มหาภารตะ · อัธยายะ 7.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.21.1
ततो युधिष्ठिरो द्रोणं दृष्ट्वान्तिकमुपागतम् ।
महता शरवर्षेण प्रत्यगृह्णादभीतवत् ॥ ७.२१.१ ॥
จากนั้นยุธิษฐิระเห็นท่านทโรณะเข้ามาใกล้ จึงรับไว้ด้วยห่าธนูอันใหญ่หลวง ราวกับไม่หวั่นเกรง
7.21.2
ततो हलहलाशब्द आसीद्यौधिष्ठिरे बले ।
जिघृक्षति महासिंहे गजानामिव यूथपम् ॥ ७.२१.२ ॥
จากนั้นเกิดเสียงโกลาหลดังขึ้นในกองทัพของยุธิษฐิระ เหมือนสิงโตใหญ่ที่ปรารถนาจะจับจ่าฝูงช้าง
7.21.3
दृष्ट्वा द्रोणं ततः शूरः सत्यजित्सत्यविक्रमः ।
युधिष्ठिरमभिप्रेप्सुराचार्यं समुपाद्रवत् ॥ ७.२१.३ ॥
จากนั้นสัตยชิตผู้กล้าหาญ ผู้มีพลังแท้จริง เห็นท่านทโรณะแล้วปรารถนาจะไปถึงยุธิษฐิระ จึงพุ่งเข้าหาอาจารย์
7.21.4
तत आचार्यपाञ्चाल्यौ युयुधाते महाबलौ ।
विक्षोभयन्तौ तत्सैन्यमिन्द्रवैरोचनाविव ॥ ७.२१.४ ॥
จากนั้นอาจารย์กับเจ้าชายปาญจาละทั้งสองผู้ทรงพลังมาก ต่อสู้กัน ทำให้กองทัพนั้นปั่นป่วน ดุจอินทรากับวิโรจนะ
7.21.5
ततो द्रोणं महेष्वासः सत्यजित्सत्यविक्रमः ।
अविध्यन्निशिताग्रेण परमास्त्रं विदर्शयन् ॥ ७.२१.५ ॥
จากนั้นสัตยชิตผู้เป็นนักธนูยอดเยี่ยม ผู้มีพลังแท้จริง ยิงทโรณะด้วยลูกศรปลายคม แสดงอาวุธสูงสุดของตน
7.21.6
तथास्य सारथेः पञ्च शरान्सर्पविषोपमान् ।
अमुञ्चदन्तकप्रख्यान्संमुमोहास्य सारथिः ॥ ७.२१.६ ॥
ในทำนองเดียวกัน เขายิงลูกศรห้าดอกใส่สารถีของทโรณะ ดุจพิษงู และน่าสะพรึงดุจความตาย สารถีนั้นจึงมึนงง
7.21.7
अथास्य सहसाऽविध्यद्धयान्दशभिराशुगैः ।
दशभिर्दशभिः क्रुद्ध उभौ च पार्ष्णिसारथी ॥ ७.२१.७ ॥
แล้วเขาโกรธจัด ยิงม้าของทโรณะทันทีด้วยลูกศรเร็วอย่างละสิบดอก และยิงสารถีท้ายรถทั้งสองด้วยเช่นกัน
7.21.8
मण्डलं तु समावृत्य विचरन्पृतनामुखे ।
ध्वजं चिच्छेद च क्रुद्धो द्रोणस्यामित्रकर्षणः ॥ ७.२१.८ ॥
ผู้ทำลายศัตรู วนรถเป็นวงกลมอยู่หน้ากองทัพ โกรธเกรี้ยว ตัดธงของทโรณะขาด
7.21.9
द्रोणस्तु तत्समालोक्य चरितं तस्य संयुगे ।
मनसा चिन्तयामास प्राप्तकालमरिन्दमः ॥ ७.२१.९ ॥
ทโรณะเมื่อเห็นการกระทำของเขาในสงคราม จึงคิดในใจว่า เวลาได้มาถึงแล้ว ผู้ปราบศัตรูเอ๋ย
7.21.10
ततः सत्यजितं तीक्ष्णैर्दशभिर्मर्मभेदभिः ।
अविध्यच्छीघ्रमाचार्यश्छित्त्वाऽस्य सशरं धनुः ॥ ७.२१.१० ॥
จากนั้นอาจารย์รีบยิงสัตยชิตด้วยลูกศรคมสิบดอกที่เจาะเข้าจุดสำคัญ และตัดคันธนูพร้อมลูกศรของเขาขาด
7.21.11
स शीघ्रतरमादाय धनुरन्यत्प्रतापवान् ।
द्रोणमब्यहनद्राजंस्त्रिंशता कङ्कपत्रिभिः ॥ ७.२१.११ ॥
เขาผู้ทรงอานุภาพ หยิบคันธนูอีกคันขึ้นอย่างรวดเร็วยิ่ง โอ้พระราชา แล้วยิงทโรณะด้วยลูกศรสามสิบดอกมีขนนกกังกะ
7.21.12
दृष्ट्वा सत्यजिता द्रोणं ग्रस्यमानमिवाहवे ।
वृकः शरशतैस्तीक्ष्णैः पाञ्चाल्यो द्रोणमार्दयत् ॥ ७.२१.१२ ॥
เมื่อวฤกผู้เป็นชาวปาญจาละเห็นทโรณะถูกสัตยชิตกลืนกินดุจอยู่ในสงคราม จึงรุกรานทโรณะด้วยลูกศรคมนับร้อย
7.21.13
सञ्छाद्यमानं समरे द्रोणं दृष्ट्वा महारथम् ।
चुक्रुशुः पाण्डवा राजन्वस्त्राणि दुधुवुश्च ह ॥ ७.२१.१३ ॥
โอ้พระราชา เมื่อเห็นมหารถทโรณะถูกลูกศรปกคลุมในการรบ พวกปาณฑพก็ร้องตะโกนและโบกผ้าของตน
7.21.14
वृकस्तु परमक्रुद्धो द्रोणं षष्ट्या स्तनान्तरे ।
विव्याध बलवान्राजंस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.२१.१४ ॥
โอ้พระราชา วฤกผู้แข็งแรง โกรธจัดยิ่งนัก ยิงทโรณะกลางอกด้วยลูกศรหกสิบดอก เหตุการณ์นั้นดูน่าอัศจรรย์
7.21.15
द्रोणस्तु शरवर्षेण च्छाद्यमानो महारथः ।
वेगं चक्रे महावेगः क्रोधादुद्वृत्य चक्षुषी ॥ ७.२१.१५ ॥
แต่ทโรณะมหารถ ถูกห่าลูกศรปกคลุม จึงโกรธจนกลอกตาและพุ่งไปข้างหน้าด้วยความเร็วอันยิ่งใหญ่
7.21.16
ततः सत्यजितश्चापं छित्त्वा द्रोणो वृकस्य च ।
षड्भिः ससूतं सहयं शरैर्द्रोणोऽवधीद्वृकम् ॥ ७.२१.१६ ॥
จากนั้นทโรณะตัดคันธนูของสัตยชิตและวฤก แล้วด้วยลูกศรหกดอกเขาสังหารวฤกพร้อมสารถีและม้า
7.21.17
अथान्यद्धनुरादाय सत्यजिद्वेगवत्तरम् ।
साश्वं ससूतं विशिखैर्द्रोणं विव्याध सध्वजम् ॥ ७.२१.१७ ॥
จากนั้นสัตยชิตหยิบคันธนูอีกคันที่เร็วยิ่งกว่า ยิงทโรณะพร้อมม้า สารถี และธงด้วยลูกศร
7.21.18
स तन्न ममृषे द्रोणः पाञ्चाल्येनार्दितो मृधे ।
ततस्तस्य विनाशाय सत्वरं व्यसृजच्छरान् ॥ ७.२१.१८ ॥
ทโรณะถูกชาวปาญจาละรบกวนในสงคราม ไม่อาจทนได้ จึงรีบปล่อยลูกศรเพื่อทำลายเขา
7.21.19
हयान्ध्वजं धनुर्मुष्टिमुभौ च पार्ष्णिसारथी ।
अवाकिरत्ततो द्रोणः शरवर्षैः सहस्रशः ॥ ७.२१.१९ ॥
จากนั้นทโรณะปกคลุมม้า ธง ด้ามคันธนู และสารถีท้ายรถทั้งสอง ด้วยห่าลูกศรนับพัน
7.21.20
तथा सञ्छिद्यमानेषु कार्मुकेषु पुनःपुनः ।
पाञ्चाल्यः परमास्त्रज्ञः शोणाश्वं समयोधयत् ॥ ७.२१.२० ॥
ดังนั้น แม้คันธนูจะถูกตัดซ้ำแล้วซ้ำเล่า เจ้าชายปาญจาละผู้เชี่ยวชาญอาวุธสูงสุดก็ยังสู้กับโศณาศวะต่อไป
7.21.21
स सत्यजितमालोक्य तथोदीर्णं महाहवे ।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद शिरस्तस्य महात्मनः ॥ ७.२१.२१ ॥
เมื่อเห็นสัตยชิตผู้โกรธกล้าขึ้นในมหาสงคราม ท่านจึงตัดศีรษะของผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่นั้นด้วยลูกศรรูปพระจันทร์ครึ่งซีก
7.21.22
तस्मिन्हते महामात्रे पाञ्चालानां महारथे ।
अपायाज्जवनैरश्वैर्द्रोणात्त्रस्तो युधिष्ठिरः ॥ ७.२१.२२ ॥
เมื่อมหามาตย์และมหารถของชาวปาญจาลถูกสังหารแล้ว ยุธิษฐิระซึ่งหวาดกลัวโทรณะก็หนีไปด้วยม้าที่วิ่งเร็ว
7.21.23
पाञ्चालाः केकया मात्स्याश्चेदिकारूशकोसलाः ।
युधिष्ठिरमभीप्सन्तो दृष्ट्वा द्रोणमुपाद्रवन् ॥ ७.२१.२३ ॥
ชาวปาญจาล เกกยะ มัตสยะ เจทิ การูษะ และโกศละ ปรารถนาจะคุ้มครองยุธิษฐิระ เมื่อเห็นโทรณะก็พุ่งเข้าใส่ท่าน
7.21.24
ततो युधिष्ठिरं प्रेप्सुराचार्यः शत्रुपूगहा ।
व्यधमत्तान्यनीकानि तूलराशिमिवानलः ॥ ७.२१.२४ ॥
ครั้งนั้น อาจารย์ผู้สังหารกองทัพศัตรูจำนวนมาก ปรารถนาจะไปถึงยุธิษฐิระ จึงกระจายกองทัพเหล่านั้นออกไปดุจไฟกระจายกองนุ่น
7.21.25
निर्दहन्तमनीकानि तानि तानि पुनःपुनः ।
द्रोणं मत्स्यादवरजः शतानीकोऽभ्यवर्तत ॥ ७.२१.२५ ॥
ศตานีกะ น้องชายคนเล็กของกษัตริย์มัตสยะ ได้เข้าต่อสู้กับโทรณะ ขณะที่ท่านเผากองทัพเหล่านั้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า
7.21.26
सूर्यरश्मिप्रतीकाशैः कर्मारपरिमार्जितैः ।
षड्भिः ससूतं सहयं द्रोणं विद्ध्वाऽनदद्भृशम् ॥ ७.२१.२६ ॥
ท่านยิงโทรณะพร้อมทั้งสารถีและม้าด้วยลูกศรหกดอกที่เปล่งประกายดุจรัศมีดวงอาทิตย์ ซึ่งช่างตีเหล็กขัดมาอย่างดี แล้วคำรามดังลั่น
7.21.27
क्रूराय कर्मणे युक्तश्चिकीर्षुः कर्म दुष्करम् ।
अवाकिरच्छरशतैर्भारद्वाजं महारथम् ॥ ७.२१.२७ ॥
ท่านมุ่งมั่นทำกรรมอันโหดร้ายและปรารถนาจะทำการอันยากยิ่งให้สำเร็จ จึงระดมลูกศรนับร้อยใส่โทรณะบุตรของภารทวาชะ มหารถผู้นั้น
7.21.28
तस्य नानदतो द्रोणः शिरः कायात्सकुण्डलम् ।
क्षुरेणापाहरत्तुर्णं ततो मत्स्याः प्रदुद्रुवुः ॥ ७.२१.२८ ॥
ขณะที่ท่านกำลังคำรามอยู่ โทรณะได้ตัดศีรษะของท่านซึ่งยังมีตุ้มหูอยู่ออกจากร่างอย่างรวดเร็วด้วยลูกศรปลายคม จากนั้นพวกมัตสยะก็หนีไป
7.21.29
मत्स्याञ्जित्वाऽजयच्चेदीन्करूशान्केकयानपि ।
पाञ्चालान्सृञ्जयान्पाण्डून्भारद्वाजः पुनःपुनः ॥ ७.२१.२९ ॥
บุตรของภารทวาชะเอาชนะพวกมัตสยะได้แล้ว ก็ปราบพวกเจทิ การูษะ เกกยะ ปาญจาล สฤญชยะ และปาณฑพซ้ำแล้วซ้ำเล่า
7.21.30
तं दहन्तमनीकानि क्रुद्धमग्निं यथा वनम् ।
दृष्ट्वा रुक्मरथं वीरं समकम्पन्त सृञ्जयाः ॥ ७.२१.३० ॥
เมื่อเห็นวีรบุรุษผู้มีรถสีทองเผากองทัพเหมือนไฟที่โกรธเกรี้ยวเผาป่า พวกสฤญชยะก็สั่นสะท้าน
7.21.31
उभाभ्यां सन्दधानस्य धनुरस्याशुकारिणः ।
ज्याघोषो निघ्नतोऽमित्रान्दिक्षुसर्वासु शुश्रुवे ॥ ७.२१.३१ ॥
เมื่อท่านง้างคันธนูด้วยสองมือ ผู้ยิงเร็วนั้น เสียงสายธนูดังก้องไปทุกทิศทาง ขณะที่ท่านกำลังสังหารศัตรู
7.21.32
नागानश्वान्पदातींश्च रथिनो गजसादिनः ।
रौद्रा हस्तवता मुक्ताः प्रमथ्नन्ति स्म सायकाः ॥ ७.२१.३२ ॥
ลูกศรดุร้ายที่ปล่อยจากมือของท่านได้บดขยี้ทั้งช้าง ม้า ทหารราบ รถศึก และผู้ขี่ช้างอย่างไม่เลือกหน้า
7.21.33
नानद्यमानः पर्जन्यो मिश्रवातो हिमात्यये ।
अश्मवर्षमिवावर्षन्परेषां भयमादधत् ॥ ७.२१.३३ ॥
ดุจเมฆฝนคำรามที่ผสมกับลมในปลายฤดูหนาว ท่านโปรยลูกศรดุจฝนหิน ทำให้ข้าศึกเกิดความหวาดกลัว
7.21.34
सर्वा दिशः समचरत्सैन्यं विक्षोभयन्निव ।
बली शूरो महेष्वासो मित्राणामभयङ्करः ॥ ७.२१.३४ ॥
ท่านเคลื่อนไปทั่วทุกทิศ ดูเหมือนจะทำให้กองทัพสั่นสะเทือน ท่านผู้มีกำลัง กล้าหาญ เป็นนักยิงธนูผู้ยิ่งใหญ่ และเป็นผู้ที่มอบความไม่หวาดกลัวแก่มิตรทั้งหลาย
7.21.35
तस्य विद्युदिवाभ्रेषु चापं हेमपरिष्कृतम् ।
दिक्षु सर्वासु पश्यामो द्रोणस्यामिततेजसः ॥ ७.२१.३५ ॥
เราเห็นคันธนูประดับทองของโทรณะผู้มีเดชไม่มีประมาณ ปรากฏในทุกทิศทาง ดุจสายฟ้าในเมฆ
7.21.36
शोभमानां ध्वजे चास्य वेदीमद्राक्ष्य भारत ।
हिमवच्छिखराकारं चरतः संयुगे भृशम् ॥ ७.२१.३६ ॥
ข้าแต่พระภารตะ เราได้เห็นแท่นบูชาที่สว่างไสวอยู่บนธงของท่าน มีรูปร่างดุจยอดเขาหิมาลัย ขณะที่ท่านเคลื่อนไหวอย่างแรงกล้าในสงคราม
7.21.37
द्रोणस्तु पाण्डवानीके चकार कदनं महत् ।
यथा दैत्यगणे विष्णुः सुरासुरनमस्कृतः ॥ ७.२१.३७ ॥
โทรณะได้ก่อการสังหารครั้งใหญ่ในกองทัพปาณฑพ ดุจพระวิษณุในหมู่ไดตยะ ซึ่งเทวดาและอสูรต่างนอบน้อม
7.21.38
स शूरः सत्यवाक्प्राज्ञो बलवान्सत्यविक्रमः ।
महानुभावः कल्पान्ते रौद्रां भीरुविभीषणाम् ॥ ७.२१.३८ ॥
วีรบุรุษผู้นั้น ซื่อสัตย์ในคำพูด มีปัญญา มีกำลัง มีความกล้าหาญที่แท้จริง มีอานุภาพมาก ได้สร้างกองทัพอันน่าสะพรึงกลัวดุจกาลสิ้นกัลป์ ซึ่งน่าหวาดหวั่นแก่ผู้ขลาดกลัว
7.21.39
कवचोर्मिध्वजावर्तां मर्त्यकूलापहारिणीम् ।
गजवाजिमहाग्राहामसिमीनां दुरासदाम् ॥ ७.२१.३९ ॥
มีเกราะเป็นคลื่น มีธงเป็นวน พัดพาฝั่งของมนุษย์ไป มีช้างและม้าเป็นจระเข้ใหญ่ มีดาบเป็นปลา เข้าใกล้ได้ยาก
7.21.40
वीरास्यिशर्करां रौद्रां भेरीमुरजकच्छपाम् ।
चर्मवर्मप्लवां घोरां केशशैवलशाद्वलाम् ॥ ७.२१.४० ॥
มีกระดูกของวีรบุรุษเป็นกรวด น่าสะพรึงกลัว มีกลองใหญ่และกลองทรงยาวเป็นเต่า มีโล่และเกราะเป็นแพ น่าสยดสยอง มีผมเป็นตะไคร่น้ำและหญ้า
7.21.41
शरौघिणीं धनुःस्रोतां बाहुपन्नगसङ्कुलाम् ।
रणभूमिवहां तीव्रां कुरुसृञ्जयवाहिनीम् ॥ ७.२१.४१ ॥
กองทัพของพวกกุรุและสัญชัย เป็นดุจกระแสน้ำที่เต็มไปด้วยลูกศรพุ่งไหล มีคันธนูเป็นสายธาร เต็มไปด้วยแขนดุจงูใหญ่ พัดพาสนามรบไปด้วย รุนแรงยิ่งนัก
7.21.42
मनुष्यशीर्षपाषाणां शक्तिमीनां गदोडुपाम् ।
उष्णीषफेनवसनां विकीर्णान्त्रसरीसृपाम् ॥ ७.२१.४२ ॥
มีศีรษะมนุษย์เป็นก้อนหิน มีหอกเป็นปลา มีกระบองเป็นเรือ มีผ้าโพกศีรษะเป็นฟองและผ้านุ่ง มีลำไส้ที่กระจัดกระจายเป็นงูเลื้อย
7.21.43
वीरापहारिणीमुग्रां मांसशोमितकर्दमाम् ।
हस्तिग्राहां केतुवृक्षां क्षत्रियाणां निमज्जनीम् ॥ ७.२१.४३ ॥
เป็นแม่น้ำที่พัดพาวีรบุรุษไปเสีย ดุร้ายนัก เป็นโคลนปนด้วยเนื้อและเลือด มีช้างเป็นจระเข้ มีธงเป็นต้นไม้ และกลืนกินกษัตริย์ทั้งหลายให้จมหาย
7.21.44
क्रूरां शरीरसङ्घाटां सादिनक्रां दुरत्ययाम् ।
द्रोणः प्रावर्तयत्तत्र नदीमन्तकगामिनीम् ॥ ७.२१.४४ ॥
โหดร้ายนัก กองด้วยซากศพ มีนักรบบนหลังม้าและช้างเป็นจระเข้ ข้ามได้ยากยิ่ง ที่นั่นท่านโทรณะได้ทำให้แม่น้ำสายนั้นไหลออกไป เป็นสายที่นำไปสู่ยมโลก
7.21.45
क्रव्यादगणसञ्जुष्टां श्वशृगालगणायुताम् ।
निषेवितां महारौद्रैः पिशिताशैः समन्ततः ॥ ७.२१.४५ ॥
มีฝูงสัตว์กินเนื้อมาอาศัย เต็มไปด้วยฝูงสุนัขและหมาจิ้งจอก ถูกเหล่าสัตว์กินซากที่น่าสะพรึงกลัวที่สุดเข้าไปหาอาศัยทุกด้าน
7.21.46
तं दहन्तमनीकानि रथोदारं कृतान्तवत् ।
सर्वतोऽभ्यद्रवन्द्रोणं कुन्तीपुत्रपुरोगमाः ॥ ७.२१.४६ ॥
เมื่อท่านโทรณะ ผู้เป็นนายรถผู้ยิ่งใหญ่ เผากองทัพเหมือนยมราช เหล่านำหน้าที่มีบุตรของนางกุนตีเป็นต้น ได้พุ่งเข้าหาท่านจากทุกด้าน
7.21.47
ते द्रोणं सहिताः शूराः सर्वतः प्रत्यवारयन् ।
गभस्तिभिरिवादित्यं तपन्तं भुवनं यथा ॥ ७.२१.४७ ॥
วีรบุรุษเหล่านั้นรวมกำลังกันต้านท่านโทรณะไว้จากทุกด้าน ดุจรัศมีล้อมรอบพระอาทิตย์ที่แผดเผาโลก
7.21.48
तं तु शूरं महेष्वासं तावकाऽभ्युद्यतायुधाः ।
राजानो राजपुत्राश्च समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ७.२१.४८ ॥
วีรบุรุษผู้เป็นนักธนูยิ่งใหญ่นั้น พวกกษัตริย์และพระราชโอรสของพระองค์ ยกอาวุธขึ้นพร้อม ล้อมรอบท่านไว้ทุกด้าน
7.21.49
शिखण्डी तु ततो द्रोणं पञ्चभिर्नतपर्वभिः ।
क्षत्रवर्मा च विंशत्या वसुदानश्च पञ्चभिः ॥ ७.२१.४९ ॥
จากนั้นศิขัณฑีได้ยิงท่านโทรณะด้วยลูกศรข้อโค้งห้าดอก กษัตริยวรมันด้วยยี่สิบดอก และวสุทานะด้วยห้าดอก
7.21.50
उत्तमौजास्त्रिभिर्बाणैः क्षत्रदेवश्च सप्तभिः ।
सात्यकिश्च शतेनाजौ युधामन्युस्तथाऽष्टभिः ॥ ७.२१.५० ॥
อุตตมโอชัสด้วยลูกศรสามดอก กษัตริยเทวะด้วยเจ็ดดอก สาตยกีในการรบด้วยหนึ่งร้อยดอก และยุธามันยุด้วยแปดดอก
7.21.51
युधिष्ठिरो द्वादशभिर्द्रोणं विव्याध सायकैः ।
धृष्टद्युम्नश्च दशभिश्चेकितानस्त्रिभिः शरैः ॥ ७.२१.५१ ॥
ยุธิษฐิระได้ยิงท่านโทรณะด้วยลูกศรสิบสองดอก ธฤษฏทยุมนะด้วยสิบดอก และเจกิตานะด้วยลูกศรสามดอก
7.21.52
ततो द्रोणः सत्यसन्धः प्रभिन्न इव कुञ्जरः ।
अभ्यतीत्य स्थानीकं दृढसेनमपातयत् ॥ ७.२१.५२ ॥
จากนั้น ท่านโทรณะผู้ซื่อสัตย์ต่อคำปฏิญาณ ดุจช้างตกมัน ได้ก้าวล่วงแนวกองทัพเข้าไป และโค่นทฤฒเสนะลง
7.21.53
ततो राजानमासाद्य प्रहरन्तमभीतवत् ।
अविध्यन्नवभिः क्षेमं स हतःप्रापतद्रथात् ॥ ७.२१.५३ ॥
จากนั้น ท่านเข้าไปถึงกษัตริย์ผู้กำลังโจมตีอย่างไม่หวั่นเกรง และยิงด้วยลูกศรเก้าดอก เกษมะถูกยิงแล้วก็ตกลงจากรถรบ
7.21.54
स मध्यं प्राप्य सैन्यानां सर्वाः प्रविचरन्दिशः ।
त्राता ह्यभवदन्येषां न त्रातव्यः कथंचन ॥ ७.२१.५४ ॥
ท่านไปถึงกลางกองทัพและเที่ยวไปทุกทิศทาง ท่านเป็นผู้คุ้มครองผู้อื่น แต่ตัวท่านเองไม่มีผู้ใดจะคุ้มครองได้เลย
7.21.55
शिखण्डिनं द्वादशभिर्विंशत्या चोत्तमौजसम् ।
वसुदानं च भल्लेन प्रैषयद्यमसादनम् ॥ ७.२१.५५ ॥
ท่านยิงศิขัณฑินด้วยสิบสองดอก และอุตตมโอชัสด้วยยี่สิบดอก และด้วยลูกศรภัลละ ได้ส่งวสุทานะไปสู่ที่อยู่ของพระยม
7.21.56
अशीत्या क्षत्रवर्माणं षड्विंशत्या सुदक्षिणम् ।
क्षत्रदेवं तु भल्लेन रथनीडाडपातयत् ॥ ७.२१.५६ ॥
ท่านยิงกษัตริยวรมันด้วยแปดสิบดอก และสุทักษิณะด้วยยี่สิบหกดอก และด้วยลูกศรภัลละ ได้โค่นกษัตริยเทวะลงจากที่นั่งบนรถ
7.21.57
युधामन्युं चतुःषष्ट्या त्रिंशता चैव सात्यकिम् ।
विद्ध्वा रुक्मरथस्तूर्णं युधिष्ठिरमुपाद्रवत् ॥ ७.२१.५७ ॥
รุกมรถะยิงยุธามันยุด้วยหกสิบสี่ดอก และสาตยกีด้วยสามสิบดอก แล้วรีบพุ่งเข้าหายุธิษฐิระ
7.21.58
ततो युधिष्ठिरः क्षिप्रं गुरुतो राजसत्तमः ।
अपायाञ्जवनैरश्वैः पाञ्चाल्यो द्रोणमभ्ययात् ॥ ७.२१.५८ ॥
จากนั้น ยุธิษฐิระผู้เป็นเลิศในหมู่กษัตริย์ รีบถอยห่างจากอาจารย์ และด้วยม้าที่วิ่งเร็ว เจ้าชายแห่งปัญจาละก็เข้าหาท่านโทรณะ
7.21.59
तं द्रोणः सधनुष्कं तु साश्वयन्तारमाक्षिणोत् ।
स हतः प्रापतद्भूमौ रथाज्ज्योतिरिवाम्बरात्।
हत्वा तं विबभौ द्रोणः कुरुभिः परिवारितः ॥ ७.२१.५९ ॥
ท่านโทรณะได้โค่นเขาพร้อมทั้งธนู ม้า และสารถี เขาถูกสังหารแล้วก็ตกจากรถลงสู่พื้นดิน ดุจแสงที่ตกจากท้องฟ้า เมื่อสังหารเขาแล้ว ท่านโทรณะก็รุ่งโรจน์ ล้อมรอบด้วยพวกกุรุ
7.21.60
वार्धक्षेमिस्तु वार्ष्णेयो द्रोणं विद्ध्वा शरोत्तमैः ।
नवभिश्च महीपालः पुनर्विव्याध पञ्चभिः ॥ ७.२१.६० ॥
วารธักเษมีผู้เป็นวฤษณี ยิงท่านโทรณะด้วยลูกศรอันเลิศ และกษัตริย์องค์นั้นก็ยิงท่านอีกครั้ง ด้วยเก้าดอกก่อน แล้วด้วยห้าดอก
7.21.61
स सात्यकिश्चतुष्षष्ट्या राजन्विव्याध सायकैः ।
सुचित्रो दशभिर्बाणैर्द्रोणं विद्व्वाऽनदद्बली ॥ ७.२१.६१ ॥
สาตยกีผู้เข้มแข็ง ข้าแต่พระราชา ได้ยิงโทณะด้วยลูกศรหกสิบสี่ดอก ส่วนสุจิตรผู้เข้มแข็งยิงโทณะด้วยลูกศรสิบดอก แล้วคำรามก้อง
7.21.62
तं द्रोणः समरे राजञ्शरवर्षैरवाकिरत् ।
अपातयत्तयो द्रोणः सुचित्रं सहसारथिम् ॥ ७.२१.६२ ॥
ข้าแต่พระราชา โทณะได้ปกคลุมเขาในการรบด้วยฝนลูกศร จากนั้นโทณะก็ทำให้สุจิตรกับสารถีของเขาล้มลง
7.21.63
साश्वं च समरे राजन्हतो वै प्रापतत्क्षितौ ।
पात्यमानो महाराज बभौ ज्योतिरिवाम्बरात् ॥ ७.२१.६३ ॥
ข้าแต่พระราชา เขาพร้อมทั้งม้าถูกสังหารในการรบ ล้มลงสู่พื้นดิน ข้าแต่มหาราช เมื่อถูกทำให้ล้มลง เขาส่องแสงเหมือนดวงไฟที่ร่วงจากท้องฟ้า
7.21.64
तस्मिन्हते राजपुत्रे पाञ्चालानां यशस्करे ।
हत द्रोणं हत द्रोणमित्यासीन्निःस्वनो महान् ॥ ७.२१.६४ ॥
เมื่อเจ้าชายผู้เป็นเกียรติยศของชาวปาญจาละถูกสังหาร ก็เกิดเสียงโห่ร้องดังลั่นว่า "ฆ่าโทณะ ฆ่าโทณะ!"
7.21.65
तांस्तथा भृशसंरब्धान्पाञ्चालान्मत्स्यकेकयान् ।
सृञ्जयान्पाण्डवांश्चैव द्रोणो व्यक्षोभयद्बली ॥ ७.२१.६५ ॥
โทณะผู้เข้มแข็งได้ทำให้ชาวปาญจาละ ชาวมัตสยะ ชาวเกกยะ ชาวสฤญชยะ และปาณฑพ ซึ่งโกรธแค้นอย่างยิ่ง ต้องปั่นป่วนวุ่นวาย
7.21.66
सात्यकिं चेकितानं च धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ।
वार्धक्षेमिं चैत्रसेनिं सेनाबिन्दुं सुवर्चसम् ॥ ७.२१.६६ ॥
สาตยกี เจกิตานะ ธฤษฏทยุมนะ และศิขัณฑิน วารธักเษมี ไจตรเสนิ เสนาพินทุ และสุวรรจัส
7.21.67
एतांश्चान्यांश्च सुबहून्नानाजनपदेश्वरान् ।
सर्वान्द्रोणोऽजयद्युद्धे कुरुभिः परिवारितः ॥ ७.२१.६७ ॥
โทณะซึ่งถูกล้อมด้วยชาวกุรุ ได้พิชิตทั้งหมดนี้ และผู้ปกครองแคว้นต่าง ๆ อีกมากมายในการรบ
7.21.68
तावकाश्च महाराज जयं लब्ध्वा महाहवे ।
पाण्डवेयान्रणे जघ्नुर्द्रवमाणान्समन्ततः ॥ ७.२१.६८ ॥
ข้าแต่มหาราช ฝ่ายของพระองค์ได้ชัยชนะในการสงครามครั้งใหญ่นั้น และได้สังหารโอรสของปาณฑุที่หนีไปทุกทิศในสนามรบ
7.21.69
ते दानवा इवेन्द्रेण वध्यमाना महात्मना ।
पाञ्चालाः केकया मात्स्याः समकम्पन्त भारत ॥ ७.२१.६९ ॥
ข้าแต่ภารตะ ชาวปาญจาละ ชาวเกกยะ และชาวมัตสยะเหล่านั้นถูกสังหารดั่งพวกทานพที่ถูกพระอินทร์ฆ่า จึงพากันสั่นสะท้านไปทั้งหมด