महाभारत · अध्याय 7.199
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.199.1
साङ्गा वेदा यथान्यायं येनाधीता महात्मना ।
यस्मिन्साक्षाद्धनुर्वेदो हीनिषेवे प्रतिष्ठितः ॥ ७.१९९.१ ॥
ज्यांनी अंगांसह वेद यथाविधी अध्ययन केले, ज्यांच्यामध्ये प्रत्यक्ष धनुर्वेद प्रतिष्ठित होता, ते महात्मा.
7.199.2
यस्य प्रसादात्कुर्वन्ति कर्माणि पुरुषर्षभाः ।
अमानुषाणि सङ्ग्रामे देवैरसुकराणि च ॥ ७.१९९.२ ॥
ज्यांच्या कृपेने पुरुषश्रेष्ठ युद्धात अमानुष आणि देवांनाही दुष्कर कर्मे करतात.
7.199.3
तस्मिन्नाक्रुश्यति द्रोणे समक्षं पापकर्मणा ।
नीचं कर्म कृतं तेन क्षुद्रेण गुरुघातिना ॥ ७.१९९.३ ॥
त्या पापकर्म्याने सर्वांसमोर द्रोणाची निंदा केली; त्या क्षुद्र, गुरुघातकाने नीच कर्म केले.
7.199.4
नामर्षं तत्र कुर्वन्ति धिक्क्षात्रं धिगमर्षिताम् ॥ ७.१९९.४ ॥
तेथे कोणीही संताप दाखवला नाही. क्षत्रिय जातीला धिक्कार; संतापालाही धिक्कार.
7.199.5
पार्थाः सर्वे च राजानः पृथिव्यां ये धनुर्धराः ।
श्रुत्वा किमाहुः पाञ्चाल्यं तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१९९.५ ॥
पृथेचे पुत्र आणि पृथ्वीवरील सर्व धनुर्धर राजे पाञ्चाल्याचे शब्द ऐकून काय बोलले? संजया, ते मला सांग.
7.199.6
श्रुत्वा द्रुपदपुत्रस्य ता वाचः क्रूरकर्मणः ।
तूष्णीं बभूवू राजानः सर्व एव विशाम्पते ॥ ७.१९९.६ ॥
द्रुपदपुत्राचे ते क्रूर शब्द ऐकून, हे विशांपते, सर्व राजे मौन झाले.
7.199.7
अर्जुनस्तु कटाक्षेण जिह्मं विप्रेक्ष्य पार्षतम् ।
सबाष्पमतिनिःश्वस्य धिग्धिगित्येव चाब्रवीत् ॥ ७.१९९.७ ॥
अर्जुनाने कटाक्षाने वाकडे पाहून, अश्रूंसह दीर्घ सुस्कारा सोडून म्हटले, "धिक्कार, धिक्कार."
7.199.8
युधिष्ठिरश्च भीमश्च यमौ कृष्णस्तथाऽपरे ।
आसन्सुव्रीडिता राजन्सात्यकिस्त्वब्रवीदिदम् ॥ ७.१९९.८ ॥
युधिष्ठिर आणि भीम, यमज बंधू, कृष्ण व इतर सर्व अत्यंत लज्जित झाले, हे राजा. तेव्हा सात्यकी हे म्हणाला.
7.199.9
नेहास्ति पुरुषः कश्चिद्य इमं पापपूरुषम् ।
भाषमाणमकल्याणं शीघ्रं हन्यान्नराधमम् ॥ ७.१९९.९ ॥
येथे असा कोणी पुरुष नाही का जो हे बोलणाऱ्या या पापी, अमंगल, नीच माणसाला त्वरित मारील?
7.199.10
एते त्वां पाण्डवाः सर्वे कुत्सयन्ति विवित्सया ।
कर्मणा तेन पापेन श्वपाकं ब्राह्मणा इव ॥ ७.१९९.१० ॥
हे सर्व पांडव जाणून घेण्याच्या इच्छेने त्या पापकर्मामुळे तुझी निंदा करत आहेत, जसे ब्राह्मण श्वपाकाची निंदा करतात.
7.199.11
एतत्कृत्वा महत्पापं निन्दितः सर्वसाधुभिः ।
न लज्जसे कथं वक्तुं समितिं प्राप्य शोभनाम् ॥ ७.१९९.११ ॥
हे महापाप करून, सर्व सज्जनांनी निंदलेला तू, या सुंदर सभेत येऊन बोलायला लाज वाटत नाही का?
7.199.12
कथं च शतधा जिह्वा न ते मूर्धा च दीर्यते ।
गुरुमाक्रोशतः क्षुद्र न चाधर्मेण पात्यसे ॥ ७.१९९.१२ ॥
अरे क्षुद्रा! गुरूची निंदा करताना तुझी जीभ शंभर तुकडे का होत नाही? तुझे मस्तकही का फुटत नाही? अधर्माने तू का पडत नाहीस?
7.199.13
वाच्यस्त्वमसि पार्थैश्च सर्वैश्चान्धकवृष्णिभिः ।
यत्कर्म कलुषं कृत्वा श्लाघसे जनसंसदि ॥ ७.१९९.१३ ॥
तू पार्थांकडून आणि सर्व अंधक-वृष्णींकडून निंदनीय आहेस; कलुषित कर्म करून तू जनसभेत स्वतःची प्रशंसा करतोस.
7.199.14
अकार्यं तादृशं कृत्वा पुनरेव गुरुं क्षिपन् ।
वध्यस्त्वं न त्वयार्थोऽस्ति मुहूर्तमपि जीवता ॥ ७.१९९.१४ ॥
असले अकार्य करून पुन्हा गुरूची निंदा करणारा तू वधास पात्र आहेस; जिवंत राहण्यात तुझा क्षणभरही उपयोग नाही.
7.199.15
कस्त्वेतद्व्यवसेत्पायं त्वदन्यः पुरुषाधम ।
निगृह्य केशेषु वधं गुरोर्धर्मात्मनः सतः ॥ ७.१९९.१५ ॥
हे अधमा! तुझ्याखेरीज दुसरा कोण हा निश्चय करील—धर्मात्मा व सत्पुरुष गुरूला केसांना धरून वधण्याचा?
7.199.16
सप्तावरे तथा पूर्वे बान्धवास्ते निमञ्जिताः ।
यशसा च परित्यक्तास्त्वां प्राप्य कुलपांसनम् ॥ ७.१९९.१६ ॥
कुलाला कलंक असलेल्या तुला प्राप्त झाल्यामुळे तुझे आधीचे व नंतरचे सात पिढ्यांचे बांधव बुडाले आहेत; आणि ते यशापासूनही वंचित झाले आहेत.
7.199.17
उक्तवांश्चापि यत्पार्थे भीष्मं प्रति नरर्षभ ।
तथान्तो विहितस्तेन स्वयमेव महात्मना ॥ ७.१९९.१७ ॥
हे नरश्रेष्ठा! पार्थाला भीष्माविषयी तू जे म्हणाला होतास, त्याच प्रमाणे त्या महात्म्याने स्वतःच आपला अंत निश्चित केला.
7.199.18
तस्यापि तव सोदर्यो निहन्ता पापकृत्तमः ।
नान्यः पाञ्चालपुत्रेभ्यो विद्यते भुवि पापकृत् ॥ ७.१९९.१८ ॥
त्यांच्याही वधास तुझा सहोदर, सर्वात पापी मारेकरी होईल; पृथ्वीवर पांचाल-पुत्रांखेरीज दुसरा पापी नाही.
7.199.19
स चापि सृष्टः पित्रा ते भीष्मस्यान्तकरः किल ।
शिखण्डी रक्षितस्तेन स च मृत्युर्महात्मनः ॥ ७.१९९.१९ ॥
तुझ्या पित्याने निर्माण केलेला तो शिखंडी भीष्माचा अंतक ठरेल, खरोखर; त्यानेच त्याचे रक्षण केले आहे; आणि तोच त्या महात्म्याचा मृत्यू आहे.
7.199.20
पाञ्चालाश्चलिता धर्मात्क्षुद्रा मित्रगुरुद्रुहः ।
त्वां प्राप्य सहसोदर्यं धिक्कृतं सर्वसाधुभिः ॥ ७.१९९.२० ॥
धर्मापासून ढळलेले, क्षुद्र, मित्र व गुरूंचा द्रोह करणारे पांचाल, तुझ्या सहोदराला अचानक गाठून सर्व साधूंनी धिक्कारले आहेत.
7.199.21
पुनश्चेदीदृशीं वाचं मत्समीपे वदिष्यसि ।
शिरस्ते पोथयिष्यामि गदया वज्रकल्पया ॥ ७.१९९.२१ ॥
पुन्हा माझ्या समोर असे बोललास तर, वज्रासारख्या गदेने तुझे डोके चिरडून टाकीन.
7.199.22
त्वां च ब्रह्महणं दृष्ट्वा जनः सूर्यमवेक्षते ।
ब्रह्महत्या हि ते पापं प्रायश्चित्तार्थमात्मनः ॥ ७.१९९.२२ ॥
तुला ब्रह्महत्या करणारा पाहून लोक सूर्याकडे पाहतात; कारण ब्रह्महत्येचे पाप तुझ्याच माथी आहे, त्याचे प्रायश्चित्त तुझ्यासाठीच आहे.
7.199.23
पाञ्चालक सुदुर्वृत्त ममैव गुरुमग्रतः ।
गुरोर्गुरुं च भूयोऽपि क्षिपन्नैव हि लज्जसे ॥ ७.१९९.२३ ॥
अरे पांचाला, अति दुराचारी! माझ्या गुरूंसमोरच, गुरूंच्या गुरूंचीही पुन्हा पुन्हा निंदा करत तुला लाज वाटत नाही.
7.199.24
तिष्ठतिष्ठ सहस्वैकं गदापातमिमं मम ।
तव चापि सहिष्येऽहं गदापाताननेकशः ॥ ७.१९९.२४ ॥
थांब, थांब! माझा हा गदाप्रहार एकदा सहन कर; आणि तुझे गदाप्रहार मी अनेकदा सहन करीन.
7.199.25
सात्वतेनैवमाक्षिप्तः पार्षतः परुषाक्षरम् ।
संरब्धं सात्यकिं प्राह सङ्क्रुद्धः प्रहसन्निव ॥ ७.१९९.२५ ॥
सात्वताने (सात्यकीने) अशा कठोर शब्दांनी निंदा केल्यावर, संतप्त पार्षत (धृष्टद्युम्न) हसल्यासारखे करून रागावलेल्या सात्यकीला म्हणाला.
7.199.26
श्रूयतेश्रूयते चेति क्षम्यते चेति माधव ।
सदाऽनार्योऽशुभः साधुं पुरुषं क्षेप्तुमिच्छति ॥ ७.१९९.२६ ॥
'ऐकले जाते, ऐकले जाते, क्षमा केली जाते' — हे माधवा! अनार्य आणि दुष्ट माणूस नेहमी सज्जनाची निंदा करू इच्छितो.
7.199.27
क्षमा प्रशस्यते लोके न तु पापोऽर्हति क्षमाम् ।
क्षमावन्तं हि पापात्मा जितोऽयमिति मन्यते ॥ ७.१९९.२७ ॥
जगात क्षमेची प्रशंसा होते; परंतु पापी माणूस क्षमेस पात्र नसतो. पापी मन क्षमाशीलाला 'हा जिंकला गेला' असे मानते.
7.199.28
स त्वं क्षुद्रसमाचारो नीचात्मा पापनिश्चयः ।
आकेशाग्रान्नखाग्राच्च वक्तव्यो वक्तुमिच्छसि ॥ ७.१९९.२८ ॥
तू, क्षुद्र आचार असलेला, नीच मनाचा, पापात निश्चय केलेला — केसाच्या टोकापासून नखाच्या टोकापर्यंत निंदनीय आहेस, तरीही तू बोलू इच्छितोस.
7.199.29
वरं हि ते मृतिः पाप न च ते चित्तमीदृशम् ।
श्रोतुं वक्तव्यतामूलं नीचाचाराश्च मानवाः।
परान्क्षिपन्ति दोषेण स्वेषु दोषेष्वदृष्टयः ॥ ७.१९९.२९ ॥
हे पापी! तुझ्यासाठी मृत्यूच श्रेष्ठ आहे; तुझे मन निंदेच्या मूळ गोष्टी ऐकण्यास योग्य नाही. नीच आचाराचे लोक दुसऱ्यांना दोषाने निंदतात आणि स्वतःचे दोष पाहत नाहीत.
7.199.30
यः स भूरिश्रवाश्छिन्नभुजः प्रायगतस्त्वया ।
वार्यमाणेन हि हतस्ततः पापतरं नु किम् ॥ ७.१९९.३० ॥
तो भूरिश्रवा — ज्याचे बाहू तुटले होते, मृत्यूच्या अवस्थेत पडला होता — त्याला तू (अडवले जात असूनही) मारलेस. यापेक्षा मोठे पाप ते कोणते?
7.199.31
प्रेषमाणो मया द्रोणो दिव्येनास्त्रेण संयुगे ।
विसृष्टशस्त्रो निहतः किं तत्र कुर दुष्कृतम् ॥ ७.१९९.३१ ॥
युद्धात मी सोडलेल्या दिव्य अस्त्राने द्रोण शस्त्र टाकलेले असताना मारला गेला. त्यात कोणते दुष्कृत्य झाले?
7.199.32
अयुध्यमानं यस्त्वाजौ तथा प्रायगतं मुनिम् ।
छिन्नबाहुं परैर्हन्यात्सात्यके स कथं वदेत् ॥ ७.१९९.३२ ॥
युद्धात न लढणाऱ्याला, तसेच प्रायोपवेशनात बसलेल्या मुनीला, हात तुटलेल्याला शत्रूने मारले, तर हे सात्यकी, तो कसा बोलू शकेल?
7.199.33
निहत्य त्वां पदा भूमौ स विकर्षति वीर्यवान् ।
किं तदा न निहंस्येनं भूत्वा पुरुषसत्तमः ॥ ७.१९९.३३ ॥
तुला जमिनीवर पायाने पाडून तो वीर फरफटत नेत आहे. हे पुरुषश्रेष्ठा, तेव्हा तू त्याला का मारले नाहीस?
7.199.34
त्वया पुनरनार्येण पूर्वं पार्थेन निर्जितः ।
यदा तदा हतः शूरः सौमदत्तिः प्रतापवान् ॥ ७.१९९.३४ ॥
तू अनार्य असून पूर्वी पार्थाकडून पराजित झालास, तेव्हा सोमदत्ताचा पराक्रमी शूर पुत्र मारला गेला; तेव्हाही तू तसेच केलेस.
7.199.35
यत्रयत्र तु पाण्डूनां द्रोणो द्रावयते चमूम् ।
किरञ्छरसहस्राणि तत्रतत्र प्रयाम्यहम् ॥ ७.१९९.३५ ॥
द्रोण जिथे जिथे पांडवांच्या सैन्याला पळवून लावतो, तिथे तिथे हजारो बाण सोडत मी जातो.
7.199.36
स त्वमेवंविधं कृत्वा कर्म चण्डालवत्स्वयम् ।
वक्तुमर्हसि वक्तव्यः कस्मात्त्वं परुषाण्यथ ॥ ७.१९९.३६ ॥
असे कृत्य करून, चांडाळाप्रमाणे तूच बोलायला हवे; पण तू कठोर शब्द का बोलतोस? तुला उत्तर द्यावेच लागेल.
7.199.37
कर्ता त्वं कर्मणो ह्यस्य नाहं वृष्णिकुलाधम ।
पापानां च त्वमावासः कर्मणां मा पुनर्वद ॥ ७.१९९.३७ ॥
हे वृष्णिकुलातील अधमा, या कर्माचा कर्ता तूच आहेस, मी नव्हे. पापांचे आणि पापकर्मांचे निवासस्थान तूच आहेस. पुन्हा बोलू नकोस.
7.199.38
जोषमास्व न मां भूयो वक्तुमर्हस्यतः परम् ।
अधरोत्तरमेतद्वि यन्मां त्वं वक्तुमर्हसि ॥ ७.१९९.३८ ॥
गप्प बस. यापुढे माझ्याशी पुन्हा बोलू नकोस. तू मला जे सांगू पाहत आहेस ते उलटे आहे.
7.199.39
अथ वक्ष्यसि मां मौर्ख्याद्भूयः परुषमीदृशम् ।
गमयिष्यामि बाणैस्त्वां युधि वैवस्वतक्षयम् ॥ ७.१९९.३९ ॥
जर तू मूर्खपणाने पुन्हा असे कठोर शब्द बोललास, तर युद्धात बाणांनी मी तुला वैवस्वताच्या लोकात पाठवीन.
7.199.40
न चैव मूर्ख धर्मेण केवलेनैव शक्यते ।
तेषामपि ह्यधर्मेण चेष्टितं शृणु यादृशम् ॥ ७.१९९.४० ॥
हे मूर्खा, केवळ धर्माने काही साध्य होत नाही. त्यांचे आचरणही अधर्माने झाले होते; ते कसे होते ते ऐक.
7.199.41
वञ्चितः पाण्डवः पूर्वमधर्मेण युधिष्ठिरः ।
द्रौपदी च परिक्लिष्टा तथाऽधर्मेण सात्यके ॥ ७.१९९.४१ ॥
पूर्वी पांडुपुत्र युधिष्ठिर अधर्माने फसवला गेला; हे सात्यकी, तसेच द्रौपदीही अधर्माने छळली गेली.
7.199.42
प्रव्राजिता वनं सर्वे पाण्डवाः सह कृष्णया ।
सर्वस्वमपकृष्टं च तथाऽधर्मेण बालिश ॥ ७.१९९.४२ ॥
सर्व पांडव कृष्णेसह वनात हाकलले गेले; त्यांचे सर्वस्वही अधर्माने हिरावून घेतले गेले, हे मूर्खा.
7.199.43
अधर्मेणापकृष्टश्च मद्रराजः परैरितः ।
अधर्मेण तथा बालः सौभद्रो विनिपातितः ॥ ७.१९९.४३ ॥
अधर्माने मारला गेलेला मद्रराजा शल्य शत्रूंकडून येथे मारला गेला; तसेच बालक सौभद्रही अधर्माने पाडला गेला.
7.199.44
इतोऽप्यधर्मेण हतो भीष्मः परपुरञ्जयः ।
भूरिश्रवा ह्यधर्मेण त्वया धर्मविदा हतः ॥ ७.१९९.४४ ॥
येथेही अधर्माने शत्रुनगरे जिंकणारा भीष्म मारला गेला; धर्म जाणणाऱ्या तुझ्याकडून भूरिश्रवा अधर्माने मारला गेला.
7.199.45
एवं परैराचरितं पाण्डवेयैश्च संयुगे ।
रक्षमाणैर्जयं वीरैर्धर्मज्ञैरपि सात्वत ॥ ७.१९९.४५ ॥
याप्रमाणे शत्रूंनी आणि पांडवांनीही युद्धात असे आचरण केले; हे सात्वता, धर्म जाणणाऱ्या वीरांनीही विजय राखताना तसेच केले.
7.199.46
दुर्ज्ञेयः स परो धर्मस्तथाऽधर्मश्च दुर्विदः ।
युध्यस्व कौरवैः सार्धं मा गाः पितृनिवेशनम् ॥ ७.१९९.४६ ॥
परम धर्म जाणणे कठीण आहे, अधर्मही समजणे कठीण आहे; कौरवांशी युद्ध कर, पितृनिवासाकडे जाऊ नकोस.
7.199.47
एवमादीनि वाक्यानि क्रूराणि परुषाणि च ।
श्रावितः सात्यकिः श्रीमानाकम्पित इवाभवत् ॥ ७.१९९.४७ ॥
अशी क्रूर आणि कठोर वचने ऐकवली गेल्यावर श्रीमान सात्यकी जणू कंपित झाला.
7.199.48
तच्छ्रुत्वा क्रोधताम्राक्षः सात्यकिस्त्वाददे गदाम् ।
विनिः श्वस्य यथा सर्पः प्रणिधाय रथे धनुः ॥ ७.१९९.४८ ॥
हे ऐकून क्रोधाने लाल डोळे झालेल्या सात्यकीने गदा उचलली; सापासारखा सुस्कारा टाकत त्याने रथावर धनुष्य ठेवले.
7.199.49
ततोऽभिपत्य पाञ्चाल्यं संरम्भेणेदमब्रवीत् ।
न त्वां वक्ष्यामि परुषं हनिष्ये त्वां वधक्षमम् ॥ ७.१९९.४९ ॥
मग पाञ्चाल्यावर झेप घेऊन तो संतापाने म्हणाला, 'मी तुला कठोर शब्द बोलणार नाही; वधास पात्र असलेल्या तुला मी मारीन.'
7.199.50
तमापतन्तं सहसा महाबलममर्षणम् ।
पाञ्चाल्यायाभिसङ्क्रुद्धमन्तकायान्तकोपमम् ॥ ७.१९९.५० ॥
अचानक पाञ्चाल्याच्या दिशेने धावून येणारा तो महाबली, असहिष्णू, अतिशय संतप्त योद्धा यमासारखा दिसत होता.
7.199.51
चोदितो वासुदेवेन भीमसेनो महाबलः ।
अवप्लुत्य रथात्तूर्णं बाहुभ्यां समवारयत् ॥ ७.१९९.५१ ॥
वासुदेवाने प्रेरित झालेल्या महाबली भीमसेनाने तात्काळ रथातून उडी मारली आणि आपल्या बाहूंनी त्याला अडवले.
7.199.52
द्रवमाणं तथा क्रुद्धं सात्यकिं पाण्डवो बली ।
प्रस्पन्दमानमादाय जगाम बलिनं बलात् ॥ ७.१९९.५२ ॥
असा धावून येणाऱ्या क्रुद्ध सात्यकीला बलवान पांडवाने धरले; तडफडणाऱ्या त्या बलवानाला बळाने उचलून तो पुढे गेला.
7.199.53
स्थित्वा विष्टभ्य चरणौ भीमेन शिनिपुङ्गवः ।
निगृहीतः पदे षष्ठे बलेन बलिनां वरः ॥ ७.१९९.५३ ॥
पाय रोवून उभ्या राहिलेल्या शिनिवंशातील श्रेष्ठ वीराला भीमाने सहाव्या पावलावर बळाने रोखले; तो बलवानांत श्रेष्ठ होता.
7.199.54
अवरुह्य रथात्तूर्णं ध्रियमाणं बलीयसा ।
उवाच श्लक्ष्णया वाचा सहदेवो विशाम्पते ॥ ७.१९९.५४ ॥
बलवानाने धरून ठेवलेल्या त्याच्याजवळ रथातून तातडीने उतरून, हे विशांपते, सहदेव मृदू वाणीने म्हणाला.
7.199.55
अस्माकं पुरुषव्याघ्र मित्रमन्यन्न विद्यते ।
परमन्धकवृष्णिभ्यः पाञ्चलेभ्यश्च मारिष ॥ ७.१९९.५५ ॥
हे पुरुषव्याघ्रा, अंधक, वृष्णी आणि पांचालांशिवाय आम्हाला दुसरा मित्र नाही, हे मारिषा.
7.199.56
तथैवान्धकवृष्णीनां तथैव च विशेषतः ।
कृष्णस्य च तथाऽस्मत्तो मित्रमन्यन्न विद्यते ॥ ७.१९९.५६ ॥
त्याचप्रमाणे अंधक-वृष्णींचा, विशेषतः कृष्णाचा, आणि आमच्याकडूनही दुसरा मित्र नाही.
7.199.57
पाञ्चालानां च वार्ष्णेय समुद्रान्तां विचिन्वताम् ।
नान्यदस्ति परं मित्रं यथा पाण्डववृष्णयः ॥ ७.१९९.५७ ॥
हे वार्ष्णेया, समुद्रापर्यंत शोधले तरी पांचालांना पांडव आणि वृष्णींसारखा दुसरा श्रेष्ठ मित्र नाही.
7.199.58
स भवानीदृशं मित्रं मन्यते च यथा भवान् ।
भवन्तश्च यथाऽस्माकं भवतां च तथा वयम् ॥ ७.१९९.५८ ॥
आपण असा मित्र मानता, आणि जसे आपण आमचे, तसेच आम्ही आपले.
7.199.59
स एवं सर्वधर्मज्ञ मित्रधर्ममनुस्मरन् ।
नियच्छ मन्युं पाञ्चाल्यात्प्रशाम्य शिनिपुङ्गवा ॥ ७.१९९.५९ ॥
हे सर्वधर्मज्ञा, अशाप्रकारे मित्रधर्माचे स्मरण करून पांचाल्यावरील क्रोध आवरा आणि शांत व्हा, हे शिनिपुंगवा.
7.199.60
पार्षतस्य क्षम त्वं वै क्षमतां पार्षतश्च ते ।
वयं क्षमयितारश्च किमन्यत्र शमाद्भवेत् ॥ ७.१९९.६० ॥
तू पार्षताला क्षमा कर; पार्षतही तुला क्षमा करो. आम्ही क्षमा मागणारे आहोत; शांतीशिवाय आणखी काय असू शकते?
7.199.61
प्रशाम्यमाने शैनेये सहदेवेन मारिष ।
पाञ्चालराजस्य सुतः प्रहसन्निदमब्रवीत् ॥ ७.१९९.६१ ॥
सहदेवाने शैनेयाला शांत केल्यावर, हे मारिष, पांचाल राजाचा पुत्र हसत हे बोलला.
7.199.62
मुञ्चमुञ्च शिनेः पौत्रं भीम युद्धमदान्वितम् ।
आसादयतु मामेष धराधरमिवानिलः ॥ ७.१९९.६२ ॥
हे भीमा, युद्धमदाने भरलेल्या शिनीच्या नातवाला सोड. वारा पर्वतावर जसा आदळतो तसा हा मला आदळो.
7.199.63
यावदस्य शितैर्बाणैः संरम्भं विनयाम्यहम् ।
युद्धश्रुद्धां च कौन्तेय जीवितं चास्य संयुगे ॥ ७.१९९.६३ ॥
हे कौंतेया, तीक्ष्ण बाणांनी याचा संताप आणि युद्धोत्साह शांत करीपर्यंत, युद्धात त्याचे प्राणही राहोत.
7.199.64
किं नु शक्यं मया कर्तुं यत्कार्यमिदमुच्यताम् ।
सुमहत्पाण्डुपुत्राणामायान्त्येते हि कौरवाः ॥ ७.१९९.६४ ॥
मी काय करू शकतो? हे कार्य सांगावे. पांडुपुत्रांचे अतिमोठे सैन्य पुढे येत आहे; हे कौरवही त्यांच्याकडे येत आहेत.
7.199.65
अथवा फल्गुनः सर्वान्वारयिष्यति संयुगे ।
अहमप्यस्य मूर्धानं पातयिष्यामि सायकैः ॥ ७.१९९.६५ ॥
किंवा फल्गुन (अर्जुन) युद्धात सर्वांना रोखेल. मीही माझ्या बाणांनी याचे मस्तक पाडीन.
7.199.66
मन्यते च्छिन्नबाहुं मां भूरिश्रवसमाहवे ।
उत्सृजैनमहं चैनमेष वा मां हनिष्यति ॥ ७.१९९.६६ ॥
युद्धात भूरिश्रवा मला छिन्नबाहू समजतो. याला सोड; मीही याला सोडीन; किंवा हा मला मारील.
7.199.67
शृण्वन्पाञ्चालवाक्यानि सात्यकिः सर्पवच्छ्वसन् ।
भीमबाह्वन्तरे सक्तो विस्फुरत्यनिशं बली ॥ ७.१९९.६७ ॥
पांचालांचे शब्द ऐकत, सापाप्रमाणे फुत्कारत, भीमाच्या बाहुपाशात अडकलेला बलवान सात्यकी सतत तडफडत होता.
7.199.68
तौ वृषाविव नर्दन्तौ बलिनौ बाहुशालिनौ ।
त्वरया वासुदेवश्च धर्मराजश्च मारिष।
यत्नेन महता वीरौ वारयामासतुस्ततः ॥ ७.१९९.६८ ॥
हे माननीय, बैलांप्रमाणे गर्जना करणाऱ्या, बलवान आणि बाहुबलाचा अभिमान बाळगणाऱ्या त्या दोन वीरांना वासुदेव आणि धर्मराजांनी त्वरेने मोठ्या प्रयत्नाने रोखले.
7.199.69
निवार्य परमेष्वासौ कोपसंरक्तलोचनौ ।
युयुत्सूनपरान्सङ्ख्ये प्रतीयुः क्षत्रियर्षभाः ॥ ७.१९९.६९ ॥
क्रोधाने लालबुंद डोळे असलेल्या त्या दोन श्रेष्ठ धनुर्धरांना रोखून, युद्धाची इच्छा करणाऱ्या इतरांकडे क्षत्रियश्रेष्ठ परत गेले.