મહાભારત · અધ્યાય 7.199
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.199.1
साङ्गा वेदा यथान्यायं येनाधीता महात्मना ।
यस्मिन्साक्षाद्धनुर्वेदो हीनिषेवे प्रतिष्ठितः ॥ ७.१९९.१ ॥
જેમણે અંગો સહિત વેદોનો યથાવિધિ અભ્યાસ કર્યો, જેમનામાં સાક્ષાત ધનુર્વેદ પ્રતિષ્ઠિત હતો, તે મહાત્મા.
7.199.2
यस्य प्रसादात्कुर्वन्ति कर्माणि पुरुषर्षभाः ।
अमानुषाणि सङ्ग्रामे देवैरसुकराणि च ॥ ७.१९९.२ ॥
જેમની કૃપાથી પુરુષશ્રેષ્ઠો યુદ્ધમાં અમાનુષ અને દેવોને પણ દુષ્કર કર્મો કરે છે.
7.199.3
तस्मिन्नाक्रुश्यति द्रोणे समक्षं पापकर्मणा ।
नीचं कर्म कृतं तेन क्षुद्रेण गुरुघातिना ॥ ७.१९९.३ ॥
પાપકર્મીએ સૌની સામે દ્રોણની નિંદા કરી; તે ક્ષુદ્ર, ગુરુઘાતીએ નીચ કર્મ કર્યું.
7.199.4
नामर्षं तत्र कुर्वन्ति धिक्क्षात्रं धिगमर्षिताम् ॥ ७.१९९.४ ॥
ત્યાં કોઈએ રોષ બતાવ્યો નહીં. ક્ષત્રિય જાતિને ધિક્કાર; રોષને પણ ધિક્કાર.
7.199.5
पार्थाः सर्वे च राजानः पृथिव्यां ये धनुर्धराः ।
श्रुत्वा किमाहुः पाञ्चाल्यं तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१९९.५ ॥
પૃથાના પુત્રો અને પૃથ્વી પરના સર્વ ધનુર્ધર રાજાઓ પાંચાલ્યના શબ્દો સાંભળીને શું બોલ્યા? હે સંજય, તે મને કહે.
7.199.6
श्रुत्वा द्रुपदपुत्रस्य ता वाचः क्रूरकर्मणः ।
तूष्णीं बभूवू राजानः सर्व एव विशाम्पते ॥ ७.१९९.६ ॥
દ્રુપદપુત્રના તે ક્રૂર વચનો સાંભળીને, હે વિશામ્પતિ, સર્વ રાજાઓ મૌન બની ગયા.
7.199.7
अर्जुनस्तु कटाक्षेण जिह्मं विप्रेक्ष्य पार्षतम् ।
सबाष्पमतिनिःश्वस्य धिग्धिगित्येव चाब्रवीत् ॥ ७.१९९.७ ॥
અર્જુને કટાક્ષથી પાર્ષત તરફ વાંકું જોયું, આંસુ સાથે ઊંડો નિસાસો નાખીને કહ્યું, "ધિક્કાર, ધિક્કાર."
7.199.8
युधिष्ठिरश्च भीमश्च यमौ कृष्णस्तथाऽपरे ।
आसन्सुव्रीडिता राजन्सात्यकिस्त्वब्रवीदिदम् ॥ ७.१९९.८ ॥
યુધિષ્ઠિર અને ભીમ, યમળ ભાઈઓ, કૃષ્ણ તથા બીજા સૌ અત્યંત લજ્જિત થયા, હે રાજન્. ત્યારે સાત્યકિએ આ કહ્યું.
7.199.9
नेहास्ति पुरुषः कश्चिद्य इमं पापपूरुषम् ।
भाषमाणमकल्याणं शीघ्रं हन्यान्नराधमम् ॥ ७.१९९.९ ॥
અહીં એવો કોઈ પુરુષ નથી શું જે આ બોલતા પાપી, અમંગલ, નીચ મનુષ્યને તરત મારી નાખે?
7.199.10
एते त्वां पाण्डवाः सर्वे कुत्सयन्ति विवित्सया ।
कर्मणा तेन पापेन श्वपाकं ब्राह्मणा इव ॥ ७.१९९.१० ॥
આ બધા પાંડવો જાણવાની ઇચ્છાથી એ પાપકર્મને કારણે તારી નિંદા કરે છે, જેમ બ્રાહ્મણો શ્વપાકની નિંદા કરે.
7.199.11
एतत्कृत्वा महत्पापं निन्दितः सर्वसाधुभिः ।
न लज्जसे कथं वक्तुं समितिं प्राप्य शोभनाम् ॥ ७.१९९.११ ॥
આ મહાપાપ કરીને, સર્વ સજ્જનો દ્વારા નિંદિત થયેલો તું, આ સુંદર સભામાં આવીને બોલતાં શરમાતો નથી?
7.199.12
कथं च शतधा जिह्वा न ते मूर्धा च दीर्यते ।
गुरुमाक्रोशतः क्षुद्र न चाधर्मेण पात्यसे ॥ ७.१९९.१२ ॥
અરે ક્ષુદ્ર! ગુરુની નિંદા કરતાં તારી જીભ સો ટુકડા કેમ નથી થતી? તારું માથું પણ કેમ ફાટતું નથી? અધર્મથી તું કેમ પડતો નથી?
7.199.13
वाच्यस्त्वमसि पार्थैश्च सर्वैश्चान्धकवृष्णिभिः ।
यत्कर्म कलुषं कृत्वा श्लाघसे जनसंसदि ॥ ७.१९९.१३ ॥
તું પાર્થો અને સર્વ અંધક-વૃષ્ણિઓ દ્વારા નિંદા પામવા યોગ્ય છે; કલુષિત કર્મ કરીને તું જનસભામાં પ્રશંસા કરે છે.
7.199.14
अकार्यं तादृशं कृत्वा पुनरेव गुरुं क्षिपन् ।
वध्यस्त्वं न त्वयार्थोऽस्ति मुहूर्तमपि जीवता ॥ ७.१९९.१४ ॥
આવું અકાર્ય કરીને ફરી ગુરુની નિંદા કરતો તું વધ યોગ્ય છે; જીવતા રહેવાનો તારે એક ક્ષણ પણ અર્થ નથી.
7.199.15
कस्त्वेतद्व्यवसेत्पायं त्वदन्यः पुरुषाधम ।
निगृह्य केशेषु वधं गुरोर्धर्मात्मनः सतः ॥ ७.१९९.१५ ॥
હે અધમ પુરુષ! તારા સિવાય બીજો કોણ આ નિશ્ચય કરે—ધર્માત્મા અને સત્પુરુષ ગુરુને વાળ પકડીને વધ કરવાનો?
7.199.16
सप्तावरे तथा पूर्वे बान्धवास्ते निमञ्जिताः ।
यशसा च परित्यक्तास्त्वां प्राप्य कुलपांसनम् ॥ ७.१९९.१६ ॥
કુળકલંક એવા તને પામીને તારા આગળના અને પાછળના સાત પેઢીના બંધુઓ ડૂબી ગયા છે; અને યશથી પણ ત્યજાયેલા છે.
7.199.17
उक्तवांश्चापि यत्पार्थे भीष्मं प्रति नरर्षभ ।
तथान्तो विहितस्तेन स्वयमेव महात्मना ॥ ७.१९९.१७ ॥
હે નરશ્રેષ્ઠ! પાર્થને ભીષ્મ વિશે તેં જે કહ્યું હતું, તે જ રીતે તે મહાત્માએ પોતે જ તેનો અંત નક્કી કર્યો.
7.199.18
तस्यापि तव सोदर्यो निहन्ता पापकृत्तमः ।
नान्यः पाञ्चालपुत्रेभ्यो विद्यते भुवि पापकृत् ॥ ७.१९९.१८ ॥
તેમના વધકર્તા પણ તારો સગો ભાઈ, અતિ પાપી હશે; પૃથ્વી પર પાંચાલ-પુત્રો સિવાય બીજો કોઈ પાપી નથી.
7.199.19
स चापि सृष्टः पित्रा ते भीष्मस्यान्तकरः किल ।
शिखण्डी रक्षितस्तेन स च मृत्युर्महात्मनः ॥ ७.१९९.१९ ॥
તારા પિતાએ સર્જેલો તે શિખંડી, ભીષ્મનો અંત લાવનારો ખરેખર છે; તેના દ્વારા રક્ષિત છે; અને તે જ એ મહાત્માનું મૃત્યુ છે.
7.199.20
पाञ्चालाश्चलिता धर्मात्क्षुद्रा मित्रगुरुद्रुहः ।
त्वां प्राप्य सहसोदर्यं धिक्कृतं सर्वसाधुभिः ॥ ७.१९९.२० ॥
ધર્મથી ચલિત, ક્ષુદ્ર, મિત્ર અને ગુરુના દ્રોહી પાંચાલો, તારા સહોદરને અચાનક પામીને સર્વ સાધુઓ દ્વારા ધિક્કારાયા છે.
7.199.21
पुनश्चेदीदृशीं वाचं मत्समीपे वदिष्यसि ।
शिरस्ते पोथयिष्यामि गदया वज्रकल्पया ॥ ७.१९९.२१ ॥
ફરી મારી સમક્ષ આવી વાણી બોલશો તો, વજ્ર સમાન ગદાથી તમારું માથું ચૂરેચૂરું કરી નાખીશ.
7.199.22
त्वां च ब्रह्महणं दृष्ट्वा जनः सूर्यमवेक्षते ।
ब्रह्महत्या हि ते पापं प्रायश्चित्तार्थमात्मनः ॥ ७.१९९.२२ ॥
તમને બ્રહ્મહત્યારા જોઈને લોકો સૂર્ય તરફ જુએ છે; કેમ કે બ્રહ્મહત્યાનું પાપ તમારું જ છે, તેનું પ્રાયશ્ચિત્ત પણ તમારા માટે જ છે.
7.199.23
पाञ्चालक सुदुर्वृत्त ममैव गुरुमग्रतः ।
गुरोर्गुरुं च भूयोऽपि क्षिपन्नैव हि लज्जसे ॥ ७.१९९.२३ ॥
હે પાંચાલ, અતિ દુરાચારી! મારા ગુરુની સમક્ષ જ, ગુરુના ગુરુની પણ ફરી ફરી નિંદા કરતાં તું લજ્જા પામતો નથી.
7.199.24
तिष्ठतिष्ठ सहस्वैकं गदापातमिमं मम ।
तव चापि सहिष्येऽहं गदापाताननेकशः ॥ ७.१९९.२४ ॥
ઊભો રહે, ઊભો રહે! મારો આ ગદાપ્રહાર એક વાર સહન કર; અને તારા ગદાપ્રહારો હું અનેક વાર સહન કરીશ.
7.199.25
सात्वतेनैवमाक्षिप्तः पार्षतः परुषाक्षरम् ।
संरब्धं सात्यकिं प्राह सङ्क्रुद्धः प्रहसन्निव ॥ ७.१९९.२५ ॥
સાત્વતે (સાત્યકિ) આ રીતે કઠોર વચનોથી આક્ષેપ કર્યો ત્યારે, ક્રોધિત પાર્ષત (ધૃષ્ટદ્યુમ્ન) હસતા હોય તેમ રોષે ભરાયેલા સાત્યકિને બોલ્યો.
7.199.26
श्रूयतेश्रूयते चेति क्षम्यते चेति माधव ।
सदाऽनार्योऽशुभः साधुं पुरुषं क्षेप्तुमिच्छति ॥ ७.१९९.२६ ॥
'સંભળાય છે, સંભળાય છે, અને ક્ષમા અપાય છે' — હે માધવ! અનાર્ય અને દુષ્ટ માણસ હંમેશાં સજ્જન પુરુષની નિંદા કરવા ઇચ્છે છે.
7.199.27
क्षमा प्रशस्यते लोके न तु पापोऽर्हति क्षमाम् ।
क्षमावन्तं हि पापात्मा जितोऽयमिति मन्यते ॥ ७.१९९.२७ ॥
જગતમાં ક્ષમાની પ્રશંસા થાય છે; પરંતુ પાપી ક્ષમાને યોગ્ય નથી. પાપી મનુષ્ય ક્ષમાશીલને 'આ જીતાઈ ગયો' એમ માને છે.
7.199.28
स त्वं क्षुद्रसमाचारो नीचात्मा पापनिश्चयः ।
आकेशाग्रान्नखाग्राच्च वक्तव्यो वक्तुमिच्छसि ॥ ७.१९९.२८ ॥
તું, ક્ષુદ્ર આચારવાળો, નીચ મનનો, પાપમાં દૃઢ નિશ્ચયવાળો — વાળના અગ્રભાગથી નખના અગ્રભાગ સુધી નિંદનીય છે, છતાં તું બોલવા ઇચ્છે છે.
7.199.29
वरं हि ते मृतिः पाप न च ते चित्तमीदृशम् ।
श्रोतुं वक्तव्यतामूलं नीचाचाराश्च मानवाः।
परान्क्षिपन्ति दोषेण स्वेषु दोषेष्वदृष्टयः ॥ ७.१९९.२९ ॥
હે પાપી! તારા માટે મૃત્યુ જ શ્રેષ્ઠ છે; તારું મન નિંદાના મૂળ સમાન વાત સાંભળવા યોગ્ય નથી. નીચ આચારવાળા માણસો બીજાને દોષથી નિંદે છે, અને પોતાના દોષો જોતા નથી.
7.199.30
यः स भूरिश्रवाश्छिन्नभुजः प्रायगतस्त्वया ।
वार्यमाणेन हि हतस्ततः पापतरं नु किम् ॥ ७.१९९.३० ॥
તે ભૂરિશ્રવા — જેના હાથ કપાઈ ગયા હતા, મૃત્યુની સ્થિતિમાં પડ્યો હતો — તેને તેં (વારવા છતાં) મારી નાખ્યો. એથી મોટું પાપ બીજું શું?
7.199.31
प्रेषमाणो मया द्रोणो दिव्येनास्त्रेण संयुगे ।
विसृष्टशस्त्रो निहतः किं तत्र कुर दुष्कृतम् ॥ ७.१९९.३१ ॥
યુદ્ધમાં મેં છોડેલા દિવ્ય અસ્ત્રથી દ્રોણ શસ્ત્રો મૂકી દીધા પછી માર્યા ગયા. તેમાં કયું દુષ્કર્મ થયું?
7.199.32
अयुध्यमानं यस्त्वाजौ तथा प्रायगतं मुनिम् ।
छिन्नबाहुं परैर्हन्यात्सात्यके स कथं वदेत् ॥ ७.१९९.३२ ॥
યુદ્ધમાં ન લડનારને, એવી રીતે પ્રાયોપવેશનમાં બેઠેલા મુનિને, હાથ કપાયેલાને શત્રુઓ મારે, તો હે સાત્યકિ, તે કેવી રીતે બોલી શકે?
7.199.33
निहत्य त्वां पदा भूमौ स विकर्षति वीर्यवान् ।
किं तदा न निहंस्येनं भूत्वा पुरुषसत्तमः ॥ ७.१९९.३३ ॥
તને ભૂમિ પર પગથી પાડીને તે વીર ઘસડી રહ્યો છે. હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, ત્યારે તેં તેને કેમ ન માર્યો?
7.199.34
त्वया पुनरनार्येण पूर्वं पार्थेन निर्जितः ।
यदा तदा हतः शूरः सौमदत्तिः प्रतापवान् ॥ ७.१९९.३४ ॥
તું અનાર્ય થઈને, પૂર્વે પાર્થથી પરાજિત થયો ત્યારે, સોમદત્તનો પ્રતાપી શૂર પુત્ર માર્યો ગયો; ત્યારે તેં તેવું જ કર્યું હતું.
7.199.35
यत्रयत्र तु पाण्डूनां द्रोणो द्रावयते चमूम् ।
किरञ्छरसहस्राणि तत्रतत्र प्रयाम्यहम् ॥ ७.१९९.३५ ॥
દ્રોણ જ્યાં જ્યાં પાંડવોની સેનાને ભગાડે છે, ત્યાં ત્યાં હજારો બાણ વરસાવતો હું જાઉં છું.
7.199.36
स त्वमेवंविधं कृत्वा कर्म चण्डालवत्स्वयम् ।
वक्तुमर्हसि वक्तव्यः कस्मात्त्वं परुषाण्यथ ॥ ७.१९९.३६ ॥
આવું કર્મ કરીને, ચાંડાળની જેમ તારે જ બોલવું જોઈએ; પણ તું કઠોર શબ્દો કેમ બોલે છે? તારે જવાબ આપવો પડશે.
7.199.37
कर्ता त्वं कर्मणो ह्यस्य नाहं वृष्णिकुलाधम ।
पापानां च त्वमावासः कर्मणां मा पुनर्वद ॥ ७.१९९.३७ ॥
હે વૃષ્ણિકુળના અધમ, આ કર્મનો કર્તા તું છે, હું નહીં. પાપો અને પાપકર્મોનું આવાસ તું જ છે. ફરી બોલીશ નહીં.
7.199.38
जोषमास्व न मां भूयो वक्तुमर्हस्यतः परम् ।
अधरोत्तरमेतद्वि यन्मां त्वं वक्तुमर्हसि ॥ ७.१९९.३८ ॥
મૌન રહે. હવે પછી મારી સાથે ફરી બોલીશ નહીં. તું મને જે કહેવા જઈ રહ્યો છે તે ઊંધું છે.
7.199.39
अथ वक्ष्यसि मां मौर्ख्याद्भूयः परुषमीदृशम् ।
गमयिष्यामि बाणैस्त्वां युधि वैवस्वतक्षयम् ॥ ७.१९९.३९ ॥
જો તું મૂર્ખાઈથી ફરી આવી કઠોર વાત કહીશ, તો યુદ્ધમાં બાણોથી હું તને વૈવસ્વતના લોકમાં મોકલીશ.
7.199.40
न चैव मूर्ख धर्मेण केवलेनैव शक्यते ।
तेषामपि ह्यधर्मेण चेष्टितं शृणु यादृशम् ॥ ७.१९९.४० ॥
હે મૂર્ખ, માત્ર ધર્મથી કંઈ સિદ્ધ થતું નથી. તેમનું આચરણ પણ અધર્મથી થયું હતું; તે કેવું હતું તે સાંભળ.
7.199.41
वञ्चितः पाण्डवः पूर्वमधर्मेण युधिष्ठिरः ।
द्रौपदी च परिक्लिष्टा तथाऽधर्मेण सात्यके ॥ ७.१९९.४१ ॥
પહેલાં પાંડુપુત્ર યુધિષ્ઠિર અધર્મથી છેતરાયો; હે સાત્યકિ, એમ જ દ્રૌપદી પણ અધર્મથી પીડિત થઈ.
7.199.42
प्रव्राजिता वनं सर्वे पाण्डवाः सह कृष्णया ।
सर्वस्वमपकृष्टं च तथाऽधर्मेण बालिश ॥ ७.१९९.४२ ॥
બધા પાંડવો કૃષ્ણા સાથે વનમાં કાઢી મૂકાયા; તેમનું સર્વસ્વ પણ અધર્મથી છીનવી લેવાયું, હે મૂર્ખ.
7.199.43
अधर्मेणापकृष्टश्च मद्रराजः परैरितः ।
अधर्मेण तथा बालः सौभद्रो विनिपातितः ॥ ७.१९९.४३ ॥
અધર્મથી મરાયેલ મદ્રરાજ શત્રુઓ દ્વારા અહીં મરાયો; તેમ જ બાળક સૌભદ્ર પણ અધર્મથી પાડી દેવાયો.
7.199.44
इतोऽप्यधर्मेण हतो भीष्मः परपुरञ्जयः ।
भूरिश्रवा ह्यधर्मेण त्वया धर्मविदा हतः ॥ ७.१९९.४४ ॥
અહીં પણ અધર્મથી જ શત્રુનગરો જીતનાર ભીષ્મ મરાયા; ધર્મજ્ઞ એવા તારા દ્વારા ભૂરિશ્રવા અધર્મથી મરાયો.
7.199.45
एवं परैराचरितं पाण्डवेयैश्च संयुगे ।
रक्षमाणैर्जयं वीरैर्धर्मज्ञैरपि सात्वत ॥ ७.१९९.४५ ॥
આ રીતે શત્રુઓએ અને પાંડવોએ પણ યુદ્ધમાં આવું આચરણ કર્યું; હે સાત્વત, ધર્મજ્ઞ વીરોએ પણ વિજયની રક્ષા કરતાં એવું જ કર્યું.
7.199.46
दुर्ज्ञेयः स परो धर्मस्तथाऽधर्मश्च दुर्विदः ।
युध्यस्व कौरवैः सार्धं मा गाः पितृनिवेशनम् ॥ ७.१९९.४६ ॥
પરમ ધર્મ જાણવો કઠિન છે, અધર્મ પણ સમજવો કઠિન છે; કૌરવો સાથે યુદ્ધ કર, પિતૃનિવાસ તરફ ન જા.
7.199.47
एवमादीनि वाक्यानि क्रूराणि परुषाणि च ।
श्रावितः सात्यकिः श्रीमानाकम्पित इवाभवत् ॥ ७.१९९.४७ ॥
આવાં ક્રૂર અને કઠોર વચનો સાંભળાવાતાં શ્રીમાન સાત્યકિ જાણે કંપી ઊઠ્યો.
7.199.48
तच्छ्रुत्वा क्रोधताम्राक्षः सात्यकिस्त्वाददे गदाम् ।
विनिः श्वस्य यथा सर्पः प्रणिधाय रथे धनुः ॥ ७.१९९.४८ ॥
આ સાંભળીને ક્રોધથી લાલ આંખોવાળા સાત્યકિએ ગદા ઉપાડી; સાપની જેમ નિસાસા નાખી રથ પર ધનુષ મૂક્યું.
7.199.49
ततोऽभिपत्य पाञ्चाल्यं संरम्भेणेदमब्रवीत् ।
न त्वां वक्ष्यामि परुषं हनिष्ये त्वां वधक्षमम् ॥ ७.१९९.४९ ॥
પછી પાંચાલ્ય પર ધસી જઈને ક્રોધથી તેણે કહ્યું, 'હું તને કઠોર વચન નહીં કહું; વધને યોગ્ય એવા તને હું હણીશ.'
7.199.50
तमापतन्तं सहसा महाबलममर्षणम् ।
पाञ्चाल्यायाभिसङ्क्रुद्धमन्तकायान्तकोपमम् ॥ ७.१९९.५० ॥
અચાનક પાંચાલ્ય તરફ ધસી આવતો એ મહાબળવાન, અસહિષ્ણુ, અતિ ક્રોધિત યોદ્ધો યમ જેવો લાગતો હતો.
7.199.51
चोदितो वासुदेवेन भीमसेनो महाबलः ।
अवप्लुत्य रथात्तूर्णं बाहुभ्यां समवारयत् ॥ ७.१९९.५१ ॥
વાસુદેવથી પ્રેરાયેલા મહાબળવાન ભીમસેને રથમાંથી ઝડપથી કૂદીને પોતાના બાહુઓથી તેને રોક્યો.
7.199.52
द्रवमाणं तथा क्रुद्धं सात्यकिं पाण्डवो बली ।
प्रस्पन्दमानमादाय जगाम बलिनं बलात् ॥ ७.१९९.५२ ॥
એ રીતે ધસી આવતા ક્રોધિત સાત્યકિને બળવાન પાંડવે પકડી લીધો; તરફડતા એ બળવાનને બળથી ઉપાડીને તે આગળ ચાલ્યો.
7.199.53
स्थित्वा विष्टभ्य चरणौ भीमेन शिनिपुङ्गवः ।
निगृहीतः पदे षष्ठे बलेन बलिनां वरः ॥ ७.१९९.५३ ॥
પગ મજબૂત રોપીને ઊભેલા શિનિવંશના શ્રેષ્ઠ વીરને ભીમે છઠ્ઠા પગલે બળથી રોક્યો; એ બળવાનોમાં શ્રેષ્ઠ હતો.
7.199.54
अवरुह्य रथात्तूर्णं ध्रियमाणं बलीयसा ।
उवाच श्लक्ष्णया वाचा सहदेवो विशाम्पते ॥ ७.१९९.५४ ॥
બળવાન દ્વારા પકડાયેલા તેની પાસે રથમાંથી ઝડપથી ઊતરીને, હે વિશાંપતિ, સહદેવે મધુર વાણીમાં કહ્યું.
7.199.55
अस्माकं पुरुषव्याघ्र मित्रमन्यन्न विद्यते ।
परमन्धकवृष्णिभ्यः पाञ्चलेभ्यश्च मारिष ॥ ७.१९९.५५ ॥
હે પુરુષવ્યાઘ્ર, અંધક, વૃષ્ણિ અને પાંચાલો સિવાય અમારો બીજો કોઈ મિત્ર નથી, હે મારિષ.
7.199.56
तथैवान्धकवृष्णीनां तथैव च विशेषतः ।
कृष्णस्य च तथाऽस्मत्तो मित्रमन्यन्न विद्यते ॥ ७.१९९.५६ ॥
તેવી જ રીતે અંધક-વૃષ્ણિઓનો, વિશેષ કરીને કૃષ્ણનો, અને અમારા તરફથી પણ બીજો મિત્ર નથી.
7.199.57
पाञ्चालानां च वार्ष्णेय समुद्रान्तां विचिन्वताम् ।
नान्यदस्ति परं मित्रं यथा पाण्डववृष्णयः ॥ ७.१९९.५७ ॥
હે વાર્ષ્ણેય, સમુદ્ર સુધી શોધવા છતાં પાંચાલોને પાંડવો અને વૃષ્ણિઓ જેવો બીજો શ્રેષ્ઠ મિત્ર નથી.
7.199.58
स भवानीदृशं मित्रं मन्यते च यथा भवान् ।
भवन्तश्च यथाऽस्माकं भवतां च तथा वयम् ॥ ७.१९९.५८ ॥
તમે એવા મિત્રને માનો છો, અને જેમ તમે અમારા, તેમ અમે તમારા છીએ.
7.199.59
स एवं सर्वधर्मज्ञ मित्रधर्ममनुस्मरन् ।
नियच्छ मन्युं पाञ्चाल्यात्प्रशाम्य शिनिपुङ्गवा ॥ ७.१९९.५९ ॥
હે સર્વધર્મજ્ઞ, આ રીતે મિત્રધર્મનું સ્મરણ કરીને પાંચાલ્ય પરનો ક્રોધ રોકો અને શાંત થાઓ, હે શિનિપુંગવ.
7.199.60
पार्षतस्य क्षम त्वं वै क्षमतां पार्षतश्च ते ।
वयं क्षमयितारश्च किमन्यत्र शमाद्भवेत् ॥ ७.१९९.६० ॥
તું પાર્ષતને ક્ષમા કર; પાર્ષત પણ તને ક્ષમા કરે. અમે ક્ષમા માગનારા છીએ; શાંતિ વિના બીજું શું હોઈ શકે?
7.199.61
प्रशाम्यमाने शैनेये सहदेवेन मारिष ।
पाञ्चालराजस्य सुतः प्रहसन्निदमब्रवीत् ॥ ७.१९९.६१ ॥
સહદેવ વડે શૈનેયને શાંત કરાતાં, હે મારિષ, પાંચાલ રાજાનો પુત્ર હસીને આ બોલ્યો.
7.199.62
मुञ्चमुञ्च शिनेः पौत्रं भीम युद्धमदान्वितम् ।
आसादयतु मामेष धराधरमिवानिलः ॥ ७.१९९.६२ ॥
હે ભીમ, યુદ્ધમદથી ભરેલા શિનિના પૌત્રને છોડ. પવન પર્વતને જેમ અથડાય તેમ આ મારા પર આક્રમણ કરે.
7.199.63
यावदस्य शितैर्बाणैः संरम्भं विनयाम्यहम् ।
युद्धश्रुद्धां च कौन्तेय जीवितं चास्य संयुगे ॥ ७.१९९.६३ ॥
હે કૌંતેય, તીક્ષ્ણ બાણોથી હું એનો રોષ અને યુદ્ધોત્સાહ શાંત ન કરું ત્યાં સુધી, યુદ્ધમાં એનો જીવ પણ રહે.
7.199.64
किं नु शक्यं मया कर्तुं यत्कार्यमिदमुच्यताम् ।
सुमहत्पाण्डुपुत्राणामायान्त्येते हि कौरवाः ॥ ७.१९९.६४ ॥
હું શું કરી શકું? આ કાર્ય કહેવામાં આવે. પાંડુપુત્રોનું અતિ મોટું સૈન્ય આગળ આવી રહ્યું છે; આ કૌરવો પણ તેમના તરફ આવી રહ્યા છે.
7.199.65
अथवा फल्गुनः सर्वान्वारयिष्यति संयुगे ।
अहमप्यस्य मूर्धानं पातयिष्यामि सायकैः ॥ ७.१९९.६५ ॥
અથવા ફલ્ગુન (અર્જુન) યુદ્ધમાં સૌને રોકશે. હું પણ મારા બાણોથી એનું મસ્તક પાડી દઈશ.
7.199.66
मन्यते च्छिन्नबाहुं मां भूरिश्रवसमाहवे ।
उत्सृजैनमहं चैनमेष वा मां हनिष्यति ॥ ७.१९९.६६ ॥
યુદ્ધમાં ભૂરિશ્રવા મને છિન્નબાહુ માને છે. આને છોડ; હું પણ આને છોડીશ; અથવા આ મને મારી નાખશે.
7.199.67
शृण्वन्पाञ्चालवाक्यानि सात्यकिः सर्पवच्छ्वसन् ।
भीमबाह्वन्तरे सक्तो विस्फुरत्यनिशं बली ॥ ७.१९९.६७ ॥
પાંચાલોના શબ્દો સાંભળતા, સાપની જેમ શ્વાસ લેતા, ભીમના બાહુઓ વચ્ચે ફસાયેલો બળવાન સાત્યકિ સતત તરફડતો હતો.
7.199.68
तौ वृषाविव नर्दन्तौ बलिनौ बाहुशालिनौ ।
त्वरया वासुदेवश्च धर्मराजश्च मारिष।
यत्नेन महता वीरौ वारयामासतुस्ततः ॥ ७.१९९.६८ ॥
હે માનનીય, બળદોની જેમ ગર્જતા, બળવાન અને બાહુબળનો ગર્વ ધરાવતા એ બે વીરોને વાસુદેવ અને ધર્મરાજે ઉતાવળે મોટા પ્રયત્નથી રોક્યા.
7.199.69
निवार्य परमेष्वासौ कोपसंरक्तलोचनौ ।
युयुत्सूनपरान्सङ्ख्ये प्रतीयुः क्षत्रियर्षभाः ॥ ७.१९९.६९ ॥
ક્રોધથી લાલ આંખોવાળા એ બે પરમ ધનુર્ધરોને રોકીને, યુદ્ધ ઇચ્છતા બીજાઓ તરફ ક્ષત્રિયશ્રેષ્ઠો પાછા ફર્યા.