મહાભારત · અધ્યાય 7.197
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.197.1
प्रादुर्भूते ततस्तस्मिन्नस्त्रे नारायणे प्रभो ।
प्रावात्सपृषतो वायुरनभ्रे स्तनयित्नुमान् ॥ ७.१९७.१ ॥
હે પ્રભુ, એ નારાયણ-અસ્ત્ર પ્રગટ થતાં વાદળ વિના ગર્જના કરતો વાયુ જળબિંદુઓ સાથે વાવા લાગ્યો.
7.197.2
चचाल पृथिवी चापि चुक्षुभे च महोदधिः ।
प्रतिस्रोतः प्रवृत्ताश्च गन्तुं तत्र समुद्रगाः ॥ ७.१९७.२ ॥
પૃથ્વી ધ્રૂજી, મહાસાગર ક્ષુબ્ધ થયો; સમુદ્ર તરફ જતી નદીઓ ઊલટા પ્રવાહે વહેવા લાગી.
7.197.3
शिखराणि व्यशीर्यन्त गिरीणां तत्र भारत ।
अपसव्यं मृगाश्चैव पाण्डुसेनां प्रचक्रिरे ॥ ७.१९७.३ ॥
હે ભારત, ત્યાં પર્વતોનાં શિખરો તૂટી પડ્યાં; મૃગો પાંડવસેનાની આસપાસ અપસવ્ય રીતે ફરવા લાગ્યાં.
7.197.4
तमसा तावकीर्यन्त सूर्यश्च कलुषोऽभवत् ।
सम्पतन्ति च भूतानि क्रव्यादानि प्रहृष्टवत् ॥ ७.१९७.४ ॥
અંધકારથી આકાશ ઢંકાયું, સૂર્ય મલિન થયો; માંસાહારી પ્રાણીઓ હર્ષથી ધસી આવ્યાં.
7.197.5
देवदानवगन्धर्वास्त्रस्तास्त्वासन्विशाम्पते ।
कथङ्खथाऽभवत्तीव्रा दृष्ट्वा तद्व्याकुलं महत् ॥ ७.१९७.५ ॥
હે પ્રજાધિપતિ, દેવ, દાનવ અને ગંધર્વો ભયભીત થયા; એ મહા વ્યાકુળતા અને ઉગ્રતા જોઈને તેઓ કેવા થયા!
7.197.6
व्यथिताः सर्वराजानस्त्रस्ताश्चासन्विशाम्पते ।
तद्दृष्ट्वा घोररूपं वै द्रौणेरस्त्रं भयावहम् ॥ ७.१९७.६ ॥
હે પ્રજાધિપતિ, સર્વ રાજાઓ વ્યથિત અને ભયભીત થયા; દ્રોણપુત્રનું એ ઘોર રૂપ ધરાવતું, ભય ઉપજાવતું અસ્ત્ર જોઈને.
7.197.7
निवर्तितेषु सैन्येषु द्रोणपुत्रेण संयुगे ।
भृशं शोकाभितप्तेन पितुर्वधममृष्यता ॥ ७.१९७.७ ॥
યુદ્ધમાં દ્રોણપુત્રે સેનાઓને પાછી વાળી; પિતાનો વધ સહન ન કરતાં અત્યંત શોકથી તપ્ત થઈને.
7.197.8
कुरूनापततो दृष्ट्वा धृष्टद्मुम्नस्य रक्षणे ।
को मन्त्रः पाण्डवेष्वासीत्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१९७.८ ॥
હે સંજય, કૌરવોને આક્રમણ કરતા જોઈને ધૃષ્ટદ્યુમ્નના રક્ષણમાં પાંડવોની યોજના શું હતી? તે મને કહે.
7.197.9
प्रागेव विद्रुतान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान्युधिष्ठिरः ।
पुनश्च तुमुलं शब्दं श्रुत्वाऽर्जुनमथाब्रवीत् ॥ ७.१९७.९ ॥
પહેલેથી જ ધાર્તરાષ્ટ્રોને ભાગતા જોઈને અને ફરી ભયંકર કોલાહલ સાંભળીને યુધિષ્ઠિરે અર્જુનને કહ્યું.
7.197.10
आचार्ये निहते द्रोणे धृष्टद्युम्नेन संयुगे ।
निहते वज्रहस्तेन यथा वृत्रे महासुरे ॥ ७.१९७.१० ॥
વજ્રધારી ઇન્દ્રે મહાસુર વૃત્રને હણ્યો તેમ, યુદ્ધમાં ધૃષ્ટદ્યુમ્ને આચાર્ય દ્રોણને હણ્યા પછી.
7.197.11
नाशंसन्तो जयं युद्धे दीनात्मानो धनञ्जय ।
आत्मत्राणे मतिं कृत्वा प्राद्रवन्कुरवो रणात् ॥ ७.१९७.११ ॥
હે ધનંજય, યુદ્ધમાં વિજયની આશા ન રાખીને, દીન મનથી, આત્મરક્ષણનો નિશ્ચય કરીને કૌરવો રણભૂમિમાંથી ભાગ્યા.
7.197.12
केचिद्वान्तै रथैस्तूर्णं निहतैः पाष्णियन्तृभिः ।
विपताकध्वजच्छत्रैः पार्थिवाः शीर्णकूबरैः ॥ ७.१९७.१२ ॥
કેટલાક રાજાઓ, ઝડપથી ઘાયલ થયેલા રથો સાથે, સારથિઓ હણાઈને, પતાકા ધ્વજ છત્ર તૂટીને, રથના કૂબર ભાંગીને.
7.197.13
भग्ननीडैराकुलाश्वैः प्रारुह्यान्यान्विचेतसः ।
भीताः पादैर्हयान्केचित्त्वरयन्तः स्वयं रथान् ॥ ७.१९७.१३ ॥
તૂટેલા આસનો અને ગભરાયેલા ઘોડાવાળા રથો પર બીજાઓને ચઢાવીને, ગૂંચવાયેલા અને ભયભીત કેટલાક લોકો પગે ચાલીને ઘોડા અને રથોને દોડાવતા હતા.
7.197.14
भग्नाक्षयुगचक्रैश्च व्याकृष्यन्त समन्ततः ।
रथान्विशीर्णानुत्सृज्य पद्भिः केचिच्च विद्रुताः ॥ ७.१९७.१४ ॥
તૂટેલી ધરી, ઝૂંસરી અને પૈડાંવાળા રથો ચારે બાજુ ખેંચાતા હતા; વિખેરાયેલા રથો છોડીને કેટલાક પગે ભાગી ગયા.
7.197.15
हयपृष्ठगताश्चान्ये कृष्यन्तेऽर्धच्युतासनाः ।
गजस्कन्धेषु संस्यूता नाराचैश्चलितासनाः ॥ ७.१९७.१५ ॥
ઘોડાની પીઠ પર રહેલા કેટલાક આસનેથી અર્ધા પડીને ખેંચાતા હતા; હાથીઓના ખભે બાંધેલા અને લોખંડના બાણોથી ડગમગી ગયેલા આસનવાળા લોકો પણ.
7.197.16
शरार्तैर्विद्रुतैर्नागैर्हृताः केचिद्दिशो दश ।
विशस्त्रकवचनाश्चान्ये वाहनेभ्यः क्षितिं गताः ॥ ७.१९७.१६ ॥
બાણોથી પીડિત થઈને ભાગતા હાથીઓ દ્વારા કેટલાક લોકો દસ દિશાઓમાં ઉપાડી જવાયા; શસ્ત્ર અને બખ્તર વિનાના બીજા લોકો વાહનોમાંથી ધરતી પર પડ્યા.
7.197.17
सञ्छिन्ना नेमिभिश्चैव मृदिताश्च हयद्विपैः ।
क्रोशन्तस्तात पुत्रेति पलायन्ते परे भयात् ॥ ७.१९७.१७ ॥
પૈડાંની કિનારીઓથી કપાયેલા અને ઘોડા-હાથીઓથી કચડાયેલા, "હે તાત! હે પુત્ર!" એમ પોકારતા બીજા લોકો ભયથી ભાગતા હતા.
7.197.18
नाभिजानन्ति चान्योन्यं कश्मलाभिहतौजसः ।
पुत्रान्पितॄन्सखीन्भ्रातॄन्समारोप्य दृढक्षतान् ॥ ७.१९७.१८ ॥
મૂર્છાથી ઘવાયેલા અને શક્તિહીન થયેલા તેઓ એકબીજાને ઓળખતા ન હતા; ગંભીર ઘાયલ પુત્રો, પિતાઓ, મિત્રો અને ભાઈઓને ઉપાડી જતા હતા.
7.197.19
जलेन क्लेदयन्त्यन्ये विमुच्य कवचनान्यपि ।
पलायनपराश्चान्ये योधाः शतसहस्रशः ॥ ७.१९७.१९ ॥
કેટલાક પાણીથી પોતાને ભીંજવી રહ્યા હતા; બીજાઓએ બખ્તર પણ ઉતારી ફેંકી દીધાં હતાં; સેંકડો હજારો યોદ્ધાઓ ભાગવામાં લાગેલા હતા.
7.197.20
अवस्थां तादृशीं प्राप्य हते द्रोणे द्रुतं बलम् ।
पुनरावर्तितं केन यदि जानासि शंस मे ॥ ७.१९७.२० ॥
દ્રોણ હણાયા પછી સેના આવી સ્થિતિમાં પહોંચી હતી; તો તેને ઝડપથી કોણે પાછી વાળી? જો તું જાણતો હોય તો મને કહે.
7.197.21
हयानां हेषतां शब्दः कुञ्जराणां च बृंहताम् ।
रथनेमिस्वनैश्चात्र विमिश्रः श्रूयते महान् ॥ ७.१९७.२१ ॥
ઘોડાઓની હણહણાટી, હાથીઓની ચીસ અને રથનાં પૈડાંની ગડગડાટ અહીં ભળીને મોટો અવાજ સંભળાય છે.
7.197.22
एते शब्दा भृशं तीव्राः प्रवृत्ताः कुरुसागरे ।
मुमुर्मुहुरुदीर्यन्ते कम्पयन्त्यपि मामकान् ॥ ७.१९७.२२ ॥
આ અવાજો અત્યંત તીવ્રતાથી ઊઠીને કુરુસાગરમાં પ્રસરી ગયા છે; વારંવાર ગર્જીને તેઓ મારા પોતાના લોકોને પણ કંપાવે છે.
7.197.23
य एष तुमुलः शब्दः श्रूयते रोमहर्षणः ।
सेन्द्रानप्येष लोकांस्त्रीन्ग्रसेदिति मतिर्मम ॥ ७.१९७.२३ ॥
આ જે ભયંકર અવાજ સંભળાય છે, જે રૂંવાડાં ઊભાં કરે છે — મારો મત છે કે તે ઇન્દ્ર સહિત ત્રણેય લોકને ગળી જશે.
7.197.24
मन्ये वज्रधरस्यैष निनादो भैरवस्वनः ।
द्रोणे हते कौरवार्यं व्यक्तमभ्येति वासवः ॥ ७.१९७.२४ ॥
મને લાગે છે કે આ વજ્રધારીનો ભયંકર નાદ છે; દ્રોણ હણાતાં કૌરવશ્રેષ્ઠ માટે વાસવ સ્પષ્ટ રીતે આવી રહ્યા છે.
7.197.25
प्रहृष्टरोमकूपाः स्मः संविग्नरथकुञ्जराः ।
धनञ्जय गुरुं श्रुत्वा तत्र नादं सुभीषणम् ॥ ७.१९७.२५ ॥
હે ધનંજય, ત્યાં ગુરુનો તે અતિ ભયંકર નાદ સાંભળીને અમારા રોમ ખડા થઈ ગયા છે અને અમારા રથ તથા હાથી વિચલિત થયા છે.
7.197.26
क एष कौरवान्दीर्णानवस्थाप्य महारथः ।
निवर्तयति युद्धार्थं मृधे देवेश्वरो यथा ॥ ७.१९७.२६ ॥
વિખરાયેલા કૌરવોને સ્થિર કરીને યુદ્ધ માટે પાછા વાળનાર આ મહારથી કોણ છે? યુદ્ધમાં દેવેશ્વર જેવો?
7.197.27
उद्यम्यात्मानमुग्राय कर्मणे वीर्यमास्थिताः ।
धमन्ति कौरवाः शङ्खान्यस्य वीर्यं समाश्रिताः ॥ ७.१९७.२७ ॥
ઉગ્ર કર્મ માટે પોતાને ઊભા કરીને, પરાક્રમનો આશ્રય લઈને, તેના પરાક્રમ પર ભરોસો રાખીને કૌરવો શંખ ફૂંકી રહ્યા છે.
7.197.28
यत्र ते संशयो राजन्न्यस्तशस्त्रे गुरौ हते ।
धार्तराष्ट्रानवस्थाप्य क एष नदतीति हि ॥ ७.१९७.२८ ॥
હે રાજન, શસ્ત્રો મૂકી દેનારા ગુરુ હણાયા પછી, ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોને સ્થિર કરીને અહીં ગર્જના કોણ કરે છે, એવી શંકા આપને છે ને?
7.197.29
हीमन्तं तं महाबाहुं मत्तद्विरदगामिनम् ।
इन्द्रविष्मुसमं वीर्ये कोपेऽन्तकमिव स्थितम् ॥ ७.१९७.२९ ॥
તે વિનમ્ર, મહાબાહુ, મત્ત હાથીની ચાલવાળા વીરને, જે પરાક્રમમાં ઇન્દ્ર-વિષ્ણુ સમાન છે અને ક્રોધમાં યમ જેવો ઊભો છે.
7.197.30
बृहस्पतिसमं बुद्ध्या नीतिमन्तं महारथम् ।
आख्यास्याम्युग्रकर्माणं कुरूणामभयङ्करम् ॥ ७.१९७.३० ॥
બુદ્ધિમાં બૃહસ્પતિ સમાન, નીતિમાન, મહારથી, ઉગ્ર કર્મ કરનાર, કુરુઓ માટે ભયંકર એવા તેને હું કહીશ.
7.197.31
यस्मिञ्जाते ददौ द्रोणो गवां दशशतं धनम् ।
ब्राह्मणेभ्यो महार्हेभ्यः सोऽश्वत्थामैष गर्जति ॥ ७.१९७.३१ ॥
જેના જન્મ સમયે દ્રોણે મહાન આદરને યોગ્ય બ્રાહ્મણોને દસ હજાર ગાયોનું ધન આપ્યું હતું, એ જ આ અશ્વત્થામા ગર્જી રહ્યો છે.
7.197.32
जातमात्रेण वीरेण येनोच्चैः श्रवसा यथा ।
हेषता कम्पिता भूमिर्लोकाश्च सकलास्त्रयः ॥ ७.१९७.३२ ॥
જે વીરે જન્મતાં જ ઉચ્ચૈઃશ્રવાની જેમ હણહણાટ કરીને પૃથ્વી અને ત્રણે લોકને કંપાવ્યા હતા.
7.197.33
तच्छ्रुत्वान्तर्हितं भूतं नाम तस्याकरोत्तदा ।
अश्वत्थामेति सोऽद्यैष शूरो नदति पाण्डव ॥ ७.१९७.३३ ॥
એ સાંભળીને અદૃશ્ય રહેલા એક પ્રાણીએ ત્યારે તેનું નામ "અશ્વત્થામા" પાડ્યું; હે પાંડવ, એ જ આ શૂરવીર હમણાં ગર્જી રહ્યો છે.
7.197.34
यो ह्यनाथ इवाक्रम्य पार्षतेन हतस्तथा ।
कर्मणा सुनृशंसेन तस्य नाथो व्यवस्थितः ॥ ७.१९७.३४ ॥
અનાથની જેમ આક્રમણ પામીને પાર્ષત (ધૃષ્ટદ્યુમ્ન) દ્વારા અત્યંત ક્રૂર કર્મથી જે માર્યો ગયો હતો, તેનો રક્ષક હવે ઊભો થયો છે.
7.197.35
गुरुं मे यत्र पाञ्चाल्यः केशपक्षे परामृशत् ।
तन्न जातुं क्षमेद्द्रौणिर्जानन्पौरुषमात्मनः
स हि तेनैव नः सर्वान्क्षपयेदिति मे मतिः ॥ ७.१९७.३५ ॥
પાંચાલ્યે મારા ગુરુને વાળ પકડીને ખેંચ્યા હતા તે કર્મ દ્રૌણિ ક્યારેય સહન નહીં કરે; પોતાના પૌરુષને જાણનાર હોવાથી તે એનાથી જ આપણા સૌનો નાશ કરશે, એવો મારો મત છે.
7.197.36
उपचीर्णो गुरुर्मिथ्या भवता राज्यकारणात् ।
धर्मज्ञेन सता नाम सोऽधर्मः सुमहान्कृतः ॥ ७.१९७.३६ ॥
રાજ્યને કારણે તમે ગુરુની મિથ્યા સેવા કરી; ધર્મને જાણનાર સજ્જન એવા તમે ખરેખર ઘણો મોટો અધર્મ કર્યો.
7.197.37
चिरं स्थास्यति चाकीर्तिस्त्रैलोक्ये सचराचरे ।
रामे वालिवधाद्यद्वदेवं द्रोणे निपातिते ॥ ७.१९७.३७ ॥
વાલીના વધથી રામને જેમ અપયશ લાંબો સમય રહ્યું, તેમ દ્રોણ પડ્યા ત્યારે આ અપયશ ચરાચર સહિત ત્રણ લોકમાં લાંબો સમય રહેશે.
7.197.38
सर्वधर्मोपपन्नोऽयं स मे शिष्यश्च पाण्डवः ।
नायं वक्ष्यति मिथ्येति प्रत्ययं कृतवांस्त्वयि ॥ ७.१९७.३८ ॥
આ સર્વ ધર્મોથી યુક્ત છે, મારો શિષ્ય અને પાંડવ છે; આ જૂઠું નહીં બોલે એવો વિશ્વાસ તેણે તમારામાં ઉત્પન્ન કર્યો હતો.
7.197.39
स सत्यकञ्चुकं नाम प्रविष्टेन ततोऽनृतम् ।
आचार्य उक्तो भवता हतः कुञ्जर इत्युत ॥ ७.१९७.३९ ॥
તેણે 'સત્યકંચુક' નામે અસત્યમાં પ્રવેશ કર્યો; અને તમે આચાર્યને કહ્યું, 'હાથી માર્યો ગયો'.
7.197.40
ततः शस्त्रं समुत्सृज्य निर्ममो गतचेतनः ।
आसीत्सुविह्वलो राजन्यथा दृष्टस्त्वया विभुः ॥ ७.१९७.४० ॥
પછી શસ્ત્ર મૂકીને, મમતારહિત અને ચેતનાહીન થઈને, હે રાજન, તમે જોયા પ્રમાણે એ વિભુ અત્યંત વિહ્વળ થયા.
7.197.41
स तु शोकसमाविष्टो विमुखः पुत्रवत्सलः ।
शाश्वतं धर्ममुत्सृज्य गुरुः शिष्येण घातितः ॥ ७.१९७.४१ ॥
તે તો શોકથી ઘેરાયેલા, વિમુખ અને પુત્રસ્નેહથી ભરેલા હતા; શાશ્વત ધર્મનો ત્યાગ કરીને શિષ્યે ગુરુને માર્યા.
7.197.42
न्यस्तशस्त्रमधर्मेण घातयित्वा गुरुं भवान् ।
रक्षत्विदानीं सामात्यो यदि शक्तोसि पार्षतम् ॥ ७.१९७.४२ ॥
શસ્ત્ર મૂકી દીધેલા ગુરુને અધર્મથી મરાવીને તમે હવે અમાત્યો સહિત પાર્ષતને બચાવો — જો તમે સમર્થ હો તો.
7.197.43
ग्रस्तमाचार्य पुत्रेण क्रुद्धेन हतबन्धुना ।
सर्वे वयं परित्रातुं न शक्ष्यामोऽद्य पार्षतम् ॥ ७.१९७.४३ ॥
આચાર્યપુત્રે ક્રોધથી ભરાઈને, બંધુના વધથી પ્રેરાઈને તેને ગ્રસ્યો છે. આજે આપણે સૌ પાર્ષતને બચાવી શકીશું નહીં.
7.197.44
सौहार्दं सर्वभूतेषु यः करोत्यतिमानुषः ।
सोऽद्य केशग्रहं श्रुत्वा पितुर्धक्ष्यति नो रणे ॥ ७.१९७.४४ ॥
સર્વ ભૂતો પ્રત્યે સૌહાર્દ રાખનાર અતિમાનુષ, પિતાના કેશ ગ્રહણ વિશે સાંભળીને આજે રણમાં આપણને બાળી નાખશે.
7.197.45
विक्रोशमाने हि मयि भृशमाचार्यगृद्विनि ।
अपाकीर्य स्वयं धर्मं शिप्येण निहतो गुरुः ॥ ७.१९७.४५ ॥
હું અતિ વિલાપ કરતો, આચાર્ય માટે ઉત્સુક હતો ત્યારે, પોતે ધર્મ છોડીને શિષ્યે ગુરુને હણ્યા.
7.197.46
यदा गतं वयो भूयः शिष्टमल्पतरं च नः ।
तस्येदानीं विरोधोऽयमधर्मोऽयं कृतो महान् ॥ ७.१९७.४६ ॥
આપણી ઉંમર વીતી ગઈ છે, બાકી ઘણું થોડું છે; હવે તેમની સાથે આ વિરોધ થયો છે. આ મોટું અધર્મ કરાયું છે.
7.197.47
पितेव नित्यं सौहार्दात्पितेव हि च धर्मतः ।
सोऽल्पकालस्य राज्यस्य कारमाद्वातितो गुरुः ॥ ७.१९७.४७ ॥
તેઓ સદા સૌહાર્દથી પિતા સમાન અને ધર્મથી પણ પિતા સમાન હતા; તે આચાર્યને અલ્પકાળના રાજ્ય માટે પીડિત કરાયા.
7.197.48
धृतराष्ट्रेण भीष्माय द्रोणाय च विशाम्पते ।
विसृष्टा पृथिवी सर्वा सह पुत्रैश्च तत्परैः ॥ ७.१९७.४८ ॥
હે રાજન! ધૃતરાષ્ટ્રે ભીષ્મ અને દ્રોણને, તેમના પ્રત્યે અનુરક્ત પુત્રો સહિત, સમગ્ર પૃથ્વી આપી હતી.
7.197.49
सम्प्राप्य तादृशीं वृत्तिं सत्कृतः सततं परैः ।
अब्रवीत्सततं पुत्रान्मामेवाभ्यधिकं गुरुः ॥ ७.१९७.४९ ॥
એવી વૃત્તિ મેળવીને, શત્રુઓ દ્વારા સતત સન્માનિત થયેલા ગુરુ હંમેશાં પુત્રોને કહેતા કે તેઓ મને જ વધુ પ્રેમ કરે છે.
7.197.50
अवेक्षमाणस्त्वां मां च न्यस्तास्त्रश्चाहवे हतः ।
न त्वेनं युध्यमानं वै हन्यादपि शतक्रतुः ॥ ७.१९७.५० ॥
તને અને મને જોતાં, શસ્ત્રો મૂકીને યુદ્ધમાં માર્યા ગયા; યુદ્ધ કરતા તેમને ઇન્દ્ર પણ ન મારી શકત.
7.197.51
तस्याचार्यस्य वृद्धस्य द्रोहो नित्योपकारिणः ।
कृतो ह्यनार्यैरस्माभीर राज्यार्थे लुब्धबुद्धिभिः ॥ ७.१९७.५१ ॥
તે વૃદ્ધ આચાર્ય, જે સદા ઉપકાર કરતા હતા, તેમની સાથે દ્રોહ થયો; રાજ્ય માટે લોભી બુદ્ધિવાળા અમે અનાર્યોએ આ કર્યું.
7.197.52
अहो बत महत्पापं कृतं कर्म सुदारुणम् ।
यद्राज्यसुखलोभेन द्रोणोऽयं साधुघातितः ॥ ७.१९७.५२ ॥
અરેરે! મોટું પાપ અને અતિ ભયંકર કર્મ થયું; રાજ્યસુખના લોભથી આ સાધુ દ્રોણ માર્યા ગયા.
7.197.53
पुत्रान्भ्रातॄन्पितॄन्दाराञ्जीवितं चैव वासविः ।
त्यजेत्सर्वं मम प्रेम्णा जानात्येवं हि मे गुरुः ॥ ७.१९७.५३ ॥
પુત્રો, ભાઈઓ, પિતા, પત્નીઓ અને જીવન પણ — વાસવિ (ઇન્દ્રપુત્ર) મારા પ્રેમ માટે બધું ત્યજી દેત; ગુરુ મને આમ જ જાણતા હતા.
7.197.54
स मया राज्यकामेन हन्यमानो ह्युपेक्षितः ।
तस्मादर्वाक्शिरा राजन्प्राप्तोऽस्मि नरकं प्रभो ॥ ७.१९७.५४ ॥
રાજ્યની કામનાવાળા મારા દ્વારા માર્યા જતા પણ તેઓ ઉપેક્ષિત રહ્યા; તેથી, હે રાજન્, હે પ્રભો, માથું નીચું કરીને હું નરકને પ્રાપ્ત થયો છું.
7.197.55
ब्राह्मणं वृद्धमाचार्यं न्यस्तशस्त्रं महामुनिम् ।
घातयित्वाऽद्य राज्यार्थे मृतं श्रेयो न जीवितम् ॥ ७.१९७.५५ ॥
બ્રાહ્મણ, વૃદ્ધ, આચાર્ય, શસ્ત્ર મૂકી દીધેલા મહામુનિને રાજ્ય માટે આજે મરાવીને જીવવા કરતાં મરવું શ્રેયસ્કર છે.