മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.197
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.197.1
प्रादुर्भूते ततस्तस्मिन्नस्त्रे नारायणे प्रभो ।
प्रावात्सपृषतो वायुरनभ्रे स्तनयित्नुमान् ॥ ७.१९७.१ ॥
ഹേ പ്രഭോ, ആ നാരായണാസ്ത്രം പ്രത്യക്ഷമായപ്പോൾ മേഘമില്ലാതെ ഇടിമുഴക്കത്തോടെ കാറ്റ് ജലകണങ്ങളുമായി വീശി.
7.197.2
चचाल पृथिवी चापि चुक्षुभे च महोदधिः ।
प्रतिस्रोतः प्रवृत्ताश्च गन्तुं तत्र समुद्रगाः ॥ ७.१९७.२ ॥
ഭൂമി കുലുങ്ങി, മഹാസമുദ്രം ക്ഷോഭിച്ചു; സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന നദികൾ എതിർപ്രവാഹത്തിൽ ഒഴുകി.
7.197.3
शिखराणि व्यशीर्यन्त गिरीणां तत्र भारत ।
अपसव्यं मृगाश्चैव पाण्डुसेनां प्रचक्रिरे ॥ ७.१९७.३ ॥
ഹേ ഭാരതാ, അവിടെ പർവതശിഖരങ്ങൾ തകർന്നുവീണു; മൃഗങ്ങൾ പാണ്ഡവസേനയെ അപസവ്യമായി വലംവച്ചു.
7.197.4
तमसा तावकीर्यन्त सूर्यश्च कलुषोऽभवत् ।
सम्पतन्ति च भूतानि क्रव्यादानि प्रहृष्टवत् ॥ ७.१९७.४ ॥
ഇരുട്ടിൽ മൂടപ്പെട്ടു, സൂര്യൻ മങ്ങി; മാംസഭോജികളായ ജീവികൾ സന്തോഷത്തോടെ പാഞ്ഞടുത്തു.
7.197.5
देवदानवगन्धर्वास्त्रस्तास्त्वासन्विशाम्पते ।
कथङ्खथाऽभवत्तीव्रा दृष्ट्वा तद्व्याकुलं महत् ॥ ७.१९७.५ ॥
ഹേ ജനപതേ, ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ഭയന്നു; ആ മഹാ വ്യാകുലതയും കഠിനതയും കണ്ടപ്പോൾ അവർ എന്തായി!
7.197.6
व्यथिताः सर्वराजानस्त्रस्ताश्चासन्विशाम्पते ।
तद्दृष्ट्वा घोररूपं वै द्रौणेरस्त्रं भयावहम् ॥ ७.१९७.६ ॥
ഹേ ജനപതേ, സർവ രാജാക്കന്മാരും വ്യഥിതരായി ഭയന്നു; ദ്രോണപുത്രന്റെ ആ ഘോരരൂപവും ഭയാവഹവുമായ അസ്ത്രം കണ്ടിട്ട്.
7.197.7
निवर्तितेषु सैन्येषु द्रोणपुत्रेण संयुगे ।
भृशं शोकाभितप्तेन पितुर्वधममृष्यता ॥ ७.१९७.७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണപുത്രൻ സേനകളെ പിന്തിരിപ്പിച്ചു; പിതാവിന്റെ വധം സഹിക്കാനാവാതെ അതീവ ശോകത്താൽ തപിച്ചുകൊണ്ട്.
7.197.8
कुरूनापततो दृष्ट्वा धृष्टद्मुम्नस्य रक्षणे ।
को मन्त्रः पाण्डवेष्वासीत्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१९७.८ ॥
സഞ്ജയാ, കൗരവർ ആക്രമിച്ചടുക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി പാണ്ഡവർക്ക് എന്ത് തന്ത്രമുണ്ടായിരുന്നു? അത് എന്നോട് പറയൂ.
7.197.9
प्रागेव विद्रुतान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान्युधिष्ठिरः ।
पुनश्च तुमुलं शब्दं श्रुत्वाऽर्जुनमथाब्रवीत् ॥ ७.१९७.९ ॥
മുമ്പുതന്നെ ധാർത്തരാഷ്ട്രർ ഓടിപ്പോകുന്നത് കണ്ടും, വീണ്ടും ഘോരമായ ആരവം കേട്ടും യുധിഷ്ഠിരൻ അർജ്ജുനനോട് പറഞ്ഞു.
7.197.10
आचार्ये निहते द्रोणे धृष्टद्युम्नेन संयुगे ।
निहते वज्रहस्तेन यथा वृत्रे महासुरे ॥ ७.१९७.१० ॥
വജ്രായുധമേന്തിയ ഇന്ദ്രൻ മഹാസുരനായ വൃത്രനെ വധിച്ചതുപോലെ, യുദ്ധത്തിൽ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനാൽ ആചാര്യൻ ദ്രോണർ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ.
7.197.11
नाशंसन्तो जयं युद्धे दीनात्मानो धनञ्जय ।
आत्मत्राणे मतिं कृत्वा प्राद्रवन्कुरवो रणात् ॥ ७.१९७.११ ॥
ധനഞ്ജയാ, യുദ്ധത്തിൽ വിജയം പ്രതീക്ഷിക്കാതെ, ദീനമനസ്കരായി, സ്വരക്ഷയ്ക്കായി തീരുമാനിച്ച് കൗരവർ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഓടി.
7.197.12
केचिद्वान्तै रथैस्तूर्णं निहतैः पाष्णियन्तृभिः ।
विपताकध्वजच्छत्रैः पार्थिवाः शीर्णकूबरैः ॥ ७.१९७.१२ ॥
ചില രാജാക്കന്മാർ, വേഗത്തിൽ തകർക്കപ്പെട്ട രഥങ്ങളോടെ, സാരഥികൾ കൊല്ലപ്പെട്ട്, പതാകകളും ധ്വജങ്ങളും കുടകളും പൊട്ടി, രഥകൂബരങ്ങൾ തകർന്ന്.
7.197.13
भग्ननीडैराकुलाश्वैः प्रारुह्यान्यान्विचेतसः ।
भीताः पादैर्हयान्केचित्त्वरयन्तः स्वयं रथान् ॥ ७.१९७.१३ ॥
തകർന്ന ഇരിപ്പിടങ്ങളും പരിഭ്രമിച്ച കുതിരകളുമുള്ള രഥങ്ങളിൽ മറ്റുള്ളവരെ കയറ്റി, ബോധം കെട്ടു ഭയന്ന ചിലർ കാൽനടയായി കുതിരകളെയും രഥങ്ങളെയും വേഗത്തിലാക്കി.
7.197.14
भग्नाक्षयुगचक्रैश्च व्याकृष्यन्त समन्ततः ।
रथान्विशीर्णानुत्सृज्य पद्भिः केचिच्च विद्रुताः ॥ ७.१९७.१४ ॥
തകർന്ന അച്ചുതണ്ടുകളും നുകങ്ങളും ചക്രങ്ങളുമുള്ള രഥങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും വലിച്ചിഴക്കപ്പെട്ടു; തകർന്ന രഥങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ചിലർ കാൽനടയായി ഓടിപ്പോയി.
7.197.15
हयपृष्ठगताश्चान्ये कृष्यन्तेऽर्धच्युतासनाः ।
गजस्कन्धेषु संस्यूता नाराचैश्चलितासनाः ॥ ७.१९७.१५ ॥
കുതിരപ്പുറത്തിരുന്നവർ ഇരിപ്പിടത്തിൽ നിന്ന് പാതി വീണ് വലിച്ചിഴക്കപ്പെട്ടു; ആനത്തോളുകളിൽ കെട്ടിയുറപ്പിച്ചവരും ഇരുമ്പ് അമ്പുകളാൽ ഇളകിയ ഇരിപ്പിടങ്ങളിലുള്ളവരും.
7.197.16
शरार्तैर्विद्रुतैर्नागैर्हृताः केचिद्दिशो दश ।
विशस्त्रकवचनाश्चान्ये वाहनेभ्यः क्षितिं गताः ॥ ७.१९७.१६ ॥
അമ്പുകളേറ്റ് പീഡിതരായി ഓടിയ ആനകൾ കാരണം ചിലർ പത്തു ദിക്കിലേക്കും കൊണ്ടുപോകപ്പെട്ടു; ആയുധവും കവചവുമില്ലാത്ത മറ്റുള്ളവർ വാഹനങ്ങളിൽ നിന്ന് നിലത്തുവീണു.
7.197.17
सञ्छिन्ना नेमिभिश्चैव मृदिताश्च हयद्विपैः ।
क्रोशन्तस्तात पुत्रेति पलायन्ते परे भयात् ॥ ७.१९७.१७ ॥
ചക്രവക്കുകളാൽ മുറിഞ്ഞും കുതിരകളും ആനകളും ചവിട്ടി മെതിച്ചും, "അച്ഛാ! മകനേ!" എന്നു നിലവിളിച്ച് മറ്റുള്ളവർ ഭയത്താൽ ഓടി.
7.197.18
नाभिजानन्ति चान्योन्यं कश्मलाभिहतौजसः ।
पुत्रान्पितॄन्सखीन्भ्रातॄन्समारोप्य दृढक्षतान् ॥ ७.१९७.१८ ॥
മോഹാവേശത്താൽ തളർന്ന് അവർ പരസ്പരം തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല; ആഴത്തിൽ മുറിവേറ്റ പുത്രന്മാരെയും പിതാക്കന്മാരെയും സുഹൃത്തുക്കളെയും സഹോദരന്മാരെയും എടുത്തുകൊണ്ടുപോയി.
7.197.19
जलेन क्लेदयन्त्यन्ये विमुच्य कवचनान्यपि ।
पलायनपराश्चान्ये योधाः शतसहस्रशः ॥ ७.१९७.१९ ॥
ചിലർ വെള്ളത്താൽ സ്വയം നനയ്ക്കുന്നു; മറ്റു ചിലർ കവചങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ചു; നൂറായിരക്കണക്കിന് യോദ്ധാക്കൾ ഓടിപ്പോകുന്നതിൽ മുഴുകിയിരുന്നു.
7.197.20
अवस्थां तादृशीं प्राप्य हते द्रोणे द्रुतं बलम् ।
पुनरावर्तितं केन यदि जानासि शंस मे ॥ ७.१९७.२० ॥
ദ്രോണൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ സൈന്യം ഇങ്ങനെയുള്ള അവസ്ഥയിലെത്തി; പിന്നെ അതിനെ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചുവിട്ടത് ആരാണ്? നിനക്കറിയാമെങ്കിൽ എന്നോട് പറയൂ.
7.197.21
हयानां हेषतां शब्दः कुञ्जराणां च बृंहताम् ।
रथनेमिस्वनैश्चात्र विमिश्रः श्रूयते महान् ॥ ७.१९७.२१ ॥
കുതിരകളുടെ കനൽച്ചിലമ്പും ആനകളുടെ ചിന്നംവിളിയും രഥചക്രങ്ങളുടെ മുഴക്കവും ഇവിടെ കലർന്ന് വലിയ ശബ്ദം കേൾക്കുന്നു.
7.197.22
एते शब्दा भृशं तीव्राः प्रवृत्ताः कुरुसागरे ।
मुमुर्मुहुरुदीर्यन्ते कम्पयन्त्यपि मामकान् ॥ ७.१९७.२२ ॥
ഈ ശബ്ദങ്ങൾ അതിതീവ്രമായി ഉയർന്ന് കുരുസാഗരത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; വീണ്ടും വീണ്ടും മുഴങ്ങി എന്റെ ആളുകളെയും വിറപ്പിക്കുന്നു.
7.197.23
य एष तुमुलः शब्दः श्रूयते रोमहर्षणः ।
सेन्द्रानप्येष लोकांस्त्रीन्ग्रसेदिति मतिर्मम ॥ ७.१९७.२३ ॥
ഈ ഭയങ്കരമായ ശബ്ദം കേൾക്കുന്നു, ശരീരം രോമാഞ്ചം കൊള്ളിക്കുന്നത്; ഇത് ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും വിഴുങ്ങുമെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
7.197.24
मन्ये वज्रधरस्यैष निनादो भैरवस्वनः ।
द्रोणे हते कौरवार्यं व्यक्तमभ्येति वासवः ॥ ७.१९७.२४ ॥
ഇത് വജ്രധാരിയുടെ ഭയങ്കര ഗർജ്ജനമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; ദ്രോണൻ വധിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ കൗരവശ്രേഷ്ഠനുവേണ്ടി വാസവൻ വ്യക്തമായി വരികയാണ്.
7.197.25
प्रहृष्टरोमकूपाः स्मः संविग्नरथकुञ्जराः ।
धनञ्जय गुरुं श्रुत्वा तत्र नादं सुभीषणम् ॥ ७.१९७.२५ ॥
ധനഞ്ജയാ, അവിടെ ഗുരുവിന്റെ ആ അതിഭയങ്കരമായ നാദം കേട്ട് ഞങ്ങളുടെ രോമങ്ങൾ എഴുന്നുനിൽക്കുന്നു; ഞങ്ങളുടെ രഥങ്ങളും ആനകളും സംഭ്രമിച്ചിരിക്കുന്നു.
7.197.26
क एष कौरवान्दीर्णानवस्थाप्य महारथः ।
निवर्तयति युद्धार्थं मृधे देवेश्वरो यथा ॥ ७.१९७.२६ ॥
ചിതറിയോടിയ കൗരവരെ ഉറപ്പിച്ചുനിർത്തി യുദ്ധത്തിനായി തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്ന ഈ മഹാരഥൻ ആര്? യുദ്ധത്തിൽ ദേവേശ്വരനെപ്പോലെ?
7.197.27
उद्यम्यात्मानमुग्राय कर्मणे वीर्यमास्थिताः ।
धमन्ति कौरवाः शङ्खान्यस्य वीर्यं समाश्रिताः ॥ ७.१९७.२७ ॥
ഉഗ്രകർമ്മത്തിനായി സ്വയം ഉയർത്തി, വീര്യത്തെ ആശ്രയിച്ച്, അവന്റെ വീര്യത്തിൽ വിശ്വസിച്ച് കൗരവർ ശംഖുകൾ മുഴക്കുന്നു.
7.197.28
यत्र ते संशयो राजन्न्यस्तशस्त्रे गुरौ हते ।
धार्तराष्ट्रानवस्थाप्य क एष नदतीति हि ॥ ७.१९७.२८ ॥
രാജാവേ, ആയുധം താഴെവെച്ച ഗുരു കൊല്ലപ്പെട്ടശേഷം, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ ഉറപ്പിച്ചു നിർത്തി ഇവിടെ ഗർജ്ജിക്കുന്നതാര് എന്ന് അങ്ങേക്ക് സംശയമുണ്ടല്ലോ?
7.197.29
हीमन्तं तं महाबाहुं मत्तद्विरदगामिनम् ।
इन्द्रविष्मुसमं वीर्ये कोपेऽन्तकमिव स्थितम् ॥ ७.१९७.२९ ॥
ആ വിനയശാലിയായ, മഹാബാഹുവായ, മദയാനയുടെ നടത്തമുള്ളവനെ, വീര്യത്തിൽ ഇന്ദ്രനും വിഷ്ണുവിനും തുല്യനായവനെ, കോപത്തിൽ യമനെപ്പോലെ നിൽക്കുന്നവനെ.
7.197.30
बृहस्पतिसमं बुद्ध्या नीतिमन्तं महारथम् ।
आख्यास्याम्युग्रकर्माणं कुरूणामभयङ्करम् ॥ ७.१९७.३० ॥
ബുദ്ധിയിൽ ബൃഹസ്പതിക്കു തുല്യനും, നീതിമാനും, മഹാരഥനും, ഉഗ്രകർമ്മം ചെയ്യുന്നവനും, കുരുക്കൾക്ക് ഭയങ്കരനുമായവനെ ഞാൻ പറയാം.
7.197.31
यस्मिञ्जाते ददौ द्रोणो गवां दशशतं धनम् ।
ब्राह्मणेभ्यो महार्हेभ्यः सोऽश्वत्थामैष गर्जति ॥ ७.१९७.३१ ॥
ആരുടെ ജനനസമയത്ത് ദ്രോണൻ മഹാബഹുമാനത്തിന് അർഹരായ ബ്രാഹ്മണർക്ക് പതിനായിരം പശുക്കളുടെ ധനം നൽകിയോ, അവൻ തന്നെയാണ് ഈ അശ്വത്ഥാമാവ് ഗർജ്ജിക്കുന്നത്.
7.197.32
जातमात्रेण वीरेण येनोच्चैः श्रवसा यथा ।
हेषता कम्पिता भूमिर्लोकाश्च सकलास्त्रयः ॥ ७.१९७.३२ ॥
ഏത് വീരൻ ജനിച്ചമാത്രയിൽ ഉച്ചൈഃശ്രവസ്സിനെപ്പോലെ ചിനച്ച് ഭൂമിയെയും മൂന്ന് ലോകങ്ങളെയും വിറപ്പിച്ചുവോ.
7.197.33
तच्छ्रुत्वान्तर्हितं भूतं नाम तस्याकरोत्तदा ।
अश्वत्थामेति सोऽद्यैष शूरो नदति पाण्डव ॥ ७.१९७.३३ ॥
അത് കേട്ട്, മറഞ്ഞുനിന്ന ഒരു ജീവി അന്ന് അവന് "അശ്വത്ഥാമാവ്" എന്ന് പേരിട്ടു; ഹേ പാണ്ഡവാ, ആ ശൂരൻ തന്നെയാണ് ഇപ്പോൾ ഗർജ്ജിക്കുന്നത്.
7.197.34
यो ह्यनाथ इवाक्रम्य पार्षतेन हतस्तथा ।
कर्मणा सुनृशंसेन तस्य नाथो व्यवस्थितः ॥ ७.१९७.३४ ॥
അനാഥനെപ്പോലെ ആക്രമിക്കപ്പെട്ട്, പൃഷതന്റെ പുത്രനാൽ (ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ) ആ അതിക്രൂരകർമ്മത്താൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവന് ഇപ്പോൾ ഒരു രക്ഷകൻ ഉയർന്നിരിക്കുന്നു.
7.197.35
गुरुं मे यत्र पाञ्चाल्यः केशपक्षे परामृशत् ।
तन्न जातुं क्षमेद्द्रौणिर्जानन्पौरुषमात्मनः
स हि तेनैव नः सर्वान्क्षपयेदिति मे मतिः ॥ ७.१९७.३५ ॥
പാഞ്ചാല്യൻ എന്റെ ഗുരുവിനെ മുടിയിൽ പിടിച്ചു വലിച്ച ആ കർമ്മം ദ്രൗണി ഒരിക്കലും ക്ഷമിക്കില്ല; തന്റെ പൗരുഷം അറിയുന്നവനായതിനാൽ അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവൻ ഞങ്ങളെ എല്ലാവരെയും നശിപ്പിക്കും എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
7.197.36
उपचीर्णो गुरुर्मिथ्या भवता राज्यकारणात् ।
धर्मज्ञेन सता नाम सोऽधर्मः सुमहान्कृतः ॥ ७.१९७.३६ ॥
രാജ്യത്തിനുവേണ്ടി നിങ്ങൾ ഗുരുവിനെ കപടമായി സേവിച്ചു; ധർമ്മം അറിയുന്ന സജ്ജനമായ നിങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ വലിയ അധർമ്മം ചെയ്തു.
7.197.37
चिरं स्थास्यति चाकीर्तिस्त्रैलोक्ये सचराचरे ।
रामे वालिवधाद्यद्वदेवं द्रोणे निपातिते ॥ ७.१९७.३७ ॥
വാലിവധത്താൽ രാമന് അപകീർത്തി ദീർഘകാലം നിലനിന്നതുപോലെ, ദ്രോണൻ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടതിനാൽ ഈ അപകീർത്തി ചരാചരങ്ങളോടുകൂടിയ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കും.
7.197.38
सर्वधर्मोपपन्नोऽयं स मे शिष्यश्च पाण्डवः ।
नायं वक्ष्यति मिथ्येति प्रत्ययं कृतवांस्त्वयि ॥ ७.१९७.३८ ॥
ഇവൻ സകല ധർമ്മങ്ങളോടും കൂടിയവൻ; എന്റെ ശിഷ്യനും പാണ്ഡവനുമാണ്. ഇവൻ കളവു പറയില്ല എന്ന വിശ്വാസം ഇവൻ നിന്നിൽ ഉണ്ടാക്കി.
7.197.39
स सत्यकञ्चुकं नाम प्रविष्टेन ततोऽनृतम् ।
आचार्य उक्तो भवता हतः कुञ्जर इत्युत ॥ ७.१९७.३९ ॥
അവൻ 'സത്യകഞ്ചുകം' എന്ന പേരിൽ അസത്യത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; 'ആന കൊല്ലപ്പെട്ടു' എന്ന് നിങ്ങൾ ആചാര്യനോട് പറഞ്ഞു.
7.197.40
ततः शस्त्रं समुत्सृज्य निर्ममो गतचेतनः ।
आसीत्सुविह्वलो राजन्यथा दृष्टस्त्वया विभुः ॥ ७.१९७.४० ॥
രാജാവേ, അപ്പോൾ ആയുധം താഴെവെച്ച് മമതയില്ലാതെ, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട്, നിങ്ങൾ കണ്ടതുപോലെ ആ വിഭു അത്യന്തം വിഹ്വലനായി.
7.197.41
स तु शोकसमाविष्टो विमुखः पुत्रवत्सलः ।
शाश्वतं धर्ममुत्सृज्य गुरुः शिष्येण घातितः ॥ ७.१९७.४१ ॥
അദ്ദേഹം ശോകത്തിൽ മുങ്ങി, മുഖം തിരിഞ്ഞ്, പുത്രവാത്സല്യത്തോടെ ഇരുന്നു; ശാശ്വതധർമ്മം വിട്ട്, ഗുരുവിനെ ശിഷ്യൻ കൊന്നു.
7.197.42
न्यस्तशस्त्रमधर्मेण घातयित्वा गुरुं भवान् ।
रक्षत्विदानीं सामात्यो यदि शक्तोसि पार्षतम् ॥ ७.१९७.४२ ॥
ആയുധം താഴെവെച്ച ഗുരുവിനെ അധർമ്മത്താൽ കൊല്ലിച്ച നിങ്ങൾ, ഇപ്പോൾ അമാത്യരോടുകൂടി പാർഷതനെ രക്ഷിച്ചുകൊള്ളട്ടെ — നിങ്ങൾക്ക് ശക്തിയുണ്ടെങ്കിൽ.
7.197.43
ग्रस्तमाचार्य पुत्रेण क्रुद्धेन हतबन्धुना ।
सर्वे वयं परित्रातुं न शक्ष्यामोऽद्य पार्षतम् ॥ ७.१९७.४३ ॥
ആചാര്യപുത്രൻ കോപത്തോടെ, ബന്ധുവധത്താൽ പ്രേരിതനായി അവനെ പിടികൂടിയിരിക്കുന്നു. ഇന്ന് പാർഷതനെ രക്ഷിക്കാൻ നമുക്കൊന്നിനും കഴിയില്ല.
7.197.44
सौहार्दं सर्वभूतेषु यः करोत्यतिमानुषः ।
सोऽद्य केशग्रहं श्रुत्वा पितुर्धक्ष्यति नो रणे ॥ ७.१९७.४४ ॥
എല്ലാ ജീവികളോടും സൗഹൃദം കാണിക്കുന്ന അതിമാനുഷൻ, പിതാവിന്റെ മുടി പിടിക്കപ്പെട്ടു എന്നു കേട്ട് ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ നമ്മെ ദഹിപ്പിക്കും.
7.197.45
विक्रोशमाने हि मयि भृशमाचार्यगृद्विनि ।
अपाकीर्य स्वयं धर्मं शिप्येण निहतो गुरुः ॥ ७.१९७.४५ ॥
ഞാൻ വളരെയേറെ വിലപിക്കുമ്പോഴും ആചാര്യനെ ആഗ്രഹിക്കുമ്പോഴും, സ്വയം ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച് ശിഷ്യൻ ഗുരുവിനെ വധിച്ചു.
7.197.46
यदा गतं वयो भूयः शिष्टमल्पतरं च नः ।
तस्येदानीं विरोधोऽयमधर्मोऽयं कृतो महान् ॥ ७.१९७.४६ ॥
നമ്മുടെ ആയുസ്സ് കഴിഞ്ഞുപോയി, ശേഷിച്ചത് വളരെ കുറവാണ്; ഇപ്പോൾ അവനോടുള്ള ഈ വിരോധം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു. ഇത് മഹാ അധർമ്മമാണ്.
7.197.47
पितेव नित्यं सौहार्दात्पितेव हि च धर्मतः ।
सोऽल्पकालस्य राज्यस्य कारमाद्वातितो गुरुः ॥ ७.१९७.४७ ॥
അദ്ദേഹം എപ്പോഴും സൗഹൃദത്താൽ പിതാവുപോലെയും ധർമ്മത്താൽ പിതാവുപോലെയും ആയിരുന്നു; ആ ആചാര്യൻ അല്പകാലത്തെ രാജ്യത്തിനായി വേദനിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
7.197.48
धृतराष्ट्रेण भीष्माय द्रोणाय च विशाम्पते ।
विसृष्टा पृथिवी सर्वा सह पुत्रैश्च तत्परैः ॥ ७.१९७.४८ ॥
ഹേ രാജാവേ! ധൃതരാഷ്ട്രൻ ഭീഷ്മർക്കും ദ്രോണർക്കും, അവരോട് അനുരക്തരായ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം, സമസ്ത ഭൂമിയും നൽകിയിരുന്നു.
7.197.49
सम्प्राप्य तादृशीं वृत्तिं सत्कृतः सततं परैः ।
अब्रवीत्सततं पुत्रान्मामेवाभ्यधिकं गुरुः ॥ ७.१९७.४९ ॥
അത്തരം ജീവിതവൃത്തി ലഭിച്ച്, ശത്രുക്കളാൽ നിരന്തരം ആദരിക്കപ്പെട്ട ഗുരു, എപ്പോഴും പുത്രന്മാരോട് എന്നെയാണ് അധികം സ്നേഹിക്കുന്നതെന്ന് പറഞ്ഞിരുന്നു.
7.197.50
अवेक्षमाणस्त्वां मां च न्यस्तास्त्रश्चाहवे हतः ।
न त्वेनं युध्यमानं वै हन्यादपि शतक्रतुः ॥ ७.१९७.५० ॥
നിന്നെയും എന്നെയും നോക്കിക്കൊണ്ട്, ആയുധം വെച്ച് യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ടു; യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന അവനെ ഇന്ദ്രൻ പോലും കൊല്ലുമായിരുന്നില്ല.
7.197.51
तस्याचार्यस्य वृद्धस्य द्रोहो नित्योपकारिणः ।
कृतो ह्यनार्यैरस्माभीर राज्यार्थे लुब्धबुद्धिभिः ॥ ७.१९७.५१ ॥
ആ വൃദ്ധനായ ആചാര്യനോട്, നിത്യം ഉപകാരം ചെയ്തിരുന്നവനോട്, ദ്രോഹം ചെയ്യപ്പെട്ടു; രാജ്യത്തിനുവേണ്ടി ലോഭബുദ്ധികളായ അനാര്യരായ ഞങ്ങൾ അത് ചെയ്തു.
7.197.52
अहो बत महत्पापं कृतं कर्म सुदारुणम् ।
यद्राज्यसुखलोभेन द्रोणोऽयं साधुघातितः ॥ ७.१९७.५२ ॥
അയ്യോ! മഹാപാപവും അതികഠിനമായ കർമ്മവും ചെയ്യപ്പെട്ടു; രാജ്യസുഖലോഭത്താൽ ഈ ദ്രോണൻ എന്ന സജ്ജനം കൊല്ലപ്പെട്ടു.
7.197.53
पुत्रान्भ्रातॄन्पितॄन्दाराञ्जीवितं चैव वासविः ।
त्यजेत्सर्वं मम प्रेम्णा जानात्येवं हि मे गुरुः ॥ ७.१९७.५३ ॥
പുത്രന്മാർ, സഹോദരന്മാർ, പിതാക്കന്മാർ, ഭാര്യമാർ, ജീവൻ പോലും — ഇന്ദ്രപുത്രൻ എന്റെ സ്നേഹത്തിനായി എല്ലാം ത്യജിക്കുമായിരുന്നു; ഗുരു എന്നെ ഇങ്ങനെയാണ് അറിഞ്ഞിരുന്നത്.
7.197.54
स मया राज्यकामेन हन्यमानो ह्युपेक्षितः ।
तस्मादर्वाक्शिरा राजन्प्राप्तोऽस्मि नरकं प्रभो ॥ ७.१९७.५४ ॥
രാജ്യകാമിയായ എന്നാൽ അവൻ വധിക്കപ്പെടുമ്പോഴും അവഗണിക്കപ്പെട്ടു; അതിനാൽ, രാജാവേ, പ്രഭോ, തലതാഴ്ത്തി ഞാൻ നരകത്തിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
7.197.55
ब्राह्मणं वृद्धमाचार्यं न्यस्तशस्त्रं महामुनिम् ।
घातयित्वाऽद्य राज्यार्थे मृतं श्रेयो न जीवितम् ॥ ७.१९७.५५ ॥
ബ്രാഹ്മണനും വൃദ്ധനും ആചാര്യനും ആയുധം താഴെവെച്ച മഹാമുനിയുമായ അദ്ദേഹത്തെ രാജ്യത്തിനായി ഇന്ന് കൊല്ലിച്ചിട്ട് ജീവിക്കുന്നതിനേക്കാൾ മരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്.