మహాభారతం · అధ్యాయం 7.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.26.1
तेष्वेवं सन्निवृत्तेषु प्रत्युद्यातेषु भागशः ।
कथं युयुधिरे पार्था मामकाश्च तरस्विनः ॥ ७.२६.१ ॥
వారు ఇలా విభాగాలుగా వెనుతిరిగి మళ్ళీ దాడి చేసినప్పుడు, పార్థులు, నా వీరులు, వేగవంతులైన ఆ యోధులు ఎలా పోరాడారు?
7.26.2
किमर्जुनश्चाप्यकरोत्संशप्तकबलं प्रति ।
संशप्तका वा पार्थस्य किमकुर्वत सञ्जय ॥ ७.२६.२ ॥
సంజయా, సంశప్తకుల సైన్యంపై అర్జునుడు ఏమి చేశాడు? లేదా సంశప్తకులు పార్థునికి ఏమి చేశారు?
7.26.3
तथा तेषु निवृत्तेषु प्रत्युद्यातेषु भागशः ।
स्वयमभ्यद्रवद्भीमं नागानीकेन ते सुतः ॥ ७.२६.३ ॥
అలా వారు విభాగాలుగా వెనుతిరిగి మళ్ళీ దాడి చేయగా, మీ కుమారుడు స్వయంగా ఏనుగుల సేనతో భీముని మీదకు దూకాడు.
7.26.4
स नाग इव नागेन गोवृषेणेव गोवृषः ।
समाहूतः स्वयं राज्ञा नागानीकमुपाद्रवत् ॥ ७.२६.४ ॥
ఏనుగు ఏనుగులా, ఎద్దు ఎద్దులా, రాజు స్వయంగా పిలిచినందుకు అతడు ఏనుగుల సేన వైపు పరుగెత్తాడు.
7.26.5
स युद्धकुशलः पार्थो बाहुवीर्येण चान्वितः ।
अभिनत्कुञ्जरानीकमचिरेणैव मारिष ॥ ७.२६.५ ॥
యుద్ధనిపుణుడైన పార్థుడు, తన బాహుబలంతో, ఓ పూజ్యుడా, వెంటనే ఏనుగుల సేనను ఛేదించాడు.
7.26.6
ते गजा गिरिसङ्काशाः क्षरन्तः सर्वतो मदम् ।
भीमसेनस्य नाराचैर्विमुखा विमदीकृताः ॥ ७.२६.६ ॥
పర్వతాల్లా ఉన్న ఆ ఏనుగులు, అన్ని వైపుల నుండి మదం కారుతూ, భీమసేనుని ఇనుప బాణాలతో వెనుదిరిగి, మదం కోల్పోయాయి.
7.26.7
विधमेदभ्रजालानि यथा वायुः समुद्धतः ।
व्यधमत्तान्यनीकानि तथैव पवनात्मजः ॥ ७.२६.७ ॥
ఉప్పొంగిన గాలి మేఘసమూహాలను చెదరగొట్టినట్లు, వాయుపుత్రుడు ఆ సేనలను చెదరగొట్టాడు.
7.26.8
स तेषु विसृजन्बाणान्भीमो नागेष्वशोभत ।
भुवनेष्विव सर्वेषु गभस्तीनुदितो रविः ॥ ७.२६.८ ॥
బాణాలను ప్రయోగిస్తూ భీముడు ఆ ఏనుగుల మధ్య, సర్వలోకాలలో కిరణాలను ప్రసరింపజేస్తూ ఉదయించిన సూర్యునిలా ప్రకాశించాడు.
7.26.9
ते भीमबाणाभिहताः संस्यूता विबभुर्गजाः ।
गभस्तिभिरिवार्कस्य व्योम्नि नानाबलाहकाः ॥ ७.२६.९ ॥
భీముని బాణాలతో కొట్టబడి, గుచ్చబడిన ఆ ఏనుగులు ఆకాశంలో సూర్యకిరణాలతో మెరిసే వివిధ మేఘాల్లా ప్రకాశించాయి.
7.26.10
तथा गजानां कदनं कुर्वाणमनिलात्मजम् ।
क्रुद्धो दुर्योधनोऽभ्येत्य प्रत्यविध्यच्छितैः शरैः ॥ ७.२६.१० ॥
ఈ విధంగా ఏనుగులను సంహరిస్తున్న వాయుపుత్రుని వద్దకు కోపించిన దుర్యోధనుడు వచ్చి, వాడి బాణాలతో ప్రతిగా కొట్టాడు.
7.26.11
ततः क्षणेन क्षितिपं क्षतजप्रतिमेक्षणः ।
क्षयं निनीषुर्निशितैर्भीमो विव्याध पत्रिभिः ॥ ७.२६.११ ॥
తరువాత క్షణంలోనే, రక్తవర్ణపు కళ్లతో ఉన్న భీముడు, రాజు దుర్యోధనుని నాశనం చేయాలని కోరి, పదునైన బాణాలతో అతనిని గుచ్చాడు.
7.26.12
स शराचितसर्वाङ्गः क्रुद्धो विव्याध पाण्डवम् ।
नाराचैरर्करश्म्याभैर्भीमसेनं स्मयन्निव ॥ ७.२६.१२ ॥
శరీరమంతా బాణాలతో కప్పబడినవాడై, కోపించి, చిరునవ్వు నవ్వుతున్నట్లుగా, సూర్యకిరణాల్లా మెరిసే నారాచాలతో పాండవుడు భీమసేనుని గుచ్చాడు.
7.26.13
तस्य नागं मणिमयं रत्नचित्रध्वजे स्थितम् ।
भल्लाभ्यां कार्मुकं चैव क्षिप्रं चिच्छेद पाण्डवः ॥ ७.२६.१३ ॥
అతని మణిమయ గజాన్ని, రత్నచిత్రిత ధ్వజంపై నిలిచిన దాన్ని, అతని ధనుస్సును కూడా పాండవుడు రెండు భల్ల బాణాలతో వెంటనే ఛేదించాడు.
7.26.14
दुर्योधनं पीड्यमानं दृष्ट्वा भीमेन मारिष ।
चुक्षोभयिषुरभ्यागादङ्गो मातङ्गमास्थितः ॥ ७.२६.१४ ॥
ఓ మారిష, భీముని చేత దుర్యోధనుడు పీడింపబడడం చూసి, అంగరాజు ఏనుగును అధిరోహించి అతన్ని కలవరపరచాలనే కోరికతో ముందుకు వచ్చాడు.
7.26.15
तमापतन्तं नागेन्द्रमम्बुदप्रतिमस्वनम् ।
कुम्भान्तरे भीमसेनो नाराचैरार्दयद्भृशम् ॥ ७.२६.१५ ॥
మేఘగర్జన వంటి ధ్వనితో తనపైకి దూకివచ్చిన ఆ గజరాజును, భీమసేనుడు అతని కుంభస్థలాల మధ్య నారాచ బాణాలతో తీవ్రంగా గాయపరిచాడు.
7.26.16
तस्य कायं विनिर्भिद्य न्यमज्जद्धरणीतले ।
ततः पपात द्विरदो वज्राहत इवाचलः ॥ ७.२६.१६ ॥
అతని శరీరాన్ని చీల్చుకుని అది భూమిలో కూరుకుపోయింది; అప్పుడు వజ్రంతో కొట్టబడిన పర్వతంలా ఆ ఏనుగు కూలిపోయింది.
7.26.17
तस्वावर्जितनागस्य म्लेच्छस्याधः पतिष्यतः ।
शिरश्चिच्छेद भल्लेन क्षिप्रकारी वृकोदरः ॥ ७.२६.१७ ॥
ఏనుగు కూలిపోయిన ఆ మ్లేచ్ఛుడు కిందకు పడుతుండగా, వేగంగా పనిచేసే వృకోదరుడు భల్లంతో అతని తలను నరికాడు.
7.26.18
तस्मिन्निपतिते वीरे सम्प्राद्रवत सा चमूः ।
सम्भ्रान्ताश्वद्विपरथा पदातीनवमृद्गती ॥ ७.२६.१८ ॥
ఆ వీరుడు కూలిపోగానే ఆ సైన్యం చెదిరి పారిపోయింది; కలవరపడిన గుర్రాలు, ఏనుగులు, రథాలు కాలాళ్ల సైనికులను తొక్కుతూ పరుగెత్తాయి.
7.26.19
तेष्वनीकेषु भग्नेषु विद्रवत्सु समन्ततः ।
प्राग्ज्योतिषस्ततो भीमं कुञ्जरेण समाद्रवत् ॥ ७.२६.१९ ॥
ఆ సేనలు చెదిరి నలువైపులా పారిపోతుండగా, ప్రాగ్జ్యోతిషుడు ఏనుగుపై భీముడిపైకి దూసుకువచ్చాడు.
7.26.20
येन नागेन मघवानजयद्दैत्यदानवान् ।
तदन्वयेन नागेन भीमसेनमुपाद्रवत् ॥ ७.२६.२० ॥
ఇంద్రుడు దైత్య దానవులను జయించిన ఆ ఏనుగు వంశానికి చెందిన ఏనుగుపై అతడు భీమసేనునిపైకి దూకాడు.
7.26.21
स नागप्रवरो भीमं सहसा समुपाद्रवत् ।
श्रवणाभ्यामथो द्वाभ्यां संहतेन करेण च ॥ ७.२६.२१ ॥
ఆ గజశ్రేష్ఠుడు అకస్మాత్తుగా భీముడిపైకి దూకాడు, రెండు చెవులతోనూ ముడుచుకున్న తొండంతోనూ.
7.26.22
व्यावृत्तनयनः क्रुद्वः प्रमथन्निव पाण्डवम् ।
वृकोदररथं साश्वमविशेषमचूर्णयत् ॥ ७.२६.२२ ॥
కళ్ళు తిరగబడి, కోపంతో, పాండవుడిని నలిపివేస్తున్నట్టు, వృకోదరుని రథాన్ని గుర్రాలతో సహా అన్నింటినీ పొడిపొడి చేసింది.
7.26.23
पद्भ्यां भीमोऽप्यथो धावंस्तस्य गात्रेष्वलीयत ।
जानन्नञ्जलिकावेधं नापाक्रामत पाण्डवः ॥ ७.२६.२३ ॥
కాలినడకన పరుగెత్తుతూ కూడా భీముడు ఆ ఏనుగు అవయవాల్లో దాక్కున్నాడు; అంజలికావేధాన్ని తెలిసినా పాండవుడు తప్పుకోలేదు.
7.26.24
गात्राभ्यन्तरगो भूत्वा करेणाताडयन्मुहुः ।
लालयामास तं नागं वधाकाङ्क्षिणमव्ययम् ॥ ७.२६.२४ ॥
ఏనుగు అవయవాల్లోకి చొచ్చుకుపోయి, చేతితో పదేపదే కొట్టాడు; చంపాలనుకున్న ఆ నాశనంలేని ఏనుగును లాలించాడు.
7.26.25
कुलालचक्रवन्नागस्तदा तूर्णमथाभ्रमत् ।
नागायुतबलः श्रीमान्कालयानो वृकोदरम् ॥ ७.२६.२५ ॥
అప్పుడు ఆ ఏనుగు కుమ్మరి చక్రంలా వేగంగా తిరిగింది. పదివేల ఏనుగుల బలం గల ఆ తేజోవంతమైన ఏనుగు, మృత్యువువైపు సాగుతూ, వృకోదరుడిని (భీముడిని) చుట్టూ తిరిగింది.
7.26.26
भीमोऽपि निष्क्रम्य ततः सुप्रतीकाग्रतोऽभवत् ।
भीमं करेणावनम्य जानुभ्यामभ्यताडयत् ॥ ७.२६.२६ ॥
భీముడు కూడా బయటకు వచ్చి సుప్రతీకుని ఎదుట నిలిచాడు. అప్పుడు ఆ ఏనుగు తొండంతో భీమునిని వంచి, మోకాళ్లతో అతనిని కొట్టింది.
7.26.27
ग्रीवायां वेष्टयित्वैनं स गजो हन्तुमैहत ।
करवेष्टं भीमसेनो भ्रमं दत्त्वा व्यमोचयत् ॥ ७.२६.२७ ॥
మెడ చుట్టూ చుట్టి ఆ ఏనుగు అతనిని చంపాలని ప్రయత్నించింది. అప్పుడు భీమసేనుడు తొండం చుట్టును ఒక తిరుగుడు ఇచ్చి తనను విడిపించుకున్నాడు.
7.26.28
पुनर्गात्राणि नागस्य प्रविवेश वृकोदरः ।
यावत्प्रतिगजायातं स्वबलं प्रत्यवैक्षत।
भीमोपि नागगात्रेभ्यो विनिःसृत्यापयाज्जवात् ॥ ७.२६.२८ ॥
మళ్ళీ వృకోదరుడు ఏనుగు శరీరంలోకి ప్రవేశించాడు; అప్పుడు ప్రతిగజం రావడం, తన సైన్యం కనిపించింది. భీముడు కూడా ఏనుగు దేహం నుండి బయటకు వచ్చి వేగంగా వెనక్కి తగ్గాడు.
7.26.29
ततः सर्वस्य सैन्यस्य नादः समभवन्महान् ।
अहो धिङ्गिहतो भीमः कुज्जरेणेति मारिष ॥ ७.२६.२९ ॥
అప్పుడు సైన్యమంతా మహా కోలాహలం రేగింది — "అయ్యో, ఛీ! భీముడు ఏనుగుచే కొట్టబడ్డాడు!" ఓ పూజ్యుడా, ఇలా.
7.26.30
तेन नागेन सन्त्रस्ता पाण्डवानामनीकिनी ।
सहसाऽभ्यद्रवद्राजन्यत्र तस्यौ वृकोदरः ॥ ७.२६.३० ॥
ఆ ఏనుగుకు భయపడి పాండవుల సేన అకస్మాత్తుగా పారిపోయింది, ఓ రాజా; అక్కడ వృకోదరుడు (భీముడు) నిలిచాడు.
7.26.31
ततो युधिष्ठिरो राजा हतं मत्वा वृकोदरम् ।
भगदत्तं सपाञ्चाल्यः सर्वतः समवारयत् ॥ ७.२६.३१ ॥
అప్పుడు రాజు యుధిష్ఠిరుడు భీముడు హతుడయ్యాడని భావించి, పాంచాలులతో కలిసి భగదత్తుని అన్ని వైపులా అడ్డుకున్నాడు.
7.26.32
तं रथं रथिनां श्रेष्ठाः परिवार्य परन्तपाः ।
अवाकिरञ्शरैस्तीक्ष्णैः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.२६.३२ ॥
శత్రువులను దహించే శ్రేష్ఠ రథికులు ఆ రథాన్ని చుట్టుముట్టి, వందల వేలకొలదిగా వాడి బాణాలను కురిపించారు.
7.26.33
स विघातं पृषत्कानामङ्कुशेन समाहरन् ।
क्षणेन पाण्डुपाञ्जालान्व्यधमत्पर्वतेश्वरः ॥ ७.२६.३३ ॥
ఆ పర్వతేశ్వరుడు అంకుశంతో బాణాల అడ్డంకిని నిలిపి, క్షణంలో పాండవ-పాంచాలులను తరిమికొట్టాడు.
7.26.34
तदद्भुतमपश्याम भगदत्तस्य संयुगे ।
तथा वृद्धस्य चरितं कुञ्जरेण विशाम्पते ॥ ७.२६.३४ ॥
ఓ రాజా! యుద్ధంలో భగదత్తుడు చేసిన ఆ అద్భుత కార్యాన్ని, ఆ వృద్ధుడు ఏనుగుతో చేసిన పనిని మేము చూశాము.
7.26.35
ततो राजा दशार्णानां प्राग्ज्योतिषमुपाद्रवत् ।
तिर्यग्यातेन नागेन समदेनाशुगामिना ॥ ७.२६.३५ ॥
అప్పుడు ఆ రాజు, మదించిన వేగంగా కదిలే ఏనుగుపై పక్కకు సాగుతూ, దశార్ణుల నుండి ప్రాగ్జ్యోతిషం వైపు దూసుకెళ్లాడు.
7.26.36
तयोर्युद्धं समभवन्नागयोर्भीमरूपयोः ।
सपक्षयोः पर्वतयोर्यथा सद्रुमयोः पुरा ॥ ७.२६.३६ ॥
ఆ భయంకర రూపాల రెండు ఏనుగుల మధ్య యుద్ధం జరిగింది; పూర్వం చెట్లతో, రెక్కలతో ఉన్న రెండు పర్వతాల మధ్య జరిగినట్లు.
7.26.37
प्राग्ज्योतिषपतेर्नागः सन्निवृत्त्यापसृत्य च ।
पार्श्वे दशार्णाधिपतेर्भित्त्वा नागमपातयत् ॥ ७.२६.३७ ॥
ప్రాగ్జ్యోతిష రాజు ఏనుగు వెనుదిరిగి, వెనక్కు తగ్గి, దశార్ణాధిపతి ప్రక్కన గుచ్చి ఆ ఏనుగును కూల్చింది.
7.26.38
तोमरैः सूर्यरश्म्याभैर्भगदत्तोऽथ सप्तभिः ।
जघान द्विरदस्थं तं शत्रुं प्रचलितासनम् ॥ ७.२६.३८ ॥
అప్పుడు భగదత్తుడు సూర్యకిరణాల వంటి ఏడు తోమరాలతో ఏనుగుపై నిలిచిన ఆ శత్రువును కొట్టాడు; అతని ఆసనం కదిలింది.
7.26.39
व्यवच्छिद्य तु राजानं भगदत्तं युधिष्ठिरः ।
रथानीकेन महता सर्वतः पर्यवारयत् ॥ ७.२६.३९ ॥
భగదత్త రాజును వేరుచేసి, యుధిష్ఠిరుడు గొప్ప రథసేనతో అన్ని వైపులా అతడిని చుట్టుముట్టాడు.
7.26.40
स कुञ्जरस्थो रथिभिः शुशुभे सर्वतो वृतः ।
पर्वते वनमध्यस्थो ज्वलन्निव हुताशनः ॥ ७.२६.४० ॥
ఏనుగుపై ఉన్న అతడు అన్ని వైపులా రథికులచే చుట్టబడి, పర్వతంపై అడవి మధ్య మండే అగ్నిలా ప్రకాశించాడు.
7.26.41
मण्डलं सर्वतः श्लिष्टं रथिनामुग्रधन्विनाम् ।
किरतां शरवर्षाणि स नागः पर्यवर्तत ॥ ७.२६.४१ ॥
ఉగ్రధనుర్ధారులైన రథికుల మండలం అన్ని వైపులా దగ్గరగా కూడి ఉంది; ఆ ఏనుగు బాణవర్షాలు కురిపిస్తూ దానిని చుట్టుతిరిగింది.
7.26.42
ततः प्राग्ज्योतिषो राजा परिगृह्य महागजम् ।
प्रेषयामास सहसा युयुधानरथं प्रति ॥ ७.२६.४२ ॥
అప్పుడు ప్రాగ్జ్యోతిష రాజు తన మహా ఏనుగును అదుపులోకి తీసుకుని, అకస్మాత్తుగా యుయుధానుని రథం వైపు పంపాడు.
7.26.43
आपतन्तं च सम्प्रेक्ष्य नागं सात्वतपुङ्गवः ।
अविध्यत्पञ्चभिर्बाणैः शितैराशीविषोपमैः ॥ ७.२६.४३ ॥
దూసుకొస్తున్న ఏనుగును చూసి సాత్వతులలో శ్రేష్ఠుడు విషసర్పాల వంటి ఐదు పదునైన బాణాలతో దానిని గుచ్చాడు.
7.26.44
शिनेः पौत्रस्य तु रथं परिगृह्य महाद्विपः ।
अभिचिक्षेप वेगेन युयुधानस्त्वपाक्रमत् ॥ ७.२६.४४ ॥
మహా గజం శిని మనవడి రథాన్ని తొండంతో పట్టి వేగంగా విసిరింది; కానీ యుయుధానుడు తప్పుకున్నాడు.
7.26.45
बृहतः सैन्धवानश्वान्समुत्थाप्यथ सारथिः ।
तस्थौ सात्यकिमासाद्य सम्प्लुतस्तं रथं प्रति ॥ ७.२६.४५ ॥
అప్పుడు సారథి పెద్ద సైంధవ అశ్వాలను లేవనెత్తి, సాత్యకిని చేరి, ఆ రథం వైపు దూకి నిలిచాడు.
7.26.46
स तु लब्ध्वान्तरं नागस्त्वरितो रथमण्डलात् ।
निष्पतन्सततं सर्वान्परिचिक्षेप पार्थिवान् ॥ ७.२६.४६ ॥
ఏనుగు అవకాశం దొరకగానే రథవలయం నుండి వేగంగా దూకి, నిరంతరం రాజులందరినీ చుట్టూ విసిరివేసింది.
7.26.47
ते त्वाशुगतिना तेन त्रास्यमाना नरर्षभाः ।
तमेकं द्विरदं सङ्ख्ये मेनिरे शतशो द्विपान् ॥ ७.२६.४७ ॥
ఆ వేగవంతమైన ఏనుగు వల్ల భయపడిన ఆ నరశ్రేష్ఠులు యుద్ధంలో ఆ ఒక్క ఏనుగును వందలాది ఏనుగులుగా భావించారు.
7.26.48
ते गजस्थेन काल्यन्ते भगदत्तेन पार्थिवाः ।
ऐरावतस्थेन यथा देवराजेन दानवाः ॥ ७.२६.४८ ॥
ఐరావతంపై ఉన్న దేవరాజు ఇంద్రుడు దానవులను చంపినట్లుగా, ఏనుగుపై ఉన్న భగదత్తుడు ఆ రాజులను సంహరిస్తున్నాడు.
7.26.49
तेषां प्रद्रवतां भीमः पाञ्चालानामितस्ततः ।
गजवाजिकृतः शब्दः सुमहान्समजायत ॥ ७.२६.४९ ॥
పారిపోతున్న పాంచాలుల మధ్య, ఇటు అటు, భీముని వల్ల ఏనుగులు, గుర్రాల నుండి మహా శబ్దం పుట్టింది.
7.26.50
भगदत्तेन समरे काल्यमानेषु पाण्डुषु ।
प्राग्ज्योतिषमभिक्रुद्धः पुनर्भीमः समभ्ययात् ॥ ७.२६.५० ॥
యుద్ధంలో భగదత్తునిచే పాండవులు చంపబడుతుండగా, అత్యంత కోపించిన భీముడు మళ్లీ ప్రాగ్జ్యోతిషుని వైపు ముందుకు సాగాడు.
7.26.51
तस्याभिद्रवतो वाहान्हस्तमुक्तेन वारिणा ।
सिक्त्वा व्यत्रासयन्नागस्ते पार्थसहरंस्ततः ॥ ७.२६.५१ ॥
అతడు ముందుకు వస్తుండగా, చేతితో చల్లిన నీటితో వాహనాలను తడిపి, ఏనుగులు వారిని భయపెట్టాయి; అప్పుడు పార్థుని అనుచరులను.
7.26.52
ततस्तमभ्ययात्तूर्णं रुचिपर्वा कृतीसुतः ।
समघ्नञ्छरवर्षेण रथस्योऽन्तकसन्निभः ॥ ७.२६.५२ ॥
అప్పుడు కృతి కుమారుడైన రుచిపర్వుడు వేగంగా అతని వైపు వచ్చి, రథంపై నిలిచి, యముడిలా బాణ వర్షంతో కొట్టాడు.
7.26.53
ततः स रुचिपर्वाणं शरेणानतपर्वणा ।
सुपर्वा पर्वतपतिर्निन्ये वैवस्वतक्षयम् ॥ ७.२६.५३ ॥
అప్పుడు పర్వతాధిపతియైన సుపర్వుడు, వంగిన కణుపుల బాణంతో రుచిపర్వుడిని వైవస్వతుని లోకానికి పంపాడు.
7.26.54
तस्मिन्निपतिते वीरे सौभद्रो द्रौपदीसुतः ।
चेकितानो धृष्टकेतुर्ययुत्सुश्चार्दयन्द्विपम् ॥ ७.२६.५४ ॥
ఆ వీరుడు పడిపోగానే, సౌభద్రుడు, ద్రౌపది కుమారుడు, చేకితానుడు, ధృష్టకేతుడు, యుయుత్సుడు ఏనుగును పీడించారు.
7.26.55
त एनं शरधाराभिर्धाराभिरिव तोयदाः ।
सिषिचुर्भैरवान्नादान्विनदन्तो जिघांसवः ॥ ७.२६.५५ ॥
వారు అతన్ని మేఘాలు వర్షధారలతో కురిపించినట్లు బాణధారలతో ముంచెత్తారు; చంపాలనే కోరికతో భయంకర గర్జనలు చేస్తూ.
7.26.56
ततः पार्ष्ण्यङ्कुशाङ्गुष्ठैः कृतिना चोदितो द्विपः ।
प्रसारितकरः प्रायात्स्तब्धकर्णेक्षणो द्रुतम् ॥ ७.२६.५६ ॥
అప్పుడు నైపుణ్యం గల మావటి మడమ, అంకుశం, బొటనవేలుతో ఏనుగును ప్రేరేపించాడు; అది తొండం చాచి, చెవులు కళ్ళు నిటారుగా పెట్టి వేగంగా ముందుకు సాగింది.
7.26.57
सोऽधिष्ठाय पदा वाहान्युयुत्सोः सूतमारुजत् ।
युयुत्सुस्तु रथाद्राजन्नपाक्रामत्त्वरान्वितः ॥ ७.२६.५७ ॥
అతడు కాలితో యుయుత్సు గుర్రాలను తొక్కి, సారథిని నేలకూల్చాడు; కానీ ఓ రాజా, యుయుత్సు త్వరగా రథం దిగి తప్పుకున్నాడు.
7.26.58
ततः पाण्डवयोधास्ते नागराजं शरैर्द्रुतम् ।
सिषिचुर्भैरवान्नादान्विनदन्तो जिघांसवः ॥ ७.२६.५८ ॥
అప్పుడు ఆ పాండవ యోధులు ఆ గజరాజును వేగంగా బాణాలతో ముంచెత్తారు; చంపాలనే కోరికతో భయంకర గర్జనలు చేస్తూ.
7.26.59
पुत्रस्तु तव सम्भ्रान्तः सौभद्रस्याप्लुतो रथम् ।
स कुञ्जरस्थो विसृजन्निषूनरिषु पार्थिवः।
बभौ रश्मीनिवादित्यो भुवनेषु समुत्सृजन् ॥ ७.२६.५९ ॥
మీ కుమారుడు కలవరపడి సౌభద్రుని రథంపైకి దూకాడు; ఏనుగుపై నిలిచి శత్రువులపై బాణాలు వదులుతున్న ఆ రాజు, లోకాలపై కిరణాలు ప్రసరించే సూర్యునిలా ప్రకాశించాడు.
7.26.60
तमार्जुनिर्द्वादशभिर्युयुत्सुर्दशभिः शरैः ।
त्रिभिस्त्रिभिर्द्रौपदेया धृष्टकेतुश्च विव्यधुः ॥ ७.२६.६० ॥
అతడిని అర్జునుని కుమారుడు పన్నెండు బాణాలతో, యుయుత్సు పది బాణాలతో, ద్రౌపదీ కుమారులు మరియు ధృష్టకేతువు ఒక్కొక్కరు మూడేసి బాణాలతో గుచ్చారు.
7.26.61
चेकितानः चतुःषष्ट्या सोत्तरायुधिकं पुनः ।
प्रत्यविध्यत्ततः सर्वान्भगदत्तस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ७.२६.६१ ॥
చేకితానుడు అరవై నాలుగు మరియు అంతకంటే ఎక్కువ ఆయుధాలతో మళ్లీ ప్రహరించాడు. తరువాత భగదత్తుడు వారందరినీ మూడు మూడు బాణాలతో గాయపరిచాడు.
7.26.62
सोऽतियत्नार्पितैर्बाणैराचितो द्विरदो बभौ ।
संस्यूत इव सूर्यस्य रश्मिभिर्जलदो महान् ॥ ७.२६.६२ ॥
అతి యత్నంతో ప్రయోగించిన బాణాలతో కప్పబడిన ఆ ఏనుగు, సూర్యకిరణాలతో కుట్టబడిన గొప్ప మేఘంలా ప్రకాశించింది.
7.26.63
नियन्तुः शिल्पयत्नाभ्यां प्रेरितोऽरिशरार्दितः ।
परिचिक्षेप तान्नागः स रिपून्सव्यदक्षिणम् ॥ ७.२६.६३ ॥
సారథి నైపుణ్యంతో, ప్రయత్నంతో ప్రేరితుడైన, శత్రు బాణాలచే బాధింపబడిన ఆ ఏనుగు, ఎడమ కుడి వైపుల ఆ శత్రువులను చుట్టూ విసిరివేసింది.
7.26.64
गोपाल इव दण्डेन यथा पशुगणान्वने ।
सङ्कालयति तां सेनां भगदत्तस्तथा मुहुः ॥ ७.२६.६४ ॥
అడవిలో గొల్లవాడు కర్రతో పశువుల మందను తోలినట్లుగా, భగదత్తుడు ఆ సేనను మళ్లీ మళ్లీ తోలాడు.
7.26.65
क्षिप्रं श्येनाभिप्रन्नानां वायसानामिव स्वनः ।
बभूव पाण्डवेयानां भृशं विद्रवतां स्वनः ॥ ७.२६.६५ ॥
గ్రద్దలచే దాడి చేయబడిన కాకుల అరుపులవలె, పారిపోతున్న పాండవుల గొప్ప ఆర్తనాదం వెంటనే చెలరేగింది.
7.26.66
स नागराजः प्रवराङ्कुशाहतः ।
पुरा सपक्षोऽद्रिवरो यथा नृप।
भयं तदा रिपुषु समादधद्भृशं ।
वणिग्जनानां क्षुभितो यथाऽर्णवः ॥ ७.२६.६६ ॥
ఉత్తమ అంకుశంతో కొట్టబడిన ఆ గజరాజు, ఓ రాజా, పూర్వం రెక్కలు గల శ్రేష్ఠ పర్వతంలా, ఆ సమయంలో శత్రువులలో గొప్ప భయాన్ని కలిగించాడు, వర్తకులకు కల్లోలిత సముద్రంలా.
7.26.67
ततो ध्वनिर्द्विरदरथाश्वपार्थिवै ।
र्भयाद्रवद्भिर्जनितोऽतिभैरवः।
क्षितिं वियद् द्यां विदिशो दिशस्तथा ।
समावृणोत्पार्थिवसंयुगे ततः ॥ ७.२६.६७ ॥
అప్పుడు ఏనుగులు, రథాలు, గుర్రాలు, రాజుల నుండి, భయంతో అరుస్తున్నవారి నుండి పుట్టిన అత్యంత భయంకరమైన ధ్వని భూమిని, ఆకాశాన్ని, స్వర్గాన్ని, దిక్కులను, ఉపదిక్కులను ఆ రాజుల యుద్ధంలో కప్పివేసింది.
7.26.68
स तेन नागप्रवरेण पार्थिवो ।
भृशं जगाहे द्विषतामनीकिनीम्।
पुरा सुगुप्तां विबुधैरिवाहवे ।
विरोचनो देववरूतिनीमिव ॥ ७.२६.६८ ॥
ఆ రాజు ఆ శ్రేష్ఠ ఏనుగుతో శత్రువుల సైన్యంలో అతి వేగంగా చొచ్చుకుపోయాడు; పూర్వం యుద్ధంలో దేవతలచే బాగా కాపాడబడిన దేవసేనలో విరోచనుడు చొచ్చుకుపోయినట్లు.
7.26.69
भृशं ववौ ज्वलनसखो वियद्रजः ।
समावृणोन्मुहुरपि चैव सैनिकान्।
तमेकनागं गणशो यथा गजान् ।
समन्ततो द्रुतमथ मेनिरे जनाः ॥ ७.२६.६९ ॥
అగ్ని మిత్రుడైన వాయువు అతి వేగంగా వీచి, ఆకాశపు ధూళిని లేపి సైనికులను మళ్లీ మళ్లీ కప్పింది; ప్రజలు ఆ ఒకే ఏనుగును, గుంపుగా వస్తున్న ఏనుగులవలె, నాలుగు వైపుల నుండి వేగంగా వస్తోందని భావించారు.