マハーバーラタ · 章 7.197
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.197.1
प्रादुर्भूते ततस्तस्मिन्नस्त्रे नारायणे प्रभो ।
प्रावात्सपृषतो वायुरनभ्रे स्तनयित्नुमान् ॥ ७.१९७.१ ॥
主よ、そのナーラーヤナの武器が現れると、雲もないのに雷鳴のような風が水しぶきを運んで吹いた。
7.197.2
चचाल पृथिवी चापि चुक्षुभे च महोदधिः ।
प्रतिस्रोतः प्रवृत्ताश्च गन्तुं तत्र समुद्रगाः ॥ ७.१९७.२ ॥
大地も揺れ、大海も荒れ狂った。海へ流れる川は逆流し始めた。
7.197.3
शिखराणि व्यशीर्यन्त गिरीणां तत्र भारत ।
अपसव्यं मृगाश्चैव पाण्डुसेनां प्रचक्रिरे ॥ ७.१९७.३ ॥
バーラタよ、そこでは山々の頂が砕け散り、鹿たちはパーンダヴァ軍の周りを逆回り（凶兆）に回った。
7.197.4
तमसा तावकीर्यन्त सूर्यश्च कलुषोऽभवत् ।
सम्पतन्ति च भूतानि क्रव्यादानि प्रहृष्टवत् ॥ ७.१९७.४ ॥
空は闇に覆われ、太陽は濁った。肉食の生き物たちは喜び勇んで舞い降りた。
7.197.5
देवदानवगन्धर्वास्त्रस्तास्त्वासन्विशाम्पते ।
कथङ्खथाऽभवत्तीव्रा दृष्ट्वा तद्व्याकुलं महत् ॥ ७.१९७.५ ॥
人の王よ、神々、ダーナヴァ、ガンダルヴァは恐怖に駆られた。あの大いなる混乱と激しさを見て、彼らはどうなったことか。
7.197.6
व्यथिताः सर्वराजानस्त्रस्ताश्चासन्विशाम्पते ।
तद्दृष्ट्वा घोररूपं वै द्रौणेरस्त्रं भयावहम् ॥ ७.१९७.६ ॥
人の王よ、諸王はドローナの子の恐ろしい姿の、恐怖をもたらす武器を見て、みな苦しみおののいた。
7.197.7
निवर्तितेषु सैन्येषु द्रोणपुत्रेण संयुगे ।
भृशं शोकाभितप्तेन पितुर्वधममृष्यता ॥ ७.१९७.७ ॥
戦いでドローナの息子が軍勢を退けたとき、父の死に耐えられず、深い悲しみに焼かれていた。
7.197.8
कुरूनापततो दृष्ट्वा धृष्टद्मुम्नस्य रक्षणे ।
को मन्त्रः पाण्डवेष्वासीत्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१९७.८ ॥
サンジャヤよ、クル族が襲いかかるのを見て、パーンダヴァたちはドリシュタドュムナを守るためにどんな策を立てたのか。私に話せ。
7.197.9
प्रागेव विद्रुतान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान्युधिष्ठिरः ।
पुनश्च तुमुलं शब्दं श्रुत्वाऽर्जुनमथाब्रवीत् ॥ ७.१९७.९ ॥
既にダールタラーシュトラの子らが逃げるのを見て、また騒がしい轟音を聞いたユディシュティラはアルジュナに言った。
7.197.10
आचार्ये निहते द्रोणे धृष्टद्युम्नेन संयुगे ।
निहते वज्रहस्तेन यथा वृत्रे महासुरे ॥ ७.१९७.१० ॥
師ドローナが戦いでドリシュタドュムナに殺されたとき、ヴァジュラを持つ者が大阿修羅ヴリトラを殺したように。
7.197.11
नाशंसन्तो जयं युद्धे दीनात्मानो धनञ्जय ।
आत्मत्राणे मतिं कृत्वा प्राद्रवन्कुरवो रणात् ॥ ७.१९७.११ ॥
ダナンジャヤよ、戦いに勝利を期待せず、意気消沈し、自らを守ることを決意してクル族は戦場から逃げ去った。
7.197.12
केचिद्वान्तै रथैस्तूर्णं निहतैः पाष्णियन्तृभिः ।
विपताकध्वजच्छत्रैः पार्थिवाः शीर्णकूबरैः ॥ ७.१९७.१२ ॥
ある王たちは戦車を素早く打ち砕かれ、御者は殺され、旗・幡・傘は引き裂かれ、車の轅は折れていた。
7.197.13
भग्ननीडैराकुलाश्वैः प्रारुह्यान्यान्विचेतसः ।
भीताः पादैर्हयान्केचित्त्वरयन्तः स्वयं रथान् ॥ ७.१९७.१३ ॥
座席の壊れた戦車に、驚き乱れた馬を伴い、他の者を乗せ、混乱し怯えた一部の者は徒歩で馬と戦車を急がせていた。
7.197.14
भग्नाक्षयुगचक्रैश्च व्याकृष्यन्त समन्ततः ।
रथान्विशीर्णानुत्सृज्य पद्भिः केचिच्च विद्रुताः ॥ ७.१९७.१४ ॥
軸や軛や車輪の壊れた戦車が四方に引きずられ、砕けた戦車を捨てて、徒歩で逃げる者もいた。
7.197.15
हयपृष्ठगताश्चान्ये कृष्यन्तेऽर्धच्युतासनाः ।
गजस्कन्धेषु संस्यूता नाराचैश्चलितासनाः ॥ ७.१९७.१५ ॥
馬の背にいた者は座席から半ば落ちて引きずられ、象の肩に縛りつけられ鉄の矢に座席を揺らされた者もいた。
7.197.16
शरार्तैर्विद्रुतैर्नागैर्हृताः केचिद्दिशो दश ।
विशस्त्रकवचनाश्चान्ये वाहनेभ्यः क्षितिं गताः ॥ ७.१९७.१६ ॥
矢に苦しめられ逃げる象によって、十方へ運ばれていった者もいた。武器も鎧もない他の者は、乗り物から地面へ落ちた。
7.197.17
सञ्छिन्ना नेमिभिश्चैव मृदिताश्च हयद्विपैः ।
क्रोशन्तस्तात पुत्रेति पलायन्ते परे भयात् ॥ ७.१९७.१७ ॥
車輪の縁に切られ、馬や象に踏みにじられた他の者たちは、「父上！息子よ！」と叫びながら恐怖に駆られて逃げた。
7.197.18
नाभिजानन्ति चान्योन्यं कश्मलाभिहतौजसः ।
पुत्रान्पितॄन्सखीन्भ्रातॄन्समारोप्य दृढक्षतान् ॥ ७.१९७.१८ ॥
気絶に打たれて気力を失い、互いに見分けもつかず、重傷を負った息子、父、友、兄弟を担ぎ上げていた。
7.197.19
जलेन क्लेदयन्त्यन्ये विमुच्य कवचनान्यपि ।
पलायनपराश्चान्ये योधाः शतसहस्रशः ॥ ७.१९७.१९ ॥
水で体を濡らす者もおり、鎧さえ脱ぎ捨てる者もいた。幾十万もの戦士が逃げることに専念していた。
7.197.20
अवस्थां तादृशीं प्राप्य हते द्रोणे द्रुतं बलम् ।
पुनरावर्तितं केन यदि जानासि शंस मे ॥ ७.१९७.२० ॥
ドローナが殺され、軍勢がこのような状態に陥ったのに、誰が迅速にそれを引き返させたのか。知っているなら私に告げよ。
7.197.21
हयानां हेषतां शब्दः कुञ्जराणां च बृंहताम् ।
रथनेमिस्वनैश्चात्र विमिश्रः श्रूयते महान् ॥ ७.१९७.२१ ॥
馬のいななき、象の咆哮が、ここで戦車の車輪の轟きと混ざり合い、大きな響きとして聞こえる。
7.197.22
एते शब्दा भृशं तीव्राः प्रवृत्ताः कुरुसागरे ।
मुमुर्मुहुरुदीर्यन्ते कम्पयन्त्यपि मामकान् ॥ ७.१९७.२२ ॥
これらの猛烈な音がクル族の大海原に激しく湧き起こり、繰り返し轟いて、私の味方の者たちまでも震え上がらせている。
7.197.23
य एष तुमुलः शब्दः श्रूयते रोमहर्षणः ।
सेन्द्रानप्येष लोकांस्त्रीन्ग्रसेदिति मतिर्मम ॥ ७.१९७.२३ ॥
この騒然と鳴り響き、身の毛もよだつ音は、私の考えでは、インドラを含む三界をも呑み込んでしまうだろう。
7.197.24
मन्ये वज्रधरस्यैष निनादो भैरवस्वनः ।
द्रोणे हते कौरवार्यं व्यक्तमभ्येति वासवः ॥ ७.१९७.२४ ॥
これは金剛を持つ者の恐ろしい咆哮だと思う。ドローナが殺されたので、ヴァーサヴァ（インドラ）が明らかにクル族の勇士のもとへ向かっているのだ。
7.197.25
प्रहृष्टरोमकूपाः स्मः संविग्नरथकुञ्जराः ।
धनञ्जय गुरुं श्रुत्वा तत्र नादं सुभीषणम् ॥ ७.१९७.२५ ॥
ダナンジャヤよ、そこで師の、きわめて恐ろしい轟音を聞き、我らの身の毛はよだち、戦車と象は動揺している。
7.197.26
क एष कौरवान्दीर्णानवस्थाप्य महारथः ।
निवर्तयति युद्धार्थं मृधे देवेश्वरो यथा ॥ ७.१९७.२६ ॥
散り散りになったクル族を立て直し、戦いのために引き返させているこの大戦車兵は誰か。戦場で神々の主のように。
7.197.27
उद्यम्यात्मानमुग्राय कर्मणे वीर्यमास्थिताः ।
धमन्ति कौरवाः शङ्खान्यस्य वीर्यं समाश्रिताः ॥ ७.१९७.२७ ॥
激烈な行いのために自らを奮い立たせ、勇気を頼みとし、彼の勇気に拠って、クル族は法螺貝を吹き鳴らしている。
7.197.28
यत्र ते संशयो राजन्न्यस्तशस्त्रे गुरौ हते ।
धार्तराष्ट्रानवस्थाप्य क एष नदतीति हि ॥ ७.१९७.२८ ॥
王よ、武器を置いた師が殺された今、ドリタラーシュトラの息子たちを立て直し、ここで吠えているのは誰か、それがあなたの疑いですね。
7.197.29
हीमन्तं तं महाबाहुं मत्तद्विरदगामिनम् ।
इन्द्रविष्मुसमं वीर्ये कोपेऽन्तकमिव स्थितम् ॥ ७.१९७.२९ ॥
あの慎み深く、大腕の、猛象のような歩みをする英雄──勇気においてインドラやヴィシュヌに等しく、怒りにおいては死神そのもののように立つ者。
7.197.30
बृहस्पतिसमं बुद्ध्या नीतिमन्तं महारथम् ।
आख्यास्याम्युग्रकर्माणं कुरूणामभयङ्करम् ॥ ७.१९७.३० ॥
知恵においてブリハスパティに等しく、政略に通じ、激しい行いをなし、クル族にとって恐ろしい大戦車兵──その者について私は語ろう。
7.197.31
यस्मिञ्जाते ददौ द्रोणो गवां दशशतं धनम् ।
ब्राह्मणेभ्यो महार्हेभ्यः सोऽश्वत्थामैष गर्जति ॥ ७.१९७.३१ ॥
誕生の折にドローナが、大いに敬うべきバラモンたちに一万頭の牛の富を施した、その人こそ今吠えているアシュヴァッターマンである。
7.197.32
जातमात्रेण वीरेण येनोच्चैः श्रवसा यथा ।
हेषता कम्पिता भूमिर्लोकाश्च सकलास्त्रयः ॥ ७.१९७.३२ ॥
英雄が生まれるやいなや、ウッチャイヒシュラヴァスのように嘶き、大地と三界すべてを震わせた。
7.197.33
तच्छ्रुत्वान्तर्हितं भूतं नाम तस्याकरोत्तदा ।
अश्वत्थामेति सोऽद्यैष शूरो नदति पाण्डव ॥ ७.१९७.३३ ॥
それを聞いて、姿を隠していたある存在が、そのとき彼に「アシュヴァッターマン」という名を授けた。パーンダヴァよ、今吠えているのはその英雄である。
7.197.34
यो ह्यनाथ इवाक्रम्य पार्षतेन हतस्तथा ।
कर्मणा सुनृशंसेन तस्य नाथो व्यवस्थितः ॥ ७.१९७.३४ ॥
無力な者のように襲われ、プリシャタの子（ドリシュタデュムナ）によってこれほど残酷な行為で殺された者には、今や守護者が立ち上がった。
7.197.35
गुरुं मे यत्र पाञ्चाल्यः केशपक्षे परामृशत् ।
तन्न जातुं क्षमेद्द्रौणिर्जानन्पौरुषमात्मनः
स हि तेनैव नः सर्वान्क्षपयेदिति मे मतिः ॥ ७.१९७.३५ ॥
パーンチャーラの王子が私の師を髪をつかんで引きずったその行為を、ドローナの子は決して許さないだろう。自らの男らしさを知る彼は、まさにそれによって我々全てを滅ぼすだろう――それが私の考えだ。
7.197.36
उपचीर्णो गुरुर्मिथ्या भवता राज्यकारणात् ।
धर्मज्ञेन सता नाम सोऽधर्मः सुमहान्कृतः ॥ ७.१९७.३६ ॥
王国のために、あなたは師に偽りの奉仕をした。法を知る善人であるあなたは、実に大きな不正を犯したのだ。
7.197.37
चिरं स्थास्यति चाकीर्तिस्त्रैलोक्ये सचराचरे ।
रामे वालिवधाद्यद्वदेवं द्रोणे निपातिते ॥ ७.१९७.३७ ॥
ヴァーリンを殺したことでラーマに長く不名誉が残ったように、ドローナが倒された今、この不名誉は動くものと動かないものを含む三界に長く残るであろう。
7.197.38
सर्वधर्मोपपन्नोऽयं स मे शिष्यश्च पाण्डवः ।
नायं वक्ष्यति मिथ्येति प्रत्ययं कृतवांस्त्वयि ॥ ७.१९७.३८ ॥
この人は一切の徳を備え、私の弟子であり、パーンドゥの息子です。偽りを言うことはない——その信頼をあなたの中に彼は生じさせていたのです。
7.197.39
स सत्यकञ्चुकं नाम प्रविष्टेन ततोऽनृतम् ।
आचार्य उक्तो भवता हतः कुञ्जर इत्युत ॥ ७.१९७.३९ ॥
「真理の鎧」という名のもとに虚偽へと入り、あなたは師に「象が殺された」と言ったのです。
7.197.40
ततः शस्त्रं समुत्सृज्य निर्ममो गतचेतनः ।
आसीत्सुविह्वलो राजन्यथा दृष्टस्त्वया विभुः ॥ ७.१९७.४० ॥
そこで武器を置き、執着を離れ、意識を失い、王よ、あなたが見たとおり、その偉大な方は深く動転したのです。
7.197.41
स तु शोकसमाविष्टो विमुखः पुत्रवत्सलः ।
शाश्वतं धर्ममुत्सृज्य गुरुः शिष्येण घातितः ॥ ७.१९७.४१ ॥
彼は悲しみに覆われ、顔をそむけ、息子への愛情に満ちていた。永遠の法を捨てたため、師は弟子に殺されたのだ。
7.197.42
न्यस्तशस्त्रमधर्मेण घातयित्वा गुरुं भवान् ।
रक्षत्विदानीं सामात्यो यदि शक्तोसि पार्षतम् ॥ ७.१९७.४२ ॥
武器を置いた師を不正によって殺させたあなたは、今、もし力があるなら、大臣たちとともにパールシャタの子を守ってみなさい。
7.197.43
ग्रस्तमाचार्य पुत्रेण क्रुद्धेन हतबन्धुना ।
सर्वे वयं परित्रातुं न शक्ष्यामोऽद्य पार्षतम् ॥ ७.१९७.४३ ॥
師の息子が怒りに駆られ、親族を殺された者として彼を捕らえた。今日、我々全員ではパールシャタを救えないだろう。
7.197.44
सौहार्दं सर्वभूतेषु यः करोत्यतिमानुषः ।
सोऽद्य केशग्रहं श्रुत्वा पितुर्धक्ष्यति नो रणे ॥ ७.१९७.४४ ॥
あらゆる生き物に友愛を示す超人は、父が髪をつかまれたと聞き、今日戦場で我々を焼き尽くすだろう。
7.197.45
विक्रोशमाने हि मयि भृशमाचार्यगृद्विनि ।
अपाकीर्य स्वयं धर्मं शिप्येण निहतो गुरुः ॥ ७.१९७.४५ ॥
私が大声で叫び、師を求めていたとき、弟子は自ら法を捨てて師を殺した。
7.197.46
यदा गतं वयो भूयः शिष्टमल्पतरं च नः ।
तस्येदानीं विरोधोऽयमधर्मोऽयं कृतो महान् ॥ ७.१९७.४६ ॥
我々の年月は過ぎ去り、残りは僅かなのに、今彼との敵対が生じた。これは大きな非法が行われたのだ。
7.197.47
पितेव नित्यं सौहार्दात्पितेव हि च धर्मतः ।
सोऽल्पकालस्य राज्यस्य कारमाद्वातितो गुरुः ॥ ७.१९७.४७ ॥
彼は常に善意によって父のように、法によっても父のようであった。その師は、短い期間の王国のために苦しめられたのだ。
7.197.48
धृतराष्ट्रेण भीष्माय द्रोणाय च विशाम्पते ।
विसृष्टा पृथिवी सर्वा सह पुत्रैश्च तत्परैः ॥ ७.१९७.४८ ॥
人の主よ！ドリタラーシュトラは、大地全体をビーシュマとドローナに、彼らに帰依する息子たちとともに与えたのだ。
7.197.49
सम्प्राप्य तादृशीं वृत्तिं सत्कृतः सततं परैः ।
अब्रवीत्सततं पुत्रान्मामेवाभ्यधिकं गुरुः ॥ ७.१९७.४९ ॥
そのような生計を得て、敵から絶えず敬われた師は、息子たちに常に、自分をこそ一層愛していると語っていた。
7.197.50
अवेक्षमाणस्त्वां मां च न्यस्तास्त्रश्चाहवे हतः ।
न त्वेनं युध्यमानं वै हन्यादपि शतक्रतुः ॥ ७.१९७.५० ॥
あなたと私を見つめながら、武器を置いて戦場で殺された。戦っている彼を、インドラでさえ殺せはしなかっただろう。
7.197.51
तस्याचार्यस्य वृद्धस्य द्रोहो नित्योपकारिणः ।
कृतो ह्यनार्यैरस्माभीर राज्यार्थे लुब्धबुद्धिभिः ॥ ७.१९७.५१ ॥
常に恩恵を施してきたその老師に対して裏切りが行われた。王国のために貪欲な心を抱いた我ら不善の者がそれを行ったのだ。
7.197.52
अहो बत महत्पापं कृतं कर्म सुदारुणम् ।
यद्राज्यसुखलोभेन द्रोणोऽयं साधुघातितः ॥ ७.१९७.५२ ॥
ああ、大いなる罪と極めて残酷な行為が犯された。王国の快楽への欲のために、この善人ドローナは殺されたのだ。
7.197.53
पुत्रान्भ्रातॄन्पितॄन्दाराञ्जीवितं चैव वासविः ।
त्यजेत्सर्वं मम प्रेम्णा जानात्येवं हि मे गुरुः ॥ ७.१९७.५३ ॥
息子、兄弟、父、妻、そして命さえも、ヴァーサヴァ(インドラ)の息子は私への愛のために全てを捨てるだろう。師は私をこのように知っておられたのだ。
7.197.54
स मया राज्यकामेन हन्यमानो ह्युपेक्षितः ।
तस्मादर्वाक्शिरा राजन्प्राप्तोऽस्मि नरकं प्रभो ॥ ७.१९७.५४ ॥
彼が殺されているのに、王国を欲する私は彼を顧みなかった。ゆえに王よ、主よ、私は頭を下にして地獄に至った。
7.197.55
ब्राह्मणं वृद्धमाचार्यं न्यस्तशस्त्रं महामुनिम् ।
घातयित्वाऽद्य राज्यार्थे मृतं श्रेयो न जीवितम् ॥ ७.१९७.५५ ॥
王国のために、バラモンで老いた師であり、武器を捨てた大聖者を今日殺させてしまったのだ。生きるよりも死ぬ方がましだ。