ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.197
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.197.1
प्रादुर्भूते ततस्तस्मिन्नस्त्रे नारायणे प्रभो ।
प्रावात्सपृषतो वायुरनभ्रे स्तनयित्नुमान् ॥ ७.१९७.१ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେହି ନାରାୟଣ-ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରକଟ ହେଲେ ମେଘ ବିନା ଗର୍ଜନ କରି ବାୟୁ ଜଳକଣା ସହିତ ବହିଲା।
7.197.2
चचाल पृथिवी चापि चुक्षुभे च महोदधिः ।
प्रतिस्रोतः प्रवृत्ताश्च गन्तुं तत्र समुद्रगाः ॥ ७.१९७.२ ॥
ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା, ମହାସାଗର କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲା; ସମୁଦ୍ରଅଭିମୁଖୀ ନଦୀମାନେ ଓଲଟା ସ୍ରୋତରେ ବହିଲେ।
7.197.3
शिखराणि व्यशीर्यन्त गिरीणां तत्र भारत ।
अपसव्यं मृगाश्चैव पाण्डुसेनां प्रचक्रिरे ॥ ७.१९७.३ ॥
ହେ ଭାରତ, ସେଠାରେ ପର୍ବତ ଶିଖର ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଲା; ମୃଗମାନେ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଅପସବ୍ୟ ଭାବରେ ଘେରି ଘୂରିଲେ।
7.197.4
तमसा तावकीर्यन्त सूर्यश्च कलुषोऽभवत् ।
सम्पतन्ति च भूतानि क्रव्यादानि प्रहृष्टवत् ॥ ७.१९७.४ ॥
ଅନ୍ଧକାରରେ ଆକାଶ ଢଙ୍କା ପଡ଼ିଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଳିନ ହେଲେ; ମାଂସାହାରୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ।
7.197.5
देवदानवगन्धर्वास्त्रस्तास्त्वासन्विशाम्पते ।
कथङ्खथाऽभवत्तीव्रा दृष्ट्वा तद्व्याकुलं महत् ॥ ७.१९७.५ ॥
ହେ ଜନାଧିପତି, ଦେବ, ଦାନବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ; ସେହି ମହା ବ୍ୟାକୁଳତା ଓ ପ୍ରଚଣ୍ଡତା ଦେଖି ସେମାନେ କେମିତି ହେଲେ!
7.197.6
व्यथिताः सर्वराजानस्त्रस्ताश्चासन्विशाम्पते ।
तद्दृष्ट्वा घोररूपं वै द्रौणेरस्त्रं भयावहम् ॥ ७.१९७.६ ॥
ହେ ଜନାଧିପତି, ସମସ୍ତ ରାଜା ବ୍ୟଥିତ ଓ ଭୟଭୀତ ହେଲେ; ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କର ସେହି ଘୋର ରୂପର, ଭୟ ଉପଜାଉଥିବା ଅସ୍ତ୍ର ଦେଖି।
7.197.7
निवर्तितेषु सैन्येषु द्रोणपुत्रेण संयुगे ।
भृशं शोकाभितप्तेन पितुर्वधममृष्यता ॥ ७.१९७.७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପଛକୁ ଫେରାଇଲେ; ପିତାଙ୍କ ବଧ ସହି ନ ପାରି ଅତ୍ୟଧିକ ଶୋକରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ।
7.197.8
कुरूनापततो दृष्ट्वा धृष्टद्मुम्नस्य रक्षणे ।
को मन्त्रः पाण्डवेष्वासीत्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१९७.८ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, କୌରବମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଦେଖି ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର କି ଯୋଜନା ଥିଲା? ତାହା ମୋତେ କୁହ।
7.197.9
प्रागेव विद्रुतान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान्युधिष्ठिरः ।
पुनश्च तुमुलं शब्दं श्रुत्वाऽर्जुनमथाब्रवीत् ॥ ७.१९७.९ ॥
ପୂର୍ବରୁ ଧାର୍ତ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କୁ ପଳାଇବା ଦେଖି ଓ ପୁଣି ଭୀଷଣ କୋଳାହଳ ଶୁଣି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହିଲେ।
7.197.10
आचार्ये निहते द्रोणे धृष्टद्युम्नेन संयुगे ।
निहते वज्रहस्तेन यथा वृत्रे महासुरे ॥ ७.१९७.१० ॥
ବଜ୍ରହସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର ମହାସୁର ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କଲା ପରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣ ନିହତ ହେବା ପରେ।
7.197.11
नाशंसन्तो जयं युद्धे दीनात्मानो धनञ्जय ।
आत्मत्राणे मतिं कृत्वा प्राद्रवन्कुरवो रणात् ॥ ७.१९७.११ ॥
ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଆଶା ନ କରି, ଦୀନମନା ହୋଇ, ଆତ୍ମରକ୍ଷାର ସଂକଳ୍ପ କରି କୌରବମାନେ ରଣରୁ ପଳାଇଲେ।
7.197.12
केचिद्वान्तै रथैस्तूर्णं निहतैः पाष्णियन्तृभिः ।
विपताकध्वजच्छत्रैः पार्थिवाः शीर्णकूबरैः ॥ ७.१९७.१२ ॥
କେତେକ ରାଜା, ଶୀଘ୍ର ଆଘାତିତ ରଥ ସହିତ, ସାରଥି ନିହତ ହୋଇ, ପତାକା ଧ୍ୱଜ ଛତ୍ର ଛିଣ୍ଡି, ରଥର କୂବର ଭାଙ୍ଗି।
7.197.13
भग्ननीडैराकुलाश्वैः प्रारुह्यान्यान्विचेतसः ।
भीताः पादैर्हयान्केचित्त्वरयन्तः स्वयं रथान् ॥ ७.१९७.१३ ॥
ଭଙ୍ଗା ଆସନ ଓ ବିଚଳିତ ଘୋଡ଼ାଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଚଢ଼ାଇ, ବିଭ୍ରାନ୍ତ ଓ ଭୀତ କେହି କେହି ପାଦରେ ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥକୁ ଦ୍ରୁତ ଚଳାଉଥିଲେ।
7.197.14
भग्नाक्षयुगचक्रैश्च व्याकृष्यन्त समन्ततः ।
रथान्विशीर्णानुत्सृज्य पद्भिः केचिच्च विद्रुताः ॥ ७.१९७.१४ ॥
ଭଙ୍ଗା ଅକ୍ଷ, ଯୁଆଳି ଓ ଚକ୍ରଯୁକ୍ତ ରଥ ସର୍ବତ୍ର ଟାଣି ନିଆଯାଉଥିଲା; ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ରଥ ଛାଡ଼ି କେହି କେହି ପାଦରେ ପଳାଇଲେ।
7.197.15
हयपृष्ठगताश्चान्ये कृष्यन्तेऽर्धच्युतासनाः ।
गजस्कन्धेषु संस्यूता नाराचैश्चलितासनाः ॥ ७.१९७.१५ ॥
ଘୋଡ଼ାର ପିଠିରେ ଥିବା କେହି କେହି ଆସନରୁ ଅଧା ଖସି ଟାଣି ନିଆଯାଉଥିଲେ; ହାତୀ କାନ୍ଧରେ ବାନ୍ଧିହୋଇ ଲୌହବାଣରେ ଦୋହଲୁଥିବା ଆସନରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ।
7.197.16
शरार्तैर्विद्रुतैर्नागैर्हृताः केचिद्दिशो दश ।
विशस्त्रकवचनाश्चान्ये वाहनेभ्यः क्षितिं गताः ॥ ७.१९७.१६ ॥
ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ପଳାଉଥିବା ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କେହି କେହି ଦଶ ଦିଗକୁ ନିଆଯାଇଗଲେ; ଅସ୍ତ୍ର ଓ କବଚହୀନ ଅନ୍ୟମାନେ ନିଜ ବାହନରୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
7.197.17
सञ्छिन्ना नेमिभिश्चैव मृदिताश्च हयद्विपैः ।
क्रोशन्तस्तात पुत्रेति पलायन्ते परे भयात् ॥ ७.१९७.१७ ॥
ଚକ୍ରଧାରରେ କଟା ଯାଇ ଓ ଘୋଡ଼ା-ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ଦଳିତ ହୋଇ, "ହେ ତାତ! ହେ ପୁତ୍ର!" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି ଅନ୍ୟମାନେ ଭୟରେ ପଳାଉଥିଲେ।
7.197.18
नाभिजानन्ति चान्योन्यं कश्मलाभिहतौजसः ।
पुत्रान्पितॄन्सखीन्भ्रातॄन्समारोप्य दृढक्षतान् ॥ ७.१९७.१८ ॥
ମୂର୍ଚ୍ଛାରେ ଆହତ ଓ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଚିହ୍ନି ପାରୁ ନଥିଲେ; ଗୁରୁତର ଆହତ ପୁତ୍ର, ପିତା, ମିତ୍ର ଓ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେଉଥିଲେ।
7.197.19
जलेन क्लेदयन्त्यन्ये विमुच्य कवचनान्यपि ।
पलायनपराश्चान्ये योधाः शतसहस्रशः ॥ ७.१९७.१९ ॥
କେହି ଜଳରେ ନିଜକୁ ଭିଜାଉଥିଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ କବଚ ମଧ୍ୟ ଖୋଲି ଫୋପାଡ଼ିଥିଲେ; ଶହ ହଜାର ଯୋଦ୍ଧା ପଳାୟନରେ ନିରତ ଥିଲେ।
7.197.20
अवस्थां तादृशीं प्राप्य हते द्रोणे द्रुतं बलम् ।
पुनरावर्तितं केन यदि जानासि शंस मे ॥ ७.१९७.२० ॥
ଦ୍ରୋଣ ନିହତ ହେବା ପରେ ସେନା ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା; ତେବେ ଶୀଘ୍ର ଏହାକୁ କିଏ ଫେରାଇଲା? ତୁମେ ଜାଣିଥିଲେ ମୋତେ କୁହ।
7.197.21
हयानां हेषतां शब्दः कुञ्जराणां च बृंहताम् ।
रथनेमिस्वनैश्चात्र विमिश्रः श्रूयते महान् ॥ ७.१९७.२१ ॥
ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କର ହ୍ରେଷା, ହାତୀମାନଙ୍କର ବୃଂହଣ ଏବଂ ରଥଚକ୍ରର ଘର୍ଘର ଏଠାରେ ମିଶି ଏକ ମହାନ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଉଛି।
7.197.22
एते शब्दा भृशं तीव्राः प्रवृत्ताः कुरुसागरे ।
मुमुर्मुहुरुदीर्यन्ते कम्पयन्त्यपि मामकान् ॥ ७.१९७.२२ ॥
ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୀବ୍ର ହୋଇ କୁରୁସାଗରରେ ଉଠିଛି; ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜନ କରି ଏହା ମୋ ଲୋକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କମ୍ପାଉଛି।
7.197.23
य एष तुमुलः शब्दः श्रूयते रोमहर्षणः ।
सेन्द्रानप्येष लोकांस्त्रीन्ग्रसेदिति मतिर्मम ॥ ७.१९७.२३ ॥
ଏହି ଯେଉଁ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଉଛି, ଯାହା ରୋମାଞ୍ଚ ଜନ୍ମାଏ — ମୋ ମତରେ ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ତିନି ଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରାସ କରିଦେବ।
7.197.24
मन्ये वज्रधरस्यैष निनादो भैरवस्वनः ।
द्रोणे हते कौरवार्यं व्यक्तमभ्येति वासवः ॥ ७.१९७.२४ ॥
ମୋ ମନେ ହୁଏ ଏହା ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କର ଭୈରବ ଗର୍ଜନ; ଦ୍ରୋଣ ନିହତ ହେବାରୁ କୌରବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ପାଇଁ ବାସବ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ ଆସୁଛନ୍ତି।
7.197.25
प्रहृष्टरोमकूपाः स्मः संविग्नरथकुञ्जराः ।
धनञ्जय गुरुं श्रुत्वा तत्र नादं सुभीषणम् ॥ ७.१९७.२५ ॥
ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, ସେଠାରେ ଗୁରୁଙ୍କର ସେ ଅତି ଭୀଷଣ ନାଦ ଶୁଣି ଆମର ରୋମକୂପ ଶିହରିଉଠିଛି; ଆମ ରଥ ଓ ହାତୀ ବିଚଳିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
7.197.26
क एष कौरवान्दीर्णानवस्थाप्य महारथः ।
निवर्तयति युद्धार्थं मृधे देवेश्वरो यथा ॥ ७.१९७.२६ ॥
ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ କୌରବମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥିର କରି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଫେରାଉଛନ୍ତି ଏ କିଏ ମହାରଥୀ? ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବେଶ୍ୱର ପରି?
7.197.27
उद्यम्यात्मानमुग्राय कर्मणे वीर्यमास्थिताः ।
धमन्ति कौरवाः शङ्खान्यस्य वीर्यं समाश्रिताः ॥ ७.१९७.२७ ॥
ଉଗ୍ର କର୍ମ ପାଇଁ ନିଜକୁ ଉଠାଇ, ବୀର୍ଯ୍ୟର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ତାଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଭରସା କରି କୌରବମାନେ ଶଙ୍ଖ ବଜାଉଛନ୍ତି।
7.197.28
यत्र ते संशयो राजन्न्यस्तशस्त्रे गुरौ हते ।
धार्तराष्ट्रानवस्थाप्य क एष नदतीति हि ॥ ७.१९७.२८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଶସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ଗୁରୁ ନିହତ ହେବା ପରେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥିର କରି ଏଠାରେ ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି ଏ କିଏ, ଏହା ଆପଣଙ୍କର ସନ୍ଦେହ ଅଛି ତ?
7.197.29
हीमन्तं तं महाबाहुं मत्तद्विरदगामिनम् ।
इन्द्रविष्मुसमं वीर्ये कोपेऽन्तकमिव स्थितम् ॥ ७.१९७.२९ ॥
ସେଇ ବିନୟୀ, ମହାବାହୁ, ମତ୍ତ ହାତୀର ଗତିଧାରୀ ବୀରଙ୍କୁ, ଯିଏ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର-ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମାନ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଯମ ପରି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।
7.197.30
बृहस्पतिसमं बुद्ध्या नीतिमन्तं महारथम् ।
आख्यास्याम्युग्रकर्माणं कुरूणामभयङ्करम् ॥ ७.१९७.३० ॥
ବୁଦ୍ଧିରେ ବୃହସ୍ପତି ସମାନ, ନୀତିମାନ, ମହାରଥୀ, ଉଗ୍ରକର୍ମା, କୁରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ କଥା ମୁଁ କହିବି।
7.197.31
यस्मिञ्जाते ददौ द्रोणो गवां दशशतं धनम् ।
ब्राह्मणेभ्यो महार्हेभ्यः सोऽश्वत्थामैष गर्जति ॥ ७.१९७.३१ ॥
ଯାହାର ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଦ୍ରୋଣ ମହାସମ୍ମାନର ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦଶ ହଜାର ଗାଈର ଧନ ଦାନ କରିଥିଲେ, ସେହି ଏହି ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଗର୍ଜନ କରୁଛି।
7.197.32
जातमात्रेण वीरेण येनोच्चैः श्रवसा यथा ।
हेषता कम्पिता भूमिर्लोकाश्च सकलास्त्रयः ॥ ७.१९७.३२ ॥
ଯେଉଁ ବୀର ଜନ୍ମମାତ୍ରେ ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା ପରି ଘୋଡ଼ାର ଡାକ ଦେଇ ପୃଥିବୀ ଓ ତିନି ଲୋକକୁ କମ୍ପାଇଥିଲେ।
7.197.33
तच्छ्रुत्वान्तर्हितं भूतं नाम तस्याकरोत्तदा ।
अश्वत्थामेति सोऽद्यैष शूरो नदति पाण्डव ॥ ७.१९७.३३ ॥
ତାହା ଶୁଣି ଅଦୃଶ୍ୟ ଥିବା ଏକ ପ୍ରାଣୀ ସେତେବେଳେ ତାହାର ନାମ "ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା" ରଖିଥିଲା; ହେ ପାଣ୍ଡବ, ସେହି ଶୂର ଏବେ ଗର୍ଜନ କରୁଛି।
7.197.34
यो ह्यनाथ इवाक्रम्य पार्षतेन हतस्तथा ।
कर्मणा सुनृशंसेन तस्य नाथो व्यवस्थितः ॥ ७.१९७.३४ ॥
ଯେ ଅନାଥ ପରି ଆକ୍ରମିତ ହୋଇ ପାର୍ଷତ (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ) ଦ୍ୱାରା ଅତି ନିର୍ଦ୍ଦୟ କର୍ମରେ ନିହତ ହୋଇଥିଲା, ତାହାର ରକ୍ଷକ ଏବେ ଉଠି ଛିଡ଼ା ହୋଇଛନ୍ତି।
7.197.35
गुरुं मे यत्र पाञ्चाल्यः केशपक्षे परामृशत् ।
तन्न जातुं क्षमेद्द्रौणिर्जानन्पौरुषमात्मनः
स हि तेनैव नः सर्वान्क्षपयेदिति मे मतिः ॥ ७.१९७.३५ ॥
ପାଞ୍ଚାଳ୍ୟ ମୋ ଗୁରୁଙ୍କୁ କେଶ ଧରି ଟାଣିଥିଲା ସେ କର୍ମ ଦ୍ରୌଣି କେବେ ସହିବ ନାହିଁ; ନିଜ ପୌରୁଷକୁ ଜାଣିଥିବାରୁ ସେ ସେଥିରେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବ, ଏହା ମୋ ମତ।
7.197.36
उपचीर्णो गुरुर्मिथ्या भवता राज्यकारणात् ।
धर्मज्ञेन सता नाम सोऽधर्मः सुमहान्कृतः ॥ ७.१९७.३६ ॥
ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଆପଣ ଗୁରୁଙ୍କର ମିଥ୍ୟା ସେବା କଲେ; ଧର୍ମଜ୍ଞ ସଜ୍ଜନ ଆପଣ ସତରେ ଅତି ବଡ଼ ଅଧର୍ମ କରିଛନ୍ତି।
7.197.37
चिरं स्थास्यति चाकीर्तिस्त्रैलोक्ये सचराचरे ।
रामे वालिवधाद्यद्वदेवं द्रोणे निपातिते ॥ ७.१९७.३७ ॥
ବାଳୀ ବଧ ଯୋଗୁଁ ରାମଙ୍କ ଅପଯଶ ଯେପରି ଦୀର୍ଘକାଳ ରହିଲା, ସେହିପରି ଦ୍ରୋଣ ପତିତ ହେବା ଯୋଗୁଁ ଏହି ଅପଯଶ ଚରାଚର ସହିତ ତ୍ରିଲୋକରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ରହିବ।
7.197.38
सर्वधर्मोपपन्नोऽयं स मे शिष्यश्च पाण्डवः ।
नायं वक्ष्यति मिथ्येति प्रत्ययं कृतवांस्त्वयि ॥ ७.१९७.३८ ॥
ଏ ସର୍ବଧର୍ମସଂପନ୍ନ, ମୋର ଶିଷ୍ୟ ଓ ପାଣ୍ଡବ; ଏ ମିଥ୍ୟା କହିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଏ ଆପଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱାସ ଜନ୍ମାଇଥିଲା।
7.197.39
स सत्यकञ्चुकं नाम प्रविष्टेन ततोऽनृतम् ।
आचार्य उक्तो भवता हतः कुञ्जर इत्युत ॥ ७.१९७.३९ ॥
ସେ 'ସତ୍ୟକଞ୍ଚୁକ' ନାମରେ ମିଥ୍ୟାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଏବଂ ଆପଣ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହାତୀ ମରିଗଲା'।
7.197.40
ततः शस्त्रं समुत्सृज्य निर्ममो गतचेतनः ।
आसीत्सुविह्वलो राजन्यथा दृष्टस्त्वया विभुः ॥ ७.१९७.४० ॥
ତା'ପରେ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି, ମମତାହୀନ ଓ ଚେତନାହୀନ ହୋଇ, ହେ ରାଜନ, ଆପଣ ଦେଖିଥିବା ପରି ସେ ବିଭୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିହ୍ୱଳ ହେଲେ।
7.197.41
स तु शोकसमाविष्टो विमुखः पुत्रवत्सलः ।
शाश्वतं धर्ममुत्सृज्य गुरुः शिष्येण घातितः ॥ ७.१९७.४१ ॥
ସେ ଶୋକରେ ଘେରା ଯାଇ, ବିମୁଖ ଓ ପୁତ୍ରସ୍ନେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ; ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରି ଶିଷ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କୁ ବଧ କଲା।
7.197.42
न्यस्तशस्त्रमधर्मेण घातयित्वा गुरुं भवान् ।
रक्षत्विदानीं सामात्यो यदि शक्तोसि पार्षतम् ॥ ७.१९७.४२ ॥
ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅଧର୍ମରେ ବଧ କରାଇ ଆପଣ ଏବେ ଅମାତ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ପାର୍ଷତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ — ଯଦି ଆପଣ ସମର୍ଥ ଅଛନ୍ତି।
7.197.43
ग्रस्तमाचार्य पुत्रेण क्रुद्धेन हतबन्धुना ।
सर्वे वयं परित्रातुं न शक्ष्यामोऽद्य पार्षतम् ॥ ७.१९७.४३ ॥
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ପୁତ୍ର କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ବନ୍ଧୁ ବଧରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ତାହାକୁ ଗ୍ରାସ କରିଛନ୍ତି। ଆଜି ଆମେ ସମସ୍ତେ ପାର୍ଷତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବୁ ନାହିଁ।
7.197.44
सौहार्दं सर्वभूतेषु यः करोत्यतिमानुषः ।
सोऽद्य केशग्रहं श्रुत्वा पितुर्धक्ष्यति नो रणे ॥ ७.१९७.४४ ॥
ଯିଏ ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ପ୍ରତି ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟ ଦେଖାଏ ସେହି ଅତିମାନୁଷ, ପିତାଙ୍କ କେଶ ଧରାଯାଇଛି ବୋଲି ଶୁଣି ଆଜି ରଣରେ ଆମକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବେ।
7.197.45
विक्रोशमाने हि मयि भृशमाचार्यगृद्विनि ।
अपाकीर्य स्वयं धर्मं शिप्येण निहतो गुरुः ॥ ७.१९७.४५ ॥
ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ବେଳେ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଳାୟିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ନିଜେ ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରି ଶିଷ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
7.197.46
यदा गतं वयो भूयः शिष्टमल्पतरं च नः ।
तस्येदानीं विरोधोऽयमधर्मोऽयं कृतो महान् ॥ ७.१९७.४६ ॥
ଆମ ବୟସ ଗଲାଣି, ଅବଶିଷ୍ଟ ଅତି ଅଳ୍ପ; ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କ ସହିତ ଏହି ବିରୋଧ ଘଟିଛି। ଏହା ମହା ଅଧର୍ମ କରାଯାଇଛି।
7.197.47
पितेव नित्यं सौहार्दात्पितेव हि च धर्मतः ।
सोऽल्पकालस्य राज्यस्य कारमाद्वातितो गुरुः ॥ ७.१९७.४७ ॥
ସେ ସଦା ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟରେ ପିତା ପରି ଏବଂ ଧର୍ମରେ ମଧ୍ୟ ପିତା ପରି ଥିଲେ; ସେହି ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅଳ୍ପକାଳର ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ କଷ୍ଟ ଦିଆଗଲା।
7.197.48
धृतराष्ट्रेण भीष्माय द्रोणाय च विशाम्पते ।
विसृष्टा पृथिवी सर्वा सह पुत्रैश्च तत्परैः ॥ ७.१९७.४८ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ, ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଦେଇଥିଲେ।
7.197.49
सम्प्राप्य तादृशीं वृत्तिं सत्कृतः सततं परैः ।
अब्रवीत्सततं पुत्रान्मामेवाभ्यधिकं गुरुः ॥ ७.१९७.४९ ॥
ଏପରି ଜୀବିକା ପାଇ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସତତ ସମ୍ମାନିତ ଗୁରୁ ସର୍ବଦା ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ କହୁଥିଲେ ଯେ ସେ ମୋତେ ଅଧିକ ଭଲ ପାଆନ୍ତି।
7.197.50
अवेक्षमाणस्त्वां मां च न्यस्तास्त्रश्चाहवे हतः ।
न त्वेनं युध्यमानं वै हन्यादपि शतक्रतुः ॥ ७.१९७.५० ॥
ତୁମକୁ ଓ ମୋତେ ଦେଖି, ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହେଲେ; ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ମାରି ପାରିନଥାନ୍ତେ।
7.197.51
तस्याचार्यस्य वृद्धस्य द्रोहो नित्योपकारिणः ।
कृतो ह्यनार्यैरस्माभीर राज्यार्थे लुब्धबुद्धिभिः ॥ ७.१९७.५१ ॥
ସେଇ ବୃଦ୍ଧ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତି, ଯିଏ ସର୍ବଦା ଉପକାର କରୁଥିଲେ, ଦ୍ରୋହ କରାଯାଇଛି; ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଲୋଭୀ ବୁଦ୍ଧିର ଆମେ ଅନାର୍ଯ୍ୟମାନେ ଏହା କରିଲୁ।
7.197.52
अहो बत महत्पापं कृतं कर्म सुदारुणम् ।
यद्राज्यसुखलोभेन द्रोणोऽयं साधुघातितः ॥ ७.१९७.५२ ॥
ଆହା! ମହା ପାପ ଓ ଅତି ଭୟଙ୍କର କର୍ମ କରାଯାଇଛି; ରାଜ୍ୟସୁଖ ଲୋଭରେ ଏହି ସାଧୁ ଦ୍ରୋଣ ନିହତ ହେଲେ।
7.197.53
पुत्रान्भ्रातॄन्पितॄन्दाराञ्जीवितं चैव वासविः ।
त्यजेत्सर्वं मम प्रेम्णा जानात्येवं हि मे गुरुः ॥ ७.१९७.५३ ॥
ପୁତ୍ର, ଭାଇ, ପିତା, ପତ୍ନୀ ଏବଂ ଜୀବନ ମଧ୍ୟ — ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ମୋ ପ୍ରେମ ପାଇଁ ସବୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥାନ୍ତେ; ଗୁରୁ ମୋତେ ଏହିପରି ଜାଣୁଥିଲେ।
7.197.54
स मया राज्यकामेन हन्यमानो ह्युपेक्षितः ।
तस्मादर्वाक्शिरा राजन्प्राप्तोऽस्मि नरकं प्रभो ॥ ७.१९७.५४ ॥
ରାଜ୍ୟ କାମନା କରୁଥିବା ମୋ ଦ୍ୱାରା ସେ ନିହତ ହେଉଥିଲେ ହେଁ ଉପେକ୍ଷିତ ରହିଲେ; ତେଣୁ, ହେ ରାଜନ୍, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ କରି ମୁଁ ନରକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି।
7.197.55
ब्राह्मणं वृद्धमाचार्यं न्यस्तशस्त्रं महामुनिम् ।
घातयित्वाऽद्य राज्यार्थे मृतं श्रेयो न जीवितम् ॥ ७.१९७.५५ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବୃଦ୍ଧ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଶସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ମହାମୁନିଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଆଜି ହତ୍ୟା କରାଇ ବଞ୍ଚିବା ଅପେକ୍ଷା ମରିବା ଶ୍ରେୟ।