ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.26.1
तेष्वेवं सन्निवृत्तेषु प्रत्युद्यातेषु भागशः ।
कथं युयुधिरे पार्था मामकाश्च तरस्विनः ॥ ७.२६.१ ॥
ସେମାନେ ଏହିପରି ଭାଗ ଭାଗ ହୋଇ ଫେରି ପୁନର୍ବାର ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ପାର୍ଥ ଓ ମୋ ପକ୍ଷର ତେଜସ୍ୱୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ?
7.26.2
किमर्जुनश्चाप्यकरोत्संशप्तकबलं प्रति ।
संशप्तका वा पार्थस्य किमकुर्वत सञ्जय ॥ ७.२६.२ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ସଂଶପ୍ତକ ସେନା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନ କ'ଣ କଲା? ବା ସଂଶପ୍ତକମାନେ ପାର୍ଥ ପ୍ରତି କ'ଣ କଲେ?
7.26.3
तथा तेषु निवृत्तेषु प्रत्युद्यातेषु भागशः ।
स्वयमभ्यद्रवद्भीमं नागानीकेन ते सुतः ॥ ७.२६.३ ॥
ଏହିପରି ସେମାନେ ଭାଗ ଭାଗ ହୋଇ ଫେରି ପୁନର୍ବାର ଆକ୍ରମଣ କଲାବେଳେ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ନିଜେ ହସ୍ତୀ ସେନା ସହିତ ଭୀମ ଉପରେ ଧାଇଁ ଆସିଲା।
7.26.4
स नाग इव नागेन गोवृषेणेव गोवृषः ।
समाहूतः स्वयं राज्ञा नागानीकमुपाद्रवत् ॥ ७.२६.४ ॥
ହାତୀ ଯେପରି ହାତୀ ସହିତ, ଷଣ୍ଢ ଯେପରି ଷଣ୍ଢ ସହିତ, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜେ ଆହୂତ ହୋଇ ସେ ହସ୍ତୀ ସେନା ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲା।
7.26.5
स युद्धकुशलः पार्थो बाहुवीर्येण चान्वितः ।
अभिनत्कुञ्जरानीकमचिरेणैव मारिष ॥ ७.२६.५ ॥
ଯୁଦ୍ଧ ନିପୁଣ ପାର୍ଥ ବାହୁବଳରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ହେ ମାନ୍ୟ, ଶୀଘ୍ର ହସ୍ତୀ ସେନାକୁ ଭେଦ କଲା।
7.26.6
ते गजा गिरिसङ्काशाः क्षरन्तः सर्वतो मदम् ।
भीमसेनस्य नाराचैर्विमुखा विमदीकृताः ॥ ७.२६.६ ॥
ପର୍ବତ ସଦୃଶ ସେହି ହସ୍ତୀମାନେ ସବୁଆଡ଼େ ମଦ ଝରାଇ ଭୀମସେନଙ୍କ ଲୌହବାଣରେ ବିମୁଖ ହୋଇ ମଦହୀନ ହୋଇଗଲେ।
7.26.7
विधमेदभ्रजालानि यथा वायुः समुद्धतः ।
व्यधमत्तान्यनीकानि तथैव पवनात्मजः ॥ ७.२६.७ ॥
ପ୍ରବଳ ବାୟୁ ଯେପରି ମେଘରାଶି ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରେ, ସେପରି ପବନପୁତ୍ର ସେହି ସେନାଗୁଡ଼ିକୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ।
7.26.8
स तेषु विसृजन्बाणान्भीमो नागेष्वशोभत ।
भुवनेष्विव सर्वेषु गभस्तीनुदितो रविः ॥ ७.२६.८ ॥
ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରୁ କରୁ ଭୀମ ସେହି ହାତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେପରି ଶୋଭିଲେ, ଯେପରି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ କିରଣ ବିସ୍ତାର କରି ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶୋଭେ।
7.26.9
ते भीमबाणाभिहताः संस्यूता विबभुर्गजाः ।
गभस्तिभिरिवार्कस्य व्योम्नि नानाबलाहकाः ॥ ७.२६.९ ॥
ଭୀମଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ଓ ବିଦ୍ଧ ସେହି ହାତୀମାନେ ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନାନା ମେଘ ପରି ଶୋଭିଲେ।
7.26.10
तथा गजानां कदनं कुर्वाणमनिलात्मजम् ।
क्रुद्धो दुर्योधनोऽभ्येत्य प्रत्यविध्यच्छितैः शरैः ॥ ७.२६.१० ॥
ଏହିପରି ହାତୀମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରୁଥିବା ପବନପୁତ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଆସି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ କଲେ।
7.26.11
ततः क्षणेन क्षितिपं क्षतजप्रतिमेक्षणः ।
क्षयं निनीषुर्निशितैर्भीमो विव्याध पत्रिभिः ॥ ७.२६.११ ॥
ତା'ପରେ କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ରକ୍ତ ପରି ଲାଲ ଆଖିର ଭୀମ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.26.12
स शराचितसर्वाङ्गः क्रुद्धो विव्याध पाण्डवम् ।
नाराचैरर्करश्म्याभैर्भीमसेनं स्मयन्निव ॥ ७.२६.१२ ॥
ସର୍ବାଙ୍ଗ ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ସେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ହସୁଥିବା ପରି ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନାରାଚରେ ପାଣ୍ଡବ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.26.13
तस्य नागं मणिमयं रत्नचित्रध्वजे स्थितम् ।
भल्लाभ्यां कार्मुकं चैव क्षिप्रं चिच्छेद पाण्डवः ॥ ७.२६.१३ ॥
ତାର ମଣିମୟ ହାତୀ, ରତ୍ନଚିତ୍ରିତ ଧ୍ୱଜା ଉପରେ ଥିବା ତାହାକୁ, ଏବଂ ତାର ଧନୁକୁ ପାଣ୍ଡବ ଦୁଇ ଭଲ୍ଲ ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର କାଟିଲେ।
7.26.14
दुर्योधनं पीड्यमानं दृष्ट्वा भीमेन मारिष ।
चुक्षोभयिषुरभ्यागादङ्गो मातङ्गमास्थितः ॥ ७.२६.१४ ॥
ହେ ମାରିଷ, ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପୀଡିତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ଅଙ୍ଗଦେଶର ରାଜା ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ି ତାହାକୁ ବିଚଳିତ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଆଗକୁ ଆସିଲେ।
7.26.15
तमापतन्तं नागेन्द्रमम्बुदप्रतिमस्वनम् ।
कुम्भान्तरे भीमसेनो नाराचैरार्दयद्भृशम् ॥ ७.२६.१५ ॥
ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ସ୍ୱରରେ ନିଜ ଉପରେ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ସେହି ଗଜରାଜକୁ, ଭୀମସେନ ତାହାର କୁମ୍ଭସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟରେ ନାରାଚ ବାଣରେ ଜୋରରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.26.16
तस्य कायं विनिर्भिद्य न्यमज्जद्धरणीतले ।
ततः पपात द्विरदो वज्राहत इवाचलः ॥ ७.२६.१६ ॥
ତାର ଶରୀର ଭେଦ କରି ସେ ଧରଣୀରେ ବୁଡ଼ି ଗଲା; ତାପରେ ବଜ୍ରାହତ ପର୍ବତ ପରି ସେ ହାତୀ ପଡ଼ିଗଲା।
7.26.17
तस्वावर्जितनागस्य म्लेच्छस्याधः पतिष्यतः ।
शिरश्चिच्छेद भल्लेन क्षिप्रकारी वृकोदरः ॥ ७.२६.१७ ॥
ହାତୀ ପଡ଼ିଯିବାରୁ ତଳକୁ ପଡ଼ୁଥିବା ସେହି ମ୍ଲେଚ୍ଛର, ଶୀଘ୍ରକାରୀ ବୃକୋଦର ଭଲ୍ଲ ଦ୍ୱାରା ମସ୍ତକ କାଟି ପକାଇଲେ।
7.26.18
तस्मिन्निपतिते वीरे सम्प्राद्रवत सा चमूः ।
सम्भ्रान्ताश्वद्विपरथा पदातीनवमृद्गती ॥ ७.२६.१८ ॥
ସେହି ବୀର ପଡ଼ିଗଲେ ସେହି ସେନା ଛତ୍ରଭଙ୍ଗ ହୋଇ ପଳାଇଲା; ଭୀତ ଘୋଡା, ହାତୀ ଓ ରଥ ପଦାତିକମାନଙ୍କୁ ଦଳି ଦଳି ଦୌଡ଼ିଲେ।
7.26.19
तेष्वनीकेषु भग्नेषु विद्रवत्सु समन्ततः ।
प्राग्ज्योतिषस्ततो भीमं कुञ्जरेण समाद्रवत् ॥ ७.२६.१९ ॥
ସେହି ସେନା ଭଗ୍ନ ହୋଇ ଚାରିପାଖକୁ ପଳାଉଥିବାବେଳେ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷ ରାଜା ହସ୍ତୀରେ ଭୀମଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
7.26.20
येन नागेन मघवानजयद्दैत्यदानवान् ।
तदन्वयेन नागेन भीमसेनमुपाद्रवत् ॥ ७.२६.२० ॥
ଯେଉଁ ହସ୍ତୀ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଦୈତ୍ୟ-ଦାନବମାନଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ, ସେହି ବଂଶର ହସ୍ତୀରେ ସେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ।
7.26.21
स नागप्रवरो भीमं सहसा समुपाद्रवत् ।
श्रवणाभ्यामथो द्वाभ्यां संहतेन करेण च ॥ ७.२६.२१ ॥
ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସ୍ତୀ ହଠାତ୍ ଭୀମଙ୍କ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲା, ଦୁଇ କାନ ଓ ସଙ୍କୁଚିତ ଶୁଣ୍ଡ ସହିତ।
7.26.22
व्यावृत्तनयनः क्रुद्वः प्रमथन्निव पाण्डवम् ।
वृकोदररथं साश्वमविशेषमचूर्णयत् ॥ ७.२६.२२ ॥
ଆଖି ଘୁଞ୍ଚାଇ, କ୍ରୋଧରେ, ଯେମିତି ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ମର୍ଦନ କରୁଥିଲା, ସେ ବୃକୋଦରଙ୍କ ରଥ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ବିନା ଭେଦରେ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲା।
7.26.23
पद्भ्यां भीमोऽप्यथो धावंस्तस्य गात्रेष्वलीयत ।
जानन्नञ्जलिकावेधं नापाक्रामत पाण्डवः ॥ ७.२६.२३ ॥
ପାଦରେ ଦୌଡ଼ୁଥିବାବେଳେ ମଧ୍ୟ ଭୀମ ସେହି ହସ୍ତୀର ଅଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଲେ; ଅଞ୍ଜଳିକାବେଧ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବ ସରିଲେ ନାହିଁ।
7.26.24
गात्राभ्यन्तरगो भूत्वा करेणाताडयन्मुहुः ।
लालयामास तं नागं वधाकाङ्क्षिणमव्ययम् ॥ ७.२६.२४ ॥
ହସ୍ତୀ ଅଙ୍ଗ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶି, ହାତରେ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରହାର କଲେ; ବଧ ଇଚ୍ଛୁକ ସେହି ଅବିନାଶୀ ହସ୍ତୀକୁ ଆଦରରେ ଶାନ୍ତ କଲେ।
7.26.25
कुलालचक्रवन्नागस्तदा तूर्णमथाभ्रमत् ।
नागायुतबलः श्रीमान्कालयानो वृकोदरम् ॥ ७.२६.२५ ॥
ସେତେବେଳେ ସେଇ ହାତୀ କୁମ୍ଭାରର ଚକ୍ର ପରି ଶୀଘ୍ର ଘୂରିବାକୁ ଲାଗିଲା। ଦଶ ହଜାର ହାତୀର ବଳଯୁକ୍ତ ସେଇ ତେଜସ୍ବୀ ହାତୀ, ମୃତ୍ୟୁ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁ, ବୃକୋଦର (ଭୀମ)ଙ୍କ ଚାରିପାଶେ ଘୂରିଲା।
7.26.26
भीमोऽपि निष्क्रम्य ततः सुप्रतीकाग्रतोऽभवत् ।
भीमं करेणावनम्य जानुभ्यामभ्यताडयत् ॥ ७.२६.२६ ॥
ଭୀମ ମଧ୍ୟ ବାହାରି ସୁପ୍ରତୀକଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଠିଆ ହେଲେ। ସେତେବେଳେ ସେଇ ହାତୀ ଶୁଣ୍ଢରେ ଭୀମଙ୍କୁ ନଇଁଦେଇ ଆଣ୍ଠୁରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲା।
7.26.27
ग्रीवायां वेष्टयित्वैनं स गजो हन्तुमैहत ।
करवेष्टं भीमसेनो भ्रमं दत्त्वा व्यमोचयत् ॥ ७.२६.२७ ॥
ବେକରେ ଜଡ଼ାଇ ସେଇ ହାତୀ ତାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା। ସେତେବେଳେ ଭୀମସେନ ଶୁଣ୍ଢର ବେଢ଼ାକୁ ଏକ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଦେଇ ନିଜକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।
7.26.28
पुनर्गात्राणि नागस्य प्रविवेश वृकोदरः ।
यावत्प्रतिगजायातं स्वबलं प्रत्यवैक्षत।
भीमोपि नागगात्रेभ्यो विनिःसृत्यापयाज्जवात् ॥ ७.२६.२८ ॥
ପୁଣି ବୃକୋଦର ହାତୀ ଦେହ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ସେତେବେଳେ ବିପକ୍ଷର ହାତୀ ଆସୁଥିବାର ଓ ନିଜ ସେନାକୁ ସେ ଦେଖିଲେ। ଭୀମ ମଧ୍ୟ ହାତୀ ଦେହରୁ ବାହାରି ଶୀଘ୍ର ଅପସରି ଗଲେ।
7.26.29
ततः सर्वस्य सैन्यस्य नादः समभवन्महान् ।
अहो धिङ्गिहतो भीमः कुज्जरेणेति मारिष ॥ ७.२६.२९ ॥
ସେତେବେଳେ ସମଗ୍ର ସେନାରେ ମହାନ କୋଳାହଳ ଉଠିଲା — "ଆହା, ଧିକ୍! ଭୀମ ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହେଲେ!" ହେ ମାନ୍ୟ, ଏପରି।
7.26.30
तेन नागेन सन्त्रस्ता पाण्डवानामनीकिनी ।
सहसाऽभ्यद्रवद्राजन्यत्र तस्यौ वृकोदरः ॥ ७.२६.३० ॥
ସେଇ ହାତୀରୁ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେନା ହଠାତ୍ ପଳାଇଲା, ହେ ରାଜନ୍; ସେଠାରେ ବୃକୋଦର (ଭୀମ) ଠିଆ ରହିଲେ।
7.26.31
ततो युधिष्ठिरो राजा हतं मत्वा वृकोदरम् ।
भगदत्तं सपाञ्चाल्यः सर्वतः समवारयत् ॥ ७.२६.३१ ॥
ଏଥିରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବୃକୋଦର (ଭୀମ)ଙ୍କୁ ହତ ମନେକରି ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ସହିତ ଭଗଦତ୍ତଙ୍କୁ ଚାରିପାଶରୁ ଅବରୋଧ କଲେ।
7.26.32
तं रथं रथिनां श्रेष्ठाः परिवार्य परन्तपाः ।
अवाकिरञ्शरैस्तीक्ष्णैः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.२६.३२ ॥
ଶତ୍ରୁତାପକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀମାନେ ସେହି ରଥକୁ ଘେରି ଶହ ଶହ ହଜାର ହଜାର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ବର୍ଷଣ କଲେ।
7.26.33
स विघातं पृषत्कानामङ्कुशेन समाहरन् ।
क्षणेन पाण्डुपाञ्जालान्व्यधमत्पर्वतेश्वरः ॥ ७.२६.३३ ॥
ସେହି ପର୍ବତେଶ୍ୱର ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ବାଣର ବାଧା ରୋକି ଏକ ନିମେଷରେ ପାଣ୍ଡବ-ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ତଡ଼ି ଦେଲେ।
7.26.34
तदद्भुतमपश्याम भगदत्तस्य संयुगे ।
तथा वृद्धस्य चरितं कुञ्जरेण विशाम्पते ॥ ७.२६.३४ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଯୁଦ୍ଧରେ ଭଗଦତ୍ତଙ୍କର ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମ ଆମେ ଦେଖିଲୁ, ଏବଂ ସେହି ବୃଦ୍ଧଙ୍କର ହାତୀ ସହିତ କର୍ମ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲୁ।
7.26.35
ततो राजा दशार्णानां प्राग्ज्योतिषमुपाद्रवत् ।
तिर्यग्यातेन नागेन समदेनाशुगामिना ॥ ७.२६.३५ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ରାଜା ମଦମତ୍ତ, ଦ୍ରୁତଗାମୀ ହସ୍ତୀ ଉପରେ ତିର୍ଯ୍ୟକ ଭାବରେ ଗତି କରି ଦଶାର୍ଣମାନଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
7.26.36
तयोर्युद्धं समभवन्नागयोर्भीमरूपयोः ।
सपक्षयोः पर्वतयोर्यथा सद्रुमयोः पुरा ॥ ७.२६.३६ ॥
ସେହି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଦୁଇ ହସ୍ତୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ପୂର୍ବେ ଗଛସହିତ ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ଦୁଇ ପର୍ବତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ହୋଇଥିଲା।
7.26.37
प्राग्ज्योतिषपतेर्नागः सन्निवृत्त्यापसृत्य च ।
पार्श्वे दशार्णाधिपतेर्भित्त्वा नागमपातयत् ॥ ७.२६.३७ ॥
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷ ରାଜାଙ୍କ ହାତୀ ଫେରି ଓ ସରି ଆସି ଦଶାର୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ବରେ ଆଘାତ କରି ସେହି ହାତୀକୁ ପାଡ଼ି ଦେଲା।
7.26.38
तोमरैः सूर्यरश्म्याभैर्भगदत्तोऽथ सप्तभिः ।
जघान द्विरदस्थं तं शत्रुं प्रचलितासनम् ॥ ७.२६.३८ ॥
ତା'ପରେ ଭଗଦତ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ପରି ଚମକୁଥିବା ସାତୋଟି ତୋମର ଦ୍ୱାରା ହାତୀ ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେହି ଶତ୍ରୁକୁ ଆଘାତ କଲେ; ତାଙ୍କର ଆସନ ଟଳିଗଲା।
7.26.39
व्यवच्छिद्य तु राजानं भगदत्तं युधिष्ठिरः ।
रथानीकेन महता सर्वतः पर्यवारयत् ॥ ७.२६.३९ ॥
ରାଜା ଭଗଦତ୍ତଙ୍କୁ ପୃଥକ କରି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବିଶାଳ ରଥସେନା ଦ୍ୱାରା ସବୁ ଦିଗରୁ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଦେଲେ।
7.26.40
स कुञ्जरस्थो रथिभिः शुशुभे सर्वतो वृतः ।
पर्वते वनमध्यस्थो ज्वलन्निव हुताशनः ॥ ७.२६.४० ॥
ହାତୀ ଉପରେ ଥିବା ସେ ସବୁ ଦିଗରୁ ରଥୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ, ପର୍ବତରେ ବନ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଶୋଭିତ ହେଲେ।
7.26.41
मण्डलं सर्वतः श्लिष्टं रथिनामुग्रधन्विनाम् ।
किरतां शरवर्षाणि स नागः पर्यवर्तत ॥ ७.२६.४१ ॥
ଉଗ୍ର ଧନୁର୍ଧର ରଥୀମାନଙ୍କ ମଣ୍ଡଳ ସବୁ ଦିଗରୁ ଘନ ହୋଇ ସଂଲଗ୍ନ ଥିଲା; ସେହି ହାତୀ ଶରବର୍ଷା କରି ତାହାର ଚାରିପାଶେ ଘୂରିଲା।
7.26.42
ततः प्राग्ज्योतिषो राजा परिगृह्य महागजम् ।
प्रेषयामास सहसा युयुधानरथं प्रति ॥ ७.२६.४२ ॥
ତା'ପରେ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷର ରାଜା ନିଜ ମହାହାତୀକୁ ଧରି ହଠାତ୍ ଯୁଯୁଧାନଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ପଠାଇଲେ।
7.26.43
आपतन्तं च सम्प्रेक्ष्य नागं सात्वतपुङ्गवः ।
अविध्यत्पञ्चभिर्बाणैः शितैराशीविषोपमैः ॥ ७.२६.४३ ॥
ଆସୁଥିବା ହାତୀକୁ ଦେଖି ସାତ୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀର ବିଷଧର ସାପ ପରି ପାଞ୍ଚଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାକୁ ବିନ୍ଧିଲେ।
7.26.44
शिनेः पौत्रस्य तु रथं परिगृह्य महाद्विपः ।
अभिचिक्षेप वेगेन युयुधानस्त्वपाक्रमत् ॥ ७.२६.४४ ॥
ମହାହସ୍ତୀ ଶିନିଙ୍କ ପୌତ୍ରଙ୍କ ରଥକୁ ଶୁଣ୍ଡରେ ଧରି ବେଗରେ ଫୋପାଡ଼ିଲା; କିନ୍ତୁ ଯୁଯୁଧାନ ସରିଗଲେ।
7.26.45
बृहतः सैन्धवानश्वान्समुत्थाप्यथ सारथिः ।
तस्थौ सात्यकिमासाद्य सम्प्लुतस्तं रथं प्रति ॥ ७.२६.४५ ॥
ତା'ପରେ ସାରଥି ବଡ଼ ସୈନ୍ଧବ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ସାତ୍ୟକି ପାଖକୁ ଯାଇ, ସେହି ରଥ ଆଡ଼କୁ ଡେଇଁ ଠିଆ ହେଲା।
7.26.46
स तु लब्ध्वान्तरं नागस्त्वरितो रथमण्डलात् ।
निष्पतन्सततं सर्वान्परिचिक्षेप पार्थिवान् ॥ ७.२६.४६ ॥
ହାତୀ ସୁଯୋଗ ପାଇ ରଥମାନଙ୍କ ବେଢ଼ାରୁ ଦ୍ରୁତ ବାହାରି ଆସି ସବୁ ରାଜାଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଚାରିଆଡ଼େ ଫୋପାଡ଼ିଲା।
7.26.47
ते त्वाशुगतिना तेन त्रास्यमाना नरर्षभाः ।
तमेकं द्विरदं सङ्ख्ये मेनिरे शतशो द्विपान् ॥ ७.२६.४७ ॥
ସେହି ଦ୍ରୁତ ହାତୀରୁ ଭୀତ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ଗୋଟିଏ ହାତୀକୁ ଶହ ଶହ ହାତୀ ବୋଲି ଭାବିଲେ।
7.26.48
ते गजस्थेन काल्यन्ते भगदत्तेन पार्थिवाः ।
ऐरावतस्थेन यथा देवराजेन दानवाः ॥ ७.२६.४८ ॥
ଐରାବତ ଉପରେ ଥିବା ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାନବମାନେ ନିହତ ହେବା ପରି, ହାତୀ ଉପରେ ଥିବା ଭଗଦତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ସେହି ରାଜାମାନେ ନିହତ ହେଉଥିଲେ।
7.26.49
तेषां प्रद्रवतां भीमः पाञ्चालानामितस्ततः ।
गजवाजिकृतः शब्दः सुमहान्समजायत ॥ ७.२६.४९ ॥
ପଳାଉଥିବା ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏଣେତେଣେ, ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଅତି ମହାନ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।
7.26.50
भगदत्तेन समरे काल्यमानेषु पाण्डुषु ।
प्राग्ज्योतिषमभिक्रुद्धः पुनर्भीमः समभ्ययात् ॥ ७.२६.५० ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଭଗଦତ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନେ ହତ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଭୀମ ପୁଣି ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷ ରାଜା ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇଲେ।
7.26.51
तस्याभिद्रवतो वाहान्हस्तमुक्तेन वारिणा ।
सिक्त्वा व्यत्रासयन्नागस्ते पार्थसहरंस्ततः ॥ ७.२६.५१ ॥
ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ବେଳେ, ହାତରୁ ଛିଞ୍ଚା ଜଳରେ ବାହନଗୁଡ଼ିକୁ ଭିଜାଇ ହାତୀମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କଲେ; ତାପରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ସାଥୀମାନଙ୍କୁ।
7.26.52
ततस्तमभ्ययात्तूर्णं रुचिपर्वा कृतीसुतः ।
समघ्नञ्छरवर्षेण रथस्योऽन्तकसन्निभः ॥ ७.२६.५२ ॥
ତାପରେ କୃତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ରୁଚିପର୍ବା ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇଲେ, ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇ ଯମପରି ବାଣବର୍ଷାରେ ପ୍ରହାର କଲେ।
7.26.53
ततः स रुचिपर्वाणं शरेणानतपर्वणा ।
सुपर्वा पर्वतपतिर्निन्ये वैवस्वतक्षयम् ॥ ७.२६.५३ ॥
ତାପରେ ପର୍ବତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ସୁପର୍ବା ନତ ଗଣ୍ଠିବିଶିଷ୍ଟ ବାଣରେ ରୁଚିପର୍ବାଙ୍କୁ ବୈବସ୍ବତଙ୍କ ଧାମକୁ ପଠାଇଲେ।
7.26.54
तस्मिन्निपतिते वीरे सौभद्रो द्रौपदीसुतः ।
चेकितानो धृष्टकेतुर्ययुत्सुश्चार्दयन्द्विपम् ॥ ७.२६.५४ ॥
ସେହି ବୀର ପଡ଼ିଗଲେ, ସୌଭଦ୍ର, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଚେକିତାନ, ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ଓ ଯୁଯୁତ୍ସୁ ହାତୀକୁ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
7.26.55
त एनं शरधाराभिर्धाराभिरिव तोयदाः ।
सिषिचुर्भैरवान्नादान्विनदन्तो जिघांसवः ॥ ७.२६.५५ ॥
ମେଘ ବର୍ଷାଧାରା ଢାଳିବା ପରି ସେମାନେ ଶରଧାରାରେ ତାଙ୍କୁ ଭିଜାଇଲେ; ବଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରି।
7.26.56
ततः पार्ष्ण्यङ्कुशाङ्गुष्ठैः कृतिना चोदितो द्विपः ।
प्रसारितकरः प्रायात्स्तब्धकर्णेक्षणो द्रुतम् ॥ ७.२६.५६ ॥
ତା'ପରେ ନିପୁଣ ମାହୁତ ଗୋଇଠି, ଅଙ୍କୁଶ ଓ ବୁଢ଼ା ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ହାତୀକୁ ପ୍ରେରିଲା; ଶୁଣ୍ଡ ପ୍ରସାରି, କାନ ଓ ଆଖି ସ୍ଥିର କରି ଶୀଘ୍ର ଆଗକୁ ଗଲା।
7.26.57
सोऽधिष्ठाय पदा वाहान्युयुत्सोः सूतमारुजत् ।
युयुत्सुस्तु रथाद्राजन्नपाक्रामत्त्वरान्वितः ॥ ७.२६.५७ ॥
ସେ ପାଦରେ ଯୁଯୁତ୍ସୁଙ୍କ ଘୋଡ଼ାକୁ ଦଳି ସାରଥିକୁ ପକାଇଲା; କିନ୍ତୁ ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଯୁତ୍ସୁ ଶୀଘ୍ର ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇ ସରିଗଲା।
7.26.58
ततः पाण्डवयोधास्ते नागराजं शरैर्द्रुतम् ।
सिषिचुर्भैरवान्नादान्विनदन्तो जिघांसवः ॥ ७.२६.५८ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ପାଣ୍ଡବ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଗଜରାଜକୁ ଶୀଘ୍ର ବାଣରେ ଭିଜାଇଲେ; ବଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରି।
7.26.59
पुत्रस्तु तव सम्भ्रान्तः सौभद्रस्याप्लुतो रथम् ।
स कुञ्जरस्थो विसृजन्निषूनरिषु पार्थिवः।
बभौ रश्मीनिवादित्यो भुवनेषु समुत्सृजन् ॥ ७.२६.५९ ॥
ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ବ୍ୟଗ୍ର ହୋଇ ସୌଭଦ୍ରଙ୍କ ରଥ ଉପରେ ଡେଇଁପଡ଼ିଲା; ହାତୀ ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଉପରେ ବାଣ ଛାଡ଼ୁଥିବା ସେହି ରାଜା, ଲୋକମାନଙ୍କରେ କିରଣ ଢାଳୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକିଲେ।
7.26.60
तमार्जुनिर्द्वादशभिर्युयुत्सुर्दशभिः शरैः ।
त्रिभिस्त्रिभिर्द्रौपदेया धृष्टकेतुश्च विव्यधुः ॥ ७.२६.६० ॥
ଅର୍ଜୁନପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ବାର ବାଣରେ, ଯୁଯୁତ୍ସୁ ଦଶ ବାଣରେ, ଏବଂ ଦ୍ରୌପଦୀ ପୁତ୍ରଗଣ ଓ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ତିନି ତିନି ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ।
7.26.61
चेकितानः चतुःषष्ट्या सोत्तरायुधिकं पुनः ।
प्रत्यविध्यत्ततः सर्वान्भगदत्तस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ७.२६.६१ ॥
ଚେକିତାନ ଚଉଷଠି ଓ ତାଠାରୁ ଅଧିକ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପୁନର୍ବାର ଆଘାତ କଲେ। ତା’ପରେ ଭଗଦତ୍ତ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତିନି ତିନି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.26.62
सोऽतियत्नार्पितैर्बाणैराचितो द्विरदो बभौ ।
संस्यूत इव सूर्यस्य रश्मिभिर्जलदो महान् ॥ ७.२६.६२ ॥
ଅତି ଯତ୍ନରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣରେ ଆବୃତ ସେ ହାତୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କିରଣରେ ସିଲାଯାଇଥିବା ବିଶାଳ ମେଘ ଭଳି ଝଲସିଲା।
7.26.63
नियन्तुः शिल्पयत्नाभ्यां प्रेरितोऽरिशरार्दितः ।
परिचिक्षेप तान्नागः स रिपून्सव्यदक्षिणम् ॥ ७.२६.६३ ॥
ମାହୁଣୀ ନିପୁଣତା ଓ ପ୍ରଯତ୍ନରେ ପ୍ରେରିତ, ଶତ୍ରୁ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ସେ ହାତୀ ବାମ ଓ ଡାହାଣରେ ସେହି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଫୋପାଡ଼ି ଦେଲା।
7.26.64
गोपाल इव दण्डेन यथा पशुगणान्वने ।
सङ्कालयति तां सेनां भगदत्तस्तथा मुहुः ॥ ७.२६.६४ ॥
ବନରେ ଗୋପାଳ ଲାଠିରେ ପଶୁପଲକୁ ଯେପରି ଚଳାଏ, ସେହିପରି ଭଗଦତ୍ତ ସେହି ସେନାକୁ ବାରମ୍ବାର ଚଳାଇଲେ।
7.26.65
क्षिप्रं श्येनाभिप्रन्नानां वायसानामिव स्वनः ।
बभूव पाण्डवेयानां भृशं विद्रवतां स्वनः ॥ ७.२६.६५ ॥
ଶ୍ୟେନ ଆକ୍ରମଣରେ ଥିବା କାଉମାନଙ୍କ ଚିତ୍କାର ପରି, ପଳାଉଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମହାକ୍ରନ୍ଦନ ଶୀଘ୍ର ଉଠିଲା।
7.26.66
स नागराजः प्रवराङ्कुशाहतः ।
पुरा सपक्षोऽद्रिवरो यथा नृप।
भयं तदा रिपुषु समादधद्भृशं ।
वणिग्जनानां क्षुभितो यथाऽर्णवः ॥ ७.२६.६६ ॥
ଉତ୍ତମ ଅଙ୍କୁଶରେ ଆଘାତ ପାଇଥିବା ସେ ଗଜରାଜ, ହେ ନୃପ, ପୂର୍ବେ ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ପରି, ସେତେବେଳେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କଲା, ବଣିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ଷୁବ୍ଧ ସମୁଦ୍ର ପରି।
7.26.67
ततो ध्वनिर्द्विरदरथाश्वपार्थिवै ।
र्भयाद्रवद्भिर्जनितोऽतिभैरवः।
क्षितिं वियद् द्यां विदिशो दिशस्तथा ।
समावृणोत्पार्थिवसंयुगे ततः ॥ ७.२६.६७ ॥
ଏବେ ହାତୀ, ରଥ, ଘୋଡା ଓ ରାଜାମାନଙ୍କଠାରୁ, ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା, ଯାହା ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ, ସ୍ୱର୍ଗ, ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗକୁ ସେହି ରାଜାମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆବୃତ କଲା।
7.26.68
स तेन नागप्रवरेण पार्थिवो ।
भृशं जगाहे द्विषतामनीकिनीम्।
पुरा सुगुप्तां विबुधैरिवाहवे ।
विरोचनो देववरूतिनीमिव ॥ ७.२६.६८ ॥
ସେହି ରାଜା ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ ସହିତ ଶତ୍ରୁସେନାରେ ଅତି ବେଗରେ ପଶିଗଲେ; ପୂର୍ବେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଦେବସେନାରେ ବିରୋଚନ ପଶିଥିବା ପରି।
7.26.69
भृशं ववौ ज्वलनसखो वियद्रजः ।
समावृणोन्मुहुरपि चैव सैनिकान्।
तमेकनागं गणशो यथा गजान् ।
समन्ततो द्रुतमथ मेनिरे जनाः ॥ ७.२६.६९ ॥
ଅଗ୍ନିର ସଖା ବାୟୁ ଅତି ବେଗରେ ବହି, ଆକାଶର ଧୂଳି ଉଡ଼ାଇ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଆବୃତ କଲା; ଲୋକମାନେ ସେହି ଏକ ହାତୀକୁ, ଦଳରେ ଆସୁଥିବା ହାତୀଙ୍କ ପରି, ଚାରି ପାଖରୁ ଶୀଘ୍ର ଆସୁଛି ବୋଲି ଭାବିଲେ।