มหาภารตะ · อัธยายะ 7.194
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.194.1
ततो द्रोणे हते राजन्कुरवः शस्त्रपीडिताः ।
हतप्रवीरा विध्वस्ता भृशं शोकपरायणाः ॥ ७.१९४.१ ॥
จากนั้น เมื่อทรงโทณะถูกสังหารแล้ว ข้าแต่พระราชา เการพทั้งหลายถูกอาวุธทำร้าย วีรบุรุษของพวกตนถูกฆ่า กองทัพแตกกระจาย ก็จมอยู่กับความโศกอย่างสิ้นเชิง
7.194.2
उदीर्णांश्च परान्दृष्ट्वा हर्षमाणान्पुनः पुनः ।
अश्रुपूर्णेक्षणास्त्रस्ता दीनास्त्वासन्विशाम्पते ॥ ७.१९४.२ ॥
เมื่อเห็นฝ่ายศัตรูลิงโลดเปรมปรีดิ์ซ้ำแล้วซ้ำเล่า ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน พวกเขาก็หวาดกลัวและหดหู่ นัยน์ตาเต็มไปด้วยน้ำตา
7.194.3
विचेतसो हतोत्साहाः कश्मलाभिहतौजसः ।
आर्तस्वरेण महता पुत्रं ते पर्यवारयन् ॥ ७.१९४.३ ॥
พวกเขาสับสนงุนงง ความกล้าหาญสูญสิ้น และกำลังวังชาถูกความตะลึงทำลาย จึงล้อมรอบพระโอรสของท่านด้วยเสียงคร่ำครวญอันดัง
7.194.4
वेषण्णवदना दीना वीक्षमाणा दिशो दश ।
अश्रुकण्ठा यथा दैत्या हिरण्याक्षे पुरा हते ॥ ७.१९४.४ ॥
ใบหน้าหมองเศร้า ทุกข์ระทม มองไปยังทิศทั้งสิบ คอสะอื้นด้วยน้ำตา เหมือนพวกไทตยะในกาลก่อนเมื่อหิรัณยากษะถูกสังหาร
7.194.5
स तैः परिवृतो राजा त्रस्तैः क्षुद्रमृगैरिव ।
अशक्नुवन्नवस्थातुमपायात्तनयस्तव ॥ ७.१९४.५ ॥
พระราชาถูกพวกเขาล้อมไว้ หวาดกลัวดุจกวางน้อย ไม่อาจยืนหยัดอยู่ได้ พระโอรสของท่านจึงหนีไป
7.194.6
क्षुत्पिपासापरिम्लानास्ते योधास्तव भारत ।
आदित्येनेव सन्तप्ता भृशं विमनसोऽभवन् ॥ ७.१९४.६ ॥
ข้าแต่ภารตะ นักรบของท่านเหี่ยวเฉาด้วยความหิวและกระหาย ถูกแดดเผาราวกับถูกดวงอาทิตย์แผดเผา จึงหม่นหมองใจอย่างยิ่ง
7.194.7
भास्करस्येव पतनं समुद्रस्येव शोषणम् ।
विपर्यासं यथा मेरोर्वासवस्येव निर्जयम् ॥ ७.१९४.७ ॥
เหมือนดวงอาทิตย์ร่วงหล่น เหมือนมหาสมุทรแห้งเหือด เหมือนเขาเมรุพลิกคว่ำ หรือพระอินทร์พ่ายแพ้
7.194.8
अप्रेक्षणीयं तद्दृष्ट्वा भारद्वाजस्य पातनम् ।
त्रस्तरूपतरा राजन्कौरवाः प्राद्रवन्भयात् ॥ ७.१९४.८ ॥
ข้าแต่พระราชา การที่บุตรของภารทวาชะล้มลงนั้นเป็นภาพที่ทนดูไม่ได้ เการพทั้งหลายหวาดหวั่นจนสีหน้าซีดเผือด จึงวิ่งหนีด้วยความกลัว
7.194.9
गान्धारराजः शकुनिस्त्रस्तस्त्रस्ततरैः सह ।
हतं रुक्मरथं श्रुत्वा प्राद्रवत्सहितो रथैः ॥ ७.१९४.९ ॥
พระเจ้าศกุนิแห่งคันธาระ หวาดกลัวยิ่งนัก พร้อมด้วยผู้ที่หวาดกลัวยิ่งกว่า เมื่อทรงได้ยินว่าพระรุกมรถถูกสังหาร ก็พร้อมด้วยรถศึกของตนหนีไป
7.194.10
वरूथिनीं वेगवतीं विद्रुतां सपताकिनीम् ।
परिगृह्य महासेनां सूतपुत्रोऽपयाद्भयात् ॥ ७.१९४.१० ॥
ผู้เป็นบุตรของสูตะ ได้รวบรวมกองทัพใหญ่ที่เคลื่อนไหวรวดเร็ว แตกหนี และมีธงปลิวไสว แล้วถอยออกไปด้วยความกลัว
7.194.11
रथनागाश्वकलिलां पुरस्कृत्य तु वाहिनीम् ।
मद्राणामीश्वरः शल्यो वीक्षमाणोऽपयाद्भयात् ॥ ७.१९४.११ ॥
พระศัลยะ ผู้เป็นจ้าวแห่งมัทระ ได้นำกองทัพที่แน่นขนัดด้วยรถ ช้าง และม้าไปข้างหน้า แล้วถอยหนีด้วยความกลัว มองไปรอบตัว
7.194.12
हतप्रवीरैर्भूयिष्ठैर्ध्वजैर्बहुपताकिभिः ।
वृतः शारद्वतोऽगच्छत्कष्टङ्कष्टमिति ब्रुवन् ॥ ७.१९४.१२ ॥
ท่านกฤปะ บุตรของศารทวัต ถูกล้อมด้วยธงและธงปลิวมากมายของวีรบุรุษที่ล้มตาย เดินทางต่อไปพลางกล่าวว่า "โอ้ เสียแล้ว โอ้ เสียแล้ว"
7.194.13
भोजनीकेन शिष्टेन कलिङ्गारट्टबाह्लिकैः ।
कृतवर्मा वृतो राजन्प्रायात्सुजवनैर्हयैः ॥ ७.१९४.१३ ॥
ข้าแต่พระราชา พระกฤตวรมันถูกล้อมด้วยกองทัพที่เหลือของโภชะ และด้วยพวกกลิงคะ อารัฏฏะ และพาหลีกะ เคลื่อนไปข้างหน้าด้วยม้าที่วิ่งเร็วยิ่ง
7.194.14
पदातिगणसंयुक्तस्त्रस्तो राजन्भयार्दितः ।
उलूकः प्राद्रवत्तत्र दृष्ट्वा द्रोणं निपातितम् ॥ ७.१९४.१४ ॥
ข้าแต่พระราชา พระอุลูกะ พร้อมด้วยทหารราบจำนวนมาก หวาดหวั่นและถูกความกลัวบีบคั้น เมื่อเห็นโทณะถูกล้มลงที่นั่น ก็วิ่งหนีไป
7.194.15
दर्शनीयो युवा चैव शौर्येण कृतलक्षणः ।
दुःशासनो भृशोद्विग्नः प्राद्रवद्गजसंवृतः ॥ ७.१९४.१५ ॥
ทุศศาสนะ หนุ่มรูปงาม เป็นที่ประจักษ์ด้วยความกล้าหาญ แต่กลับวุ่นวายใจอย่างยิ่ง ถูกช้างล้อมรอบ จึงวิ่งหนีไป
7.194.16
रथानामयुतं गृह्य त्रिसाहस्रं च दन्तिनाम् ।
वृषसेनो ययौ तूर्णं दृष्ट्वा द्रोणं निपातितम् ॥ ७.१९४.१६ ॥
พระวฤษเสนนำรถหนึ่งหมื่นคันและช้างสามพันเชือก รีบเคลื่อนไปโดยเร็ว เมื่อเห็นโทณะถูกล้มลง
7.194.17
गजाश्वरथसंयुक्तो वृतश्चैव पदातिभिः ।
दुर्योधनो महाराज प्रायात्तत्र महारथः ॥ ७.१९४.१७ ॥
ข้าแต่มหาราช ทุรโยธนะ นักรบรถผู้ยิ่งใหญ่ มีช้าง ม้า และรถศึกร่วมด้วย และมีทหารราบล้อมรอบ จึงเคลื่อนไปยังที่นั้น
7.194.18
संशप्तकगणाद्गृह्य हतशेषान्किरीटिना ।
सुशर्मा प्राद्रावद्राजन्दृष्ट्वा द्रोणं निपातितम् ॥ ७.१९४.१८ ॥
ข้าแต่พระราชา สุศรมัน ได้นำผู้รอดชีวิตจากกองทัพสังศัปตกะ ซึ่งพระกิริฏินผู้ทรงมงกุฎไว้ชีวิต แล้ววิ่งหนีไป เมื่อเห็นโทณะถูกล้มลง
7.194.19
गजान्रथान्समारुह्य व्युदस्य च हयाञ्जनाः ।
प्राद्रवन्सर्वतः सङ्ख्ये दृष्ट्वा रुक्मरथं हतम् ॥ ७.१९४.१९ ॥
ผู้คนขึ้นช้างและรถศึก ปล่อยม้าทิ้งไว้ วิ่งหนีไปทุกทิศในสนามรบ เมื่อเห็นนักรบรถทองถูกสังหาร
7.194.20
त्वरयन्तः पितॄनन्ये भ्रातॄनन्येऽथ मातुलान् ।
पुत्रानन्ये वयस्यांश्च प्राद्रवन्कुरवस्तदा ॥ ७.१९४.२० ॥
บ้างก็เร่งบิดา บ้างก็เร่งพี่น้อง บ้างก็เร่งลุงฝ่ายมารดา บ้างก็เร่งบุตรและสหาย แล้วชาวกุรุก็วิ่งหนีไปในขณะนั้น
7.194.21
चोदयन्तश्च सैन्यानि स्वस्त्रीयांश्च तथाऽपरे ।
सम्बन्धिनस्तथाऽन्ये च प्राद्रवन्त दिशो दश ॥ ७.१९४.२१ ॥
พวกเขาเร่งทัพและเหล่าหลานชายฝ่ายมารดา และเช่นเดียวกันกับญาติพี่น้องอื่น ๆ วิ่งหนีไปทั้งสิบทิศ
7.194.22
प्रकीर्णकेशा विध्वस्ता न द्वावेकत्र धावतः ।
नेदमस्तीति मन्वाना हतोत्साहा हतौजसः ॥ ७.१९४.२२ ॥
ผมเผ้ายุ่งกระจัดกระจาย ไม่มีแม้สองคนที่วิ่งไปด้วยกัน คิดว่า นี่ไม่ใช่ทางแล้ว หมดกำลังใจและหมดเรี่ยวแรง
7.194.23
उत्सृज्य कवचानन्ये प्राद्रवंस्तावका विभो ।
अन्योन्यं ते समाक्रोशन्यैनिका भरतर्षभ ॥ ७.१९४.२३ ॥
ทิ้งเกราะของตนแล้วหนีไป ข้าแต่ท่านผู้ยิ่งใหญ่ ไพร่พลของท่านบางพวกวิ่งหนี และต่างด่าว่ากันเป็นคนขลาด ข้าแต่พฤษภแห่งภรตะ
7.194.24
तिष्ठतिष्ठेति न च ते स्वयं तत्रावतस्थिरे ।
धुर्यानुन्मुच्य च रथाद्धतसूतात्स्वलङ्कृतान्।
अधिरुह्य हयान्योधाः क्षिप्रं पद्भिरचोदयन् ॥ ७.१९४.२४ ॥
แม้ถูกเรียกว่า หยุดเดี๋ยวนี้ หยุดเดี๋ยวนี้ พวกเขาเองก็ไม่หยุดอยู่ที่นั่น พวกนักรบปลดม้าที่ประดับอย่างงดงามออกจากรถศึกซึ่งสารถีถูกฆ่าตาย แล้วขึ้นขี่ม้าเหล่านั้น และเร่งให้วิ่งไปอย่างรวดเร็ว บางพวกก็วิ่งด้วยเท้า
7.194.25
द्रमाणे तथा सैन्ये त्रस्तरूपे हतौजसि ।
प्रतिस्रोत इव ग्राहो द्रोणपुत्रः परानियात् ॥ ७.१९४.२५ ॥
เมื่อกองทัพวิ่งหนีด้วยความหวาดกลัว และพลังถดถอยลง บุตรของโทรณะก็รุกเข้าหาศัตรูเหมือนจระเข้ที่ว่ายทวนกระแสน้ำ
7.194.26
तस्यासीत्सुमहद्युद्धं शिखण्डिप्रमुखैर्गणैः ।
प्रभद्रकैश्च पाञ्चालैश्चेदिभिश्च सकेकयैः ॥ ७.१९४.२६ ॥
มีการต่อสู้อันยิ่งใหญ่สำหรับเขา กับกองทัพที่นำโดยศิขัณฑิน กับพวกปรภัทรกะ ปาญจาละ เจทิ และเกกัยะ
7.194.27
हत्वा बहुविधाः सेनाः पाण्डूनां युद्धदुर्मदः ।
कथञ्चित्सङ्कटान्मुक्तो मत्तद्विरदविक्रमः ॥ ७.१९४.२७ ॥
เขาฆ่ากองทัพของปาณฑพหลายประเภท ด้วยความเดือดดาลในการรบ แล้วก็หลุดพ้นจากอันตรายไปได้ด้วยพลังแห่งช้างตกมัน
7.194.28
द्रवमाणं बलं दृष्ट्वा पलायनकृतक्षणम् ।
दुर्योधनं समासाद्य द्रोणपुत्रोऽब्रवीदिदम् ॥ ७.१९४.२८ ॥
เมื่อเห็นกองทัพวิ่งหนีและพร้อมจะหนี บุตรของโทรณะจึงเข้าไปหาทุรโยธน์และกล่าวถ้อยคำนี้
7.194.29
किमियं द्रवते सेना त्रस्तरूपेव भारत ।
द्रवमाणां च राजेन्द्र नावस्थापयसे रणे ॥ ७.१९४.२९ ॥
เหตุใดกองทัพนี้จึงวิ่งหนีราวกับหวาดกลัว ข้าแต่ภรตะ และเหตุใด ข้าแต่จอมราชันย์ ท่านจึงไม่ยั้งกองทัพที่วิ่งหนีไว้ในสนามรบ
7.194.30
त्वं चापि न यथा पूर्वं प्रकृतिस्थो नराधिप ।
कर्णप्रभृतयश्चेमे नावतिष्ठन्ति पार्थिव ॥ ७.१९४.३० ॥
แม้ท่านเองก็ไม่อยู่ในสภาพเดิม ข้าแต่จอมมนุษย์ และข้าแต่พระราชา กรรณะกับคนอื่น ๆ เหล่านี้ก็ไม่ยืนหยัดอยู่
7.194.31
अन्येष्वपि च युद्धेषु नैव सेनाऽद्रवत्तदा ।
कच्चित्क्षेमं महाबाहो तव सैन्यस्य भारत ॥ ७.१९४.३१ ॥
แม้ในการรบอื่น ๆ กองทัพก็มิได้วิ่งหนีเช่นนี้เลยในตอนนั้น ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายภรตะ กองทัพของท่านปลอดภัยดีหรือ
7.194.32
कस्पिन्निदं हते राजन्रथसिंहे बलं तव ।
एतामवस्थां संप्राप्तं तन्ममाचक्ष्व कौरव ॥ ७.१९४.३२ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อราชสีห์แห่งรถศึกตนใดถูกฆ่า กองทัพของท่านจึงมาถึงสภาพเช่นนี้ ข้าแต่เการวะ จงบอกเรื่องนั้นแก่ข้าพเจ้า
7.194.33
तत्तु दुर्योधनः श्रुत्वा द्रोणपुत्रस्य भाषितम् ।
घोरमप्रियमाख्यातुं नाशक्नोत्पार्थिवर्षभः ॥ ७.१९४.३३ ॥
ทุรโยธน์ จอมกษัตริย์ ได้ฟังถ้อยคำของบุตรโทรณะ จึงไม่อาจเอ่ยถ้อยคำอันน่าสะพรึงและไม่น่ายินดีนั้นได้
7.194.34
भिन्ना नौरिव ते पुत्रो मग्नः शोकमहार्णवे ।
बाष्पेणापिहितो दृष्ट्वा द्रोणपुत्रं रथे स्थितम् ॥ ७.१९४.३४ ॥
บุตรของท่านจมลงในมหาสมุทรแห่งความโศก เหมือนเรือที่แตกแล้ว เมื่อเห็นบุตรโทรณะยืนอยู่บนรถศึก ก็ปิดตาด้วยน้ำตา
7.194.35
ततः शारद्वतं राजा सव्रीडमिदमब्रवीत् ।
शंसात्र भद्रं ते सर्वं यथा सैन्यमिदं द्रुतम् ॥ ७.१९४.३५ ॥
ครั้งนั้นพระราชาด้วยความละอาย ได้กล่าวถ้อยคำนี้แก่ศารทวัต (กฤปะ) ว่า ขอเล่าเรื่องทั้งหมดให้ข้าพเจ้าฟังที่นี่เถิด ขอให้ท่านเจริญ กองทัพนี้ถูกทำลายลงอย่างรวดเร็วได้อย่างไร
7.194.36
अथ शारद्वतो राजन्नार्तिमार्च्छन्पुनःपुनः ।
शशंस द्रोणपुत्राय यथा द्रोणो निपातितः ॥ ७.१९४.३६ ॥
ครั้งนั้น ข้าแต่พระราชา ศารทวัต (กฤปะ) ผู้ทุกข์ระทมซ้ำแล้วซ้ำเล่า ได้เล่าแก่บุตรโทรณะว่า โทรณะถูกล้มลงอย่างไร
7.194.37
वयं द्रोणं पुरस्कृत्य पृथिव्यां प्रवरं रथम् ।
प्रावर्तयाम सङ्ग्रामं पाञ्चालैरेव केवलम् ॥ ७.१९४.३७ ॥
พวกเราเชิดโทรณะขึ้นเป็นผู้นำ ผู้เป็นรถศึกเอกแห่งแผ่นดิน แล้วเริ่มการรบกับปาญจาละเพียงลำพัง
7.194.38
ततः प्रवृत्ते सङ्ग्रमे विमिश्राः कुरुसोमकाः ।
अन्योन्यमभिगर्जन्तः शस्त्रैर्देहानपातयन् ॥ ७.१९४.३८ ॥
ครั้นการรบดำเนินไป พวกกุรุและโสมกะก็ปะปนกัน คำรามใส่กันและทำให้ร่างล้มลงด้วยอาวุธของตน
7.194.39
वर्तमाने तथा युद्धे क्षीयमाणेषु संयुगे ।
धार्तराष्ट्रेषु सङ्क्रुद्धः पिता तेऽस्त्रमुदैरयत् ॥ ७.१९४.३९ ॥
ขณะการรบดำเนินไปเช่นนั้น และพวกบุตรของธฤตราษฎร์กำลังล้มตายในการประจัญบาน บิดาของท่านผู้โกรธเกรี้ยวได้ปล่อยอาวุธออกไป
7.194.40
ततो द्रोणो ब्राह्ममस्त्रं विकुर्वाणो नरर्षभः ।
व्यहनच्छात्रवान्भल्लैः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१९४.४० ॥
แล้วโทรณะ จอมชนผู้แปลงกายเป็นพรหมาสตร์ ได้สังหารศัตรูด้วยลูกศรปลายจันทร์เสี้ยวนับร้อยนับพัน
7.194.41
पाण्डवाः केकया मात्स्याः पाञ्चालाश्च विशेषतः ।
सङ्ख्ये द्रोणरथं प्राप्य व्यनशन्कालचोदिताः ॥ ७.१९४.४१ ॥
ปาณฑพ เกไกยะ มัตสยะ และปาญจาละเป็นพิเศษ เมื่อเข้าใกล้รถของโทรณะในการรบ ก็พินาศไป ถูกกาลเวลาผลักดัน
7.194.42
सहस्रं नरसिंहानां द्विसाहस्रं च दन्तिनाम् ।
द्रोणो ब्रह्मास्त्रयोगेन प्रेषयामास मृत्यवे ॥ ७.१९४.४२ ॥
ด้วยการใช้อาวุธพรหมาสตร์ โทรณะส่งคนสิงห์หนึ่งพันและช้างสองพันไปสู่ความตาย
7.194.43
आकर्णपलितश्यामो वयसाऽशीतिपञ्चकः ।
रणे पर्यचरद्द्रोणो वृद्धः षोडशवर्षवत् ॥ ७.१९४.४३ ॥
ผมหงอกคลุมถึงหู อายุแปดสิบห้าปี โทรณะเคลื่อนไหวอยู่ในสนามรบ เหมือนผู้มีอายุสิบหกปี แม้จะเป็นผู้เฒ่า
7.194.44
क्लिश्यमानेषु सैन्येषु वध्यमानेषु राजसु ।
अमर्षवशमापन्नाः पाञ्चाला विमुखाऽभवन् ॥ ७.१९४.४४ ॥
ขณะที่กองทัพถูกบีบคั้นและบรรดากษัตริย์ถูกสังหาร พวกปาญจาละซึ่งถูกความโกรธครอบงำ ก็หันหนีไป
7.194.45
तेषु किञ्चित्प्रभग्नेषु विमुखेषु सपत्नजित् ।
दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणो बभूवार्क इवोदितः ॥ ७.१९४.४५ ॥
เมื่อบางส่วนของพวกเขาแตกพ่ายและหันหนีไปแล้ว โทรณะผู้ชนะศัตรู แสดงทิพยอาวุธ ก็ปรากฏเหมือนพระอาทิตย์ที่ขึ้นมา
7.194.46
स मध्यं प्राप्य पाण्डूनां शररश्मिः प्रतापवान् ।
मध्यं गत इवादित्यो दुष्प्रेक्ष्यस्ते पिताऽभवत् ॥ ७.१९४.४६ ॥
เมื่อเข้าไปยังกลางกองทัพของปาณฑพ โทรณะผู้ทรงอานุภาพ มีลูกศรเป็นรัศมี ได้กลายเป็นดุจบิดาที่พวกเขาไม่อาจมองได้ เหมือนพระอาทิตย์ที่อยู่กลางเที่ยงฟ้า
7.194.47
ते दह्यमाना द्रोणेन सूर्येणेव विराजता ।
दग्धवीर्या निरुत्साहा बभूवुर्गतचेतसाः ॥ ७.१९४.४७ ॥
พวกเขาถูกโทรณะแผดเผา ผู้ส่องแสงดุจพระอาทิตย์ ความกล้าหาญถูกเผาผลาญไป ไร้กำลังใจและสติสัมปชัญญะหายไป
7.194.48
तान्दृष्ट्वा पीडितान्बाणैर्द्रोणेन मधुसूदनः ।
जयैषी पाण्डुपुत्राणामिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.१९४.४८ ॥
มธุสูทนะ เห็นพวกเขาถูกลูกศรของโทรณะทำร้าย ปรารถนาชัยชนะแก่บุตรของปาณฑุ จึงตรัสถ้อยคำนี้
7.194.49
नैष जातु नरैः शक्यो जेतुं शस्त्रभृतां वरः ।
अपि वृत्रहणा सङ्ख्ये रथयूथपयूथपः ॥ ७.१९४.४९ ॥
ผู้นี้ไม่มีมนุษย์คนใดจะเอาชนะได้ เขาเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ถืออาวุธ แม้พระอินทร์ผู้สังหารวฤตระก็ไม่อาจเอาชนะจอมแห่งจอมรถในการรบได้
7.194.50
ते यूयं धर्ममुत्सृज्य जयं रक्षत पाण्डवाः ।
यथा वः संयुगे सर्वान्न हन्याद्रुक्मवाहनः ॥ ७.१९४.५० ॥
ปาณฑพทั้งหลาย จงละทิ้งธรรมเสียแล้วรักษาชัยชนะไว้ มิเช่นนั้นผู้มีรถทองคำจะสังหารพวกเจ้าทั้งหมดในการรบ
7.194.51
अश्वत्थाम्नि हते नैष युध्येदिति मतिर्मम ।
हतं तं संयुगे कश्चिदाख्यात्वस्मै मृषा नरः ॥ ७.१९४.५१ ॥
เห็นว่า หากอัศวัตถามันถูกฆ่าแล้ว ผู้นี้จะไม่ต่อสู้ นั่นคือความเห็นของข้า ให้มีบุคคลใดบอกเขาเท็จว่าอัศวัตถามันถูกฆ่าในการรบแล้ว
7.194.52
एतन्नारोचयद्वाक्यं कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
अरोचयंस्तु सर्वेऽन्ये कृच्छ्रेण तु युधिष्ठिरः ॥ ७.१९४.५२ ॥
ธนัญชัย บุตรของกุนตี ไม่เห็นด้วยกับถ้อยคำนี้ ส่วนคนอื่นทั้งหมดเห็นด้วย แต่ยุธิษฐิระยินยอมได้ด้วยความยากลำบาก
7.194.53
भीमसेनस्तु सव्रीडमब्रवीत्पितरं तव ।
अश्वत्थामा हत इति तं नाबुध्यत ते पिता ॥ ७.१९४.५३ ॥
ภีมเสนด้วยความละอาย ได้กล่าวแก่บิดาของเจ้าว่า อัศวัตถามันถูกฆ่าแล้ว แต่บิดาของเจ้าไม่เชื่อ
7.194.54
स शङ्कमानस्तन्मिथ्या धर्मराजमपृच्छत ।
हतं वाऽप्यहतं वाऽऽजौ त्वां पिता पुत्रवत्सलः ॥ ७.१९४.५४ ॥
ท่านสงสัยว่านั่นเป็นเท็จ จึงทูลถามพระธรรมราชาว่า เขาถูกฆ่าในการรบแล้วหรือยังไม่ถูกฆ่า บิดาผู้รักบุตรได้ถามเจ้า
7.194.55
तमतथ्यभये मग्नो जये सक्तो युधिष्ठिरः ।
अश्वत्थामानमायोधे हतं दृष्ट्वा महागजम् ॥ ७.१९४.५५ ॥
ยุธิษฐิระจมอยู่ในความหวาดกลัวต่อคำเท็จ และยึดมั่นในชัยชนะ เมื่อเห็นช้างใหญ่คืออัศวัตถามันถูกฆ่าในการรบ
7.194.56
भीमेन गिरिवर्ष्माणं मालवस्येन्द्रवर्मणः ।
उपसृत्य तदा द्रोणमुच्चैरिदमुवाच ह ॥ ७.१९४.५६ ॥
ได้เข้าไปหาอินทรวรมันผู้มีร่างดุจภูเขา กษัตริย์แห่งมาลวะ ซึ่งถูกภีมฆ่า แล้วกล่าวถ้อยคำนี้ต่อโทรณะด้วยเสียงดัง
7.194.57
यस्यार्थे शस्त्रमादत्से यमवेक्ष्य च जीवसि ।
पुत्रस्ते दयितो नित्यं सोश्वत्थामा निपातितः ॥ ७.१९४.५७ ॥
เพื่อใครเจ้าจึงถืออาวุธ และเพราะเห็นใครเจ้าจึงมีชีวิตอยู่ บุตรของเจ้าผู้เป็นที่รักเสมอ คืออัศวัตถามัน ถูกทำให้ล้มลงแล้ว
7.194.58
शेते विनिहतो भूमौ वने सिंहशिशुर्यथा ॥ ७.१९४.५८ ॥
เขานอนถูกฆ่าอยู่บนพื้นดิน เหมือนลูกสิงห์น้อยในป่า
7.194.59
जानन्नप्यनृतस्याथ दोषान्स द्विजसत्तमम् ।
अव्यक्तमब्रवीद्राजा हतः कुञ्जर इत्युत ॥ ७.१९४.५९ ॥
แม้รู้โทษของความเท็จ พระราชาก็ตรัสอย่างคลุมเครือแก่พราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุดนั้นว่า ช้างถูกฆ่าแล้ว
7.194.60
स त्वां निहतमाक्रन्दे श्रुत्वा सन्तापतापितः ।
नियम्य दिव्यान्यस्त्राणि नायुध्यत यथा पुरा ॥ ७.१९४.६० ॥
เมื่อได้ยินเสียงร่ำไห้ว่าเจ้าถูกฆ่าแล้ว ท่านถูกความร้อนแห่งความโศกเผา จึงยับยั้งทิพยอาวุธของตน และไม่ได้ต่อสู้เหมือนแต่ก่อน
7.194.61
तं दृष्ट्वा परमोद्विग्नं शोकातुरमचेतसम् ।
पाञ्चालराजस्य सुतः क्रुरकर्मा समाद्रवत् ॥ ७.१९४.६१ ॥
เมื่อเห็นเขาเดือดร้อนอย่างยิ่ง ถูกความโศกครอบงำ และหมดสติ โอรสของพระราชาแห่งปาญจาละผู้มีการกระทำอันโหดร้ายก็พุ่งเข้าใส่เขา
7.194.62
तं दृष्ट्वा परमोद्विग्नं शोकातुरमचेतसम् ।
दिव्यान्यस्त्राण्यथोत्सृज्य रणे प्रायमुपाविशत् ॥ ७.१९४.६२ ॥
เมื่อเห็นเขาเดือดร้อนอย่างยิ่ง ถูกความโศกครอบงำ และหมดสติ เขาก็วางทิพยอาวุธลง แล้วนั่งลงในสนามรบเพื่ออดอาหารจนตาย
7.194.63
ततोऽस्य केशान्सव्येन गृहीत्वा पाणिना तदा ।
पार्षतः क्रोशमानानां वीराणामच्छिनच्छिरः ॥ ७.१९४.६३ ॥
จากนั้น โอรสของปฤษตะจับผมของเขาด้วยมือซ้าย แล้วตัดศีรษะของเขา ขณะที่บรรดาวีรบุรุษร้องตะโกน
7.194.64
न हन्तव्यो न हन्तव्य इति ते सर्वतोऽब्रुवन् ।
तथैव चार्जुनो वाहादवरुह्यैनमाद्रवत् ॥ ७.१९४.६४ ॥
"อย่าฆ่าเขา อย่าฆ่าเขา!" พวกเขาร้องจากทุกทิศ แต่อรชุนก็กระโดดลงจากรถศึกแล้วพุ่งเข้าหาเขาเช่นกัน
7.194.65
उद्यम्य त्वरितो बाहुं ब्रुवाणश्च पुनःपुनः ।
जीवन्तमानयाचार्यं मावधीरिति धर्मवित् ॥ ७.१९४.६५ ॥
ผู้รู้ธรรมได้ยกแขนขึ้นอย่างรีบร้อน และกล่าวซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า "จงนำอาจารย์มาทั้งที่ยังมีชีวิต อย่าฆ่าเขาเลย!"
7.194.66
तथा निवार्यमाणेन कौरवैरर्जुनेन च ।
हत एव नृशंसेन पिता तव नरर्षभ ॥ ७.१९४.६६ ॥
แม้เหล่าเการพและอรชุนจะห้ามไว้ คนโหดร้ายนั้นก็ฆ่าบิดาของท่านเสียแล้ว โอ้ผู้เป็นวัวแห่งหมู่มนุษย์
7.194.67
सैनिकाश्च ततः सर्वे प्राद्रवन्त भयार्दिताः ।
वयं चापि निरुत्साहा हते पितरि तेऽनघ ॥ ७.१९४.६७ ॥
จากนั้นทหารทั้งหมดก็หนีไปด้วยความหวาดกลัว ส่วนพวกเราก็หมดกำลังใจ โอ้ผู้ไร้บาป เมื่อบิดาของท่านถูกสังหาร
7.194.68
तच्छ्रुत्वा द्रोणपुत्रस्तु निधनं पितुराहवे ।
क्रोधमाहारयत्तीव्रं दण्डाहत इवोरगः ॥ ७.१९४.६८ ॥
เมื่อได้ยินข่าวการสิ้นชีวิตของบิดาในการรบ โอรสของโทรณะก็เกิดความโกรธอย่างรุนแรง ดุจงูที่ถูกไม้ฟาด
7.194.69
ततः क्रुद्धो रणे द्रौणिर्भृशं जज्वाल मारिष ।
यथेन्धनं महत्प्राप्य प्राज्वलद्धव्यवाहनः ॥ ७.१९४.६९ ॥
แล้วโอรสของโทรณะผู้โกรธเกรี้ยวในสนามรบก็ลุกโชนขึ้นอย่างยิ่ง โอ้ท่านผู้ประเสริฐ ดุจไฟที่ได้เชื้อเพลิงมากมายแล้วลุกโพลง
7.194.70
तलं तलेन निष्पिष्य दन्तैर्दन्तानुपास्पृशत् ।
निःश्वसन्नुरगो यद्वल्लोहिताक्षोऽभवत्तदा ॥ ७.१९४.७० ॥
เขาบดฝ่ามือเข้ากับฝ่ามือ และขบฟันกับฟัน เขากลายเป็นผู้มีดวงตาแดงก่ำในขณะนั้น ดุจงูที่กำลังถอนใจหนัก