ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.26.1
तेष्वेवं सन्निवृत्तेषु प्रत्युद्यातेषु भागशः ।
कथं युयुधिरे पार्था मामकाश्च तरस्विनः ॥ ७.२६.१ ॥
ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਕੇ ਫਿਰ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਪਾਰਥ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬੰਦੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਯੋਧੇ ਕਿਵੇਂ ਲੜੇ?
7.26.2
किमर्जुनश्चाप्यकरोत्संशप्तकबलं प्रति ।
संशप्तका वा पार्थस्य किमकुर्वत सञ्जय ॥ ७.२६.२ ॥
ਸੰਜਯ, ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿਰੁੱਧ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਜਾਂ ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਨੇ ਪਾਰਥ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ?
7.26.3
तथा तेषु निवृत्तेषु प्रत्युद्यातेषु भागशः ।
स्वयमभ्यद्रवद्भीमं नागानीकेन ते सुतः ॥ ७.२६.३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਕੇ ਫਿਰ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਖੁਦ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਭੀਮ ਉੱਤੇ ਧਾਵਾ ਬੋਲ ਗਿਆ।
7.26.4
स नाग इव नागेन गोवृषेणेव गोवृषः ।
समाहूतः स्वयं राज्ञा नागानीकमुपाद्रवत् ॥ ७.२६.४ ॥
ਹਾਥੀ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਬਲਦ ਬਲਦ ਵਾਂਗ, ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਆਪ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।
7.26.5
स युद्धकुशलः पार्थो बाहुवीर्येण चान्वितः ।
अभिनत्कुञ्जरानीकमचिरेणैव मारिष ॥ ७.२६.५ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਪਾਰਥ ਨੇ ਬਾਹੂਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਮਾਨਯੋਗ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
7.26.6
ते गजा गिरिसङ्काशाः क्षरन्तः सर्वतो मदम् ।
भीमसेनस्य नाराचैर्विमुखा विमदीकृताः ॥ ७.२६.६ ॥
ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਉਹ ਹਾਥੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਮਦ ਵਹਾਉਂਦੇ, ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਕੇ ਮਦਹੀਣ ਹੋ ਗਏ।
7.26.7
विधमेदभ्रजालानि यथा वायुः समुद्धतः ।
व्यधमत्तान्यनीकानि तथैव पवनात्मजः ॥ ७.२६.७ ॥
ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਖਿਲਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਹ ਸੈਨਾਵਾਂ ਖਿਲਾਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
7.26.8
स तेषु विसृजन्बाणान्भीमो नागेष्वशोभत ।
भुवनेष्विव सर्वेषु गभस्तीनुदितो रविः ॥ ७.२६.८ ॥
ਬਾਣ ਛੱਡਦਾ ਭੀਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਉਂ ਸੋਹਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਰਨਾਂ ਫੈਲਾਂਦਾ ਉਦੈ ਹੋਇਆ ਸੂਰਜ ਸੋਹਦਾ ਹੈ।
7.26.9
ते भीमबाणाभिहताः संस्यूता विबभुर्गजाः ।
गभस्तिभिरिवार्कस्य व्योम्नि नानाबलाहकाः ॥ ७.२६.९ ॥
ਭੀਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਅਤੇ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਗਏ ਉਹ ਹਾਥੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੋਹੇ।
7.26.10
तथा गजानां कदनं कुर्वाणमनिलात्मजम् ।
क्रुद्धो दुर्योधनोऽभ्येत्य प्रत्यविध्यच्छितैः शरैः ॥ ७.२६.१० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਦੇ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਕੋਲ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਦੁਰਯੋਧਨ ਆਇਆ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮੋੜਵਾਂ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
7.26.11
ततः क्षणेन क्षितिपं क्षतजप्रतिमेक्षणः ।
क्षयं निनीषुर्निशितैर्भीमो विव्याध पत्रिभिः ॥ ७.२६.११ ॥
ਫਿਰ ਛਿਨ ਵਿੱਚ, ਲਹੂ ਵਰਗੀਆਂ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਭੀਮ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.26.12
स शराचितसर्वाङ्गः क्रुद्धो विव्याध पाण्डवम् ।
नाराचैरर्करश्म्याभैर्भीमसेनं स्मयन्निव ॥ ७.२६.१२ ॥
ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗੇ ਨਾਰਾਚਾਂ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਲੱਗਾ।
7.26.13
तस्य नागं मणिमयं रत्नचित्रध्वजे स्थितम् ।
भल्लाभ्यां कार्मुकं चैव क्षिप्रं चिच्छेद पाण्डवः ॥ ७.२६.१३ ॥
ਉਸਦਾ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਜੜਿਆ ਹਾਥੀ, ਰਤਨ-ਚਿੱਤਰਿਤ ਝੰਡੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਉਹ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼, ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਦੋ ਭੱਲਾਂ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।
7.26.14
दुर्योधनं पीड्यमानं दृष्ट्वा भीमेन मारिष ।
चुक्षोभयिषुरभ्यागादङ्गो मातङ्गमास्थितः ॥ ७.२६.१४ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ, ਭੀਮ ਵੱਲੋਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਪੀੜਿਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਅੰਗ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਚਲਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਆਇਆ।
7.26.15
तमापतन्तं नागेन्द्रमम्बुदप्रतिमस्वनम् ।
कुम्भान्तरे भीमसेनो नाराचैरार्दयद्भृशम् ॥ ७.२६.१५ ॥
ਬੱਦਲ ਵਰਗੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦੇ ਉਸ ਗਜਰਾਜ ਨੂੰ, ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਉਸਦੇ ਕੁੰਭਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.26.16
तस्य कायं विनिर्भिद्य न्यमज्जद्धरणीतले ।
ततः पपात द्विरदो वज्राहत इवाचलः ॥ ७.२६.१६ ॥
ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਧੱਸ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਉਹ ਹਾਥੀ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
7.26.17
तस्वावर्जितनागस्य म्लेच्छस्याधः पतिष्यतः ।
शिरश्चिच्छेद भल्लेन क्षिप्रकारी वृकोदरः ॥ ७.२६.१७ ॥
ਹਾਥੀ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਦੇ ਉਸ ਮਲੇਚ੍ਛ ਦਾ, ਤੁਰੰਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੇ ਭੱਲੇ ਨਾਲ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।
7.26.18
तस्मिन्निपतिते वीरे सम्प्राद्रवत सा चमूः ।
सम्भ्रान्ताश्वद्विपरथा पदातीनवमृद्गती ॥ ७.२६.१८ ॥
ਉਸ ਵੀਰ ਦੇ ਡਿੱਗਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਫ਼ੌਜ ਭੱਜ ਉੱਠੀ; ਘਬਰਾਏ ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਰਥ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਰੌਂਦਦੇ ਦੌੜੇ।
7.26.19
तेष्वनीकेषु भग्नेषु विद्रवत्सु समन्ततः ।
प्राग्ज्योतिषस्ततो भीमं कुञ्जरेण समाद्रवत् ॥ ७.२६.१९ ॥
ਉਹ ਫ਼ੌਜਾਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤਦ ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਭੀਮ ਵੱਲ ਧਾਵਾ ਬੋਲਿਆ।
7.26.20
येन नागेन मघवानजयद्दैत्यदानवान् ।
तदन्वयेन नागेन भीमसेनमुपाद्रवत् ॥ ७.२६.२० ॥
ਜਿਸ ਹਾਥੀ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨੇ ਦੈਂਤਾਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ, ਉਸੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਭੀਮਸੇਨ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ।
7.26.21
स नागप्रवरो भीमं सहसा समुपाद्रवत् ।
श्रवणाभ्यामथो द्वाभ्यां संहतेन करेण च ॥ ७.२६.२१ ॥
ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀ ਅਚਾਨਕ ਭੀਮ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ, ਦੋਵੇਂ ਕੰਨਾਂ ਅਤੇ ਸਿਮਟੀ ਸੁੰਡ ਨਾਲ।
7.26.22
व्यावृत्तनयनः क्रुद्वः प्रमथन्निव पाण्डवम् ।
वृकोदररथं साश्वमविशेषमचूर्णयत् ॥ ७.२६.२२ ॥
ਅੱਖਾਂ ਪਲਟਾ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਮਸਲਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਦਾ ਰੱਥ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਬਿਨਾਂ ਭੇਦਭਾਵ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
7.26.23
पद्भ्यां भीमोऽप्यथो धावंस्तस्य गात्रेष्वलीयत ।
जानन्नञ्जलिकावेधं नापाक्रामत पाण्डवः ॥ ७.२६.२३ ॥
ਪੈਦਲ ਦੌੜਦਿਆਂ ਵੀ ਭੀਮ ਉਸ ਹਾਥੀ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਿਆ; ਅੰਜਲਿਕਾਵੇਧ ਨੂੰ ਜਾਣਦਿਆਂ ਵੀ ਪਾਂਡਵ ਨਹੀਂ ਹਟਿਆ।
7.26.24
गात्राभ्यन्तरगो भूत्वा करेणाताडयन्मुहुः ।
लालयामास तं नागं वधाकाङ्क्षिणमव्ययम् ॥ ७.२६.२४ ॥
ਹਾਥੀ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਾਰਿਆ; ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਹਿਲਾਇਆ।
7.26.25
कुलालचक्रवन्नागस्तदा तूर्णमथाभ्रमत् ।
नागायुतबलः श्रीमान्कालयानो वृकोदरम् ॥ ७.२६.२५ ॥
ਤਦ ਉਹ ਹਾਥੀ ਘੁਮਿਆਰ ਦੇ ਚੱਕ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ। ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਬਲ ਵਾਲਾ ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਹਾਥੀ, ਮੌਤ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ, ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ) ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਿਆ।
7.26.26
भीमोऽपि निष्क्रम्य ततः सुप्रतीकाग्रतोऽभवत् ।
भीमं करेणावनम्य जानुभ्यामभ्यताडयत् ॥ ७.२६.२६ ॥
ਭੀਮ ਵੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ। ਤਦ ਉਸ ਹਾਥੀ ਨੇ ਸੁੰਡ ਨਾਲ ਭੀਮ ਨੂੰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਗੋਡਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
7.26.27
ग्रीवायां वेष्टयित्वैनं स गजो हन्तुमैहत ।
करवेष्टं भीमसेनो भ्रमं दत्त्वा व्यमोचयत् ॥ ७.२६.२७ ॥
ਗਰਦਨ ਦੁਆਲੇ ਲਪੇਟ ਕੇ ਉਸ ਹਾਥੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹਿਆ। ਤਦ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਸੁੰਡ ਦੀ ਲਪੇਟ ਨੂੰ ਇਕ ਚੱਕਰ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਲਿਆ।
7.26.28
पुनर्गात्राणि नागस्य प्रविवेश वृकोदरः ।
यावत्प्रतिगजायातं स्वबलं प्रत्यवैक्षत।
भीमोपि नागगात्रेभ्यो विनिःसृत्यापयाज्जवात् ॥ ७.२६.२८ ॥
ਫੇਰ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ; ਤਦ ਉਸਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹਾਥੀ ਆਉਂਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਭੀਮ ਵੀ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ।
7.26.29
ततः सर्वस्य सैन्यस्य नादः समभवन्महान् ।
अहो धिङ्गिहतो भीमः कुज्जरेणेति मारिष ॥ ७.२६.२९ ॥
ਤਦ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰੌਲਾ ਪੈ ਗਿਆ — "ਅਹੋ, ਧਿੱਕਾਰ! ਭੀਮ ਹਾਥੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ!" ਹੇ ਮਾਨਯੋਗ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ।
7.26.30
तेन नागेन सन्त्रस्ता पाण्डवानामनीकिनी ।
सहसाऽभ्यद्रवद्राजन्यत्र तस्यौ वृकोदरः ॥ ७.२६.३० ॥
ਉਸ ਹਾਥੀ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਅਚਾਨਕ ਭੱਜ ਗਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਉੱਥੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ) ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ।
7.26.31
ततो युधिष्ठिरो राजा हतं मत्वा वृकोदरम् ।
भगदत्तं सपाञ्चाल्यः सर्वतः समवारयत् ॥ ७.२६.३१ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸਮਝ ਕੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਸਮੇਤ ਭਗਦੱਤ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਰੋਕ ਲਿਆ।
7.26.32
तं रथं रथिनां श्रेष्ठाः परिवार्य परन्तपाः ।
अवाकिरञ्शरैस्तीक्ष्णैः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.२६.३२ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਰਥ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
7.26.33
स विघातं पृषत्कानामङ्कुशेन समाहरन् ।
क्षणेन पाण्डुपाञ्जालान्व्यधमत्पर्वतेश्वरः ॥ ७.२६.३३ ॥
ਉਸ ਪਰਬਤੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵ-ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।
7.26.34
तदद्भुतमपश्याम भगदत्तस्य संयुगे ।
तथा वृद्धस्य चरितं कुञ्जरेण विशाम्पते ॥ ७.२६.३४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਅਸੀਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭਗਦੱਤ ਦਾ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਕਰਮ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਬੁੱਢੇ ਦਾ ਹਾਥੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਕਰਮ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।
7.26.35
ततो राजा दशार्णानां प्राग्ज्योतिषमुपाद्रवत् ।
तिर्यग्यातेन नागेन समदेनाशुगामिना ॥ ७.२६.३५ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਜਾ ਮਸਤ, ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਤਿਰਛਾ ਚੱਲਦਾ ਦਸ਼ਾਰਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
7.26.36
तयोर्युद्धं समभवन्नागयोर्भीमरूपयोः ।
सपक्षयोः पर्वतयोर्यथा सद्रुमयोः पुरा ॥ ७.२६.३६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖਾਂ ਸਮੇਤ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋ ਪਰਬਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
7.26.37
प्राग्ज्योतिषपतेर्नागः सन्निवृत्त्यापसृत्य च ।
पार्श्वे दशार्णाधिपतेर्भित्त्वा नागमपातयत् ॥ ७.२६.३७ ॥
ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਹਾਥੀ ਮੁੜ ਕੇ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਕੇ ਦਸ਼ਾਰਣ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪਾਸੇ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
7.26.38
तोमरैः सूर्यरश्म्याभैर्भगदत्तोऽथ सप्तभिः ।
जघान द्विरदस्थं तं शत्रुं प्रचलितासनम् ॥ ७.२६.३८ ॥
ਫਿਰ ਭਗਦੱਤ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਸੱਤ ਤੋਮਰਾਂ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਉਸ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਉਸਦਾ ਆਸਣ ਹਿੱਲ ਗਿਆ।
7.26.39
व्यवच्छिद्य तु राजानं भगदत्तं युधिष्ठिरः ।
रथानीकेन महता सर्वतः पर्यवारयत् ॥ ७.२६.३९ ॥
ਰਾਜੇ ਭਗਦੱਤ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਵੱਡੀ ਰਥ-ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
7.26.40
स कुञ्जरस्थो रथिभिः शुशुभे सर्वतो वृतः ।
पर्वते वनमध्यस्थो ज्वलन्निव हुताशनः ॥ ७.२६.४० ॥
ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਉਹ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਿਆ।
7.26.41
मण्डलं सर्वतः श्लिष्टं रथिनामुग्रधन्विनाम् ।
किरतां शरवर्षाणि स नागः पर्यवर्तत ॥ ७.२६.४१ ॥
ਉਗਰ ਧਨੁੱਖਧਾਰੀ ਰਥੀਆਂ ਦਾ ਮੰਡਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਨੇੜੇ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਹ ਹਾਥੀ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਿਆ।
7.26.42
ततः प्राग्ज्योतिषो राजा परिगृह्य महागजम् ।
प्रेषयामास सहसा युयुधानरथं प्रति ॥ ७.२६.४२ ॥
ਫਿਰ ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਹਾਗਜ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਕੇ ਅਚਾਨਕ ਯੁਯੁਧਾਨ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
7.26.43
आपतन्तं च सम्प्रेक्ष्य नागं सात्वतपुङ्गवः ।
अविध्यत्पञ्चभिर्बाणैः शितैराशीविषोपमैः ॥ ७.२६.४३ ॥
ਝਪਟਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਤਵਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰ ਨੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਪੰਜ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.26.44
शिनेः पौत्रस्य तु रथं परिगृह्य महाद्विपः ।
अभिचिक्षेप वेगेन युयुधानस्त्वपाक्रमत् ॥ ७.२६.४४ ॥
ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਨੇ ਸ਼ਿਨੀ ਦੇ ਪੋਤੇ ਦਾ ਰੱਥ ਸੁੰਡ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਪਰ ਯੁਯੁਧਾਨ ਪਾਸੇ ਹੋ ਗਏ।
7.26.45
बृहतः सैन्धवानश्वान्समुत्थाप्यथ सारथिः ।
तस्थौ सात्यकिमासाद्य सम्प्लुतस्तं रथं प्रति ॥ ७.२६.४५ ॥
ਫਿਰ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਵੱਡੇ ਸਿੰਧੀ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਸਾਤਿਅਕੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਰੱਥ ਵੱਲ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
7.26.46
स तु लब्ध्वान्तरं नागस्त्वरितो रथमण्डलात् ।
निष्पतन्सततं सर्वान्परिचिक्षेप पार्थिवान् ॥ ७.२६.४६ ॥
ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਉਹ ਰੱਥਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਸੁੱਟਣ ਲੱਗਾ।
7.26.47
ते त्वाशुगतिना तेन त्रास्यमाना नरर्षभाः ।
तमेकं द्विरदं सङ्ख्ये मेनिरे शतशो द्विपान् ॥ ७.२६.४७ ॥
ਉਸ ਤੇਜ਼ ਹਾਥੀ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਇੱਕੋ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਹਾਥੀ ਸਮਝਿਆ।
7.26.48
ते गजस्थेन काल्यन्ते भगदत्तेन पार्थिवाः ।
ऐरावतस्थेन यथा देवराजेन दानवाः ॥ ७.२६.४८ ॥
ਜਿਵੇਂ ਐਰਾਵਤ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਦਾਨਵ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਭਗਦੱਤ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਰਾਜੇ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
7.26.49
तेषां प्रद्रवतां भीमः पाञ्चालानामितस्ततः ।
गजवाजिकृतः शब्दः सुमहान्समजायत ॥ ७.२६.४९ ॥
ਭੱਜ ਰਹੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ, ਭੀਮ ਕਾਰਨ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ।
7.26.50
भगदत्तेन समरे काल्यमानेषु पाण्डुषु ।
प्राग्ज्योतिषमभिक्रुद्धः पुनर्भीमः समभ्ययात् ॥ ७.२६.५० ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭਗਦੱਤ ਦੁਆਰਾ ਪਾਂਡਵ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭੀਮ ਫਿਰ ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
7.26.51
तस्याभिद्रवतो वाहान्हस्तमुक्तेन वारिणा ।
सिक्त्वा व्यत्रासयन्नागस्ते पार्थसहरंस्ततः ॥ ७.२६.५१ ॥
ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਹੱਥੋਂ ਛਿੜਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਿਉਂ ਕੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਇਆ; ਤਦ ਪਾਰਥ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ।
7.26.52
ततस्तमभ्ययात्तूर्णं रुचिपर्वा कृतीसुतः ।
समघ्नञ्छरवर्षेण रथस्योऽन्तकसन्निभः ॥ ७.२६.५२ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੁਚਿਪਰਵਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਯਮ ਵਾਂਗ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
7.26.53
ततः स रुचिपर्वाणं शरेणानतपर्वणा ।
सुपर्वा पर्वतपतिर्निन्ये वैवस्वतक्षयम् ॥ ७.२६.५३ ॥
ਤਦ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਸੁਪਰਵਾ ਨੇ ਝੁਕੀ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਰੁਚਿਪਰਵਾ ਨੂੰ ਵੈਵਸਵਤ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
7.26.54
तस्मिन्निपतिते वीरे सौभद्रो द्रौपदीसुतः ।
चेकितानो धृष्टकेतुर्ययुत्सुश्चार्दयन्द्विपम् ॥ ७.२६.५४ ॥
ਉਸ ਵੀਰ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਤੇ, ਸੌਭਦਰ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਚੇਕਿਤਾਨ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਅਤੇ ਯੁਯੁਤਸੂ ਨੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕੀਤਾ।
7.26.55
त एनं शरधाराभिर्धाराभिरिव तोयदाः ।
सिषिचुर्भैरवान्नादान्विनदन्तो जिघांसवः ॥ ७.२६.५५ ॥
ਮੇਘਾਂ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਭਿਉਂ ਦਿੱਤਾ; ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
7.26.56
ततः पार्ष्ण्यङ्कुशाङ्गुष्ठैः कृतिना चोदितो द्विपः ।
प्रसारितकरः प्रायात्स्तब्धकर्णेक्षणो द्रुतम् ॥ ७.२६.५६ ॥
ਫਿਰ ਕੁਸ਼ਲ ਮਹਾਵਤ ਨੇ ਅੱਡੀ, ਅੰਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ; ਉਹ ਸੁੰਡ ਫੈਲਾ ਕੇ, ਕੰਨ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਤਣੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
7.26.57
सोऽधिष्ठाय पदा वाहान्युयुत्सोः सूतमारुजत् ।
युयुत्सुस्तु रथाद्राजन्नपाक्रामत्त्वरान्वितः ॥ ७.२६.५७ ॥
ਉਸ ਨੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁਯੁਤਸੁ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਿਆ ਤੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ; ਪਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁਯੁਤਸੁ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੱਥੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਪਰੇ ਹਟ ਗਿਆ।
7.26.58
ततः पाण्डवयोधास्ते नागराजं शरैर्द्रुतम् ।
सिषिचुर्भैरवान्नादान्विनदन्तो जिघांसवः ॥ ७.२६.५८ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਂਡਵ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਗਜਰਾਜ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਿਉਂ ਦਿੱਤਾ; ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
7.26.59
पुत्रस्तु तव सम्भ्रान्तः सौभद्रस्याप्लुतो रथम् ।
स कुञ्जरस्थो विसृजन्निषूनरिषु पार्थिवः।
बभौ रश्मीनिवादित्यो भुवनेषु समुत्सृजन् ॥ ७.२६.५९ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਘਬਰਾ ਕੇ ਸੌਭਦ੍ਰ ਦੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਛਾਲ ਮਾਰ ਗਿਆ; ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਤੀਰ ਛੱਡਦਾ ਉਹ ਰਾਜਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿਖੇਰਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।
7.26.60
तमार्जुनिर्द्वादशभिर्युयुत्सुर्दशभिः शरैः ।
त्रिभिस्त्रिभिर्द्रौपदेया धृष्टकेतुश्च विव्यधुः ॥ ७.२६.६० ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬਾਰਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਯੁਯੁਤਸੁ ਨੇ ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਨੇ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
7.26.61
चेकितानः चतुःषष्ट्या सोत्तरायुधिकं पुनः ।
प्रत्यविध्यत्ततः सर्वान्भगदत्तस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ७.२६.६१ ॥
ਚੇਕਿਤਾਨ ਨੇ ਚੌਂਸਠ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਧ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਫਿਰ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਭਗਦੱਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
7.26.62
सोऽतियत्नार्पितैर्बाणैराचितो द्विरदो बभौ ।
संस्यूत इव सूर्यस्य रश्मिभिर्जलदो महान् ॥ ७.२६.६२ ॥
ਬਹੁਤ ਯਤਨ ਨਾਲ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਉਹ ਹਾਥੀ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਿਲੇ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।
7.26.63
नियन्तुः शिल्पयत्नाभ्यां प्रेरितोऽरिशरार्दितः ।
परिचिक्षेप तान्नागः स रिपून्सव्यदक्षिणम् ॥ ७.२६.६३ ॥
ਮਹਾਵਤ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਸ ਹਾਥੀ ਨੇ ਖੱਬੇ-ਸੱਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁਫੇਰੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.26.64
गोपाल इव दण्डेन यथा पशुगणान्वने ।
सङ्कालयति तां सेनां भगदत्तस्तथा मुहुः ॥ ७.२६.६४ ॥
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਵਾਲਾ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਹਾਕਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਭਗਦੱਤ ਉਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹਾਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
7.26.65
क्षिप्रं श्येनाभिप्रन्नानां वायसानामिव स्वनः ।
बभूव पाण्डवेयानां भृशं विद्रवतां स्वनः ॥ ७.२६.६५ ॥
ਬਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲੇ ਹੇਠ ਆਏ ਕਾਂਵਾਂ ਦੀ ਕਾਂ-ਕਾਂ ਵਾਂਗ, ਭੱਜਦੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਚੀਖ-ਪੁਕਾਰ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠੀ।
7.26.66
स नागराजः प्रवराङ्कुशाहतः ।
पुरा सपक्षोऽद्रिवरो यथा नृप।
भयं तदा रिपुषु समादधद्भृशं ।
वणिग्जनानां क्षुभितो यथाऽर्णवः ॥ ७.२६.६६ ॥
ਉੱਤਮ ਅੰਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਗਜਰਾਜ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਭੈ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਖ਼ਬਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ।
7.26.67
ततो ध्वनिर्द्विरदरथाश्वपार्थिवै ।
र्भयाद्रवद्भिर्जनितोऽतिभैरवः।
क्षितिं वियद् द्यां विदिशो दिशस्तथा ।
समावृणोत्पार्थिवसंयुगे ततः ॥ ७.२६.६७ ॥
ਤਦ ਹਾਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ, ਡਰ ਨਾਲ ਚੀਕਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ, ਅਕਾਸ਼, ਸੁਰਗ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪ-ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਢੱਕ ਲਿਆ।
7.26.68
स तेन नागप्रवरेण पार्थिवो ।
भृशं जगाहे द्विषतामनीकिनीम्।
पुरा सुगुप्तां विबुधैरिवाहवे ।
विरोचनो देववरूतिनीमिव ॥ ७.२६.६८ ॥
ਉਹ ਰਾਜਾ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਹਾਥੀ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾ ਵੜਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਚਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੇਵ-ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਵੜਿਆ ਸੀ।
7.26.69
भृशं ववौ ज्वलनसखो वियद्रजः ।
समावृणोन्मुहुरपि चैव सैनिकान्।
तमेकनागं गणशो यथा गजान् ।
समन्ततो द्रुतमथ मेनिरे जनाः ॥ ७.२६.६९ ॥
ਅੱਗ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਪਵਨ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਗਿਆ, ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਧੂੜ ਉਡਾ ਕੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ; ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਇੱਕੋ ਹਾਥੀ ਨੂੰ, ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਸਮਝਿਆ।