മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.26.1
तेष्वेवं सन्निवृत्तेषु प्रत्युद्यातेषु भागशः ।
कथं युयुधिरे पार्था मामकाश्च तरस्विनः ॥ ७.२६.१ ॥
അവർ ഇങ്ങനെ ഭാഗങ്ങളായി പിന്തിരിഞ്ഞ് വീണ്ടും ആക്രമിച്ചപ്പോൾ പാർത്ഥന്മാരും എന്റെ ആളുകളും വേഗമുള്ള വീരന്മാരും എങ്ങനെ യുദ്ധം ചെയ്തു?
7.26.2
किमर्जुनश्चाप्यकरोत्संशप्तकबलं प्रति ।
संशप्तका वा पार्थस्य किमकुर्वत सञ्जय ॥ ७.२६.२ ॥
സഞ്ജയാ, സംശപ്തകസൈന്യത്തിനെതിരെ അർജുനൻ എന്തു ചെയ്തു? അല്ലെങ്കിൽ സംശപ്തകർ പാർത്ഥനോട് എന്തു ചെയ്തു?
7.26.3
तथा तेषु निवृत्तेषु प्रत्युद्यातेषु भागशः ।
स्वयमभ्यद्रवद्भीमं नागानीकेन ते सुतः ॥ ७.२६.३ ॥
അങ്ങനെ അവർ ഭാഗങ്ങളായി പിന്തിരിഞ്ഞ് വീണ്ടും ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, അങ്ങയുടെ പുത്രൻ സ്വയം ആനപ്പടയുമായി ഭീമനെ ആക്രമിച്ചു.
7.26.4
स नाग इव नागेन गोवृषेणेव गोवृषः ।
समाहूतः स्वयं राज्ञा नागानीकमुपाद्रवत् ॥ ७.२६.४ ॥
ആന ആനയെപ്പോലെ, കാള കാളയെപ്പോലെ, രാജാവ് സ്വയം വിളിച്ചതിനാൽ അവൻ ആനപ്പടയിലേക്ക് കുതിച്ചു.
7.26.5
स युद्धकुशलः पार्थो बाहुवीर्येण चान्वितः ।
अभिनत्कुञ्जरानीकमचिरेणैव मारिष ॥ ७.२६.५ ॥
യുദ്ധനിപുണനായ പാർത്ഥൻ തന്റെ ബാഹുബലത്തോടെ, മാന്യാ, വേഗത്തിൽ ആനപ്പടയെ ഭേദിച്ചു.
7.26.6
ते गजा गिरिसङ्काशाः क्षरन्तः सर्वतो मदम् ।
भीमसेनस्य नाराचैर्विमुखा विमदीकृताः ॥ ७.२६.६ ॥
പർവതസദൃശമായ ആ ആനകൾ എല്ലാ ഭാഗത്തും മദം ഒഴുക്കി, ഭീമസേനന്റെ ഇരുമ്പമ്പുകളാൽ പിന്തിരിഞ്ഞ് മദമില്ലാത്തവയായി.
7.26.7
विधमेदभ्रजालानि यथा वायुः समुद्धतः ।
व्यधमत्तान्यनीकानि तथैव पवनात्मजः ॥ ७.२६.७ ॥
ആഞ്ഞടിക്കുന്ന കാറ്റ് മേഘക്കൂട്ടങ്ങളെ ചിതറിക്കുന്നതുപോലെ, വായുപുത്രൻ ആ സേനകളെ ചിതറിച്ചു.
7.26.8
स तेषु विसृजन्बाणान्भीमो नागेष्वशोभत ।
भुवनेष्विव सर्वेषु गभस्तीनुदितो रविः ॥ ७.२६.८ ॥
അമ്പുകൾ എയ്തുകൊണ്ട് ഭീമൻ ആ ആനകൾക്കിടയിൽ, സർവലോകങ്ങളിലും രശ്മികൾ പരത്തി ഉദിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
7.26.9
ते भीमबाणाभिहताः संस्यूता विबभुर्गजाः ।
गभस्तिभिरिवार्कस्य व्योम्नि नानाबलाहकाः ॥ ७.२६.९ ॥
ഭീമന്റെ അമ്പുകളേറ്റ് തുളഞ്ഞ ആ ആനകൾ, ആകാശത്ത് സൂര്യരശ്മികളാൽ തിളങ്ങുന്ന പലതരം മേഘങ്ങൾപോലെ ശോഭിച്ചു.
7.26.10
तथा गजानां कदनं कुर्वाणमनिलात्मजम् ।
क्रुद्धो दुर्योधनोऽभ्येत्य प्रत्यविध्यच्छितैः शरैः ॥ ७.२६.१० ॥
ഇങ്ങനെ ആനകളെ കൊന്നൊടുക്കിക്കൊണ്ടിരുന്ന വായുപുത്രന്റെ അടുത്തേക്ക് കോപിച്ച ദുര്യോധനൻ ചെന്ന്, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ എതിർത്തടിച്ചു.
7.26.11
ततः क्षणेन क्षितिपं क्षतजप्रतिमेक्षणः ।
क्षयं निनीषुर्निशितैर्भीमो विव्याध पत्रिभिः ॥ ७.२६.११ ॥
പിന്നെ ക്ഷണനേരം കൊണ്ട്, രക്തം പോലെ ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള ഭീമൻ, രാജാവായ ദുര്യോധനനെ നശിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അവനെ തുളച്ചു.
7.26.12
स शराचितसर्वाङ्गः क्रुद्धो विव्याध पाण्डवम् ।
नाराचैरर्करश्म्याभैर्भीमसेनं स्मयन्निव ॥ ७.२६.१२ ॥
ശരീരമാകെ അമ്പുകളാൽ മൂടപ്പെട്ട അവൻ, കോപിച്ച്, പുഞ്ചിരിക്കുന്നവനെപ്പോലെ, സൂര്യരശ്മിപോലെ തിളങ്ങുന്ന നാരാചങ്ങളാൽ പാണ്ഡവനായ ഭീമസേനനെ തുളച്ചു.
7.26.13
तस्य नागं मणिमयं रत्नचित्रध्वजे स्थितम् ।
भल्लाभ्यां कार्मुकं चैव क्षिप्रं चिच्छेद पाण्डवः ॥ ७.२६.१३ ॥
അവന്റെ മണിമയമായ ആനയെയും രത്നചിത്രിതമായ കൊടിയിൽ നിന്ന ആ ആനയെയും അവന്റെ വില്ലിനെയും പാണ്ഡവൻ രണ്ടു ഭല്ലങ്ങൾകൊണ്ട് ഉടൻ മുറിച്ചു.
7.26.14
दुर्योधनं पीड्यमानं दृष्ट्वा भीमेन मारिष ।
चुक्षोभयिषुरभ्यागादङ्गो मातङ्गमास्थितः ॥ ७.२६.१४ ॥
മാരിഷാ, ഭീമനാൽ ദുര്യോധനൻ പീഡിതനാകുന്നത് കണ്ട്, അംഗരാജാവ് ആനപ്പുറത്തു കയറി അവനെ ഇളക്കാനാഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നോട്ടു വന്നു.
7.26.15
तमापतन्तं नागेन्द्रमम्बुदप्रतिमस्वनम् ।
कुम्भान्तरे भीमसेनो नाराचैरार्दयद्भृशम् ॥ ७.२६.१५ ॥
മേഘഗർജ്ജനം പോലെ ശബ്ദിച്ചുകൊണ്ട് തന്റെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്ത ആ ഗജേന്ദ്രത്തെ, ഭീമസേനൻ അതിന്റെ കുംഭങ്ങൾക്കിടയിൽ നാരാചങ്ങളാൽ കഠിനമായി തുളച്ചു.
7.26.16
तस्य कायं विनिर्भिद्य न्यमज्जद्धरणीतले ।
ततः पपात द्विरदो वज्राहत इवाचलः ॥ ७.२६.१६ ॥
അതിന്റെ ശരീരം തുളച്ച് അത് നിലത്ത് താണുപോയി; അപ്പോൾ വജ്രാഹതമായ പർവതം പോലെ ആ ആന വീണു.
7.26.17
तस्वावर्जितनागस्य म्लेच्छस्याधः पतिष्यतः ।
शिरश्चिच्छेद भल्लेन क्षिप्रकारी वृकोदरः ॥ ७.२६.१७ ॥
ആന വീണ ആ മ്ലേച്ഛൻ താഴേക്ക് വീഴുമ്പോൾ, വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വൃകോദരൻ ഭല്ലംകൊണ്ട് അവന്റെ തല വെട്ടി.
7.26.18
तस्मिन्निपतिते वीरे सम्प्राद्रवत सा चमूः ।
सम्भ्रान्ताश्वद्विपरथा पदातीनवमृद्गती ॥ ७.२६.१८ ॥
ആ വീരൻ വീണപ്പോൾ ആ സേന ചിതറി ഓടി; പരിഭ്രാന്തരായ കുതിരകളും ആനകളും രഥങ്ങളും കാലാളുകളെ ചവിട്ടിമെതിച്ചു പാഞ്ഞു.
7.26.19
तेष्वनीकेषु भग्नेषु विद्रवत्सु समन्ततः ।
प्राग्ज्योतिषस्ततो भीमं कुञ्जरेण समाद्रवत् ॥ ७.२६.१९ ॥
ആ സേനകൾ തകർന്ന് നാലുപാടും ഓടുമ്പോൾ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷൻ ആനപ്പുറത്ത് ഭീമനെ ലക്ഷ്യമാക്കി പാഞ്ഞടുത്തു.
7.26.20
येन नागेन मघवानजयद्दैत्यदानवान् ।
तदन्वयेन नागेन भीमसेनमुपाद्रवत् ॥ ७.२६.२० ॥
ഇന്ദ്രൻ ദൈത്യദാനവന്മാരെ ജയിച്ച ആനയുടെ വംശത്തിലെ ആനപ്പുറത്ത് അവൻ ഭീമസേനനെ ആക്രമിച്ചു.
7.26.21
स नागप्रवरो भीमं सहसा समुपाद्रवत् ।
श्रवणाभ्यामथो द्वाभ्यां संहतेन करेण च ॥ ७.२६.२१ ॥
ആ ശ്രേഷ്ഠഗജം പെട്ടെന്ന് ഭീമന്റെ നേരെ പാഞ്ഞു; രണ്ടു ചെവികളാലും ചുരുട്ടിയ തുമ്പിക്കൈയാലും.
7.26.22
व्यावृत्तनयनः क्रुद्वः प्रमथन्निव पाण्डवम् ।
वृकोदररथं साश्वमविशेषमचूर्णयत् ॥ ७.२६.२२ ॥
കണ്ണുകൾ മറിച്ച്, കോപത്തോടെ, പാണ്ഡവനെ മർദ്ദിക്കുംപോലെ, വൃകോദരന്റെ രഥം കുതിരകളോടെ വേർതിരിവില്ലാതെ തകർത്തു.
7.26.23
पद्भ्यां भीमोऽप्यथो धावंस्तस्य गात्रेष्वलीयत ।
जानन्नञ्जलिकावेधं नापाक्रामत पाण्डवः ॥ ७.२६.२३ ॥
കാൽനടയായി ഓടുമ്പോഴും ഭീമൻ ആനയുടെ അവയവങ്ങളിൽ ഒളിച്ചു; അഞ്ജലികാവേധത്തെ അറിഞ്ഞിട്ടും പാണ്ഡവൻ പിന്മാറിയില്ല.
7.26.24
गात्राभ्यन्तरगो भूत्वा करेणाताडयन्मुहुः ।
लालयामास तं नागं वधाकाङ्क्षिणमव्ययम् ॥ ७.२६.२४ ॥
ആനയുടെ അവയവങ്ങൾക്കുള്ളിലേക്ക് കടന്ന്, കൈകൊണ്ട് പലവുരു അടിച്ചു; കൊല്ലാനാഗ്രഹിച്ച ആ അനശ്വരഗജത്തെ തലോടി ശാന്തമാക്കി.
7.26.25
कुलालचक्रवन्नागस्तदा तूर्णमथाभ्रमत् ।
नागायुतबलः श्रीमान्कालयानो वृकोदरम् ॥ ७.२६.२५ ॥
അപ്പോൾ ആ ആന കുശവന്റെ ചക്രംപോലെ വേഗത്തിൽ കറങ്ങി. പതിനായിരം ആനകളുടെ ബലമുള്ള ആ തേജസ്വിയായ ആന, മരണത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നവനെപ്പോലെ വൃകോദരനെ (ഭീമനെ) ചുറ്റി കറങ്ങി.
7.26.26
भीमोऽपि निष्क्रम्य ततः सुप्रतीकाग्रतोऽभवत् ।
भीमं करेणावनम्य जानुभ्यामभ्यताडयत् ॥ ७.२६.२६ ॥
ഭീമനും പുറത്തുവന്ന് സുപ്രതീകത്തിന്റെ മുന്നിൽ നിന്നു. അപ്പോൾ ആ ആന തുമ്പിക്കൈകൊണ്ട് ഭീമനെ വളച്ച് മുട്ടുകളാൽ അവനെ ഇടിച്ചു.
7.26.27
ग्रीवायां वेष्टयित्वैनं स गजो हन्तुमैहत ।
करवेष्टं भीमसेनो भ्रमं दत्त्वा व्यमोचयत् ॥ ७.२६.२७ ॥
കഴുത്തിൽ ചുറ്റി ആ ആന അവനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചു. അപ്പോൾ ഭീമസേനൻ തുമ്പിക്കൈച്ചുരുളിന് ഒരു ചുഴിയിട്ട് സ്വയം മോചിതനായി.
7.26.28
पुनर्गात्राणि नागस्य प्रविवेश वृकोदरः ।
यावत्प्रतिगजायातं स्वबलं प्रत्यवैक्षत।
भीमोपि नागगात्रेभ्यो विनिःसृत्यापयाज्जवात् ॥ ७.२६.२८ ॥
വീണ്ടും വൃകോദരൻ ആനയുടെ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ കടന്നു; അപ്പോൾ എതിർ ആന വരുന്നതും തന്റെ സൈന്യവും അവൻ നോക്കി. ഭീമനും ആനയുടെ ശരീരത്തിൽനിന്ന് പുറത്തുവന്ന് വേഗത്തിൽ പിന്മാറി.
7.26.29
ततः सर्वस्य सैन्यस्य नादः समभवन्महान् ।
अहो धिङ्गिहतो भीमः कुज्जरेणेति मारिष ॥ ७.२६.२९ ॥
അപ്പോൾ സർവ്വസൈന്യത്തിലും വലിയ ആരവം ഉയർന്നു — "അയ്യോ, ധിക്കാരം! ഭീമൻ ആനയാൽ അടിക്കപ്പെട്ടു!" ഓ പൂജ്യാ, ഇങ്ങനെ.
7.26.30
तेन नागेन सन्त्रस्ता पाण्डवानामनीकिनी ।
सहसाऽभ्यद्रवद्राजन्यत्र तस्यौ वृकोदरः ॥ ७.२६.३० ॥
ആ ആനയാൽ ഭയന്നുപോയ പാണ്ഡവസൈന്യം പെട്ടെന്ന് ഓടി, ഓ രാജാവേ; അവിടെ വൃകോദരൻ (ഭീമൻ) നിന്നു.
7.26.31
ततो युधिष्ठिरो राजा हतं मत्वा वृकोदरम् ।
भगदत्तं सपाञ्चाल्यः सर्वतः समवारयत् ॥ ७.२६.३१ ॥
അപ്പോൾ രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ വൃകോദരൻ (ഭീമൻ) വധിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് കരുതി, പാഞ്ചാലരോടൊപ്പം ഭഗദത്തനെ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും തടഞ്ഞു.
7.26.32
तं रथं रथिनां श्रेष्ठाः परिवार्य परन्तपाः ।
अवाकिरञ्शरैस्तीक्ष्णैः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.२६.३२ ॥
ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന ശ്രേഷ്ഠരായ രഥികൾ ആ രഥത്തെ വളഞ്ഞ് നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ വർഷിച്ചു.
7.26.33
स विघातं पृषत्कानामङ्कुशेन समाहरन् ।
क्षणेन पाण्डुपाञ्जालान्व्यधमत्पर्वतेश्वरः ॥ ७.२६.३३ ॥
ആ പർവതേശ്വരൻ അങ്കുശംകൊണ്ട് അമ്പുകളുടെ തടസ്സം തടഞ്ഞ്, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് പാണ്ഡവ-പാഞ്ചാലരെ ഓടിച്ചു.
7.26.34
तदद्भुतमपश्याम भगदत्तस्य संयुगे ।
तथा वृद्धस्य चरितं कुञ्जरेण विशाम्पते ॥ ७.२६.३४ ॥
ഓ രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ ഭഗദത്തന്റെ ആ അത്ഭുത കർമ്മവും ആ വൃദ്ധൻ ആനയോടൊപ്പം ചെയ്ത കർമ്മവും ഞങ്ങൾ കണ്ടു.
7.26.35
ततो राजा दशार्णानां प्राग्ज्योतिषमुपाद्रवत् ।
तिर्यग्यातेन नागेन समदेनाशुगामिना ॥ ७.२६.३५ ॥
അപ്പോൾ ആ രാജാവ്, മദമുള്ള വേഗത്തിൽ ചലിക്കുന്ന ആനയുടെ മേൽ ചരിഞ്ഞു സഞ്ചരിച്ച്, ദശാർണരിൽനിന്ന് പ്രാഗ്ജ്യോതിഷത്തിലേക്ക് പാഞ്ഞു.
7.26.36
तयोर्युद्धं समभवन्नागयोर्भीमरूपयोः ।
सपक्षयोः पर्वतयोर्यथा सद्रुमयोः पुरा ॥ ७.२६.३६ ॥
ആ ഭയങ്കരരൂപമുള്ള രണ്ട് ആനകൾ തമ്മിൽ യുദ്ധം നടന്നു; പണ്ട് മരങ്ങളോടും ചിറകുകളോടും കൂടിയ രണ്ടു പർവതങ്ങൾ തമ്മിൽ നടന്നതുപോലെ.
7.26.37
प्राग्ज्योतिषपतेर्नागः सन्निवृत्त्यापसृत्य च ।
पार्श्वे दशार्णाधिपतेर्भित्त्वा नागमपातयत् ॥ ७.२६.३७ ॥
പ്രാഗ്ജ്യോതിഷ രാജാവിന്റെ ആന തിരിഞ്ഞും പിന്മാറിയും ദശാർണ രാജാവിന്റെ പാർശ്വത്തിൽ കുത്തി ആ ആനയെ വീഴ്ത്തി.
7.26.38
तोमरैः सूर्यरश्म्याभैर्भगदत्तोऽथ सप्तभिः ।
जघान द्विरदस्थं तं शत्रुं प्रचलितासनम् ॥ ७.२६.३८ ॥
പിന്നെ ഭഗദത്തൻ സൂര്യരശ്മി പോലെ തിളങ്ങുന്ന ഏഴ് തോമരങ്ങൾകൊണ്ട് ആനപ്പുറത്തു നിന്ന ആ ശത്രുവിനെ അടിച്ചു; അവന്റെ ആസനം ഇളകി.
7.26.39
व्यवच्छिद्य तु राजानं भगदत्तं युधिष्ठिरः ।
रथानीकेन महता सर्वतः पर्यवारयत् ॥ ७.२६.३९ ॥
ഭഗദത്ത രാജാവിനെ വേർപെടുത്തി, യുധിഷ്ഠിരൻ വലിയ തേർപ്പടയാൽ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും അദ്ദേഹത്തെ വളഞ്ഞു.
7.26.40
स कुञ्जरस्थो रथिभिः शुशुभे सर्वतो वृतः ।
पर्वते वनमध्यस्थो ज्वलन्निव हुताशनः ॥ ७.२६.४० ॥
ആനപ്പുറത്തിരിക്കുന്ന അദ്ദേഹം എല്ലാ ഭാഗത്തും രഥികളാൽ വളയപ്പെട്ടു, മലമുകളിൽ കാടിന്റെ നടുവിൽ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ തിളങ്ങി.
7.26.41
मण्डलं सर्वतः श्लिष्टं रथिनामुग्रधन्विनाम् ।
किरतां शरवर्षाणि स नागः पर्यवर्तत ॥ ७.२६.४१ ॥
ഉഗ്രധനുർധാരികളായ രഥികളുടെ വൃത്തം എല്ലാ ഭാഗത്തും ഇറുകി ചേർന്നിരുന്നു; ആ ആന ശരവർഷം ചൊരിഞ്ഞുകൊണ്ട് അതിനെ ചുറ്റി തിരിഞ്ഞു.
7.26.42
ततः प्राग्ज्योतिषो राजा परिगृह्य महागजम् ।
प्रेषयामास सहसा युयुधानरथं प्रति ॥ ७.२६.४२ ॥
പിന്നെ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷ രാജാവ് തന്റെ മഹാഗജത്തെ പിടിച്ചുനിർത്തി, പെട്ടെന്ന് യുയുധാനന്റെ രഥത്തിനുനേരെ അയച്ചു.
7.26.43
आपतन्तं च सम्प्रेक्ष्य नागं सात्वतपुङ्गवः ।
अविध्यत्पञ्चभिर्बाणैः शितैराशीविषोपमैः ॥ ७.२६.४३ ॥
പാഞ്ഞടുക്കുന്ന ആനയെ കണ്ട സാത്വതരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ വിഷസർപ്പങ്ങൾക്ക് തുല്യമായ മൂർച്ചയുള്ള അഞ്ചു ബാണങ്ങളാൽ അതിനെ തുളച്ചു.
7.26.44
शिनेः पौत्रस्य तु रथं परिगृह्य महाद्विपः ।
अभिचिक्षेप वेगेन युयुधानस्त्वपाक्रमत् ॥ ७.२६.४४ ॥
മഹാഗജം ശിനിയുടെ പൗത്രന്റെ തേര് തുമ്പിക്കൈയാൽ പിടിച്ച് വേഗത്തിൽ എറിഞ്ഞു; എന്നാൽ യുയുധാനൻ മാറിനിന്നു.
7.26.45
बृहतः सैन्धवानश्वान्समुत्थाप्यथ सारथिः ।
तस्थौ सात्यकिमासाद्य सम्प्लुतस्तं रथं प्रति ॥ ७.२६.४५ ॥
പിന്നെ സാരഥി വലിയ സൈന്ധവ കുതിരകളെ ഉയർത്തി, സാത്യകിയുടെ അടുത്തെത്തി, ആ തേരിനു നേരെ ചാടി നിന്നു.
7.26.46
स तु लब्ध्वान्तरं नागस्त्वरितो रथमण्डलात् ।
निष्पतन्सततं सर्वान्परिचिक्षेप पार्थिवान् ॥ ७.२६.४६ ॥
ആന അവസരം ലഭിച്ചപ്പോൾ തേർവലയത്തിൽനിന്ന് വേഗത്തിൽ കുതിച്ചുചാടി, എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും നിരന്തരം ചുറ്റും എറിഞ്ഞു.
7.26.47
ते त्वाशुगतिना तेन त्रास्यमाना नरर्षभाः ।
तमेकं द्विरदं सङ्ख्ये मेनिरे शतशो द्विपान् ॥ ७.२६.४७ ॥
ആ വേഗമേറിയ ആനയാൽ ഭയന്ന ആ നരശ്രേഷ്ഠന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ ആ ഒറ്റ ആനയെ നൂറു ആനകളായി കരുതി.
7.26.48
ते गजस्थेन काल्यन्ते भगदत्तेन पार्थिवाः ।
ऐरावतस्थेन यथा देवराजेन दानवाः ॥ ७.२६.४८ ॥
ഐരാവതത്തിന്മേലിരുന്ന ദേവരാജനാൽ ദാനവർ കൊല്ലപ്പെടുന്നതുപോലെ, ആനപ്പുറത്തിരുന്ന ഭഗദത്തനാൽ ആ രാജാക്കന്മാർ കൊല്ലപ്പെടുന്നു.
7.26.49
तेषां प्रद्रवतां भीमः पाञ्चालानामितस्ततः ।
गजवाजिकृतः शब्दः सुमहान्समजायत ॥ ७.२६.४९ ॥
ഓടിക്കൊണ്ടിരുന്ന പാഞ്ചാലന്മാർക്കിടയിൽ, ഇവിടെയും അവിടെയുമായി, ഭീമനാൽ ആനകളിൽനിന്നും കുതിരകളിൽനിന്നും ഉണ്ടായ വലിയ ശബ്ദം ഉയർന്നു.
7.26.50
भगदत्तेन समरे काल्यमानेषु पाण्डुषु ।
प्राग्ज्योतिषमभिक्रुद्धः पुनर्भीमः समभ्ययात् ॥ ७.२६.५० ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭഗദത്തനാൽ പാണ്ഡവന്മാർ വധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അതിരോഷം പൂണ്ട ഭീമൻ വീണ്ടും പ്രാഗ്ജ്യോതിഷനുനേരെ മുന്നേറി.
7.26.51
तस्याभिद्रवतो वाहान्हस्तमुक्तेन वारिणा ।
सिक्त्वा व्यत्रासयन्नागस्ते पार्थसहरंस्ततः ॥ ७.२६.५१ ॥
അവൻ മുന്നേറുമ്പോൾ, കൈകളാൽ തെറിപ്പിച്ച വെള്ളത്താൽ വാഹനങ്ങളെ നനച്ച്, ആനകൾ അവരെ ഭയപ്പെടുത്തി; അപ്പോൾ പാർത്ഥന്റെ അനുചരന്മാരെ.
7.26.52
ततस्तमभ्ययात्तूर्णं रुचिपर्वा कृतीसुतः ।
समघ्नञ्छरवर्षेण रथस्योऽन्तकसन्निभः ॥ ७.२६.५२ ॥
അപ്പോൾ കൃതിയുടെ പുത്രനായ രുചിപർവൻ വേഗത്തിൽ അവന്റെ നേർക്ക് മുന്നേറി, രഥത്തിൽ നിന്ന് യമനെപ്പോലെ അമ്പുമഴയാൽ പ്രഹരിച്ചു.
7.26.53
ततः स रुचिपर्वाणं शरेणानतपर्वणा ।
सुपर्वा पर्वतपतिर्निन्ये वैवस्वतक्षयम् ॥ ७.२६.५३ ॥
അപ്പോൾ പർവതങ്ങളുടെ നാഥനായ സുപർവൻ വളഞ്ഞ മുട്ടുകളുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് രുചിപർവനെ വൈവസ്വതന്റെ ലോകത്തേക്ക് അയച്ചു.
7.26.54
तस्मिन्निपतिते वीरे सौभद्रो द्रौपदीसुतः ।
चेकितानो धृष्टकेतुर्ययुत्सुश्चार्दयन्द्विपम् ॥ ७.२६.५४ ॥
ആ വീരൻ വീണപ്പോൾ, സൗഭദ്രനും ദ്രൗപദീപുത്രനും ചേകിതാനനും ധൃഷ്ടകേതുവും യുയുത്സുവും ആനയെ പീഡിപ്പിച്ചു.
7.26.55
त एनं शरधाराभिर्धाराभिरिव तोयदाः ।
सिषिचुर्भैरवान्नादान्विनदन्तो जिघांसवः ॥ ७.२६.५५ ॥
മേഘങ്ങൾ മഴ പെയ്യുന്നതുപോലെ അവർ അവനെ അമ്പുകളുടെ ധാരകളാൽ നനച്ചു; കൊല്ലാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ഭയങ്കര ഗർജ്ജനം ചെയ്തുകൊണ്ട്.
7.26.56
ततः पार्ष्ण्यङ्कुशाङ्गुष्ठैः कृतिना चोदितो द्विपः ।
प्रसारितकरः प्रायात्स्तब्धकर्णेक्षणो द्रुतम् ॥ ७.२६.५६ ॥
അപ്പോൾ നിപുണനായ പാപ്പാൻ കുതികാൽ, അങ്കുശം, പെരുവിരൽ എന്നിവകൊണ്ട് ആനയെ പ്രേരിപ്പിച്ചു; അത് തുമ്പിക്കൈ നീട്ടി, ചെവിയും കണ്ണും നിവർത്തി വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു.
7.26.57
सोऽधिष्ठाय पदा वाहान्युयुत्सोः सूतमारुजत् ।
युयुत्सुस्तु रथाद्राजन्नपाक्रामत्त्वरान्वितः ॥ ७.२६.५७ ॥
അവൻ കാൽകൊണ്ട് യുയുത്സുവിന്റെ കുതിരകളെ ചവിട്ടി സാരഥിയെ വീഴ്ത്തി; എന്നാൽ രാജാവേ, യുയുത്സു തിടുക്കത്തിൽ രഥത്തിൽനിന്ന് ഇറങ്ങി മാറി.
7.26.58
ततः पाण्डवयोधास्ते नागराजं शरैर्द्रुतम् ।
सिषिचुर्भैरवान्नादान्विनदन्तो जिघांसवः ॥ ७.२६.५८ ॥
അപ്പോൾ ആ പാണ്ഡവയോദ്ധാക്കൾ ഗജരാജനെ വേഗത്തിൽ അമ്പുകളാൽ നനച്ചു; കൊല്ലാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ഭയങ്കര ഗർജ്ജനം ചെയ്തുകൊണ്ട്.
7.26.59
पुत्रस्तु तव सम्भ्रान्तः सौभद्रस्याप्लुतो रथम् ।
स कुञ्जरस्थो विसृजन्निषूनरिषु पार्थिवः।
बभौ रश्मीनिवादित्यो भुवनेषु समुत्सृजन् ॥ ७.२६.५९ ॥
നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ പരിഭ്രമിച്ച് സൗഭദ്രന്റെ രഥത്തിലേക്ക് ചാടി; ആനപ്പുറത്ത് നിന്ന് ശത്രുക്കൾക്കുനേരെ അമ്പുകൾ വിടുന്ന ആ രാജാവ്, ലോകങ്ങളിൽ രശ്മികൾ ചൊരിയുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
7.26.60
तमार्जुनिर्द्वादशभिर्युयुत्सुर्दशभिः शरैः ।
त्रिभिस्त्रिभिर्द्रौपदेया धृष्टकेतुश्च विव्यधुः ॥ ७.२६.६० ॥
അർജുനപുത്രൻ പന്ത്രണ്ടു അമ്പുകളാലും യുയുത്സു പത്തു അമ്പുകളാലും, ദ്രൗപദീപുത്രന്മാരും ധൃഷ്ടകേതുവും ഓരോരുത്തരും മൂന്നു വീതം അമ്പുകളാലും അവനെ തുളച്ചു.
7.26.61
चेकितानः चतुःषष्ट्या सोत्तरायुधिकं पुनः ।
प्रत्यविध्यत्ततः सर्वान्भगदत्तस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ७.२६.६१ ॥
ചേകിതാനൻ അറുപത്തിനാല് മറ്റു ആയുധങ്ങളോടെ വീണ്ടും പ്രഹരിച്ചു. പിന്നെ ഭഗദത്തൻ അവരെല്ലാവരെയും മൂന്നുവീതം അമ്പുകളാൽ മുറിവേൽപ്പിച്ചു.
7.26.62
सोऽतियत्नार्पितैर्बाणैराचितो द्विरदो बभौ ।
संस्यूत इव सूर्यस्य रश्मिभिर्जलदो महान् ॥ ७.२६.६२ ॥
വളരെ ശ്രമത്തോടെ എയ്ത അമ്പുകളാൽ നിറഞ്ഞ ആ ആന, സൂര്യരശ്മികളാൽ തുന്നിച്ചേർത്ത വലിയ മേഘം പോലെ തിളങ്ങി.
7.26.63
नियन्तुः शिल्पयत्नाभ्यां प्रेरितोऽरिशरार्दितः ।
परिचिक्षेप तान्नागः स रिपून्सव्यदक्षिणम् ॥ ७.२६.६३ ॥
സാരഥിയുടെ വൈദഗ്ധ്യത്താലും പരിശ്രമത്താലും പ്രേരിതനായ, ശത്രുക്കളുടെ അമ്പുകളാൽ വേദനിച്ച ആ ആന, ഇടത്തും വലത്തുമുള്ള ശത്രുക്കളെ ചുറ്റും വലിച്ചെറിഞ്ഞു.
7.26.64
गोपाल इव दण्डेन यथा पशुगणान्वने ।
सङ्कालयति तां सेनां भगदत्तस्तथा मुहुः ॥ ७.२६.६४ ॥
കാട്ടിൽ ഇടയൻ വടികൊണ്ട് കന്നുകാലിക്കൂട്ടത്തെ തെളിക്കുന്നതുപോലെ, ഭഗദത്തൻ ആ സേനയെ വീണ്ടും വീണ്ടും തെളിച്ചു.
7.26.65
क्षिप्रं श्येनाभिप्रन्नानां वायसानामिव स्वनः ।
बभूव पाण्डवेयानां भृशं विद्रवतां स्वनः ॥ ७.२६.६५ ॥
പരുന്തുകൾ ആക്രമിച്ച കാക്കകളുടെ കരച്ചിൽപോലെ, ഓടിപ്പോകുന്ന പാണ്ഡവരുടെ വലിയ നിലവിളി ഉടൻ ഉയർന്നു.
7.26.66
स नागराजः प्रवराङ्कुशाहतः ।
पुरा सपक्षोऽद्रिवरो यथा नृप।
भयं तदा रिपुषु समादधद्भृशं ।
वणिग्जनानां क्षुभितो यथाऽर्णवः ॥ ७.२६.६६ ॥
ശ്രേഷ്ഠമായ അങ്കുശത്താൽ അടിക്കപ്പെട്ട ആ ഗജരാജൻ, രാജാവേ, പണ്ട് ചിറകുള്ള ശ്രേഷ്ഠ പർവതം പോലെ, അന്ന് ശത്രുക്കളിൽ വലിയ ഭയം ജനിപ്പിച്ചു, കച്ചവടക്കാർക്ക് ക്ഷോഭിച്ച സമുദ്രം പോലെ.
7.26.67
ततो ध्वनिर्द्विरदरथाश्वपार्थिवै ।
र्भयाद्रवद्भिर्जनितोऽतिभैरवः।
क्षितिं वियद् द्यां विदिशो दिशस्तथा ।
समावृणोत्पार्थिवसंयुगे ततः ॥ ७.२६.६७ ॥
അപ്പോൾ ആനകൾ, രഥങ്ങൾ, കുതിരകൾ, രാജാക്കന്മാർ എന്നിവരിൽ നിന്ന് ഭയത്താൽ നിലവിളിക്കുന്നവരുടെ അതിഭീകരമായ ശബ്ദം ഭൂമിയെയും ആകാശത്തെയും സ്വർഗ്ഗത്തെയും ദിക്കുകളെയും ഉപദിക്കുകളെയും ആ രാജാക്കന്മാരുടെ യുദ്ധത്തിൽ മൂടി.
7.26.68
स तेन नागप्रवरेण पार्थिवो ।
भृशं जगाहे द्विषतामनीकिनीम्।
पुरा सुगुप्तां विबुधैरिवाहवे ।
विरोचनो देववरूतिनीमिव ॥ ७.२६.६८ ॥
ആ രാജാവ് ആ ശ്രേഷ്ഠമായ ആനയോടുകൂടി ശത്രുസൈന്യത്തിൽ അതിവേഗം കടന്നുകയറി; പണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാരാൽ നന്നായി കാക്കപ്പെട്ട ദേവസേനയിൽ വിരോചനൻ കടന്നതുപോലെ.
7.26.69
भृशं ववौ ज्वलनसखो वियद्रजः ।
समावृणोन्मुहुरपि चैव सैनिकान्।
तमेकनागं गणशो यथा गजान् ।
समन्ततो द्रुतमथ मेनिरे जनाः ॥ ७.२६.६९ ॥
അഗ്നിയുടെ സുഹൃത്തായ വായു അതിവേഗം വീശി, ആകാശത്തിലെ പൊടി ഉയർത്തി പടയാളികളെ വീണ്ടും വീണ്ടും മൂടി; ആളുകൾ ആ ഒറ്റ ആനയെ, കൂട്ടമായി വരുന്ന ആനകളെപ്പോലെ, എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും വേഗത്തിൽ വരുന്നതായി കരുതി.