มหาภารตะ · อัธยายะ 7.200
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.200.1
ततः स कदनं चक्रे रिपूणां द्रोणनन्दनः ।
युगान्ते सर्वभूतानां कालसृष्ट इवान्तकः ॥ ७.२००.१ ॥
ครั้งนั้น พระโอรสของทรงโทรณะได้ก่อการสังหารศัตรูอย่างรุนแรง ดุจกาลมฤตยูที่ถูกสร้างโดยกาลเวลาในปลายยุค ทำลายสรรพสัตว์ทั้งปวง
7.200.2
ध्वजद्रुमं शस्त्रशृङ्गं हतनागमहाशिलम् ।
अश्वकिम्पुरुषाकीर्णं शरासनलतावृतम् ॥ ७.२००.२ ॥
มีธงเป็นดุจต้นไม้ อาวุธเป็นดุจยอดเขา ช้างที่ถูกฆ่าเป็นดุจก้อนหินใหญ่ เต็มไปด้วยม้าและกิมปุรุษ ปกคลุมด้วยเถาวัลย์คือคันธนู
7.200.3
क्रव्यादपक्षिसङ्घुष्टं भूतयक्षणाकुलम् ।
निहत्य शात्रवान्भल्लैः सोऽचिनोद्देहपर्वतम् ॥ ७.२००.३ ॥
ก้องด้วยเสียงร้องของนกกินซาก เต็มไปด้วยภูตและยักษ์ เขาสังหารศัตรูด้วยลูกศรปลายแหลม แล้วกองร่างคนตายเป็นดุจภูเขา
7.200.4
ततो वेगेन महता विनद्य स नरर्षभः ।
प्रतिज्ञां श्रावयामास पुनरेव तवात्मजम् ॥ ७.२००.४ ॥
ครั้งนั้น ผู้เป็นวีรบุรุษในหมู่มนุษย์นั้นคำรามด้วยพลังอันยิ่งใหญ่ แล้วประกาศปฏิญาณต่อพระโอรสของท่านอีกครั้ง
7.200.5
यदत्र च्छद्मनाऽऽचार्यं धर्मकञ्चुकमास्थितः ।
मुञ्च शस्त्रमिति प्राह कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ७.२००.५ ॥
ณ ที่นี้ พระโอรสของพระนางกุนตี คือยุธิษฐิระ สวมเกราะแห่งธรรม กล่าวด้วยอุบายต่อครูว่า "จงวางอาวุธเสีย"
7.200.6
तस्मात्सम्पश्यतस्तस्य द्रावयिष्यानि वाहिनीम् ।
विद्राव्यसर्वान्हन्ताऽस्मि जाल्मं पाञ्चाल्यमेव तु ॥ ७.२००.६ ॥
เพราะเหตุนั้น ขณะที่เขาเฝ้าดูอยู่ เราจะตีกองทัพของเขาให้แตกพ่าย เมื่อตีแตกทั้งหมดแล้ว เราจะสังหารปาญจาลยะผู้ชั่วร้ายนั้นเอง
7.200.7
सर्वानेतान्हनिष्यामि यदि योत्स्यन्ति मां रणे ।
सत्यं ते प्रतिजानामि परिवर्तय वाहिनीम् ॥ ७.२००.७ ॥
หากพวกเขาจะรบกับเราในสนามรบ เราจะสังหารพวกเขาทั้งหมด เราขอปฏิญาณต่อท่านอย่างสัตย์จริง จงหันทัพกลับเถิด
7.200.8
तच्छ्रुत्वा तव पुत्रस्तु वाहिनीं पर्यवर्तयत् ।
सिंहनादेन महता व्यपोह्य सुमहद्भयम् ॥ ७.२००.८ ॥
เมื่อได้ยินดังนั้น พระโอรสของท่านจึงให้กองทัพหันกลับ และด้วยเสียงคำรามดุจราชสีห์อันดังกึกก้อง ท่านจึงขจัดความกลัวอันยิ่งใหญ่นั้นไปได้
7.200.9
ततः समागमो राजन्कुरुपाण्डवसेनयोः ।
पुनरेवाभवत्तीव्रः पूर्णसागरयोरिव ॥ ७.२००.९ ॥
ครั้งนั้น ข้าแต่พระราชา การปะทะกันของกองทัพเการพและปาณฑพก็รุนแรงขึ้นอีกครั้ง ดุจมหาสมุทรสองแห่งที่เต็มเปี่ยมมาปะทะกัน
7.200.10
संरब्धा हि स्थिरीभूता द्रोण पुत्रेण कौरवाः ।
उदग्राः पाण्डुपाञ्चाला द्रोणस्य निधनेन च ॥ ७.२००.१० ॥
เการพทั้งหลายที่โกรธแค้นและได้ตั้งมั่นขึ้นด้วยพระโอรสของทรงโทรณะ ส่วนปาณฑพและปาญจาลที่เบิกบานในการสิ้นชีพของทรงโทรณะ ก็พลุ่งพล่านขึ้น
7.200.11
तेषां परमहृष्टानां जयमात्मनि पश्यताम् ।
संरब्धानां महावेगः प्रादुरासीद्विशाम्पते ॥ ७.२००.११ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ในพวกเขาผู้ยินดีอย่างยิ่งและเห็นชัยชนะอยู่ในใจ และในพวกผู้โกรธแค้น ได้เกิดกระแสอันรุนแรงยิ่งใหญ่ขึ้น
7.200.12
यथा शिलोच्चये शैलः सागरैः सागरो यथा ।
प्रतिहन्येत राजेन्द्र तथाऽसन्कुरुपाण्डवाः ॥ ७.२००.१२ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ ดุจภูเขาถูกกองหินซัดกลับ และมหาสมุทรถูกมหาสมุทรซัดกลับ เการพและปาณฑพก็ต่างสกัดกั้นกันและกันฉันนั้น
7.200.13
चुक्षुभे पृथिवी सर्वा दिशश्च प्रतिसस्वनुः ।
सम्भ्रान्तान्यपि भूतानि जलजान्यपि मारिष।
ते च सर्वे तदा योधाः सम्प्रहृष्टा युयुत्सवः ॥ ७.२००.१३ ॥
แผ่นดินทั้งหมดสั่นสะเทือน และทิศทั้งหลายก็สะท้อนก้อง ข้าแต่ผู้ทรงเกียรติ แม้สัตว์ที่เกิดในน้ำก็ตื่นตระหนก และนักรบเหล่านั้นทั้งหมด ล้วนเบิกบานและกระหายจะรบ
7.200.14
ततः शङ्खसहस्राणि भेरीणामयुतानि च ।
अवादयन्त संहृष्टाः कुरुपाण्डवसैनिकाः ॥ ७.२००.१४ ॥
ครั้งนั้น ทหารของเการพและปาณฑพ ด้วยความปีติ ได้เป่าสังข์นับพันและตีกลองใหญ่นับหมื่น
7.200.15
यथा निर्मथ्यमानस्य सागरस्य तु निःस्वनः ।
अभवत्तव सैन्यस्य सुमहानद्भुतोपमः ॥ ७.२००.१५ ॥
ดุจเสียงมหาสมุทรเมื่อถูกกวน กองทัพของท่านก็เกิดเสียงอันยิ่งใหญ่และน่าอัศจรรย์ขึ้น
7.200.16
वर्तमाने तथा शब्दे रौद्रे तस्मिन्भयानके ।
सम्पतत्सु रथौघेषु तव तेषां च भारत ॥ ७.२००.१६ ॥
ข้าแต่ทายาทแห่งภรตะ ขณะที่เสียงอันน่าสะพรึงกลัวและดุร้ายนั้นดังขึ้น และฝูงรถศึกของท่านและของพวกเขาพุ่งเข้าใส่กัน
7.200.17
प्रादुश्चक्रे ततो द्रौणिरस्त्रं नारायणं तदा ।
अभिसन्धाय पाण्डूनां पाञ्चालानां च वाहिनीं ॥ ७.२००.१७ ॥
ครั้งนั้น พระโอรสของทรงโทรณะได้ปล่อยอาวุธนารายณ์ มุ่งหมายต่อกองทัพของปาณฑพและปาญจาล
7.200.18
प्रादुरासंस्ततो बाणा दीप्ताग्राः खे सहस्रशः ।
पाण्डवान्क्षपयिष्यन्तो दीप्तास्यः पन्नगा इव ॥ ७.२००.१८ ॥
ครั้งนั้น ลูกศรนับพันที่มีปลายลุกโพลงปรากฏขึ้นในท้องฟ้า มุ่งจะทำลายปาณฑพ ดุจงูที่มีปากลุกเป็นไฟ
7.200.19
ते दिशः खं च सैन्यं च समावृण्वन्महाहवे ।
मुहूर्ताद्भास्करस्येव लोके राजन्गभस्तयः ॥ ७.२००.१९ ॥
ในมหายุทธนั้น ลูกศรเหล่านั้นได้คลุมทิศ ท้องฟ้า และกองทัพไว้ทั้งหมด ข้าแต่พระราชา ดุจรัศมีของดวงอาทิตย์ที่ปกคลุมโลกในชั่วขณะเดียว
7.200.20
तथाऽपरे द्योतमाना ज्योतींषीवामलाम्बरे ।
प्रादुरासन्महाराज कार्ष्णायसमया गुडाः ॥ ७.२००.२० ॥
ฉันใดก็ฉันนั้น ข้าแต่มหาราชา ลูกกลมอื่น ๆ ทำด้วยเหล็กดำที่เปล่งแสง ก็ปรากฏขึ้นในท้องฟ้าอันไร้มลทิน ดุจดวงดาว
7.200.21
चतुश्चक्रा द्विचक्राश्च शतघ्नो बहुला गदाः ।
चक्राणि च क्षुरान्तानि मण्डलानीव भास्वतः ॥ ७.२००.२१ ॥
อาวุธสี่ล้อและสองล้อ ศตฆนะ คทาจำนวนมาก และจักรที่มีคมดุจใบมีด ปรากฏเหมือนวงกลมของพระอาทิตย์ที่ส่องแสง
7.200.22
शस्त्राकृतिभिराकीर्णमतीव पुरुषर्षभ ।
दृष्ट्वान्तरिक्षमाविग्नाः पाण्डुपाञ्चालसृञ्जयाः ॥ ७.२००.२२ ॥
โอ้ผู้เป็นวัวแห่งบุรุษ เมื่อเห็นท้องฟ้าเต็มไปด้วยรูปร่างของอาวุธอย่างยิ่ง พวกปาณฑพ ปาญจาละ และสฤญชยะก็หวาดหวั่น
7.200.23
यथायथा ह्ययुध्यन्त पाण्डवानां महारथाः ।
तथातथा तदस्त्रं वै व्यवर्धत जनाधिप ॥ ७.२००.२३ ॥
ยิ่งมหารถีทั้งหลายรบกับปาณฑพมากเท่าใด อาวุธนั้นก็ยิ่งเพิ่มพูนขึ้นเท่านั้น โอ้จอมแห่งมนุษย์
7.200.24
वध्यमानास्तदाऽस्त्रेण तेन नारायणेन वै ।
दह्यमानाऽनलेनेव सर्वतोऽभ्यर्दिता रणे ॥ ७.२००.२४ ॥
ตอนนั้น ถูกอาวุธนารายณ์นั้นฟาดฟัน เหมือนถูกไฟเผา ถูกรุมโจมตีรอบด้านในการรบ
7.200.25
यथा हि शिशिरापाये दहेत्कक्षं हुताशनः ।
तथा तदस्त्रं पाण्डूनां ददाह ध्वजिनीं प्रभो ॥ ७.२००.२५ ॥
ดังที่ไฟย่อมเผาป่าแห้งเมื่อสิ้นฤดูหนาว โอ้ผู้เป็นเจ้า อาวุธนั้นก็เผากองทัพของปาณฑพฉันนั้น
7.200.26
आपूर्यमाणेनास्त्रेण सैन्ये क्षीयति च प्रभो ।
जगाम परमं त्रासं धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ७.२००.२६ ॥
โอ้ผู้เป็นเจ้า เมื่อเห็นกองทัพถูกทำลายลงด้วยอาวุธที่เพิ่มพูนไม่หยุดนั้น ยุธิษฐิระ โอรสแห่งธรรม ก็เกิดความหวาดกลัวอย่างยิ่ง
7.200.27
द्रवमाणं तु तत्सैन्यं दृष्ट्वा विगतचेतनम् ।
मध्यस्थतां च पार्थस्य धर्मपुत्रोऽब्रवीदिदम् ॥ ७.२००.२७ ॥
เมื่อเห็นกองทัพนั้นวิ่งหนีราวกับสิ้นสติ และสังเกตว่าอรชุนวางตนเป็นกลาง โอรสแห่งธรรมจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
7.200.28
धृष्टद्युम्न पलायस्व सह पाञ्चालसेनया ।
सात्यके त्वं च गच्छस्व वृष्ण्यन्धकवृतो महान् ॥ ७.२००.२८ ॥
ธฤษฏทยุมนะ จงหนีไปพร้อมกับกองทัพปาญจาละ และสาตยากิ ท่านผู้ยิ่งใหญ่ล้อมรอบด้วยนักรบวฤษณิและอันธกะ ก็จงไปเช่นกัน
7.200.29
वासुदेवोऽपि धर्मात्मा करिष्यत्यात्मनः क्षमम् ।
श्रेयो ह्युपदिशत्येष लोकस्य किमुतात्मनः ॥ ७.२००.२९ ॥
วาสุเทพผู้มีจิตใจชอบธรรมก็จะทำสิ่งที่เหมาะสมแก่ตนเอง ท่านย่อมแนะนำสิ่งที่ดีแก่โลก ยิ่งกว่านั้นสำหรับตนเองเล่า
7.200.30
सङ्ग्रामस्तु न कर्तव्यः सर्वसैन्यान्ब्रवीमि वः ।
अहं हि सह सोदर्यैः प्रवेक्ष्ये हव्यवाहनम् ॥ ७.२००.३० ॥
บัดนี้ไม่ควรทำสงคราม นี่คือสิ่งที่ข้าพเจ้าบอกแก่ทุกท่านในกองทัพทั้งหมด ข้าพเจ้ากับพี่น้องร่วมอุทรจะเข้าสู่กองไฟ
7.200.31
भीष्मद्रोणार्णवं तीर्त्वा सङ्ग्रामे भीरुदुस्तरे ।
विमज्जिष्यामि सलिले सगणो द्रौणिगोष्पदे ॥ ७.२००.३१ ॥
เมื่อข้ามมหาสมุทรแห่งภีษมะและโทรณะ ซึ่งในสงครามเป็นสิ่งที่คนขี้ขลาดข้ามได้ยาก ข้าพเจ้าจะจมลงพร้อมกับบริวารในแอ่งรอยเท้าโคของบุตรของโทรณะ
7.200.32
कामः सम्पद्यतामस्य बीभत्सोराशु मां प्रति ।
कल्याणवृत्तिराचार्यो मया युधि निपातितः ॥ ७.२००.३२ ॥
ขอให้ความปรารถนาของอรชุนที่มีต่อข้าพเจ้าสำเร็จโดยเร็วเถิด เพราะในการรบข้าพเจ้าได้สังหารอาจารย์ผู้มีความประพฤติดีงาม
7.200.33
येन बालः स सौभद्रो युद्धानामविशारदः ।
समर्थैर्बहुभिः क्रूरैर्घातितो नाभिपालितः ॥ ७.२००.३३ ॥
ผู้ที่ทำให้เด็กหนุ่มสเอาภัทระซึ่งไม่ชำนาญการรบ ถูกคนแข็งแรงและโหดร้ายจำนวนมากฆ่าตาย และไม่ได้รับการคุ้มครอง ก็คือเขา
7.200.34
येन विब्रुवती प्रश्नं तथा कृष्णा सभां गता ।
उपेक्षिता सपुत्रेण दासीभावं नियच्छती ॥ ७.२००.३४ ॥
ผู้ที่ทำให้กฤษณาเข้าไปในที่ประชุมพร้อมคำถามที่เธอเอ่ยออกมา และถูกเพิกเฉยพร้อมกับบุตรทั้งหลาย ทั้งที่เธอต้องตกเป็นทาส ก็คือเขา
7.200.35
रक्षणे च महान्यत्नः सैन्धवस्य कृतो युधि ।
अर्जुनस्य विघातार्थं प्रतिज्ञा येन रक्षिता ॥ ७.२००.३५ ॥
ในสงคราม มีความพยายามอย่างยิ่งเพื่อคุ้มครองสินธพ (ชยัทรถ) และผู้ที่รักษาคำปฏิญาณจะขัดขวางอรชุน ก็คือเขา
7.200.36
व्यूहद्वारि वयं चैव धृता येन जिगीषवः ।
वारितं च महत्सैन्यं प्रविशत्तद्यथाबलम् ॥ ७.२००.३६ ॥
ผู้ที่ทำให้พวกเราผู้ปรารถนาชัยชนะถูกกักไว้ที่ประตูกระบวนทัพ และทำให้กองทัพอันยิ่งใหญ่ที่กำลังจะเข้าไปถูกกั้นไว้ตามกำลังของมัน ก็คือเขา
7.200.37
जिघांसुर्धार्तराष्ट्रश्च श्रान्तेष्वन्येषु फल्गुनम् ।
कवचेन तथा गुप्तो रक्षार्थं सैन्धवस्य च ॥ ७.२००.३७ ॥
ธฤตราษฏรบุตรผู้ปรารถนาจะฆ่าอรชุน และได้รับการคุ้มครองด้วยเกราะท่ามกลางนักรบคนอื่นที่อ่อนล้า พร้อมทั้งปกป้องสินธพ (ชยัทรถ) ด้วย
7.200.38
येन ब्रह्मास्त्रविदुषा पाञ्चालाः सत्यजिन्मुखाः ।
कुर्वाणा मज्जये यत्नं समूला विनिपातिताः ॥ ७.२००.३८ ॥
โดยผู้รู้อาวุธพรหมาสตรา ปาญจาละที่มีสัตยชิตเป็นหัวหน้าถูกล้มลงทั้งรากทั้งโคน ขณะที่เขาพยายามจะทำให้พวกเขาจมน้ำ
7.200.39
ग्रहणे च परो यत्नः कृतस्तेन यथा मम ।
विदितं सर्वमेवैतद्भवतां सर्वयोधिनाम् ॥ ७.२००.३९ ॥
ในการจับกุมกระบวนทัพ เขาก็ได้พยายามอย่างยิ่ง เช่นเดียวกับที่เกิดกับข้าพเจ้า ทั้งหมดนี้ท่านทั้งหลายผู้เป็นนักรบทุกคนล้วนรู้แล้ว
7.200.40
येन प्रव्राज्यमानाश्च राज्याद्वयमधर्मतः ।
निवार्यमाणेनास्माभिरनुगन्तुं तदेषिताः ॥ ७.२००.४० ॥
โดยเขา พวกเราถูกขับไล่จากราชอาณาจักรอย่างอธรรม และแม้พวกเราจะห้ามปราม เขาก็ปรารถนาจะติดตามพวกเราไป
7.200.41
वनवासान्निवृत्तानां समये च तथा कृते ।
स्नेहश्च दर्शितो नित्यं प्रत्यक्षं वो महारथाः ॥ ७.२००.४१ ॥
ต่อผู้ที่กลับจากการลี้ภัยในป่า และเมื่อสิ่งนั้นได้กระทำแล้วในเวลาอันควร โอ้มหารถทั้งหลาย พระองค์ได้แสดงความรักต่อพวกท่านอยู่เสมอ และแสดงให้เห็นอย่างเปิดเผย
7.200.42
योऽसावत्यन्तमस्मासु कुर्वाणः सौहृदं परम् ।
हतस्तदर्थे मरणं गमिष्यामि सबान्धवः ॥ ७.२००.४२ ॥
ผู้ที่แสดงมิตรภาพอันสูงสุดต่อพวกเรา บัดนี้ถูกสังหารแล้ว เพราะเหตุของท่าน ข้าพเจ้าก็จะไปสู่ความตายพร้อมกับญาติทั้งหลาย
7.200.43
एवं ब्रुवति कौन्तेये दाशार्हस्त्वरितस्ततः ।
निवार्य सैन्यं बाहुभ्यामिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.२००.४३ ॥
ขณะที่กุนตีบุตรกล่าวเช่นนี้ ทาศารหะ (พระกฤษณะ) จึงรีบยับยั้งกองทัพด้วยพระพาหาทั้งสอง แล้วตรัสถ้อยคำเหล่านี้
7.200.44
शीघ्रं न्यस्यत शस्त्राणि वाहेभ्यश्चावरोहत ।
एष योगोऽत्र विहितः प्रतिघाते महात्मनः ॥ ७.२००.४४ ॥
จงวางอาวุธลงโดยเร็ว และลงจากยานพาหนะเสีย นี่คือวิธีที่กำหนดไว้ในที่นี้ เพื่อต้านอาวุธของผู้ยิ่งใหญ่ผู้มีจิตใจสูงส่ง
7.200.45
द्विपाश्वस्यन्दनेभ्यश्च क्षितिं सर्वेऽवरोहत ।
एवमेतन्न वो हन्यादस्त्रं भूमौ निरायुधान् ॥ ७.२००.४५ ॥
ทุกคนจงลงจากช้าง ม้า และรถศึก มาอยู่บนพื้นดิน ดังนี้อาวุธนั้นจะไม่ทำร้ายพวกท่านผู้ปราศจากอาวุธบนพื้นแผ่นดิน
7.200.46
यथायथा हि युध्यन्ते योधा ह्यस्त्रमिदं प्रति ।
तथातथा भवन्त्येते कौरवा बलवत्तराः ॥ ७.२००.४६ ॥
ยิ่งนักรบต่อสู้กับอาวุธนี้มากเท่าใด ชาวเการพเหล่านี้ก็ยิ่งทวีกำลังมากขึ้นเท่านั้น
7.200.47
निक्षेप्स्यन्ति च शस्त्राणि वाहनेभ्योऽवरुह्य ये ।
येऽञ्जलिं कुर्वते वीर नमस्ति च विवाहनाः।
तान्नैतदस्त्रं सङ्ग्रामे निहनिष्यति मानवान् ॥ ७.२००.४७ ॥
ผู้ที่ลงจากยานพาหนะแล้ววางอาวุธลง ประนมมือและน้อมคำนับ โอ้วีรบุรุษ อาวุธนี้จะไม่สังหารบุรุษเหล่านั้นในการรบ
7.200.48
ये त्वेतत्प्रतियोत्स्यन्ति मनसाऽपीह केचन ।
निहनिष्यति तान्सर्वान्रसातलगतानपि ॥ ७.२००.४८ ॥
แต่ผู้ใดก็ตามในที่นี้ที่จะต่อสู้กับอาวุธนี้ แม้เพียงในใจ อาวุธนี้จะสังหารผู้นั้นทั้งหมด แม้ผู้ที่ไปอยู่ในนรกบาดาลแล้วก็ตาม
7.200.49
ते वचस्तस्य तच्छ्रुत्वा वासुदेवस्य भारत ।
ईषुः सर्वे समुत्स्रष्टुं मनोभिः करणेन च ॥ ७.२००.४९ ॥
โอ้ภารตะ เมื่อได้ฟังถ้อยคำของวาสุเทพแล้ว ทุกคนปรารถนาจะปล่อยขีปนาวุธออกไป ทั้งด้วยใจและด้วยมือ
7.200.50
तत उत्स्रष्टुकामांस्तानस्त्राण्यालक्ष्य पाण्डवः ।
भीमसेनोऽब्रवीद्राजन्निदं संहर्षयन्वचः ॥ ७.२००.५० ॥
ครั้นเห็นพวกเขาปรารถนาจะปล่อยอาวุธ ปาณฑพภีมเสนจึงกล่าวถ้อยคำนี้ โอ้พระราชา เพื่อปลุกใจพวกเขา
7.200.51
न कथञ्चन शस्त्राणि मोक्तव्यानीह केनचित् ।
अहमावारयिष्यामि द्रोणपुत्रास्त्रमाशुगैः ॥ ७.२००.५१ ॥
ในที่นี้ไม่ว่าผู้ใดก็ไม่พึงปล่อยอาวุธเด็ดขาด ข้าพเจ้าจะยับยั้งขีปนาวุธของบุตรโทรณะด้วยลูกศรอันรวดเร็ว
7.200.52
गदयाऽप्यनया गुर्व्या हेमविग्रहया रणे ।
कालवत्प्रहरिष्यामि द्रौणेरस्त्रं विशातयन् ॥ ७.२००.५२ ॥
ด้วยคทาอันหนักนี้ซึ่งมีร่างทำด้วยทองคำ ข้าพเจ้าจะฟาดฟันในการรบดุจความตาย ทำลายอาวุธของบุตรโทรณะ
7.200.53
न हि मे विक्रमे तुल्यः कश्चिदस्ति पुमानिह ।
यथैव सवितुस्तुल्यं ज्योतिरन्यन्न विद्यते ॥ ७.२००.५३ ॥
ในโลกนี้ไม่มีบุรุษใดเทียบเท่าข้าพเจ้าในด้านวีรภาพ ดังที่ไม่มีแสงสว่างอื่นใดเทียบเท่าดวงอาทิตย์
7.200.54
पश्यतेमौ हि मे बाहू नागराजकरोपमौ ।
समर्थौ पर्वतस्यापि शैशिरस्य निपातने ॥ ७.२००.५४ ॥
ดูเถิด พระพาหาทั้งสองของข้าพเจ้านี้ประดุจลำต้นของพญาช้าง สามารถโค่นแม้ภูเขาที่เกิดจากฤดูหนาวได้
7.200.55
नागायुतसमप्राणो ह्यहमेको नरेष्विह ।
शक्रो यथाऽप्रतिद्वन्द्वो दिवि देवेषु विश्रुतः ॥ ७.२००.५५ ॥
ในหมู่มนุษย์ที่นี่ มีเพียงข้าพเจ้าผู้เดียวที่มีกำลังชีวิตเท่าช้างหมื่นเชือก ดุจพระอินทร์ผู้ไม่มีคู่ต่อสู้ ที่เลื่องชื่อในหมู่เทพบนสวรรค์
7.200.56
अद्य पश्यत मे वीर्यं बाह्वोः पीनांसयोर्युधि ।
ज्वलमानस्य दीप्तस्य द्रौणेरस्त्रस्य वारणे ॥ ७.२००.५६ ॥
วันนี้ในการรบ ท่านทั้งหลายจงดูเรี่ยวแรงของแขนทั้งสองของข้าพเจ้า ที่บ่าหนาใหญ่ ขณะกำลังต้านทานอาวุธอันลุกโชนและรุ่งโรจน์ของบุตรโทรณะ
7.200.57
यदि नारायणास्त्रस्य प्रतियोद्वा न विद्यते ।
अद्यैतत्प्रतियोत्स्यामि पश्यत्सु कुरुपाण्डुपु ॥ ७.२००.५७ ॥
หากไม่มีผู้ใดสามารถต้านอาวุธนารายณาสตรได้ วันนี้ข้าพเจ้าเองจะต้านมันขึ้น ขณะที่ชาวกุรุและปาณฑพกำลังมองดูอยู่
7.200.58
अर्जुनार्जुन बीभत्सो न न्यस्यं गाण्डिवं त्वया ।
शशाङ्कस्येव ते पङ्को नैर्मल्यं पातयिष्यति ॥ ७.२००.५८ ॥
อรชุน อรชุน พีภัตสุ อย่าวางคันธนูคาณฑีวะลงเลย ดุจรอยด่างของดวงจันทร์ย่อมทำให้ความกระจ่างของดวงจันทร์ตกลง อาวุธนี้ก็จะทำให้ความบริสุทธิ์ของท่านตกลงเช่นนั้น
7.200.59
भीम नारायणास्त्रे मे गोषु च ब्राह्मणेषु च ।
एतेषु गाण्डिवं न्यस्यमेतद्धि व्रतमुत्तमम् ॥ ७.२००.५९ ॥
ภีมะ ต่ออาวุธนารายณาสตร เพื่อประโยชน์แก่โคและพราหมณ์ ข้าพเจ้าจะไม่วางคันธนูคาณฑีวะลง เพราะนี่คือวรัตอันสูงสุดของข้าพเจ้า
7.200.60
एवमुक्तस्ततो भीमो द्रोणपुत्रमरिन्दमम् ।
अभ्ययान्मेघघोषेण रथेनादित्यवर्चसा ॥ ७.२००.६० ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น ภีมะจึงเข้าต่อสู้บุตรโทรณะผู้ข่มศัตรู ด้วยรถศึกที่รุ่งโรจน์ดุจดวงอาทิตย์ พร้อมเสียงคำรามดุจฟ้าร้อง
7.200.61
कम्पयन्मेदिनीं सर्वां त्रासयंश्च चमूं तव ।
शङ्खशब्दं महत्कृत्वा भुजशब्दं च पाण्डवः ॥ ७.२००.६१ ॥
ปาณฑพผู้นั้นทำให้แผ่นดินทั้งผืนสั่นสะเทือน และทำให้กองทัพของท่านหวาดกลัว ทั้งเป่าสังข์เสียงดังกึกก้อง และตบแขนตนเองให้เกิดเสียงดัง
7.200.62
तस्य शङ्खस्वनं श्रुत्वा बाहुशब्दं च तावकाः ।
समन्तात्कोष्ठकीकृत्य शरव्रातैरवाकिरन् ॥ ७.२००.६२ ॥
เมื่อพวกของท่านได้ยินเสียงสังข์ของเขาและเสียงตบแขน ก็ล้อมเขาไว้เป็นวงกลมรอบด้าน แล้วระดมลูกศรเป็นกลุ่มใหญ่ซัดใส่เขา
7.200.63
स एनमिषुजालेन लघुत्वाच्छीघ्रविक्रमः ।
निमेषमात्रेणासाद्य कुन्तीपुत्रोऽभ्यवाकिरत् ॥ ७.२००.६३ ॥
โอรสของกุนตีผู้นั้น ด้วยความว่องไวในการรบ ได้ทะลุวงล้อมไปถึงเขาในชั่วพริบตา แล้วปกคลุมเขาด้วยข่ายลูกศร
7.200.64
ततो द्रौणिः प्रहस्यैनं द्रवन्तमभिभाष्य च ।
अवाकिरत्प्रदीप्ताग्रैः शरैस्तैरभिमन्त्रितैः ॥ ७.२००.६४ ॥
ครั้นแล้วโอรสของทโรณะหัวเราะ กล่าววาจาแก่เขาซึ่งกำลังหนีอยู่ แล้วซัดลูกศรที่ร่ายมนตร์ไว้แล้ว มีปลายลุกโชนปกคลุมเขา
7.200.65
पन्नगैरिव दीप्तास्यैर्वमद्भिर्ज्वलनं रणे ।
अवकीर्णोऽभवत्पार्थः स्फुलिङ्गैरिव काञ्चनैः ॥ ७.२००.६५ ॥
ปกคลุมด้วยลูกศรปลายลุกโชน ดุจงูที่มีปากลุกเป็นไฟพ่นเปลวออกมาในสนามรบ โอรสของปฤถาถูกลูกศรเหล่านั้นปกคลุม ดุจประกายไฟสีทองกระจายรอบตัว
7.200.66
तस्य रूपमभूद्राजन्भीमसेनस्य संयुगे ।
खद्योतैरावृतस्येव पर्वतस्य दिनक्षये ॥ ७.२००.६६ ॥
โอ้พระราชา ในสนามรบ ร่างของภีมเสนกลายเป็นดุจภูเขาที่ถูกหิ่งห้อยปกคลุม ในยามค่ำของวัน
7.200.67
तदस्त्रं द्रोणपुत्रस्य तस्मिन्प्रतिसमस्यति ।
अवर्धत महाराज यथाऽग्निरनिलोद्धतः ॥ ७.२००.६७ ॥
โอ้มหาราชา อาวุธของโอรสทโรณะที่พุ่งกลับไปต่อต้านเขานั้นได้เติบโตขึ้น ดุจไฟที่ลมพัดให้โหมลุกขึ้น
7.200.68
विवर्धमानमालक्ष्य तदस्त्रं भीमविक्रमम् ।
पाण्डुसैन्यमृते भीमं सुमहद्भयमाविशत् ॥ ७.२००.६८ ॥
เมื่อเห็นอาวุธนั้นเติบโตขึ้น พร้อมด้วยความกล้าหาญของภีมะ กองทัพของปาณฑุ ยกเว้นภีมะ ก็เกิดความหวาดกลัวอย่างยิ่ง
7.200.69
ततः शस्त्राणि ते सर्वे समुत्सृज्य महीतले ।
अवारोहन्रथेभ्यश्च हस्त्यश्वेभ्यश्च सर्वशः ॥ ७.२००.६९ ॥
ครั้นแล้ว พวกเขาทั้งหมดวางอาวุธลงกับพื้นดิน แล้วลงจากรถศึก ช้าง และม้า กันทุกคน
7.200.70
तेषु निक्षिप्तशस्त्रेषु वाहनेभ्यश्च्युतेषु च ।
तदस्त्रवीर्यं विपुलं भीममूर्धन्यथापतत् ॥ ७.२००.७० ॥
เมื่อพวกเขาวางอาวุธและลงจากพาหนะแล้ว อานุภาพอันมหาศาลของอาวุธนั้นก็พุ่งลงบนศีรษะของภีมะ
7.200.71
हाहाकृतानि भूतानि पाण्डवाश्च विशेषतः ।
भीमसेनमपश्यन्त तेजसा संवृतं तथा ॥ ७.२००.७१ ॥
สรรพสัตว์ต่างร้องครวญว่า "อนิจจา" และโดยเฉพาะพวกปาณฑพ เห็นภีมเสนถูกรัศมีแห่งอานุภาพปกคลุมเช่นนั้น