महाभारत · अध्याय 7.200
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.200.1
ततः स कदनं चक्रे रिपूणां द्रोणनन्दनः ।
युगान्ते सर्वभूतानां कालसृष्ट इवान्तकः ॥ ७.२००.१ ॥
तेव्हा द्रोणपुत्राने शत्रूंचा संहार केला; युगान्ती कालाने निर्माण केलेल्या यमाप्रमाणे सर्व प्राण्यांचा नाश करणाऱ्याप्रमाणे.
7.200.2
ध्वजद्रुमं शस्त्रशृङ्गं हतनागमहाशिलम् ।
अश्वकिम्पुरुषाकीर्णं शरासनलतावृतम् ॥ ७.२००.२ ॥
ध्वजा हेच वृक्ष, शस्त्रे हीच शिखरे, मारलेले हत्तीच विशाल शिळा; घोडे व किम्पुरुषांनी भरलेला, धनुष्यरूप वेलींनी व्यापलेला.
7.200.3
क्रव्यादपक्षिसङ्घुष्टं भूतयक्षणाकुलम् ।
निहत्य शात्रवान्भल्लैः सोऽचिनोद्देहपर्वतम् ॥ ७.२००.३ ॥
मांसभक्षक पक्ष्यांच्या कोलाहलाने दुमदुमलेला, भूत-यक्षांनी भरलेला; शत्रूंना भल्लांनी मारून त्याने देहांचा पर्वत रचला.
7.200.4
ततो वेगेन महता विनद्य स नरर्षभः ।
प्रतिज्ञां श्रावयामास पुनरेव तवात्मजम् ॥ ७.२००.४ ॥
तेव्हा त्या नरश्रेष्ठाने मोठ्या वेगाने गर्जना करून तुझ्या पुत्राला पुन्हा आपली प्रतिज्ञा ऐकवली.
7.200.5
यदत्र च्छद्मनाऽऽचार्यं धर्मकञ्चुकमास्थितः ।
मुञ्च शस्त्रमिति प्राह कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ७.२००.५ ॥
येथे कुंतीपुत्र युधिष्ठिराने धर्माचे कवच धारण करून कपटाने आचार्यांना म्हटले, 'शस्त्र टाका.'
7.200.6
तस्मात्सम्पश्यतस्तस्य द्रावयिष्यानि वाहिनीम् ।
विद्राव्यसर्वान्हन्ताऽस्मि जाल्मं पाञ्चाल्यमेव तु ॥ ७.२००.६ ॥
म्हणून तो पाहत असतानाच मी त्याचे सैन्य पळवून लावीन; सर्वांना पळवून मी त्या दुष्ट पांचाल्यालाच ठार करीन.
7.200.7
सर्वानेतान्हनिष्यामि यदि योत्स्यन्ति मां रणे ।
सत्यं ते प्रतिजानामि परिवर्तय वाहिनीम् ॥ ७.२००.७ ॥
युद्धात ते माझ्याशी लढले तर यांना सर्वांना मी ठार करीन. हे सत्य मी तुला वचन देतो; सेना परत फिरव.
7.200.8
तच्छ्रुत्वा तव पुत्रस्तु वाहिनीं पर्यवर्तयत् ।
सिंहनादेन महता व्यपोह्य सुमहद्भयम् ॥ ७.२००.८ ॥
हे ऐकून तुझ्या पुत्राने सेना परत फिरवली; सिंहगर्जनेने अत्यंत मोठे भय दूर केले.
7.200.9
ततः समागमो राजन्कुरुपाण्डवसेनयोः ।
पुनरेवाभवत्तीव्रः पूर्णसागरयोरिव ॥ ७.२००.९ ॥
मग, हे राजा, कौरव आणि पांडव सेनांचा संगम पुन्हा भीषण झाला; दोन भरलेल्या सागरांप्रमाणे.
7.200.10
संरब्धा हि स्थिरीभूता द्रोण पुत्रेण कौरवाः ।
उदग्राः पाण्डुपाञ्चाला द्रोणस्य निधनेन च ॥ ७.२००.१० ॥
द्रोणपुत्रामुळे कौरव संतप्त होऊन स्थिर झाले; द्रोणाच्या मृत्यूमुळे पांडव-पांचाल उग्र झाले.
7.200.11
तेषां परमहृष्टानां जयमात्मनि पश्यताम् ।
संरब्धानां महावेगः प्रादुरासीद्विशाम्पते ॥ ७.२००.११ ॥
हे प्रजापते, विजय स्वतःमध्येच पाहणाऱ्या, अत्यंत हर्षित व संतप्त अशा त्यांच्यात महान वेग प्रकट झाला.
7.200.12
यथा शिलोच्चये शैलः सागरैः सागरो यथा ।
प्रतिहन्येत राजेन्द्र तथाऽसन्कुरुपाण्डवाः ॥ ७.२००.१२ ॥
शिलासमूहाने पर्वत आणि सागरांनी सागर जसे अडवले जातात, हे राजेंद्रा, तसे कौरव आणि पांडव एकमेकांना अडवत होते.
7.200.13
चुक्षुभे पृथिवी सर्वा दिशश्च प्रतिसस्वनुः ।
सम्भ्रान्तान्यपि भूतानि जलजान्यपि मारिष।
ते च सर्वे तदा योधाः सम्प्रहृष्टा युयुत्सवः ॥ ७.२००.१३ ॥
तेव्हा सर्व पृथ्वी हादरली आणि सर्व दिशा दुमदुमल्या. हे मारिष, जलात जन्मलेले प्राणीही घाबरले. ते सर्व योद्धे अत्यंत हर्षित होऊन युद्धाच्या इच्छेने भरले.
7.200.14
ततः शङ्खसहस्राणि भेरीणामयुतानि च ।
अवादयन्त संहृष्टाः कुरुपाण्डवसैनिकाः ॥ ७.२००.१४ ॥
नंतर कौरव आणि पांडव सैनिकांनी हर्षित होऊन हजारो शंख आणि दहा हजार भेरी वाजविल्या.
7.200.15
यथा निर्मथ्यमानस्य सागरस्य तु निःस्वनः ।
अभवत्तव सैन्यस्य सुमहानद्भुतोपमः ॥ ७.२००.१५ ॥
समुद्र मंथन होत असताना जसा महानाद उठतो, तसाच तुमच्या सैन्यात अत्यंत मोठा आणि अद्भुत असा नाद उठला.
7.200.16
वर्तमाने तथा शब्दे रौद्रे तस्मिन्भयानके ।
सम्पतत्सु रथौघेषु तव तेषां च भारत ॥ ७.२००.१६ ॥
हे भारता, तो भयानक आणि रौद्र नाद चालू असताना, तुमच्या आणि त्यांच्या रथसमूहांनी धावा केला असता.
7.200.17
प्रादुश्चक्रे ततो द्रौणिरस्त्रं नारायणं तदा ।
अभिसन्धाय पाण्डूनां पाञ्चालानां च वाहिनीं ॥ ७.२००.१७ ॥
तेव्हा द्रोणपुत्राने नारायणास्त्र प्रकट केले, पांडव आणि पांचालांच्या सैन्याला लक्ष्य करून.
7.200.18
प्रादुरासंस्ततो बाणा दीप्ताग्राः खे सहस्रशः ।
पाण्डवान्क्षपयिष्यन्तो दीप्तास्यः पन्नगा इव ॥ ७.२००.१८ ॥
तेव्हा आकाशात हजारो बाण प्रकट झाले, ज्यांची टोके पेटलेली होती; पांडवांचा नाश करण्यास उद्यत ते, जळत्या तोंडाच्या सर्पांसारखे होते.
7.200.19
ते दिशः खं च सैन्यं च समावृण्वन्महाहवे ।
मुहूर्ताद्भास्करस्येव लोके राजन्गभस्तयः ॥ ७.२००.१९ ॥
त्या महायुद्धात त्यांनी दिशा, आकाश आणि सैन्य पूर्णपणे झाकून टाकले; हे राजा, क्षणार्धात सूर्याच्या किरणांनी जगाला झाकावे तसे.
7.200.20
तथाऽपरे द्योतमाना ज्योतींषीवामलाम्बरे ।
प्रादुरासन्महाराज कार्ष्णायसमया गुडाः ॥ ७.२००.२० ॥
तसेच निर्मळ आकाशात नक्षत्रांसारखे चमकणारे, काळ्या लोखंडाचे इतर गोळे प्रकट झाले, हे महाराजा.
7.200.21
चतुश्चक्रा द्विचक्राश्च शतघ्नो बहुला गदाः ।
चक्राणि च क्षुरान्तानि मण्डलानीव भास्वतः ॥ ७.२००.२१ ॥
चार चाकांची व दोन चाकांची, शतघ्नी, अनेक गदा आणि क्षुरांची टोके असलेली चक्रे तेजस्वी सूर्यमंडलांसारखी प्रकट झाली.
7.200.22
शस्त्राकृतिभिराकीर्णमतीव पुरुषर्षभ ।
दृष्ट्वान्तरिक्षमाविग्नाः पाण्डुपाञ्चालसृञ्जयाः ॥ ७.२००.२२ ॥
हे पुरुषर्षभ, शस्त्रांच्या आकारांनी अत्यंत भरलेले आकाश पाहून पांडव, पांचाल आणि सृंजय भयभीत झाले.
7.200.23
यथायथा ह्ययुध्यन्त पाण्डवानां महारथाः ।
तथातथा तदस्त्रं वै व्यवर्धत जनाधिप ॥ ७.२००.२३ ॥
महारथी पांडवांशी जसजसे लढत गेले, तसतसे ते अस्त्र वाढत गेले, हे जनाधिपा.
7.200.24
वध्यमानास्तदाऽस्त्रेण तेन नारायणेन वै ।
दह्यमानाऽनलेनेव सर्वतोऽभ्यर्दिता रणे ॥ ७.२००.२४ ॥
तेव्हा त्या नारायण अस्त्राने मारले जाऊन, अग्नीने जळावे तसे, सर्व बाजूंनी युद्धात पीडित होऊन.
7.200.25
यथा हि शिशिरापाये दहेत्कक्षं हुताशनः ।
तथा तदस्त्रं पाण्डूनां ददाह ध्वजिनीं प्रभो ॥ ७.२००.२५ ॥
शिशिर ऋतूच्या शेवटी अग्नी जसा कोरड्या झुडपांना जाळतो, हे प्रभो, तसेच त्या अस्त्राने पाण्डवांचे सैन्य जाळले.
7.200.26
आपूर्यमाणेनास्त्रेण सैन्ये क्षीयति च प्रभो ।
जगाम परमं त्रासं धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ७.२००.२६ ॥
हे प्रभो, वाढत चाललेल्या त्या अस्त्राने सैन्य नष्ट होत असलेले पाहून धर्मपुत्र युधिष्ठिर अत्यंत भयभीत झाला.
7.200.27
द्रवमाणं तु तत्सैन्यं दृष्ट्वा विगतचेतनम् ।
मध्यस्थतां च पार्थस्य धर्मपुत्रोऽब्रवीदिदम् ॥ ७.२००.२७ ॥
पळून जाणारे, जणू चेतनाहीन झालेले ते सैन्य पाहून, आणि अर्जुनाची तटस्थता पाहून धर्मपुत्र असे म्हणाला.
7.200.28
धृष्टद्युम्न पलायस्व सह पाञ्चालसेनया ।
सात्यके त्वं च गच्छस्व वृष्ण्यन्धकवृतो महान् ॥ ७.२००.२८ ॥
हे धृष्टद्युम्ना, पांचाल सैन्यासह पळून जा. हे सात्यकी, वृष्णि-अंधकांनी वेढलेल्या महावीरा, तूही जा.
7.200.29
वासुदेवोऽपि धर्मात्मा करिष्यत्यात्मनः क्षमम् ।
श्रेयो ह्युपदिशत्येष लोकस्य किमुतात्मनः ॥ ७.२००.२९ ॥
धर्मात्मा वासुदेवही स्वतःसाठी जे योग्य तेच करतील. ते जगाच्या कल्याणाचाच उपदेश करतात, मग स्वतःच्या कल्याणाबद्दल तर बोलायलाच नको.
7.200.30
सङ्ग्रामस्तु न कर्तव्यः सर्वसैन्यान्ब्रवीमि वः ।
अहं हि सह सोदर्यैः प्रवेक्ष्ये हव्यवाहनम् ॥ ७.२००.३० ॥
आता युद्ध करू नये; हे मी तुम्हा सर्व सैन्यांना सांगतो. मी माझ्या बंधूंसह अग्नीत प्रवेश करीन.
7.200.31
भीष्मद्रोणार्णवं तीर्त्वा सङ्ग्रामे भीरुदुस्तरे ।
विमज्जिष्यामि सलिले सगणो द्रौणिगोष्पदे ॥ ७.२००.३१ ॥
युद्धात भीरूंना दुस्तर असलेला भीष्म-द्रोण सागर पार करून, द्रोणपुत्राच्या गाईच्या खुरापुरत्या पाण्यात मी माझ्या गणासह बुडेन.
7.200.32
कामः सम्पद्यतामस्य बीभत्सोराशु मां प्रति ।
कल्याणवृत्तिराचार्यो मया युधि निपातितः ॥ ७.२००.३२ ॥
अर्जुनाची ती इच्छा माझ्याबाबत लवकर पूर्ण होवो; युद्धात मी सदाचारी आचार्यांना पाडले आहे.
7.200.33
येन बालः स सौभद्रो युद्धानामविशारदः ।
समर्थैर्बहुभिः क्रूरैर्घातितो नाभिपालितः ॥ ७.२००.३३ ॥
युद्धात अननुभवी असलेल्या त्या बालक सौभद्राला, संरक्षण न देता, समर्थ आणि क्रूर अनेकांकरवी ज्याने मारवले.
7.200.34
येन विब्रुवती प्रश्नं तथा कृष्णा सभां गता ।
उपेक्षिता सपुत्रेण दासीभावं नियच्छती ॥ ७.२००.३४ ॥
प्रश्न विचारत कृष्णा सभेत गेली तेव्हा, दासीभावाला जाणाऱ्या तिला पुत्रांसह ज्याने उपेक्षिले.
7.200.35
रक्षणे च महान्यत्नः सैन्धवस्य कृतो युधि ।
अर्जुनस्य विघातार्थं प्रतिज्ञा येन रक्षिता ॥ ७.२००.३५ ॥
युद्धात सैंधवाच्या (जयद्रथाच्या) रक्षणासाठी मोठा प्रयत्न केला गेला; अर्जुनाला अडवण्यासाठी ज्याची प्रतिज्ञा राखली गेली तो.
7.200.36
व्यूहद्वारि वयं चैव धृता येन जिगीषवः ।
वारितं च महत्सैन्यं प्रविशत्तद्यथाबलम् ॥ ७.२००.३६ ॥
व्यूहाच्या द्वारी जय इच्छिणाऱ्या आम्हाला ज्याने रोखून धरले, आणि आपल्या बलानुसार प्रवेश करणाऱ्या त्या महासेनेलाही ज्याने अडवले.
7.200.37
जिघांसुर्धार्तराष्ट्रश्च श्रान्तेष्वन्येषु फल्गुनम् ।
कवचेन तथा गुप्तो रक्षार्थं सैन्धवस्य च ॥ ७.२००.३७ ॥
धृतराष्ट्रपुत्र फल्गुनाला मारण्याच्या इच्छेने, थकलेल्या इतरांमध्ये, कवचाने संरक्षित होऊन, आणि सैंधवाच्या (जयद्रथाच्या) रक्षणासाठी.
7.200.38
येन ब्रह्मास्त्रविदुषा पाञ्चालाः सत्यजिन्मुखाः ।
कुर्वाणा मज्जये यत्नं समूला विनिपातिताः ॥ ७.२००.३८ ॥
ब्रह्मास्त्र जाणणाऱ्याने सत्यजित्प्रमुख पांचालांना बुडवण्याचा प्रयत्न करत मुळासकट पाडले.
7.200.39
ग्रहणे च परो यत्नः कृतस्तेन यथा मम ।
विदितं सर्वमेवैतद्भवतां सर्वयोधिनाम् ॥ ७.२००.३९ ॥
व्यूह ग्रहण करण्यातही त्याने मोठा प्रयत्न केला; हे सर्व तुम्हा सर्व योद्ध्यांना ठाऊक आहे.
7.200.40
येन प्रव्राज्यमानाश्च राज्याद्वयमधर्मतः ।
निवार्यमाणेनास्माभिरनुगन्तुं तदेषिताः ॥ ७.२००.४० ॥
ज्याच्यामुळे आम्हांला अधर्माने राज्यातून हाकलले गेले; आम्ही अडवूनही त्याने आमच्या मागे जाण्याची इच्छा केली.
7.200.41
वनवासान्निवृत्तानां समये च तथा कृते ।
स्नेहश्च दर्शितो नित्यं प्रत्यक्षं वो महारथाः ॥ ७.२००.४१ ॥
वनवासातून परत आलेल्यांबद्दल, योग्य वेळी तसे केले असता, हे महारथींनो, त्याने तुमच्याविषयी नेहमी उघड स्नेह दाखवला.
7.200.42
योऽसावत्यन्तमस्मासु कुर्वाणः सौहृदं परम् ।
हतस्तदर्थे मरणं गमिष्यामि सबान्धवः ॥ ७.२००.४२ ॥
जो आम्हांवर अत्यंत श्रेष्ठ मैत्री दाखवत होता, तो मारला गेला; त्याच्यासाठी मीही बांधवांसह मरण पावेन.
7.200.43
एवं ब्रुवति कौन्तेये दाशार्हस्त्वरितस्ततः ।
निवार्य सैन्यं बाहुभ्यामिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.२००.४३ ॥
कुंतीपुत्र असे बोलल्यावर, दाशार्ह (कृष्ण) त्वरेने आपल्या बाहूंनी सैन्याला थांबवून हे वचन बोलले.
7.200.44
शीघ्रं न्यस्यत शस्त्राणि वाहेभ्यश्चावरोहत ।
एष योगोऽत्र विहितः प्रतिघाते महात्मनः ॥ ७.२००.४४ ॥
लवकर शस्त्रे खाली ठेवा आणि वाहनांवरून खाली उतरा. महात्म्याच्या प्रतिकारासाठी हाच येथे विहित उपाय आहे.
7.200.45
द्विपाश्वस्यन्दनेभ्यश्च क्षितिं सर्वेऽवरोहत ।
एवमेतन्न वो हन्यादस्त्रं भूमौ निरायुधान् ॥ ७.२००.४५ ॥
हत्ती, घोडे आणि रथांवरून सर्वजण जमिनीवर उतरा. असे केल्याने हे अस्त्र जमिनीवर निःशस्त्र तुम्हांला मारणार नाही.
7.200.46
यथायथा हि युध्यन्ते योधा ह्यस्त्रमिदं प्रति ।
तथातथा भवन्त्येते कौरवा बलवत्तराः ॥ ७.२००.४६ ॥
योद्धे या अस्त्राविरुद्ध जसजसे लढतात, तसतसे हे कौरव अधिकाधिक बलवान होतात.
7.200.47
निक्षेप्स्यन्ति च शस्त्राणि वाहनेभ्योऽवरुह्य ये ।
येऽञ्जलिं कुर्वते वीर नमस्ति च विवाहनाः।
तान्नैतदस्त्रं सङ्ग्रामे निहनिष्यति मानवान् ॥ ७.२००.४७ ॥
जे वाहनांवरून उतरून शस्त्रे ठेवतील, हात जोडून नमन करतील, हे वीरा, त्यांना हे अस्त्र युद्धात मारणार नाही.
7.200.48
ये त्वेतत्प्रतियोत्स्यन्ति मनसाऽपीह केचन ।
निहनिष्यति तान्सर्वान्रसातलगतानपि ॥ ७.२००.४८ ॥
परंतु जे कोणी येथे मनानेही याच्याविरुद्ध लढतील, हे अस्त्र त्या सर्वांना मारील, रसातलात गेलेल्यांनाही.
7.200.49
ते वचस्तस्य तच्छ्रुत्वा वासुदेवस्य भारत ।
ईषुः सर्वे समुत्स्रष्टुं मनोभिः करणेन च ॥ ७.२००.४९ ॥
हे भारता, वासुदेवाचे ते वचन ऐकून ते सर्व मनाने आणि हाताने (अस्त्रे) सोडण्यास सिद्ध झाले.
7.200.50
तत उत्स्रष्टुकामांस्तानस्त्राण्यालक्ष्य पाण्डवः ।
भीमसेनोऽब्रवीद्राजन्निदं संहर्षयन्वचः ॥ ७.२००.५० ॥
तेव्हा अस्त्रे सोडण्यास उत्सुक असलेल्यांना पाहून पांडुपुत्र भीमसेन, हे राजा, उत्साह वाढवत हे वचन बोलला.
7.200.51
न कथञ्चन शस्त्राणि मोक्तव्यानीह केनचित् ।
अहमावारयिष्यामि द्रोणपुत्रास्त्रमाशुगैः ॥ ७.२००.५१ ॥
येथे कोणीही कोणत्याही प्रकारे शस्त्रे सोडू नयेत; मी वेगवान बाणांनी द्रोणपुत्राचे अस्त्र रोखीन.
7.200.52
गदयाऽप्यनया गुर्व्या हेमविग्रहया रणे ।
कालवत्प्रहरिष्यामि द्रौणेरस्त्रं विशातयन् ॥ ७.२००.५२ ॥
या जड, सोन्याच्या देहाच्या गदेनेही रणांगणात कालासारखा प्रहार करीन, द्रोणपुत्राचे अस्त्र चुरडून टाकत.
7.200.53
न हि मे विक्रमे तुल्यः कश्चिदस्ति पुमानिह ।
यथैव सवितुस्तुल्यं ज्योतिरन्यन्न विद्यते ॥ ७.२००.५३ ॥
येथे माझ्या पराक्रमाच्या तोलामोलाचा कोणीही पुरुष नाही; जसे सूर्याच्या तोलामोलाचे दुसरे तेज सापडत नाही.
7.200.54
पश्यतेमौ हि मे बाहू नागराजकरोपमौ ।
समर्थौ पर्वतस्यापि शैशिरस्य निपातने ॥ ७.२००.५४ ॥
पाहा, माझे हे दोन्ही बाहू गजराजाच्या सोंडेसारखे आहेत; शिशिरातील पर्वतालाही पाडण्यास समर्थ आहेत.
7.200.55
नागायुतसमप्राणो ह्यहमेको नरेष्विह ।
शक्रो यथाऽप्रतिद्वन्द्वो दिवि देवेषु विश्रुतः ॥ ७.२००.५५ ॥
मनुष्यांमध्ये येथे मी एकटाच दहा हजार हत्तींच्या प्राणबलाचा आहे; स्वर्गात देवांमध्ये इंद्र जसा अप्रतिम प्रसिद्ध आहे तसा.
7.200.56
अद्य पश्यत मे वीर्यं बाह्वोः पीनांसयोर्युधि ।
ज्वलमानस्य दीप्तस्य द्रौणेरस्त्रस्य वारणे ॥ ७.२००.५६ ॥
आज युद्धात माझ्या पीनांस बाहूंचे पराक्रम पाहा; प्रज्वलित, तेजस्वी द्रोणपुत्राचे अस्त्र रोखण्यात.
7.200.57
यदि नारायणास्त्रस्य प्रतियोद्वा न विद्यते ।
अद्यैतत्प्रतियोत्स्यामि पश्यत्सु कुरुपाण्डुपु ॥ ७.२००.५७ ॥
नारायणास्त्राला प्रतिकार करणारा कोणी नसेल तर, कौरव-पांडव पाहत असताना आज मीच त्याला प्रतिकार करीन.
7.200.58
अर्जुनार्जुन बीभत्सो न न्यस्यं गाण्डिवं त्वया ।
शशाङ्कस्येव ते पङ्को नैर्मल्यं पातयिष्यति ॥ ७.२००.५८ ॥
अर्जुना, अर्जुना, बीभत्सू! गांडीव तू खाली ठेवू नकोस; चंद्राचा डाग जसा त्याची निर्मलता घालवतो, तसे ते तुझी निर्मलता घालवील.
7.200.59
भीम नारायणास्त्रे मे गोषु च ब्राह्मणेषु च ।
एतेषु गाण्डिवं न्यस्यमेतद्धि व्रतमुत्तमम् ॥ ७.२००.५९ ॥
भीमा! नारायणास्त्राच्या वेळी, गाई आणि ब्राह्मणांसाठी मी गांडीव खाली ठेवणार नाही; हेच माझे उत्तम व्रत आहे.
7.200.60
एवमुक्तस्ततो भीमो द्रोणपुत्रमरिन्दमम् ।
अभ्ययान्मेघघोषेण रथेनादित्यवर्चसा ॥ ७.२००.६० ॥
असे सांगितल्यावर भीम शत्रूंचे दमन करणाऱ्या द्रोणपुत्राकडे मेघगर्जनेसारख्या घोषाने, सूर्यासारख्या तेजाच्या रथाने पुढे सरसावला.
7.200.61
कम्पयन्मेदिनीं सर्वां त्रासयंश्च चमूं तव ।
शङ्खशब्दं महत्कृत्वा भुजशब्दं च पाण्डवः ॥ ७.२००.६१ ॥
सर्व पृथ्वी कंपित करीत आणि तुमच्या सेनेला भयभीत करीत पाण्डुपुत्राने महान शंखनाद आणि बाहूंचा शब्द केला.
7.200.62
तस्य शङ्खस्वनं श्रुत्वा बाहुशब्दं च तावकाः ।
समन्तात्कोष्ठकीकृत्य शरव्रातैरवाकिरन् ॥ ७.२००.६२ ॥
त्याचा शंखनाद आणि बाहूंचा शब्द ऐकून तुमच्या योद्ध्यांनी चोहोबाजूंनी वेढा घालून बाणांच्या वर्षावाने त्याला झाकून टाकले.
7.200.63
स एनमिषुजालेन लघुत्वाच्छीघ्रविक्रमः ।
निमेषमात्रेणासाद्य कुन्तीपुत्रोऽभ्यवाकिरत् ॥ ७.२००.६३ ॥
शीघ्र पराक्रमी त्या कुंतीपुत्राने बाणांच्या जाळ्याने क्षणार्धात त्याच्याजवळ जाऊन त्याला झाकून टाकले.
7.200.64
ततो द्रौणिः प्रहस्यैनं द्रवन्तमभिभाष्य च ।
अवाकिरत्प्रदीप्ताग्रैः शरैस्तैरभिमन्त्रितैः ॥ ७.२००.६४ ॥
मग द्रोणपुत्राने हसून पळून जाणाऱ्या त्याला उद्देशून बोलून, प्रदीप्त टोकांच्या त्या अभिमंत्रित बाणांनी त्याला झाकून टाकले.
7.200.65
पन्नगैरिव दीप्तास्यैर्वमद्भिर्ज्वलनं रणे ।
अवकीर्णोऽभवत्पार्थः स्फुलिङ्गैरिव काञ्चनैः ॥ ७.२००.६५ ॥
रणांगणावर पेटलेल्या तोंडांचे, अग्नी ओकणारे नाग जसे, तसे सोन्यासारख्या ठिणग्यांनी पार्थ झाकला गेला.
7.200.66
तस्य रूपमभूद्राजन्भीमसेनस्य संयुगे ।
खद्योतैरावृतस्येव पर्वतस्य दिनक्षये ॥ ७.२००.६६ ॥
हे राजा! युद्धात भीमसेनाचे रूप दिवसाच्या अखेरीस खद्योतांनी आच्छादलेल्या पर्वतासारखे झाले.
7.200.67
तदस्त्रं द्रोणपुत्रस्य तस्मिन्प्रतिसमस्यति ।
अवर्धत महाराज यथाऽग्निरनिलोद्धतः ॥ ७.२००.६७ ॥
हे महाराजा, द्रोणपुत्राचे ते अस्त्र त्याच्यावर प्रतिहत होऊन वाढले, वाऱ्याने भडकलेल्या अग्नीप्रमाणे.
7.200.68
विवर्धमानमालक्ष्य तदस्त्रं भीमविक्रमम् ।
पाण्डुसैन्यमृते भीमं सुमहद्भयमाविशत् ॥ ७.२००.६८ ॥
भीमाच्या पराक्रमाचे ते अस्त्र वाढत आहे हे पाहून, भीमाशिवाय पांडवसेनेला मोठे भय वाटले.
7.200.69
ततः शस्त्राणि ते सर्वे समुत्सृज्य महीतले ।
अवारोहन्रथेभ्यश्च हस्त्यश्वेभ्यश्च सर्वशः ॥ ७.२००.६९ ॥
मग त्या सर्वांनी शस्त्रे भूमीवर टाकून रथ, हत्ती आणि घोडे यांवरून खाली उतरले.
7.200.70
तेषु निक्षिप्तशस्त्रेषु वाहनेभ्यश्च्युतेषु च ।
तदस्त्रवीर्यं विपुलं भीममूर्धन्यथापतत् ॥ ७.२००.७० ॥
त्यांनी शस्त्रे खाली ठेवून वाहनांवरून खाली पडले असता, त्या अस्त्राची प्रचंड शक्ती भीमाच्या मस्तकावर कोसळली.
7.200.71
हाहाकृतानि भूतानि पाण्डवाश्च विशेषतः ।
भीमसेनमपश्यन्त तेजसा संवृतं तथा ॥ ७.२००.७१ ॥
सर्व प्राणी 'हाहाकार' करू लागले; विशेषतः पांडवांनी भीमसेनाला त्या तेजाने वेढलेले पाहिले.