत्कष्टङ्कष्टमिति ब्रुवन् ॥ ७.१९४.१२ ॥
മരിച്ച വീരന്മാരുടെ ഏറെ കൊടികളാലും പതാകകളാലും ചുറ്റപ്പെട്ട ശാരദ്വതൻ (കൃപർ) "കഷ്ടം, കഷ്ടം" എന്നു പറഞ്ഞുകൊണ്ട് പോയി.
7.194.13
भोजनीकेन शिष्टेन कलिङ्गारट्टबाह्लिकैः ।
कृतवर्मा वृतो राजन्प्रायात्सुजवनैर्हयैः ॥ ७.१९४.१३ ॥
ഓ രാജാവേ, ഭോജസൈന്യത്തിന്റെ ശേഷിപ്പോടും കലിംഗ, ആരട്ട, ബാഹ്ലിക സേനകളാലും ചുറ്റപ്പെട്ട കൃതവർമ്മാവ് വേഗമേറിയ കുതിരകളോടെ മുന്നോട്ടുപോയി.
7.194.14
पदातिगणसंयुक्तस्त्रस्तो राजन्भयार्दितः ।
उलूकः प्राद्रवत्तत्र दृष्ट्वा द्रोणं निपातितम् ॥ ७.१९४.१४ ॥
ഓ രാജാവേ, കാലാൾപ്പടയോടു കൂടിയ ഉലൂകൻ ഭയത്താൽ പീഡിതനായി, അവിടെ ദ്രോണൻ വീണുകിടക്കുന്നത് കണ്ട് ഓടിപ്പോയി.
7.194.15
दर्शनीयो युवा चैव शौर्येण कृतलक्षणः ।
दुःशासनो भृशोद्विग्नः प्राद्रवद्गजसंवृतः ॥ ७.१९४.१५ ॥
സുന്ദരനും യുവാവും ശൗര്യത്താൽ പ്രസിദ്ധനുമായ ദുഃശാസനൻ അത്യന്തം ഉദ്വിഗ്നനായി ആനകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ഓടിപ്പോയി.
7.194.16
रथानामयुतं गृह्य त्रिसाहस्रं च दन्तिनाम् ।
वृषसेनो ययौ तूर्णं दृष्ट्वा द्रोणं निपातितम् ॥ ७.१९४.१६ ॥
പതിനായിരം രഥങ്ങളും മൂവായിരം ആനകളുമായി, ദ്രോണൻ വീണുകിടക്കുന്നത് കണ്ട് വൃഷസേനൻ വേഗത്തിൽ പോയി.
7.194.17
गजाश्वरथसंयुक्तो वृतश्चैव पदातिभिः ।
दुर्योधनो महाराज प्रायात्तत्र महारथः ॥ ७.१९४.१७ ॥
ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും ചേർന്ന്, കാലാൾപ്പടയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട മഹാരഥൻ ദുര്യോധനൻ, ഓ മഹാരാജാവേ, അവിടേക്കു പോയി.
7.194.18
संशप्तकगणाद्गृह्य हतशेषान्किरीटिना ।
सुशर्मा प्राद्रावद्राजन्दृष्ट्वा द्रोणं निपातितम् ॥ ७.१९४.१८ ॥
കിരീടിയാൽ (അർജുനൻ) വധിക്കപ്പെടാതെ ശേഷിച്ച സംശപ്തകഗണത്തിൽനിന്നുള്ളവരെ എടുത്ത്, ഓ രാജാവേ, ദ്രോണൻ വീണുകിടക്കുന്നത് കണ്ട് സുശർമ്മാവ് ഓടി.
7.194.19
गजान्रथान्समारुह्य व्युदस्य च हयाञ्जनाः ।
प्राद्रवन्सर्वतः सङ्ख्ये दृष्ट्वा रुक्मरथं हतम् ॥ ७.१९४.१९ ॥
ആനകളിലും രഥങ്ങളിലും കയറി, കുതിരകളെ വിട്ടൊഴിഞ്ഞ്, യുദ്ധത്തിൽ ജനങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും ഓടി, സ്വർണരഥൻ വധിക്കപ്പെട്ടതു കണ്ടിട്ട്.
7.194.20
त्वरयन्तः पितॄनन्ये भ्रातॄनन्येऽथ मातुलान् ।
पुत्रानन्ये वयस्यांश्च प्राद्रवन्कुरवस्तदा ॥ ७.१९४.२० ॥
ചിലർ പിതാക്കന്മാരെയും, ചിലർ സഹോദരന്മാരെയും, ചിലർ മാതുലന്മാരെയും, ചിലർ പുത്രന്മാരെയും സുഹൃത്തുക്കളെയും തിടുക്കപ്പെടുത്തി, അപ്പോൾ കുരുക്കൾ ഓടി.
7.194.21
चोदयन्तश्च सैन्यानि स्वस्त्रीयांश्च तथाऽपरे ।
सम्बन्धिनस्तथाऽन्ये च प्राद्रवन्त दिशो दश ॥ ७.१९४.२१ ॥
സൈന്യങ്ങളെയും സഹോദരിപുത്രന്മാരെയും പ്രേരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, മറ്റു ബന്ധുക്കളും പത്തു ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി.
7.194.22
प्रकीर्णकेशा विध्वस्ता न द्वावेकत्र धावतः ।
नेदमस्तीति मन्वाना हतोत्साहा हतौजसः ॥ ७.१९४.२२ ॥
ചിതറിയ മുടിയോടെ, ചിതറി, രണ്ടുപേർ ഒന്നിച്ചോടാതെ, 'ഇതില്ല' എന്നു കരുതി, ഉത്സാഹവും ശക്തിയും നഷ്ടപ്പെട്ടവരായി.
7.194.23
उत्सृज्य कवचानन्ये प्राद्रवंस्तावका विभो ।
अन्योन्यं ते समाक्रोशन्यैनिका भरतर्षभ ॥ ७.१९४.२३ ॥
കവചങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റുള്ളവർ ഓടി, ഓ പ്രഭോ, നിങ്ങളുടെ ആളുകൾ. അവർ പരസ്പരം ഭീരുക്കളെന്ന് ആക്രോശിച്ചു, ഓ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
7.194.24
तिष्ठतिष्ठेति न च ते स्वयं तत्रावतस्थिरे ।
धुर्यानुन्मुच्य च रथाद्धतसूतात्स्वलङ्कृतान्।
अधिरुह्य हयान्योधाः क्षिप्रं पद्भिरचोदयन् ॥ ७.१९४.२४ ॥
'നിൽക്ക്, നിൽക്ക്' എന്നു പറഞ്ഞിട്ടും അവർ സ്വയം അവിടെ നിന്നില്ല. സാരഥി കൊല്ലപ്പെട്ട രഥങ്ങളിൽ നിന്നു നന്നായി അലങ്കരിച്ച നുകക്കുതിരകളെ അഴിച്ചെടുത്ത്, യോദ്ധാക്കൾ കുതിരകളിൽ കയറി വേഗത്തിൽ, കാൽനടയായും ഓടിച്ചു.
7.194.25
द्रमाणे तथा सैन्ये त्रस्तरूपे हतौजसि ।
प्रतिस्रोत इव ग्राहो द्रोणपुत्रः परानियात् ॥ ७.१९४.२५ ॥
സൈന്യം ഇങ്ങനെ ഓടുമ്പോൾ, ഭയന്ന രൂപത്തോടെ, ഓജസ്സറ്റ നിലയിൽ, ദ്രോണപുത്രൻ നദിയുടെ ഒഴുക്കിനെതിരെ നീങ്ങുന്ന മുതലയെപ്പോലെ ശത്രുക്കളുടെ നേരെ മുന്നേറി.
7.194.26
तस्यासीत्सुमहद्युद्धं शिखण्डिप्रमुखैर्गणैः ।
प्रभद्रकैश्च पाञ्चालैश्चेदिभिश्च सकेकयैः ॥ ७.१९४.२६ ॥
ശിഖണ്ഡി നയിച്ച സൈന്യങ്ങളോടും പ്രഭദ്രകരോടും പാഞ്ചാലരോടും ചേദികളോടും കേകയരോടുമൊപ്പം അവന് അതിമഹത്തായ യുദ്ധമുണ്ടായി.
7.194.27
हत्वा बहुविधाः सेनाः पाण्डूनां युद्धदुर्मदः ।
कथञ्चित्सङ्कटान्मुक्तो मत्तद्विरदविक्रमः ॥ ७.१९४.२७ ॥
പാണ്ഡവരുടെ പലവിധ സൈന്യങ്ങളെ വധിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ മദിച്ച്, മദിച്ച ആനയുടെ വിക്രമത്തോടെ അവൻ എങ്ങനെയോ അപകടത്തിൽനിന്ന് മോചിതനായി.
7.194.28
द्रवमाणं बलं दृष्ट्वा पलायनकृतक्षणम् ।
दुर्योधनं समासाद्य द्रोणपुत्रोऽब्रवीदिदम् ॥ ७.१९४.२८ ॥
സൈന്യം ഓടുന്നതും ഓടിപ്പോകാൻ തയ്യാറായി നിൽക്കുന്നതും കണ്ട ദ്രോണപുത്രൻ ദുര്യോധനന്റെ അടുത്തെത്തി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
7.194.29
किमियं द्रवते सेना त्रस्तरूपेव भारत ।
द्रवमाणां च राजेन्द्र नावस्थापयसे रणे ॥ ७.१९४.२९ ॥
ഭാരതാ, ഈ സൈന്യം ഭയന്നവരെപ്പോലെ എന്തിനാണ് ഓടുന്നത്? രാജേന്ദ്രാ, ഓടുന്ന സൈന്യത്തെ യുദ്ധത്തിൽ നീ എന്തിന് തടയുന്നില്ല?
7.194.30
त्वं चापि न यथा पूर्वं प्रकृतिस्थो नराधिप ।
कर्णप्रभृतयश्चेमे नावतिष्ठन्ति पार्थिव ॥ ७.१९४.३० ॥
നരാധിപാ, നീയും മുമ്പത്തെപ്പോലെ സ്വാഭാവിക നിലയിലല്ല; പാർത്ഥിവാ, കർണൻ മുതലായവരും നിൽക്കുന്നില്ല.
7.194.31
अन्येष्वपि च युद्धेषु नैव सेनाऽद्रवत्तदा ।
कच्चित्क्षेमं महाबाहो तव सैन्यस्य भारत ॥ ७.१९४.३१ ॥
ഓ മഹാബാഹോ, ഭാരതാ, മറ്റു യുദ്ധങ്ങളിലും അന്ന് നിന്റെ സേന ഇങ്ങനെ ഓടിയിരുന്നില്ല. നിന്റെ സൈന്യത്തിന് ക്ഷേമമാണോ?
7.194.32
कस्पिन्निदं हते राजन्रथसिंहे बलं तव ।
एतामवस्थां संप्राप्तं तन्ममाचक्ष्व कौरव ॥ ७.१९४.३२ ॥
ഓ രാജൻ, ഏത് രഥസിംഹൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോഴാണ് നിന്റെ സേന ഈ അവസ്ഥയിലെത്തിയത്? ഓ കൗരവാ, അത് എന്നോടു പറയൂ.
7.194.33
तत्तु दुर्योधनः श्रुत्वा द्रोणपुत्रस्य भाषितम् ।
घोरमप्रियमाख्यातुं नाशक्नोत्पार्थिवर्षभः ॥ ७.१९४.३३ ॥
എന്നാൽ ദ്രോണപുത്രൻ പറഞ്ഞ ആ ഭയങ്കരവും അപ്രിയവുമായ വാക്ക് കേട്ട്, രാജാക്കന്മാരിൽ ഋഷഭനായ ദുര്യോധനന് അത് പറയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
7.194.34
भिन्ना नौरिव ते पुत्रो मग्नः शोकमहार्णवे ।
बाष्पेणापिहितो दृष्ट्वा द्रोणपुत्रं रथे स्थितम् ॥ ७.१९४.३४ ॥
ഒടിഞ്ഞ തോണിപോലെ നിന്റെ പുത്രൻ ദുഃഖസാഗരത്തിൽ മുങ്ങി. രഥത്തിൽ നിൽക്കുന്ന ദ്രോണപുത്രനെ കണ്ട് കണ്ണീരാൽ മൂടപ്പെട്ടവനായി.
7.194.35
ततः शारद्वतं राजा सव्रीडमिदमब्रवीत् ।
शंसात्र भद्रं ते सर्वं यथा सैन्यमिदं द्रुतम् ॥ ७.१९४.३५ ॥
അപ്പോൾ രാജാവ് ലജ്ജയോടെ ശാരദ്വതനോട് (കൃപനോട്) ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു, 'ഇവിടെ എല്ലാം പറയൂ, നിനക്ക് മംഗളമുണ്ടാകട്ടെ, ഈ സൈന്യം എങ്ങനെ വേഗം നശിച്ചു എന്ന്.'
7.194.36
अथ शारद्वतो राजन्नार्तिमार्च्छन्पुनःपुनः ।
शशंस द्रोणपुत्राय यथा द्रोणो निपातितः ॥ ७.१९४.३६ ॥
അപ്പോൾ ഓ രാജൻ, ശാരദ്വതൻ (കൃപൻ) ആവർത്തിച്ച് ദുഃഖിച്ചുകൊണ്ട്, ദ്രോണൻ എങ്ങനെ വീണു എന്ന് ദ്രോണപുത്രനോട് പറഞ്ഞു.
7.194.37
वयं द्रोणं पुरस्कृत्य पृथिव्यां प्रवरं रथम् ।
प्रावर्तयाम सङ्ग्रामं पाञ्चालैरेव केवलम् ॥ ७.१९४.३७ ॥
ഭൂമിയിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ രഥികൻ ദ്രോണനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, ഞങ്ങൾ പാഞ്ചാലരോടു മാത്രം യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
7.194.38
ततः प्रवृत्ते सङ्ग्रमे विमिश्राः कुरुसोमकाः ।
अन्योन्यमभिगर्जन्तः शस्त्रैर्देहानपातयन् ॥ ७.१९४.३८ ॥
യുദ്ധം തുടങ്ങിയപ്പോൾ കുരുക്കളും സോമകരും കലർന്നു; പരസ്പരം ഗർജിച്ചുകൊണ്ട് ആയുധങ്ങളാൽ ശരീരങ്ങളെ വീഴ്ത്തി.
7.194.39
वर्तमाने तथा युद्धे क्षीयमाणेषु संयुगे ।
धार्तराष्ट्रेषु सङ्क्रुद्धः पिता तेऽस्त्रमुदैरयत् ॥ ७.१९४.३९ ॥
ഇങ്ങനെ യുദ്ധം നടക്കുമ്പോൾ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ നശിക്കുമ്പോൾ, നിങ്ങളുടെ പിതാവ് കോപിച്ച് അസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു.
7.194.40
ततो द्रोणो ब्राह्ममस्त्रं विकुर्वाणो नरर्षभः ।
व्यहनच्छात्रवान्भल्लैः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१९४.४० ॥
അപ്പോൾ നരശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണൻ ബ്രഹ്മാസ്ത്രം പ്രകടമാക്കി, ഭല്ലങ്ങളാൽ ശത്രുക്കളെ നൂറും ആയിരവുമായി വീഴ്ത്തി.
7.194.41
पाण्डवाः केकया मात्स्याः पाञ्चालाश्च विशेषतः ।
सङ्ख्ये द्रोणरथं प्राप्य व्यनशन्कालचोदिताः ॥ ७.१९४.४१ ॥
പാണ്ഡവരും കേകയരും മത്സ്യരും, വിശേഷിച്ച് പാഞ്ചാലരും യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണന്റെ രഥത്തിനരികെ എത്തി, കാലപ്രേരിതരായി നശിച്ചു.
7.194.42
सहस्रं नरसिंहानां द्विसाहस्रं च दन्तिनाम् ।
द्रोणो ब्रह्मास्त्रयोगेन प्रेषयामास मृत्यवे ॥ ७.१९४.४२ ॥
ദ്രോണൻ ബ്രഹ്മാസ്ത്ര പ്രയോഗത്താൽ ആയിരം നരസിംഹന്മാരെയും രണ്ടായിരം ആനകളെയും മൃത്യുവിലേക്ക് അയച്ചു.
7.194.43
आकर्णपलितश्यामो वयसाऽशीतिपञ्चकः ।
रणे पर्यचरद्द्रोणो वृद्धः षोडशवर्षवत् ॥ ७.१९४.४३ ॥
ചെവിവരെ നരച്ച മുടിയും എൺപത്തഞ്ചു വയസ്സുമുള്ള ദ്രോണൻ യുദ്ധത്തിൽ പതിനാറു വയസ്സുകാരനെപ്പോലെ സഞ്ചരിച്ചു.
7.194.44
क्लिश्यमानेषु सैन्येषु वध्यमानेषु राजसु ।
अमर्षवशमापन्नाः पाञ्चाला विमुखाऽभवन् ॥ ७.१९४.४४ ॥
സൈന്യങ്ങൾ പീഡിക്കപ്പെടുകയും രാജാക്കന്മാർ വധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, കോപത്തിനു വശരായ പാഞ്ചാലർ പിന്തിരിഞ്ഞു.
7.194.45
तेषु किञ्चित्प्रभग्नेषु विमुखेषु सपत्नजित् ।
दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणो बभूवार्क इवोदितः ॥ ७.१९४.४५ ॥
അവരിൽ ചിലർ ചിതറി പിന്തിരിഞ്ഞപ്പോൾ, ശത്രുജിത്തായ ദ്രോണൻ ദിവ്യാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ച് ഉദിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെയായി.
7.194.46
स मध्यं प्राप्य पाण्डूनां शररश्मिः प्रतापवान् ।
मध्यं गत इवादित्यो दुष्प्रेक्ष्यस्ते पिताऽभवत् ॥ ७.१९४.४६ ॥
അവൻ പാണ്ഡവരുടെ മധ്യത്തിലെത്തി, അമ്പുകളാകുന്ന രശ്മികളുള്ള പ്രതാപിയായ ദ്രോണൻ, മദ്ധ്യാഹ്നസൂര്യനെപ്പോലെ അവർക്ക് നോക്കാനാവാത്ത പിതാവായി.
7.194.47
ते दह्यमाना द्रोणेन सूर्येणेव विराजता ।
दग्धवीर्या निरुत्साहा बभूवुर्गतचेतसाः ॥ ७.१९४.४७ ॥
സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന ദ്രോണനാൽ ദഹിപ്പിക്കപ്പെട്ടവർ, വീര്യം ദഗ്ധമായി, ഉത്സാഹമറ്റ്, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടവരായി.
7.194.48
तान्दृष्ट्वा पीडितान्बाणैर्द्रोणेन मधुसूदनः ।
जयैषी पाण्डुपुत्राणामिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.१९४.४८ ॥
ദ്രോണന്റെ അമ്പുകളാൽ പീഡിതരായ അവരെ കണ്ട്, പാണ്ഡുപുത്രരുടെ ജയം ആഗ്രഹിച്ച മധുസൂദനൻ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
7.194.49
नैष जातु नरैः शक्यो जेतुं शस्त्रभृतां वरः ।
अपि वृत्रहणा सङ्ख्ये रथयूथपयूथपः ॥ ७.१९४.४९ ॥
ആയുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഇവനെ മനുഷ്യർക്ക് ഒരിക്കലും ജയിക്കാനാവില്ല; യുദ്ധത്തിൽ വൃത്രഹന്താവായ ഇന്ദ്രന് പോലും രഥയൂഥപന്മാരുടെ യൂഥപനെ ജയിക്കാനാവില്ല.
7.194.50
ते यूयं धर्ममुत्सृज्य जयं रक्षत पाण्डवाः ।
यथा वः संयुगे सर्वान्न हन्याद्रुक्मवाहनः ॥ ७.१९४.५० ॥
പാണ്ഡവരേ, ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച് ജയത്തെ രക്ഷിക്കുവിൻ; സ്വർണ്ണരഥനായവൻ യുദ്ധത്തിൽ നിങ്ങളെ എല്ലാവരെയും കൊല്ലാതിരിക്കാൻ.
7.194.51
अश्वत्थाम्नि हते नैष युध्येदिति मतिर्मम ।
हतं तं संयुगे कश्चिदाख्यात्वस्मै मृषा नरः ॥ ७.१९४.५१ ॥
അശ്വത്ഥാമാവ് വധിക്കപ്പെട്ടാൽ ഇവൻ യുദ്ധം ചെയ്യില്ല എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. യുദ്ധത്തിൽ അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു എന്ന് ആരെങ്കിലും ഇവനോട് വ്യാജമായി പറയണം.
7.194.52
एतन्नारोचयद्वाक्यं कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
अरोचयंस्तु सर्वेऽन्ये कृच्छ्रेण तु युधिष्ठिरः ॥ ७.१९४.५२ ॥
കുന്തീപുത്രൻ ധനഞ്ജയൻ ഈ വാക്യം അംഗീകരിച്ചില്ല; മറ്റെല്ലാവരും അംഗീകരിച്ചു, എന്നാൽ യുധിഷ്ഠിരൻ പ്രയാസത്തോടെയാണ് അംഗീകരിച്ചത്.
7.194.53
भीमसेनस्तु सव्रीडमब्रवीत्पितरं तव ।
अश्वत्थामा हत इति तं नाबुध्यत ते पिता ॥ ७.१९४.५३ ॥
എന്നാൽ ഭീമസേനൻ ലജ്ജയോടെ നിന്റെ പിതാവിനോട് "അശ്വത്ഥാമാവ് കൊല്ലപ്പെട്ടു" എന്ന് പറഞ്ഞു; നിന്റെ പിതാവ് അത് മനസ്സിലാക്കിയില്ല.
7.194.54
स शङ्कमानस्तन्मिथ्या धर्मराजमपृच्छत ।
हतं वाऽप्यहतं वाऽऽजौ त्वां पिता पुत्रवत्सलः ॥ ७.१९४.५४ ॥
അത് വ്യാജമെന്ന് സംശയിച്ച് അദ്ദേഹം ധർമ്മരാജനോട് ചോദിച്ചു—"യുദ്ധത്തിൽ അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടുവോ ഇല്ലയോ?" പുത്രവാത്സല്യമുള്ള പിതാവ് നിന്നോട് ചോദിച്ചു.
7.194.55
तमतथ्यभये मग्नो जये सक्तो युधिष्ठिरः ।
अश्वत्थामानमायोधे हतं दृष्ट्वा महागजम् ॥ ७.१९४.५५ ॥
വ്യാജഭയത്തിൽ മുങ്ങിയവനും ജയത്തിൽ ആസക്തനുമായ യുധിഷ്ഠിരൻ, യുദ്ധത്തിൽ മഹാഗജമായ അശ്വത്ഥാമാവ് കൊല്ലപ്പെട്ടതു കണ്ടപ്പോൾ.
7.194.56
भीमेन गिरिवर्ष्माणं मालवस्येन्द्रवर्मणः ।
उपसृत्य तदा द्रोणमुच्चैरिदमुवाच ह ॥ ७.१९४.५६ ॥
ഭീമൻ വധിച്ച പർവതസമാനശരീരനായ മാളവരാജാവ് ഇന്ദ്രവർമ്മാവിനെ സമീപിച്ച്, അപ്പോൾ ദ്രോണരോട് ഉച്ചത്തിൽ ഇതു പറഞ്ഞു.
7.194.57
यस्यार्थे शस्त्रमादत्से यमवेक्ष्य च जीवसि ।
पुत्रस्ते दयितो नित्यं सोश्वत्थामा निपातितः ॥ ७.१९४.५७ ॥
ആരുടെ പേരിൽ ആയുധമെടുക്കുന്നുവോ, ആരെ കണ്ടു ജീവിക്കുന്നുവോ, നിങ്ങളുടെ ആ എന്നും പ്രിയനായ പുത്രൻ അശ്വത്ഥാമാവ് വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.
7.194.58
शेते विनिहतो भूमौ वने सिंहशिशुर्यथा ॥ ७.१९४.५८ ॥
കാട്ടിൽ സിംഹക്കുട്ടിയെപ്പോലെ, നിലത്ത് കൊല്ലപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു.
7.194.59
जानन्नप्यनृतस्याथ दोषान्स द्विजसत्तमम् ।
अव्यक्तमब्रवीद्राजा हतः कुञ्जर इत्युत ॥ ७.१९४.५९ ॥
വ്യാജത്തിന്റെ ദോഷങ്ങൾ അറിഞ്ഞിരുന്നിട്ടും, ആ ദ്വിജോത്തമനോട് രാജാവ് അവ്യക്തമായി 'ഗജം കൊല്ലപ്പെട്ടു' എന്നു പറഞ്ഞു.
7.194.60
स त्वां निहतमाक्रन्दे श्रुत्वा सन्तापतापितः ।
नियम्य दिव्यान्यस्त्राणि नायुध्यत यथा पुरा ॥ ७.१९४.६० ॥
നിങ്ങൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു എന്ന് നിലവിളിയിൽ കേട്ട്, സന്താപത്താൽ വേദനിച്ച്, ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച്, മുമ്പത്തെപ്പോലെ യുദ്ധം ചെയ്തില്ല.
7.194.61
तं दृष्ट्वा परमोद्विग्नं शोकातुरमचेतसम् ।
पाञ्चालराजस्य सुतः क्रुरकर्मा समाद्रवत् ॥ ७.१९४.६१ ॥
അതീവ വ്യാകുലനും ദുഃഖാർത്തനും ബോധശൂന്യനുമായ അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടപ്പോൾ പാഞ്ചാല രാജാവിന്റെ ക്രൂരകർമ്മിയായ പുത്രൻ അദ്ദേഹത്തിനുനേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.
7.194.62
तं दृष्ट्वा परमोद्विग्नं शोकातुरमचेतसम् ।
दिव्यान्यस्त्राण्यथोत्सृज्य रणे प्रायमुपाविशत् ॥ ७.१९४.६२ ॥
അതീവ വ്യാകുലനും ദുഃഖാർത്തനും ബോധശൂന്യനുമായ അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹം ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് യുദ്ധഭൂമിയിൽ പ്രായോപവേശത്തിനായി ഇരുന്നു.
7.194.63
ततोऽस्य केशान्सव्येन गृहीत्वा पाणिना तदा ।
पार्षतः क्रोशमानानां वीराणामच्छिनच्छिरः ॥ ७.१९४.६३ ॥
അപ്പോൾ പാർഷതൻ ഇടതു കൈകൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുടി പിടിച്ച്, നിലവിളിക്കുന്ന വീരന്മാർക്കു മുന്നിൽവെച്ച് തല വെട്ടിക്കളഞ്ഞു.
7.194.64
न हन्तव्यो न हन्तव्य इति ते सर्वतोऽब्रुवन् ।
तथैव चार्जुनो वाहादवरुह्यैनमाद्रवत् ॥ ७.१९४.६४ ॥
'ഇവനെ കൊല്ലരുത്, കൊല്ലരുത്' എന്ന് അവർ എല്ലായിടത്തുനിന്നും പറഞ്ഞു; അതുപോലെ അർജ്ജുനനും രഥത്തിൽനിന്ന് ഇറങ്ങി അദ്ദേഹത്തിനുനേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.
7.194.65
उद्यम्य त्वरितो बाहुं ब्रुवाणश्च पुनःपुनः ।
जीवन्तमानयाचार्यं मावधीरिति धर्मवित् ॥ ७.१९४.६५ ॥
ധർമ്മജ്ഞൻ കൈ ഉയർത്തി വേഗത്തിൽ, വീണ്ടും വീണ്ടും, 'ആചാര്യനെ ജീവനോടെ കൊണ്ടുവരൂ, വധിക്കരുത്' എന്ന് പറഞ്ഞു.
7.194.66
तथा निवार्यमाणेन कौरवैरर्जुनेन च ।
हत एव नृशंसेन पिता तव नरर्षभ ॥ ७.१९४.६६ ॥
കൗരവരും അർജ്ജുനനും തടഞ്ഞിട്ടും, ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, ആ ക്രൂരൻ നിന്റെ പിതാവിനെ വധിച്ചുകളഞ്ഞു.
7.194.67
सैनिकाश्च ततः सर्वे प्राद्रवन्त भयार्दिताः ।
वयं चापि निरुत्साहा हते पितरि तेऽनघ ॥ ७.१९४.६७ ॥
അപ്പോൾ എല്ലാ സൈനികരും ഭയത്താൽ പീഡിതരായി ഓടിപ്പോയി; ഓ നിഷ്കളങ്കനേ, നിന്റെ പിതാവ് വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ഞങ്ങളും ഉത്സാഹം നഷ്ടപ്പെട്ടവരായി.
7.194.68
तच्छ्रुत्वा द्रोणपुत्रस्तु निधनं पितुराहवे ।
क्रोधमाहारयत्तीव्रं दण्डाहत इवोरगः ॥ ७.१९४.६८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പിതാവിന്റെ മരണം കേട്ട ദ്രോണപുത്രൻ ദണ്ഡംകൊണ്ടടിക്കപ്പെട്ട പാമ്പുപോലെ കടുത്ത ക്രോധം കൈക്കൊണ്ടു.
7.194.69
ततः क्रुद्धो रणे द्रौणिर्भृशं जज्वाल मारिष ।
यथेन्धनं महत्प्राप्य प्राज्वलद्धव्यवाहनः ॥ ७.१९४.६९ ॥
അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച ദ്രോണപുത്രൻ അത്യന്തം ജ്വലിച്ചു; ഓ മാരിഷ, വലിയ വിറകു കിട്ടിയ അഗ്നിപോലെ.
7.194.70
तलं तलेन निष्पिष्य दन्तैर्दन्तानुपास्पृशत् ।
निःश्वसन्नुरगो यद्वल्लोहिताक्षोऽभवत्तदा ॥ ७.१९४.७० ॥
ഉള്ളംകൈ ഉള്ളംകൈകൊണ്ട് ഞെരിച്ച്, പല്ലുകൾ പല്ലുകളിൽ ചേർത്ത്, നെടുവീർപ്പിടുന്ന പാമ്പുപോലെ അപ്പോൾ അവൻ ചുവന്ന കണ്ണുള്ളവനായി.