Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.21

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.21.1

ततो युधिष्ठिरो द्रोणं दृष्ट्वान्तिकमुपागतम् ।
महता शरवर्षेण प्रत्यगृह्णादभीतवत् ॥ ७.२१.१ ॥

ଏଥିରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିକଟକୁ ଆସିଥିବା ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଦେଖି ନିର୍ଭୟ ପରି ପ୍ରବଳ ବାଣବର୍ଷଣରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।

7.21.2

ततो हलहलाशब्द आसीद्यौधिष्ठिरे बले ।
जिघृक्षति महासिंहे गजानामिव यूथपम् ॥ ७.२१.२ ॥

ଏଥର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସେନାରେ ଭୟଙ୍କର କୋଲାହଳ ଉଠିଲା, ଯେପରି ମହାସିଂହ ହାତୀ ଯୂଥପତିକୁ ଧରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।

7.21.3

दृष्ट्वा द्रोणं ततः शूरः सत्यजित्सत्यविक्रमः ।
युधिष्ठिरमभिप्रेप्सुराचार्यं समुपाद्रवत् ॥ ७.२१.३ ॥

ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଦେଖି ସତ୍ୟବିକ୍ରମୀ ଶୂର ସତ୍ୟଜିତ୍ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।

7.21.4

तत आचार्यपाञ्चाल्यौ युयुधाते महाबलौ ।
विक्षोभयन्तौ तत्सैन्यमिन्द्रवैरोचनाविव ॥ ७.२१.४ ॥

ଏଥର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ପାଞ୍ଚାଲ୍ୟ ଦୁଇ ମହାବଳୀ ସେହି ସେନାକୁ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ କରି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିରୋଚନ ପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

7.21.5

ततो द्रोणं महेष्वासः सत्यजित्सत्यविक्रमः ।
अविध्यन्निशिताग्रेण परमास्त्रं विदर्शयन् ॥ ७.२१.५ ॥

ଏଥର ମହାଧନୁର୍ଧର ସତ୍ୟବିକ୍ରମୀ ସତ୍ୟଜିତ୍ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଗ୍ର ବାଣରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ ଏବଂ ପରମାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ।

7.21.6

तथास्य सारथेः पञ्च शरान्सर्पविषोपमान् ।
अमुञ्चदन्तकप्रख्यान्संमुमोहास्य सारथिः ॥ ७.२१.६ ॥

ସେହିପରି ସେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସାରଥି ଉପରେ ସର୍ପବିଷ ଓ ଯମ ସଦୃଶ ଭୟଙ୍କର ପାଞ୍ଚଟି ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ତାଙ୍କ ସାରଥି ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇଗଲା।

7.21.7

अथास्य सहसाऽविध्यद्धयान्दशभिराशुगैः ।
दशभिर्दशभिः क्रुद्ध उभौ च पार्ष्णिसारथी ॥ ७.२१.७ ॥

ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ ହଠାତ୍ ତା'ର ଘୋଡାଗୁଡ଼ିକୁ ଦଶ ଦଶଟି ଦ୍ରୁତ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା, ଏବଂ ତା'ର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ-ସାରଥିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କଲା।

7.21.8

मण्डलं तु समावृत्य विचरन्पृतनामुखे ।
ध्वजं चिच्छेद च क्रुद्धो द्रोणस्यामित्रकर्षणः ॥ ७.२१.८ ॥

ସେନାମୁଖରେ ବୃତ୍ତାକାରେ ବିଚରଣ କରି କ୍ରୋଧିତ ଶତ୍ରୁପୀଡ଼କ ସେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ଛିନ୍ନ କଲା।

7.21.9

द्रोणस्तु तत्समालोक्य चरितं तस्य संयुगे ।
मनसा चिन्तयामास प्राप्तकालमरिन्दमः ॥ ७.२१.९ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ତା'ର ସେହି ଆଚରଣ ଦେଖି ଦ୍ରୋଣ ମନେ ମନେ ଭାବିଲେ — ସମୟ ଆସିଛି; ସେ ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ଥିଲେ।

7.21.10

ततः सत्यजितं तीक्ष्णैर्दशभिर्मर्मभेदभिः ।
अविध्यच्छीघ्रमाचार्यश्छित्त्वाऽस्य सशरं धनुः ॥ ७.२१.१० ॥

ତା'ପରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ମର୍ମଭେଦୀ ଦଶ ବାଣରେ ସତ୍ୟଜିତ୍‌କୁ ଶୀଘ୍ର ବିଦ୍ଧ କଲେ, ଏବଂ ତା'ର ବାଣସହିତ ଧନୁ ଛେଦ କଲେ।

7.21.11

स शीघ्रतरमादाय धनुरन्यत्प्रतापवान् ।
द्रोणमब्यहनद्राजंस्त्रिंशता कङ्कपत्रिभिः ॥ ७.२१.११ ॥

ସେ ପ୍ରତାପୀ ଅତି ଶୀଘ୍ର ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ଉଠାଇ, ହେ ରାଜନ୍, କଙ୍କପକ୍ଷୀ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ତିରିଶ ବାଣରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା।

7.21.12

दृष्ट्वा सत्यजिता द्रोणं ग्रस्यमानमिवाहवे ।
वृकः शरशतैस्तीक्ष्णैः पाञ्चाल्यो द्रोणमार्दयत् ॥ ७.२१.१२ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ସତ୍ୟଜିତ୍ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଯେପରି ଗିଳି ଦେଉଛି ଦେଖି, ପାଞ୍ଚାଲ୍ୟ ବୃକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶହେ ଶହେ ବାଣରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କଲା।

7.21.13

सञ्छाद्यमानं समरे द्रोणं दृष्ट्वा महारथम् ।
चुक्रुशुः पाण्डवा राजन्वस्त्राणि दुधुवुश्च ह ॥ ७.२१.१३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାରଥୀ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଦେଖି ପାଣ୍ଡବମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ ଏବଂ ନିଜ ବସ୍ତ୍ର ହଲାଇଲେ।

7.21.14

वृकस्तु परमक्रुद्धो द्रोणं षष्ट्या स्तनान्तरे ।
विव्याध बलवान्राजंस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.२१.१४ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ବଳବାନ୍ ବୃକ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଛାତି ମଧ୍ୟରେ ଷାଠିଏ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲା; ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ହେଲା।

7.21.15

द्रोणस्तु शरवर्षेण च्छाद्यमानो महारथः ।
वेगं चक्रे महावेगः क्रोधादुद्वृत्य चक्षुषी ॥ ७.२१.१५ ॥

କିନ୍ତୁ ବାଣବର୍ଷଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ମହାରଥୀ ଦ୍ରୋଣ କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ଷୁ ଘୂରାଇ ଅତି ବେଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।

7.21.16

ततः सत्यजितश्चापं छित्त्वा द्रोणो वृकस्य च ।
षड्भिः ससूतं सहयं शरैर्द्रोणोऽवधीद्वृकम् ॥ ७.२१.१६ ॥

ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣ ସତ୍ୟଜିତ୍ ଓ ବୃକଙ୍କ ଧନୁ ଛେଦନ କରି ଛଅ ବାଣରେ ସାରଥି ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ବୃକକୁ ବଧ କଲେ।

7.21.17

अथान्यद्धनुरादाय सत्यजिद्वेगवत्तरम् ।
साश्वं ससूतं विशिखैर्द्रोणं विव्याध सध्वजम् ॥ ७.२१.१७ ॥

ତା'ପରେ ସତ୍ୟଜିତ୍ ଅନ୍ୟ ଧନୁ ନେଇ ଅତି ବେଗରେ ବାଣରେ ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି ଓ ଧ୍ୱଜା ସହିତ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.21.18

स तन्न ममृषे द्रोणः पाञ्चाल्येनार्दितो मृधे ।
ततस्तस्य विनाशाय सत्वरं व्यसृजच्छरान् ॥ ७.२१.१८ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଞ୍ଚାଲ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ଦ୍ରୋଣ ତାହା ସହ୍ୟ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ତା'ପରେ ତାଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

7.21.19

हयान्ध्वजं धनुर्मुष्टिमुभौ च पार्ष्णिसारथी ।
अवाकिरत्ततो द्रोणः शरवर्षैः सहस्रशः ॥ ७.२१.१९ ॥

ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣ ହଜାର ହଜାର ଶରବର୍ଷଣରେ ଅଶ୍ୱ, ଧ୍ୱଜ, ଧନୁର ମୁଷ୍ଟି ଏବଂ ଉଭୟ ପାର୍ଷ୍ଣି-ସାରଥିଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।

7.21.20

तथा सञ्छिद्यमानेषु कार्मुकेषु पुनःपुनः ।
पाञ्चाल्यः परमास्त्रज्ञः शोणाश्वं समयोधयत् ॥ ७.२१.२० ॥

ଏହିପରି ଧନୁ ବାରମ୍ବାର କଟାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପରମାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ପାଞ୍ଚାଲ୍ୟ ଶୋଣାଶ୍ୱ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

7.21.21

स सत्यजितमालोक्य तथोदीर्णं महाहवे ।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद शिरस्तस्य महात्मनः ॥ ७.२१.२१ ॥

ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସେହିପରି ଉଗ୍ର ହୋଇଥିବା ସତ୍ୟଜିତଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ବାଣରେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ମସ୍ତକ ଛେଦନ କଲେ।

7.21.22

तस्मिन्हते महामात्रे पाञ्चालानां महारथे ।
अपायाज्जवनैरश्वैर्द्रोणात्त्रस्तो युधिष्ठिरः ॥ ७.२१.२२ ॥

ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କର ସେହି ମହାରଥୀ ମହାମାତ୍ୟ ନିହତ ହେବାରୁ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଭୟରେ ଭୀତ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଅଶ୍ୱରେ ପଳାଇଲେ।

7.21.23

पाञ्चालाः केकया मात्स्याश्चेदिकारूशकोसलाः ।
युधिष्ठिरमभीप्सन्तो दृष्ट्वा द्रोणमुपाद्रवन् ॥ ७.२१.२३ ॥

ପାଞ୍ଚାଳ, କେକୟ, ମତ୍ସ୍ୟ, ଚେଦି, କାରୂଷ ଓ କୋଶଳମାନେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।

7.21.24

ततो युधिष्ठिरं प्रेप्सुराचार्यः शत्रुपूगहा ।
व्यधमत्तान्यनीकानि तूलराशिमिवानलः ॥ ७.२१.२४ ॥

ତା'ପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଶତ୍ରୁଦଳ ସଂହାରକ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ସେହି ସେନାସମୂହକୁ ତୂଳ ରାଶିକୁ ଅଗ୍ନି ଯେପରି କରେ ସେପରି ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ।

7.21.25

निर्दहन्तमनीकानि तानि तानि पुनःपुनः ।
द्रोणं मत्स्यादवरजः शतानीकोऽभ्यवर्तत ॥ ७.२१.२५ ॥

ସେହି ସେହି ସେନାଗୁଡ଼ିକୁ ବାରମ୍ବାର ଦହନ କରୁଥିବା ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଉପରେ ମତ୍ସ୍ୟରାଜଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ଶତାନୀକ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।

7.21.26

सूर्यरश्मिप्रतीकाशैः कर्मारपरिमार्जितैः ।
षड्भिः ससूतं सहयं द्रोणं विद्ध्वाऽनदद्भृशम् ॥ ७.२१.२६ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ପରି, କର୍ମାର ଘଷିଥିବା ଛଅଟି ବାଣରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ, ତାଙ୍କ ସାରଥି ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ବିଦ୍ଧ କରି ସେ ଜୋରରେ ଗର୍ଜନ କଲା।

7.21.27

क्रूराय कर्मणे युक्तश्चिकीर्षुः कर्म दुष्करम् ।
अवाकिरच्छरशतैर्भारद्वाजं महारथम् ॥ ७.२१.२७ ॥

କ୍ରୂର କର୍ମ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେ ଶହ ଶହ ବାଣରେ ଭରଦ୍ବାଜ ମହାରଥୀ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲା।

7.21.28

तस्य नानदतो द्रोणः शिरः कायात्सकुण्डलम् ।
क्षुरेणापाहरत्तुर्णं ततो मत्स्याः प्रदुद्रुवुः ॥ ७.२१.२८ ॥

ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ରୋଣ କ୍ଷୁର ବାଣରେ କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ ଶରୀରରୁ ଶୀଘ୍ର କାଟିଦେଲେ; ତାପରେ ମତ୍ସ୍ୟମାନେ ପଳାଇଲେ।

7.21.29

मत्स्याञ्जित्वाऽजयच्चेदीन्करूशान्केकयानपि ।
पाञ्चालान्सृञ्जयान्पाण्डून्भारद्वाजः पुनःपुनः ॥ ७.२१.२९ ॥

ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଜିଣି ଭରଦ୍ୱାଜ-ପୁତ୍ର ଚେଦି, କରୂଷ, କେକୟ, ପାଞ୍ଚାଳ, ସୃଞ୍ଜୟ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଜିଣିଲେ।

7.21.30

तं दहन्तमनीकानि क्रुद्धमग्निं यथा वनम् ।
दृष्ट्वा रुक्मरथं वीरं समकम्पन्त सृञ्जयाः ॥ ७.२१.३० ॥

ବନକୁ ଦହନ କରୁଥିବା କ୍ରୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ନି ପରି ସେନାଗୁଡ଼ିକୁ ଦହନ କରୁଥିବା ସେହି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରଥୀ ବୀରଙ୍କୁ ଦେଖି ସୃଞ୍ଜୟମାନେ କମ୍ପିଲେ।

7.21.31

उभाभ्यां सन्दधानस्य धनुरस्याशुकारिणः ।
ज्याघोषो निघ्नतोऽमित्रान्दिक्षुसर्वासु शुश्रुवे ॥ ७.२१.३१ ॥

ଦୁଇ ହାତରେ ଧନୁ ଚଢ଼ାଉଥିବା, ଶୀଘ୍ର ପ୍ରହାରକାରୀ ତାହାର ଧନୁର ଡୋରିର ଶବ୍ଦ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରୁଥିବାବେଳେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଶୁଣାଗଲା।

7.21.32

नागानश्वान्पदातींश्च रथिनो गजसादिनः ।
रौद्रा हस्तवता मुक्ताः प्रमथ्नन्ति स्म सायकाः ॥ ७.२१.३२ ॥

ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ପଦାତିକ, ରଥୀ ଓ ଗଜାରୋହୀମାନଙ୍କୁ ହାତରୁ ଛଡ଼ାଯାଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ବାଣମାନେ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିଲେ।

7.21.33

नानद्यमानः पर्जन्यो मिश्रवातो हिमात्यये ।
अश्मवर्षमिवावर्षन्परेषां भयमादधत् ॥ ७.२१.३३ ॥

ଶୀତ ଋତୁର ଶେଷରେ ପବନ ସହିତ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ମେଘ ଯେପରି ପଥର ବର୍ଷା କରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲା।

7.21.34

सर्वा दिशः समचरत्सैन्यं विक्षोभयन्निव ।
बली शूरो महेष्वासो मित्राणामभयङ्करः ॥ ७.२१.३४ ॥

ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିଚରଣ କରି ସେନାକୁ ଯେପରି ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ କରୁଥିଲା—ବଳବାନ, ଶୂର, ମହାନ ଧନୁର୍ଧର, ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଅଭୟଦାତା।

7.21.35

तस्य विद्युदिवाभ्रेषु चापं हेमपरिष्कृतम् ।
दिक्षु सर्वासु पश्यामो द्रोणस्यामिततेजसः ॥ ७.२१.३५ ॥

ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ ପରି ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ତାହାର ଧନୁ ଆମେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦେଖିଲୁ—ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ଦ୍ରୋଣଙ୍କର।

7.21.36

शोभमानां ध्वजे चास्य वेदीमद्राक्ष्य भारत ।
हिमवच्छिखराकारं चरतः संयुगे भृशम् ॥ ७.२१.३६ ॥

ହେ ଭାରତ, ତାହାର ଧ୍ୱଜାରେ ଶୋଭୁଥିବା ବେଦୀକୁ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଦେଖିଲୁ—ହିମାଳୟ ଶିଖର ପରି ଆକୃତିର; ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଅତ୍ୟଧିକ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ।

7.21.37

द्रोणस्तु पाण्डवानीके चकार कदनं महत् ।
यथा दैत्यगणे विष्णुः सुरासुरनमस्कृतः ॥ ७.२१.३७ ॥

ଦ୍ରୋଣ ପାଣ୍ଡବ ସେନାରେ ମହା ସଂହାର କଲେ, ଯେପରି ଦୈତ୍ୟଗଣ ମଧ୍ୟରେ ସୁର-ଅସୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କୃତ ବିଷ୍ଣୁ କରନ୍ତି।

7.21.38

स शूरः सत्यवाक्प्राज्ञो बलवान्सत्यविक्रमः ।
महानुभावः कल्पान्ते रौद्रां भीरुविभीषणाम् ॥ ७.२१.३८ ॥

ସେ ଶୂର, ସତ୍ୟବାଦୀ, ପ୍ରାଜ୍ଞ, ବଳବାନ, ସତ୍ୟବିକ୍ରମ, ମହାନୁଭାବ ଥିଲେ; କଳ୍ପାନ୍ତର ଭୟଙ୍କର, ଭୀରୁଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା (ସେନା) [ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ]।

7.21.39

कवचोर्मिध्वजावर्तां मर्त्यकूलापहारिणीम् ।
गजवाजिमहाग्राहामसिमीनां दुरासदाम् ॥ ७.२१.३९ ॥

କବଚ ହିଁ ଯାହାର ଢେଉ, ଧ୍ୱଜା ହିଁ ଯାହାର ଭଉଁର, ମନୁଷ୍ୟ କୂଳକୁ ବୁହାଇ ନେଉଥିବା; ହାତୀ-ଘୋଡ଼ା ହିଁ ମହା କୁମ୍ଭୀର, ଖଡ୍ଗ ହିଁ ମାଛ, ଦୁର୍ଗମ।

7.21.40

वीरास्यिशर्करां रौद्रां भेरीमुरजकच्छपाम् ।
चर्मवर्मप्लवां घोरां केशशैवलशाद्वलाम् ॥ ७.२१.४० ॥

ବୀରଙ୍କ ଅସ୍ଥି ହିଁ ଯାହାର ପଥର, ଭୟଙ୍କର, ଭେରୀ-ମୃଦଙ୍ଗ ହିଁ ଯାହାର କଇଁଛ, ଢାଲ-କବଚ ହିଁ ଭେଳା, ଘୋର, କେଶ ହିଁ ଶେଓଳ ଓ ଘାସ।

7.21.41

शरौघिणीं धनुःस्रोतां बाहुपन्नगसङ्कुलाम् ।
रणभूमिवहां तीव्रां कुरुसृञ्जयवाहिनीम् ॥ ७.२१.४१ ॥

ଶରର ପ୍ରବାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଧନୁ ହିଁ ଯାହାର ସ୍ରୋତ, ବାହୁ ହିଁ ସର୍ପରୂପେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ରଣଭୂମି ବୁହାଇ ନେଉଥିବା, ତୀବ୍ର, କୁରୁ-ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ସେନା।

7.21.42

मनुष्यशीर्षपाषाणां शक्तिमीनां गदोडुपाम् ।
उष्णीषफेनवसनां विकीर्णान्त्रसरीसृपाम् ॥ ७.२१.४२ ॥

ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ହିଁ ଯାହାର ପଥର, ଶକ୍ତି (ବର୍ଚ୍ଛା) ହିଁ ଯାହାର ମାଛ, ଗଦା ହିଁ ଯାହାର ଡଙ୍ଗା, ପଗଡ଼ି ହିଁ ଫେଣର ବସ୍ତ୍ର, ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଅନ୍ତ୍ର ହିଁ ସର୍ପ।

7.21.43

वीरापहारिणीमुग्रां मांसशोमितकर्दमाम् ।
हस्तिग्राहां केतुवृक्षां क्षत्रियाणां निमज्जनीम् ॥ ७.२१.४३ ॥

ବୀରମାନଙ୍କୁ ଭସାଇ ନେଉଥିବା, ଭୟଙ୍କର, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତର କାଦୁଅ ଥିବା, ହାତୀରୂପ କୁମ୍ଭୀରଯୁକ୍ତ, ପତାକାରୂପ ବୃକ୍ଷଯୁକ୍ତ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ବୁଡ଼ାଉଥିବା (ନଦୀ)।

7.21.44

क्रूरां शरीरसङ्घाटां सादिनक्रां दुरत्ययाम् ।
द्रोणः प्रावर्तयत्तत्र नदीमन्तकगामिनीम् ॥ ७.२१.४४ ॥

କ୍ରୂର, ଶରୀରର ରାଶିଯୁକ୍ତ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀରୂପ କୁମ୍ଭୀରଯୁକ୍ତ, ଦୁସ୍ତର — ଯମଲୋକ ଗାମୀ ସେହି ନଦୀକୁ ଦ୍ରୋଣ ସେଠାରେ ପ୍ରବାହିତ କଲେ।

7.21.45

क्रव्यादगणसञ्जुष्टां श्वशृगालगणायुताम् ।
निषेवितां महारौद्रैः पिशिताशैः समन्ततः ॥ ७.२१.४५ ॥

ମାଂସଭୋଜୀ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, କୁକୁର ଓ ଶିଆଳର ଦଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅତି ଭୟଙ୍କର ମାଂସାଶୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଘେରିତ (ନଦୀ)।

7.21.46

तं दहन्तमनीकानि रथोदारं कृतान्तवत् ।
सर्वतोऽभ्यद्रवन्द्रोणं कुन्तीपुत्रपुरोगमाः ॥ ७.२१.४६ ॥

ଯମପରି ସେନାମାନଙ୍କୁ ଦହନ କରୁଥିବା ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଉପରେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସେନାମାନେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଧାଇଁଲେ।

7.21.47

ते द्रोणं सहिताः शूराः सर्वतः प्रत्यवारयन् ।
गभस्तिभिरिवादित्यं तपन्तं भुवनं यथा ॥ ७.२१.४७ ॥

ସେହି ବୀରମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଅଟକାଇଲେ — ଜଗତକୁ ତପ୍ତ କରୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ତାଙ୍କ କିରଣ ଘେରିଯିବା ପରି।

7.21.48

तं तु शूरं महेष्वासं तावकाऽभ्युद्यतायुधाः ।
राजानो राजपुत्राश्च समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ७.२१.४८ ॥

ସେହି ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର ଶୂରଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ରାଜାମାନେ ଓ ରାଜକୁମାରମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଘେରିଲେ।

7.21.49

शिखण्डी तु ततो द्रोणं पञ्चभिर्नतपर्वभिः ।
क्षत्रवर्मा च विंशत्या वसुदानश्च पञ्चभिः ॥ ७.२१.४९ ॥

ତା'ପରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ବଙ୍କା-ଗଣ୍ଠି ବାଣରେ, କ୍ଷତ୍ରବର୍ମା କୋଡ଼ିଏଟିରେ ଓ ବସୁଦାନ ପାଞ୍ଚଟିରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.21.50

उत्तमौजास्त्रिभिर्बाणैः क्षत्रदेवश्च सप्तभिः ।
सात्यकिश्च शतेनाजौ युधामन्युस्तथाऽष्टभिः ॥ ७.२१.५० ॥

ଉତ୍ତମୌଜା ତିନି ବାଣରେ, କ୍ଷତ୍ରଦେବ ସାତଟିରେ, ସାତ୍ୟକି ଯୁଦ୍ଧରେ ଶହେରେ ଏବଂ ଯୁଧାମନ୍ୟୁ ଆଠଟିରେ ପ୍ରହାର କଲେ।

7.21.51

युधिष्ठिरो द्वादशभिर्द्रोणं विव्याध सायकैः ।
धृष्टद्युम्नश्च दशभिश्चेकितानस्त्रिभिः शरैः ॥ ७.२१.५१ ॥

ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବାର ସାୟକରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦଶରେ ଓ ଚେକିତାନ ତିନି ଶରରେ (ପ୍ରହାର କଲେ)।

7.21.52

ततो द्रोणः सत्यसन्धः प्रभिन्न इव कुञ्जरः ।
अभ्यतीत्य स्थानीकं दृढसेनमपातयत् ॥ ७.२१.५२ ॥

ତା'ପରେ ସତ୍ୟସନ୍ଧ ଦ୍ରୋଣ, ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ପରି, ସେନାଭାଗ ଡେଇଁ ଦୃଢ଼ସେନଙ୍କୁ ପାତିତ କଲେ।

7.21.53

ततो राजानमासाद्य प्रहरन्तमभीतवत् ।
अविध्यन्नवभिः क्षेमं स हतःप्रापतद्रथात् ॥ ७.२१.५३ ॥

ତା'ପରେ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି, ନିର୍ଭୟରେ ପ୍ରହାରକାରୀଙ୍କୁ ନଅଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; କ୍ଷେମ ଆହତ ହୋଇ ରଥରୁ ପଡ଼ିଗଲେ।

7.21.54

स मध्यं प्राप्य सैन्यानां सर्वाः प्रविचरन्दिशः ।
त्राता ह्यभवदन्येषां न त्रातव्यः कथंचन ॥ ७.२१.५४ ॥

ସେ ସେନାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପହଞ୍ଚି ସବୁ ଦିଗରେ ବିଚରଣ କଲେ; ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ରକ୍ଷକ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ନିଜେ ରକ୍ଷିତ ହେବାର ଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ ନାହିଁ।

7.21.55

शिखण्डिनं द्वादशभिर्विंशत्या चोत्तमौजसम् ।
वसुदानं च भल्लेन प्रैषयद्यमसादनम् ॥ ७.२१.५५ ॥

ସେ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ବାରଟି ଓ ଉତ୍ତମୌଜାଙ୍କୁ କୋଡ଼ିଏଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା; ଭଲ୍ଲ ଦ୍ୱାରା ବସୁଦାନଙ୍କୁ ଯମସଦନକୁ ପଠାଇଲା।

7.21.56

अशीत्या क्षत्रवर्माणं षड्विंशत्या सुदक्षिणम् ।
क्षत्रदेवं तु भल्लेन रथनीडाडपातयत् ॥ ७.२१.५६ ॥

ସେ କ୍ଷତ୍ରବର୍ମାଙ୍କୁ ଅଶୀ ଓ ସୁଦକ୍ଷିଣଙ୍କୁ ଛବିଶ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା; ଭଲ୍ଲ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତ୍ରଦେବଙ୍କୁ ରଥାସନରୁ ପାତିତ କଲା।

7.21.57

युधामन्युं चतुःषष्ट्या त्रिंशता चैव सात्यकिम् ।
विद्ध्वा रुक्मरथस्तूर्णं युधिष्ठिरमुपाद्रवत् ॥ ७.२१.५७ ॥

ଯୁଧାମନ୍ୟୁଙ୍କୁ ଚଉଷଠି ଓ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ତିରିଶରେ ବିଦ୍ଧ କରି ରୁକ୍ମରଥ ଶୀଘ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲା।

7.21.58

ततो युधिष्ठिरः क्षिप्रं गुरुतो राजसत्तमः ।
अपायाञ्जवनैरश्वैः पाञ्चाल्यो द्रोणमभ्ययात् ॥ ७.२१.५८ ॥

ତା'ପରେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଗୁରୁ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ସରି ଯାଇ, ଦ୍ରୁତ ଅଶ୍ୱରେ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜପୁତ୍ର ଦ୍ରୋଣ ଆଡ଼କୁ ଆସିଲେ।

7.21.59

तं द्रोणः सधनुष्कं तु साश्वयन्तारमाक्षिणोत् ।
स हतः प्रापतद्भूमौ रथाज्ज्योतिरिवाम्बरात्।
हत्वा तं विबभौ द्रोणः कुरुभिः परिवारितः ॥ ७.२१.५९ ॥

ଦ୍ରୋଣ ତାକୁ ଧନୁ, ଅଶ୍ୱ ଓ ସାରଥି ସହିତ ପାତିତ କଲେ। ହତ ହୋଇ ସେ ରଥରୁ ଆକାଶରୁ ପଡ଼ୁଥିବା ଜ୍ୟୋତି ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା। ତାକୁ ବଧ କରି ଦ୍ରୋଣ କୌରବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ଶୋଭିତ ହେଲେ।

7.21.60

वार्धक्षेमिस्तु वार्ष्णेयो द्रोणं विद्ध्वा शरोत्तमैः ।
नवभिश्च महीपालः पुनर्विव्याध पञ्चभिः ॥ ७.२१.६० ॥

ବୃଷ୍ଣି ବଂଶୀୟ ବାର୍ଧକ୍ଷେମି ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ନଅରେ, ପରେ ପାଞ୍ଚରେ ସେହି ରାଜା ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.21.61

स सात्यकिश्चतुष्षष्ट्या राजन्विव्याध सायकैः ।
सुचित्रो दशभिर्बाणैर्द्रोणं विद्व्वाऽनदद्बली ॥ ७.२१.६१ ॥

ହେ ରାଜନ, ସାତ୍ୟକି ଚୌଷଠି ଶରରେ ତାକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ବଳବାନ ସୁଚିତ୍ର ଦଶ ବାଣରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି ଗର୍ଜନ କଲେ।

7.21.62

तं द्रोणः समरे राजञ्शरवर्षैरवाकिरत् ।
अपातयत्तयो द्रोणः सुचित्रं सहसारथिम् ॥ ७.२१.६२ ॥

ହେ ରାଜନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣ ଶରବର୍ଷଣରେ ତାକୁ ଆବୃତ କଲେ। ତା’ପରେ ଦ୍ରୋଣ ସୁଚିତ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସାରଥି ସହିତ ପାଡ଼ି ଦେଲେ।

7.21.63

साश्वं च समरे राजन्हतो वै प्रापतत्क्षितौ ।
पात्यमानो महाराज बभौ ज्योतिरिवाम्बरात् ॥ ७.२१.६३ ॥

ହେ ରାଜନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଶ୍ୱ ସହିତ ସେ ହତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ। ହେ ମହାରାଜ, ପଡ଼ାଯାଉଥିବା ବେଳେ ସେ ଆକାଶରୁ ପଡ଼ୁଥିବା ଆଲୋକ ପରି ଜ୍ୱଳିଲେ।

7.21.64

तस्मिन्हते राजपुत्रे पाञ्चालानां यशस्करे ।
हत द्रोणं हत द्रोणमित्यासीन्निःस्वनो महान् ॥ ७.२१.६४ ॥

ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କର ଯଶ ବଢ଼ାଉଥିବା ସେହି ରାଜପୁତ୍ର ହତ ହେବାରୁ, 'ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ମାର! ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ମାର!' ଏହି ମହା କୋଳାହଳ ଉଠିଲା।

7.21.65

तांस्तथा भृशसंरब्धान्पाञ्चालान्मत्स्यकेकयान् ।
सृञ्जयान्पाण्डवांश्चैव द्रोणो व्यक्षोभयद्बली ॥ ७.२१.६५ ॥

ସେହିପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ପାଞ୍ଚାଳ, ମତ୍ସ୍ୟ, କେକୟ, ସୃଞ୍ଜୟ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ବଳବାନ ଦ୍ରୋଣ ବିଚଳିତ କଲେ।

7.21.66

सात्यकिं चेकितानं च धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ।
वार्धक्षेमिं चैत्रसेनिं सेनाबिन्दुं सुवर्चसम् ॥ ७.२१.६६ ॥

ସାତ୍ୟକି, ଚେକିତାନ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ବାର୍ଧକ୍ଷେମି, ଚୈତ୍ରସେନି, ସେନାବିନ୍ଦୁ ଓ ସୁବର୍ଚସ।

7.21.67

एतांश्चान्यांश्च सुबहून्नानाजनपदेश्वरान् ।
सर्वान्द्रोणोऽजयद्युद्धे कुरुभिः परिवारितः ॥ ७.२१.६७ ॥

ଏମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବହୁ ନାନା ଜନପଦର ଈଶ୍ୱରମାନଙ୍କୁ, କୁରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ଦ୍ରୋଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜୟ କଲେ।

7.21.68

तावकाश्च महाराज जयं लब्ध्वा महाहवे ।
पाण्डवेयान्रणे जघ्नुर्द्रवमाणान्समन्ततः ॥ ७.२१.६८ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ଲୋକମାନେ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରି, ରଣରେ ଚାରିଆଡ଼େ ପଳାଉଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

7.21.69

ते दानवा इवेन्द्रेण वध्यमाना महात्मना ।
पाञ्चालाः केकया मात्स्याः समकम्पन्त भारत ॥ ७.२१.६९ ॥

ହେ ଭାରତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟମାନ ଦାନବମାନଙ୍କ ପରି ପାଞ୍ଚାଳ, କେକୟ ଓ ମତ୍ସ୍ୟମାନେ ଏକତ୍ର କମ୍ପିତ ହେଲେ।